Library·Padma Purāṇa·5·5.111

Padma Purāṇa 5.111

श्रीराम उवाच- महेशनाममाहात्म्यं पूजामाहात्म्यमेव च । नमस्कारस्य माहात्म्यं दृष्टिमाहात्म्यमेव च

śrīrāma uvāca- maheśanāmamāhātmyaṃ pūjāmāhātmyameva ca | namaskārasya māhātmyaṃ dṛṣṭimāhātmyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलदानस्य माहात्म्यं धूपदानस्य सत्तम । दीपगंधादिदानस्य माहात्म्यं वद मे गुरो

jaladānasya māhātmyaṃ dhūpadānasya sattama | dīpagaṃdhādidānasya māhātmyaṃ vada me guro

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- एकैकनाममाहात्म्यं विस्तरान्न हि शक्यते । संक्षेपेण च ते वच्मि शृणु राघव सादरम्

śaṃbhuruvāca- ekaikanāmamāhātmyaṃ vistarānna hi śakyate | saṃkṣepeṇa ca te vacmi śṛṇu rāghava sādaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा त्रेतायुगे राजा विधृतो नाम वीर्यवान् । मृते पितरि बालोसौ भूमिराज्येभिषेचितः

purā tretāyuge rājā vidhṛto nāma vīryavān | mṛte pitari bālosau bhūmirājyebhiṣecitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानवयसः सर्वान्समीपस्थांश्चकार सः । ये वृद्धा ये च विद्वांसस्ते च तस्य न संमताः

samānavayasaḥ sarvānsamīpasthāṃścakāra saḥ | ye vṛddhā ye ca vidvāṃsaste ca tasya na saṃmatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवानः संमता दुष्टा अकार्यकरणास्तथा । सुस्त्र्यानयनदक्षाश्च चोरकर्मविशारदाः

yuvānaḥ saṃmatā duṣṭā akāryakaraṇāstathā | sustryānayanadakṣāśca corakarmaviśāradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भांडवार्तारता लास्यनिपुणास्तस्य संमताः । वशीकरणमंत्रज्ञा वस्त्रौषधविदस्तथा

bhāṃḍavārtāratā lāsyanipuṇāstasya saṃmatāḥ | vaśīkaraṇamaṃtrajñā vastrauṣadhavidastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतनर्तनशीलाश्च धूर्त्ता द्यूतविदः प्रियाः । पितृसंमतकर्तॄणां त्यागं चक्रे स पार्थिवः

gītanartanaśīlāśca dhūrttā dyūtavidaḥ priyāḥ | pitṛsaṃmatakartṝṇāṃ tyāgaṃ cakre sa pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचार्य स च तैः सार्द्धं दुष्टैः कार्यमकारयत् । एतादृशांस्तथा चान्यान्दुष्टान्सह युयोज ह

vicārya sa ca taiḥ sārddhaṃ duṣṭaiḥ kāryamakārayat | etādṛśāṃstathā cānyānduṣṭānsaha yuyoja ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदुक्तिमुपालंब्य शिष्टं सुहृदमत्यजत् । उरोमुष्टिं च फेत्कारं ये कुर्युस्तस्य ते प्रियाः

etaduktimupālaṃbya śiṣṭaṃ suhṛdamatyajat | uromuṣṭiṃ ca phetkāraṃ ye kuryustasya te priyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगलक्षणतत्त्वज्ञा रतितंत्रविशारदाः । राजनीतिविहीनं तद्राज्यं समभवत्तदा

bhagalakṣaṇatattvajñā ratitaṃtraviśāradāḥ | rājanītivihīnaṃ tadrājyaṃ samabhavattadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजाश्वरथमुष्ट्राजं गोमहिष्यादिकं च यत् । तत्सर्वं नाशमापन्नमपहारायतस्ततः

gajāśvarathamuṣṭrājaṃ gomahiṣyādikaṃ ca yat | tatsarvaṃ nāśamāpannamapahārāyatastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानि वसुधान्यानि न दृश्यंते पुरे तदा । अथ भूपांतरेणासौ निर्जितः प्रपलायितः

ratnāni vasudhānyāni na dṛśyaṃte pure tadā | atha bhūpāṃtareṇāsau nirjitaḥ prapalāyitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारण्यमथो गत्वा गिरिदुर्गमकल्पयत् । तत्र चाल्पपरीवारश्चोरवृत्तिं समाश्रितः

mahāraṇyamatho gatvā giridurgamakalpayat | tatra cālpaparīvāraścoravṛttiṃ samāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णवस्त्रधान्यादि रत्नगंधादिकं तथा । तत्रतत्र विनिर्दिश्य चोरानायानवंचकान्

suvarṇavastradhānyādi ratnagaṃdhādikaṃ tathā | tatratatra vinirdiśya corānāyānavaṃcakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बंधाद्यकारयत्तैस्तु द्रव्याहरणकर्मणि । यदाहारो न विद्येत तदाहारमकल्पयत्

baṃdhādyakārayattaistu dravyāharaṇakarmaṇi | yadāhāro na vidyeta tadāhāramakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोमहिष्यादिमांसेन यद्यन्नं नोपलभ्यते । अश्वीय नरमांसेन भोजनं पर्य्यकल्पयत्

gomahiṣyādimāṃsena yadyannaṃ nopalabhyate | aśvīya naramāṃsena bhojanaṃ paryyakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतादृशमभूद्वृत्तं संध्योपासादिवर्जितम् । एकस्तु सचिवस्तस्य सुरापो नाम राक्षसः

etādṛśamabhūdvṛttaṃ saṃdhyopāsādivarjitam | ekastu sacivastasya surāpo nāma rākṣasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियुंक्ते सर्वकालं तमाहरप्रहरेति च । एवं रक्षोमते स्थित्वा नानादेशगतान्नरान्

niyuṃkte sarvakālaṃ tamāharaprahareti ca | evaṃ rakṣomate sthitvā nānādeśagatānnarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृसहस्रपरीवारो ह्यादद्यादकृपालयः । स्वस्याभिमतयोषास्तु ज्ञात्वा ज्ञात्वा समाहरत्

nṛsahasraparīvāro hyādadyādakṛpālayaḥ | svasyābhimatayoṣāstu jñātvā jñātvā samāharat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचित्कालं च ता भुक्त्वा तासां मांसमभक्षयत् । एवं हत्वा नरान्नारी राज्यं चक्रे सुदुःसहम्

kiṃcitkālaṃ ca tā bhuktvā tāsāṃ māṃsamabhakṣayat | evaṃ hatvā narānnārī rājyaṃ cakre suduḥsaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वर्षसहस्रं तु राज्यं कृत्वा नराधमः । जराशिथिलसर्वांगो वलीपलितदूषितः

evaṃ varṣasahasraṃ tu rājyaṃ kṛtvā narādhamaḥ | jarāśithilasarvāṃgo valīpalitadūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्जीवमभवत्स्थानं समंताद्दशयोजनम् । अथ मृत्युदिनं प्राप्तं राज्ञस्तस्य महात्मनः

nirjīvamabhavatsthānaṃ samaṃtāddaśayojanam | atha mṛtyudinaṃ prāptaṃ rājñastasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युकालेथ संप्राप्ते स्नातं भूमिगतं नृपम् । तस्य चानुचराः सर्वे परिवार्योपतस्थिरे

mṛtyukāletha saṃprāpte snātaṃ bhūmigataṃ nṛpam | tasya cānucarāḥ sarve parivāryopatasthire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरापः सचिवः प्राह किं कार्यं मम चादिश । अथ राजा तथा शक्तो निर्गतायुस्तदार्दितः

surāpaḥ sacivaḥ prāha kiṃ kāryaṃ mama cādiśa | atha rājā tathā śakto nirgatāyustadārditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभेरधस्तु क्षीणासुः कथंचिद्वाक्यमुक्तवान् । त्वं सर्वकाले दैत्येंद्र प्रहरप्राहराहर

nābheradhastu kṣīṇāsuḥ kathaṃcidvākyamuktavān | tvaṃ sarvakāle daityeṃdra praharaprāharāhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यथोक्त्वा ममारासौ यमदूताः समाययुः । विचित्रं बंधने यत्नं चक्रुस्ताडनतत्पराः

ityathoktvā mamārāsau yamadūtāḥ samāyayuḥ | vicitraṃ baṃdhane yatnaṃ cakrustāḍanatatparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णिता बंधपाशाश्च हेतिदंडाश्च चूर्णिताः । तद्गात्रस्पर्शमात्रे च तदद्भुतमिवाभवत्

cūrṇitā baṃdhapāśāśca hetidaṃḍāśca cūrṇitāḥ | tadgātrasparśamātre ca tadadbhutamivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथायातः स्वयं मृत्युः पाशेनैनमयोजयत् । मृत्युपाशमपिच्छिन्नं वीक्ष्य मृत्युरचिंतयत्

athāyātaḥ svayaṃ mṛtyuḥ pāśenainamayojayat | mṛtyupāśamapicchinnaṃ vīkṣya mṛtyuraciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमर्त्यमृतिर्दृष्टा दृष्टा नैतादृशी क्वचित् । इति चिंतापरे मृत्यौ ज्वालावक्त्रः प्रतापवान्

sarvamartyamṛtirdṛṣṭā dṛṣṭā naitādṛśī kvacit | iti ciṃtāpare mṛtyau jvālāvaktraḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरभद्रेण निर्दिष्टः सहसायाच्च शूलभृत् । ज्वालावक्त्रमथालोक्य मृत्युस्तूर्णं पलाययौ

vīrabhadreṇa nirdiṣṭaḥ sahasāyācca śūlabhṛt | jvālāvaktramathālokya mṛtyustūrṇaṃ palāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलायमानं तं दृष्ट्वा मृत्युं वह्निमुखस्तदा । अरे रे चोर चोर त्वं तिष्ठतिष्ठ क्व यास्यसि

palāyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā mṛtyuṃ vahnimukhastadā | are re cora cora tvaṃ tiṣṭhatiṣṭha kva yāsyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एनसो मुच्यते चोरः शूलारोपणमात्रतः । एवमाभाष्य मृत्युं तं शूलप्रोतमकल्पयत्

enaso mucyate coraḥ śūlāropaṇamātrataḥ | evamābhāṣya mṛtyuṃ taṃ śūlaprotamakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूलं स्कंधगतं कृत्वा दूतान्संग्रथ्य रज्जुना । पादशृंखलविन्यस्तानादाय नृपमध्यगात्

śūlaṃ skaṃdhagataṃ kṛtvā dūtānsaṃgrathya rajjunā | pādaśṛṃkhalavinyastānādāya nṛpamadhyagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानवरमारोप्य गीतवाद्यसुशोभितम् । वीरांतिकमथो गत्वा सर्वमस्मै न्यवेदयत्

vimānavaramāropya gītavādyasuśobhitam | vīrāṃtikamatho gatvā sarvamasmai nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरभद्रोपि तत्सर्वं शंकरायामितात्मने । नानामुनिगणैर्देवैर्ब्रह्मविष्णुपुरः सुरैः

vīrabhadropi tatsarvaṃ śaṃkarāyāmitātmane | nānāmunigaṇairdevairbrahmaviṣṇupuraḥ suraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेव्यमानाय देवाय पार्वतीसहिताय च । प्रणिपत्य निवेद्याथ शूलस्थंमृत्युमेव च

sevyamānāya devāya pārvatīsahitāya ca | praṇipatya nivedyātha śūlasthaṃmṛtyumeva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णीं बभूव विश्वात्मा वीरभद्रः प्रतापवान् । अग्न्याननं वीक्ष्य शिवो विगर्हयन्कथं त्वयैतद्गणसाहसं कृतम् । बिभेषि मृत्योर्न कथं यमाधिकाद्वदस्व सर्वं परमार्थतो मे

tūṣṇīṃ babhūva viśvātmā vīrabhadraḥ pratāpavān | agnyānanaṃ vīkṣya śivo vigarhayankathaṃ tvayaitadgaṇasāhasaṃ kṛtam | bibheṣi mṛtyorna kathaṃ yamādhikādvadasva sarvaṃ paramārthato me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य तं वह्निमुखोऽतिरोषो मृत्युं समालोक्य ननर्त हर्षात् । उवाच चौर्यं कृतमेव मृत्युना तदेष शूलेऽपि मया प्ररोहितः

praṇamya taṃ vahnimukho'tiroṣo mṛtyuṃ samālokya nanarta harṣāt | uvāca cauryaṃ kṛtameva mṛtyunā tadeṣa śūle'pi mayā prarohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमोचयामास शिवोपि मृत्युं दूतानशेषान्निरुजश्चकार । मृत्युं समालोक्य शिवो बभाषे मन्नाम एषां मरणे समास्ते

vimocayāmāsa śivopi mṛtyuṃ dūtānaśeṣānnirujaścakāra | mṛtyuṃ samālokya śivo babhāṣe mannāma eṣāṃ maraṇe samāste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मच्चेतसामन्यधियां च नामहीनाक्षरं वाधिकवर्णयुक्तम् । ममैव लोकं प्रददामि सत्यं ह्यनेन नाम प्रहरेति भाषितम्

maccetasāmanyadhiyāṃ ca nāmahīnākṣaraṃ vādhikavarṇayuktam | mamaiva lokaṃ pradadāmi satyaṃ hyanena nāma prahareti bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रशब्दमात्रं त्वधिकं हरेतिपदप्रदं वै पदमीरयंति । आरादमूंस्त्वं जपतो नमस्व मदीयवाक्यं च यमं वदस्व

praśabdamātraṃ tvadhikaṃ haretipadapradaṃ vai padamīrayaṃti | ārādamūṃstvaṃ japato namasva madīyavākyaṃ ca yamaṃ vadasva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतिं यतिं कीर्तिमुपास्तिमाश्रिता दास्यं च कैंकर्य्यमथ श्रुतिंवदाः । पंचाक्षरोक्तिं शतरुद्रियोक्तिं शिवस्य कुर्वंति न ते विचार्याः

natiṃ yatiṃ kīrtimupāstimāśritā dāsyaṃ ca kaiṃkaryyamatha śrutiṃvadāḥ | paṃcākṣaroktiṃ śatarudriyoktiṃ śivasya kurvaṃti na te vicāryāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्नामरुद्राक्षविभूतिधारणो ममाग्रतो यस्तु पुराणवक्ता । सर्वेषु पापेष्वपि तेषु सत्सु प्रशास्म्यहं नैव यमाधिकारः

mannāmarudrākṣavibhūtidhāraṇo mamāgrato yastu purāṇavaktā | sarveṣu pāpeṣvapi teṣu satsu praśāsmyahaṃ naiva yamādhikāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये चापि पापान्वितमायिनो नराः परान्नवस्त्रादिवधूभुजश्च । वाराणसीमृत्युपराश्च ये वै श्रीशैलमर्त्याश्च न ते विचार्याः

ye cāpi pāpānvitamāyino narāḥ parānnavastrādivadhūbhujaśca | vārāṇasīmṛtyuparāśca ye vai śrīśailamartyāśca na te vicāryāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूकाश्च दंशा अपि मत्कुणाश्च मृगादयः कीटपिपीलिकाश्च । सरीसृपा वृश्चिकशूकराश्च काशीमृताः शंकरमाप्नुवंति

yūkāśca daṃśā api matkuṇāśca mṛgādayaḥ kīṭapipīlikāśca | sarīsṛpā vṛścikaśūkarāśca kāśīmṛtāḥ śaṃkaramāpnuvaṃti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं नामगृणन्ध्यायेद्यो वै हृत्पद्ममंदिरे । त्रियंबकं विरूपाक्षं सोमं सोमार्द्धभूषणम्

idaṃ nāmagṛṇandhyāyedyo vai hṛtpadmamaṃdire | triyaṃbakaṃ virūpākṣaṃ somaṃ somārddhabhūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिनेत्रकं त्रयीनेत्रं सोमसूर्याग्निलोचनम् । तं नमस्कृत्य दूरस्थो भवमृत्यो ममाज्ञया

trinetrakaṃ trayīnetraṃ somasūryāgnilocanam | taṃ namaskṛtya dūrastho bhavamṛtyo mamājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाकर्ण्य शिवप्रोक्तं मृत्युस्तुष्टाव शंकरम् । नमस्ते देवतानाथ नमस्ते देवमूर्तये

athākarṇya śivaproktaṃ mṛtyustuṣṭāva śaṃkaram | namaste devatānātha namaste devamūrtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञाय नमस्तुभ्यं पशूनां पतये नमः । अथ देवो महादेवो मृत्युं प्राह वरं वृणु

sarvajñāya namastubhyaṃ paśūnāṃ pataye namaḥ | atha devo mahādevo mṛtyuṃ prāha varaṃ vṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोत्रेणानेन तुष्टोस्मि मृत्युर्वरमयाचत । त्वदीयं पालय विभो मां च शंकर पापिनम्

stotreṇānena tuṣṭosmi mṛtyurvaramayācata | tvadīyaṃ pālaya vibho māṃ ca śaṃkara pāpinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्युक्त्वा मृत्युमीशो गच्छ वत्सेति चाब्रवीत् । यमलोकं गतः सोपि यमायाशेषमुक्तवान्

tathetyuktvā mṛtyumīśo gaccha vatseti cābravīt | yamalokaṃ gataḥ sopi yamāyāśeṣamuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- य इदं शृणुयान्नित्यं पुण्याख्यानमनुत्तमम् । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो याति शंकरसन्निधिम्

śaṃbhuruvāca- ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ puṇyākhyānamanuttamam | vimuktaḥ sarvapāpebhyo yāti śaṃkarasannidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शिवराघवसंवादे एकादशोत्तरशततमोऽध्यायः

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde ekādaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.