श्रीराम उवाच-
कथं पातकसंघात संक्रमे ब्राह्मणाधमे ।
पुराणज्ञः कथं व्याख्यां चकार द्विजसत्तम
śrīrāma uvāca-
kathaṃ pātakasaṃghāta saṃkrame brāhmaṇādhame |
purāṇajñaḥ kathaṃ vyākhyāṃ cakāra dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुरुवाच-
अध्यापने चाध्ययने जायते चाथ संगमः ।
संगतौ वत्सरं राम याति पातकि पातकम्
śaṃbhuruvāca-
adhyāpane cādhyayane jāyate cātha saṃgamaḥ |
saṃgatau vatsaraṃ rāma yāti pātaki pātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणज्ञे तु काकुत्स्थ सर्वतत्वार्थवेदिनि ।
अपिपातकसंदोह चीर्णपापं प्रणश्यति
purāṇajñe tu kākutstha sarvatatvārthavedini |
apipātakasaṃdoha cīrṇapāpaṃ praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभूतवह्निनाशे हि धूमराशिर्यथैव हि ।
शलभो दीपनाशाय वह्निनाशाय न प्रभुः
prabhūtavahnināśe hi dhūmarāśiryathaiva hi |
śalabho dīpanāśāya vahnināśāya na prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं पापं तथान्येषां नाशनाय पुराणिकः ।
भूतादिग्रस्तमर्त्यानां भूतादि भयमोचकः
kṛtaṃ pāpaṃ tathānyeṣāṃ nāśanāya purāṇikaḥ |
bhūtādigrastamartyānāṃ bhūtādi bhayamocakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समंत्रवानपनयेद्यथा न स्वयमातुरः ।
पौराणिकस्तथा पापं न किंचित्प्राप्तुमर्हति
samaṃtravānapanayedyathā na svayamāturaḥ |
paurāṇikastathā pāpaṃ na kiṃcitprāptumarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मना च कृतं पापमन्यैरपि च यत्कृतम् ।
पुराणज्ञो नाशयति त्वतिदुष्टं स्वकर्म्म वा
ātmanā ca kṛtaṃ pāpamanyairapi ca yatkṛtam |
purāṇajño nāśayati tvatiduṣṭaṃ svakarmma vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवानीशे हृषीकेशे समवृत्तिर्विवेकवान् ।
लोकवेदक्रियावेत्ता रुद्रजाप्यतिनिःस्पृहः
bhavānīśe hṛṣīkeśe samavṛttirvivekavān |
lokavedakriyāvettā rudrajāpyatiniḥspṛhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टः शांतः क्रियादक्षः प्रभूतो योगकृद्वशी ।
यथैव ते पुराणज्ञो वसिष्ठो भगवानृषिः
tuṣṭaḥ śāṃtaḥ kriyādakṣaḥ prabhūto yogakṛdvaśī |
yathaiva te purāṇajño vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियोगात्तव भूपाल अयोध्यायामतिष्ठत ।
अपालयद्भुवं कृत्स्नां त्वां च रक्षः समापतत्
niyogāttava bhūpāla ayodhyāyāmatiṣṭhata |
apālayadbhuvaṃ kṛtsnāṃ tvāṃ ca rakṣaḥ samāpatat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च शुक्रोपदेशेन राक्षसस्त्वामथाभ्यगात् ।
निद्रासक्तं हनिष्यामि नान्यथावसरस्त्विति
sa ca śukropadeśena rākṣasastvāmathābhyagāt |
nidrāsaktaṃ haniṣyāmi nānyathāvasarastviti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विप्रो विदित्वैतद्वसिष्ठस्त्वद्धितप्रियः ।
सुप्तं प्रमत्तं काकुत्स्थं रक्षो हंति न संशयः
atha vipro viditvaitadvasiṣṭhastvaddhitapriyaḥ |
suptaṃ pramattaṃ kākutsthaṃ rakṣo haṃti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मावाप्तवरं तद्धि मया कार्यं निवारणम् ।
इति संचिंत्य विप्रर्षिः सेनामादाय निर्गतः
brahmāvāptavaraṃ taddhi mayā kāryaṃ nivāraṇam |
iti saṃciṃtya viprarṣiḥ senāmādāya nirgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षो हंतुमशक्तस्तु मृत्युहीनं ततो मुनिः ।
स्वयं च राक्षसो भूत्वा वाक्यमाह महामुनिः
rakṣo haṃtumaśaktastu mṛtyuhīnaṃ tato muniḥ |
svayaṃ ca rākṣaso bhūtvā vākyamāha mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थमागतोसीह वनं मुनिनिषेवितम् ।
स आह राजा रक्षोघ्नस्तमहं हंतुमागतः
kimarthamāgatosīha vanaṃ muniniṣevitam |
sa āha rājā rakṣoghnastamahaṃ haṃtumāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिरप्याह किं तेन जीवितेन मृतेन वा ।
भुक्त्वामिषं मदीयं तु युद्धं कृत्वा जयं व्रज
munirapyāha kiṃ tena jīvitena mṛtena vā |
bhuktvāmiṣaṃ madīyaṃ tu yuddhaṃ kṛtvā jayaṃ vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षस उवाच-
कथं त्वं राक्षसो मह्यं भक्षणाय भविष्यसि ।
वसिष्ठोऽप्यथ मानुष्यमास्थाय वियति स्थितः
rākṣasa uvāca-
kathaṃ tvaṃ rākṣaso mahyaṃ bhakṣaṇāya bhaviṣyasi |
vasiṣṭho'pyatha mānuṣyamāsthāya viyati sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठीव्य मस्तके तस्य मुष्टिना तमताडयत् ।
ताडितो राक्षसस्तेन व्यद्रावयदृषिश्च तम्
niṣṭhīvya mastake tasya muṣṭinā tamatāḍayat |
tāḍito rākṣasastena vyadrāvayadṛṣiśca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलायमानावन्योन्यं जलधिं तु गतावुभौ ।
तत्रस्थेन ग्रहेणासौ गृहीतो राक्षसस्तदा
palāyamānāvanyonyaṃ jaladhiṃ tu gatāvubhau |
tatrasthena graheṇāsau gṛhīto rākṣasastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिः पुनरयोध्यायां पूर्ववत्समतिष्ठत ।
शंभुरुवाच-
तस्मात्स्वाभिमतं कुर्यात्पुराणज्ञो विमत्सरः
muniḥ punarayodhyāyāṃ pūrvavatsamatiṣṭhata |
śaṃbhuruvāca-
tasmātsvābhimataṃ kuryātpurāṇajño vimatsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रवणस्य विधानं च कथयामि शुभं शृणु ।
शुक्लपक्षे दिने शुद्धे वारनक्षत्रयोगतः
śravaṇasya vidhānaṃ ca kathayāmi śubhaṃ śṛṇu |
śuklapakṣe dine śuddhe vāranakṣatrayogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करणे चापि लग्ने च ग्रहताराबलान्विते ।
अमूढेन ग्रहे बाले न च वृद्धौ गुरौस्थिते
karaṇe cāpi lagne ca grahatārābalānvite |
amūḍhena grahe bāle na ca vṛddhau gurausthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कृष्णपक्षे ग्रहणे न च नास्तिकसंनिधौ ।
पूर्वोक्तलक्षणोपेतं पुराणं शृणुयादिति
na kṛṣṇapakṣe grahaṇe na ca nāstikasaṃnidhau |
pūrvoktalakṣaṇopetaṃ purāṇaṃ śṛṇuyāditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धगेहेऽथवा शुद्धवेदिकायां मठेथ वा ।
नदीतीरे देवगेहे सभामंडप एव च
śuddhagehe'thavā śuddhavedikāyāṃ maṭhetha vā |
nadītīre devagehe sabhāmaṃḍapa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथ्या मठेथ वा रम्ये पुण्यशालासु राघव ।
स्वयं नमस्य विप्रेंद्रान्पुराणज्ञं विशेषतः
rathyā maṭhetha vā ramye puṇyaśālāsu rāghava |
svayaṃ namasya vipreṃdrānpurāṇajñaṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसनं कल्पितं कुर्य्यादूर्ध्वं सर्वविशेषितम् ।
एहि धर्म्मासनमिति वक्तव्यं स्यादनिष्ठुरम्
āsanaṃ kalpitaṃ kuryyādūrdhvaṃ sarvaviśeṣitam |
ehi dharmmāsanamiti vaktavyaṃ syādaniṣṭhuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणप्रक्रमदिने यत्कार्यं तदुदीरयेत् ।
व्याख्यातारं पुराणस्य वस्त्राद्यैः परिपूजयेत्
purāṇaprakramadine yatkāryaṃ tadudīrayet |
vyākhyātāraṃ purāṇasya vastrādyaiḥ paripūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभानि दत्वा वस्त्राणि सूक्ष्माणि च नवानि च ।
करकंठविभूषादि पात्रमासनमेव च
śubhāni datvā vastrāṇi sūkṣmāṇi ca navāni ca |
karakaṃṭhavibhūṣādi pātramāsanameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधपुष्पाक्षतैः पूज्य तांबूलं विनिवेद्य च ।
शुक्लांबरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम्
gaṃdhapuṣpākṣataiḥ pūjya tāṃbūlaṃ vinivedya ca |
śuklāṃbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नवदनं ध्यायेत्सर्वविघ्नोपशांतये ।
सभासदश्च संपूज्य गणेशं प्रार्थयेत्ततः
prasannavadanaṃ dhyāyetsarvavighnopaśāṃtaye |
sabhāsadaśca saṃpūjya gaṇeśaṃ prārthayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐनमेत्यादि मंत्रेण पूजनं भारती नुतिः ।
प्रातःकाले पुराणस्य प्रक्रमं प्रारभेदिति
oṃnametyādi maṃtreṇa pūjanaṃ bhāratī nutiḥ |
prātaḥkāle purāṇasya prakramaṃ prārabhediti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रमदिने राम त्रिपंचदश वा शुभाः ।
श्लोका द्वितीये दिवसे ततो द्विगुणिताः शुभाः
upakramadine rāma tripaṃcadaśa vā śubhāḥ |
ślokā dvitīye divase tato dviguṇitāḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये दिवसे राम ततश्चाधिकमिष्यते ।
दिनानामव्यवच्छेदाद्व्याख्यानं श्रवणं तथा
tṛtīye divase rāma tataścādhikamiṣyate |
dinānāmavyavacchedādvyākhyānaṃ śravaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवस्थितिर्यदा जाता तदा पौराणिकं गुरुम् ।
तांबूलादिप्रदायाथ परेद्युः शृणुयादपि
vyavasthitiryadā jātā tadā paurāṇikaṃ gurum |
tāṃbūlādipradāyātha paredyuḥ śṛṇuyādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणमेवं श्रोतव्यं दैनंदिनमिति श्रुतिः ।
व्रतरूपेण यः कश्चित्पुराणं शृणुयान्नरः
purāṇamevaṃ śrotavyaṃ dainaṃdinamiti śrutiḥ |
vratarūpeṇa yaḥ kaścitpurāṇaṃ śṛṇuyānnaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैवं तत्पुराणं तु तत्र याति न संशयः ।
पुराणं श्रोतुकामेन श्लोकश्चैकोपि चेच्छ्रुतः
yadaivaṃ tatpurāṇaṃ tu tatra yāti na saṃśayaḥ |
purāṇaṃ śrotukāmena ślokaścaikopi cecchrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दिने तु कृतं पापं नाशयेत्तु न संशयः
taddine tu kṛtaṃ pāpaṃ nāśayettu na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुराणं शृणुयाच्च यस्तु स ब्रह्महत्याकृतपापबंधात् ।
सुरापीतिः स्वर्णहरश्च राम गुर्वंगनागश्च विमुक्तिमेति
evaṃ purāṇaṃ śṛṇuyācca yastu sa brahmahatyākṛtapāpabaṃdhāt |
surāpītiḥ svarṇaharaśca rāma gurvaṃganāgaśca vimuktimeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापानि चान्यानि कृतानि पुंभिः सर्वाणि नश्यंति पुराकृतानि ।
इहापि यान्यब्दशतार्जितानि श्रोतुर्विनश्यंति तथा च वक्तुः
pāpāni cānyāni kṛtāni puṃbhiḥ sarvāṇi naśyaṃti purākṛtāni |
ihāpi yānyabdaśatārjitāni śroturvinaśyaṃti tathā ca vaktuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलौ समस्तविप्राणां सर्वज्ञत्वं न विद्यते ।
विगुणापि ततो व्याख्या फलदा दानकर्मवत्
kalau samastaviprāṇāṃ sarvajñatvaṃ na vidyate |
viguṇāpi tato vyākhyā phaladā dānakarmavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणानामभिप्रायं व्यासो वेद न चापरः ।
अहं वेद्मि विशेषेण व्यासादपि विधेरपि
purāṇānāmabhiprāyaṃ vyāso veda na cāparaḥ |
ahaṃ vedmi viśeṣeṇa vyāsādapi vidherapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वाध्यायस्तपो वापि न मंत्रो न जुहोतयः ।
फलंति न तथा तिष्ये पुराणश्रवणं यथा
na svādhyāyastapo vāpi na maṃtro na juhotayaḥ |
phalaṃti na tathā tiṣye purāṇaśravaṇaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकश्रवणादेव पातकं महदेव तु ।
नाशमाप्नोत्यसंदेहः श्रीशैले वर्तनादिव
ekaikaśravaṇādeva pātakaṃ mahadeva tu |
nāśamāpnotyasaṃdehaḥ śrīśaile vartanādiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो गुरुः पुराणज्ञः श्रोतृवंद्योऽघनाशनः ।
न तस्मादधिकः कश्चिद्गुरुरस्ति गतिप्रदः
ato guruḥ purāṇajñaḥ śrotṛvaṃdyo'ghanāśanaḥ |
na tasmādadhikaḥ kaścidgururasti gatipradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रेषु गुरवो ये च वेदशास्त्रेषु ये मताः ।
नेशते सर्वविज्ञानं दातुं तस्मान्न बोधकाः
maṃtreṣu guravo ye ca vedaśāstreṣu ye matāḥ |
neśate sarvavijñānaṃ dātuṃ tasmānna bodhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाचाः प्रायशो राम ब्रह्मराक्षसनामिनः ।
वेदमंत्रस्य वेत्तारो दृश्यंते न पुराणवित्
piśācāḥ prāyaśo rāma brahmarākṣasanāminaḥ |
vedamaṃtrasya vettāro dṛśyaṃte na purāṇavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणविमुखो नैव सर्वः सर्वं हि पश्यति ।
पुराणज्ञो हि तस्तस्मात्पापनाशकरः प्रभुः
purāṇavimukho naiva sarvaḥ sarvaṃ hi paśyati |
purāṇajño hi tastasmātpāpanāśakaraḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पूजा सर्वपूजा स्यात्सर्वद्रोहोऽस्य पीडनम् ।
यथा समस्तदानानां विद्यादानं प्रशस्यते
tatpūjā sarvapūjā syātsarvadroho'sya pīḍanam |
yathā samastadānānāṃ vidyādānaṃ praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौराणिकस्तथा धन्यस्तत्र दानं महत्फलम् ।
राम उवाच-।
किं वा पौराणिके देयं कियत्कीदृशमेव च
paurāṇikastathā dhanyastatra dānaṃ mahatphalam |
rāma uvāca-|
kiṃ vā paurāṇike deyaṃ kiyatkīdṛśameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणं कीदृशं वर्ज्यं वर्ज्यः कीदृक्पुराणवित् ।
शंभुरुवाच-
षड्रसानन्नपानानि स्नेहद्रव्याणि यानि च
purāṇaṃ kīdṛśaṃ varjyaṃ varjyaḥ kīdṛkpurāṇavit |
śaṃbhuruvāca-
ṣaḍrasānannapānāni snehadravyāṇi yāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहं सोपस्करं राम पुराणज्ञाय दापयेत् ।
पर्याप्तान्येव सर्वाणि अधिकानि फलाधिकात्
gṛhaṃ sopaskaraṃ rāma purāṇajñāya dāpayet |
paryāptānyeva sarvāṇi adhikāni phalādhikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्याद्द्रव्यमतो भूयः सचैलं शोभितं मृदु ।
भूषणानि यथार्हाणि स्वशक्त्या प्रतिपादयेत्
dadyāddravyamato bhūyaḥ sacailaṃ śobhitaṃ mṛdu |
bhūṣaṇāni yathārhāṇi svaśaktyā pratipādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधपुष्पं प्रतिदिनं केवलं गंधमेव च ।
केवलं च तथा पुष्पं फलकाले फलान्यपि
gaṃdhapuṣpaṃ pratidinaṃ kevalaṃ gaṃdhameva ca |
kevalaṃ ca tathā puṣpaṃ phalakāle phalānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलं च तथा दद्यान्नमस्कुर्याच्च भक्तितः ।
पुराणस्य समाप्तौ तु दद्याद्दानादिकं तथा
tāṃbūlaṃ ca tathā dadyānnamaskuryācca bhaktitaḥ |
purāṇasya samāptau tu dadyāddānādikaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिकं तु तथा देयं भूहिरण्यादिकं नृप ।
न च तूष्णीमुपक्रम्य श्रोतुमर्हति कश्चन
adhikaṃ tu tathā deyaṃ bhūhiraṇyādikaṃ nṛpa |
na ca tūṣṇīmupakramya śrotumarhati kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभासद्भिः कृता चैव या पूजैकेन वा कृता ।
देवस्थाने यथाशक्ति सर्वैः पूजनमिष्यते
sabhāsadbhiḥ kṛtā caiva yā pūjaikena vā kṛtā |
devasthāne yathāśakti sarvaiḥ pūjanamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थेपि च यथा राम पुण्येष्वायतनेषु च ।
स्वशक्त्या पूजनं कुर्यात्पुराणज्ञाय राघव
tīrthepi ca yathā rāma puṇyeṣvāyataneṣu ca |
svaśaktyā pūjanaṃ kuryātpurāṇajñāya rāghava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोतुस्तु लक्षणं पूर्वं मयोक्तं तु भवेन्नृप ।
पौराणिकस्य सर्वस्य लक्षणं कथयामि ते
śrotustu lakṣaṇaṃ pūrvaṃ mayoktaṃ tu bhavennṛpa |
paurāṇikasya sarvasya lakṣaṇaṃ kathayāmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलहीनो महाव्याधिर्महापापी तिरस्कृतः ।
शौचाचारविहीनश्च वेदस्मृतिविवर्जितः
kulahīno mahāvyādhirmahāpāpī tiraskṛtaḥ |
śaucācāravihīnaśca vedasmṛtivivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यदेवः पूतिवचो व्यंगश्चाप्यधिकांगवान् ।
परपूर्वापतिः स्तेनः प्राणिहंता निराकृतिः
anyadevaḥ pūtivaco vyaṃgaścāpyadhikāṃgavān |
parapūrvāpatiḥ stenaḥ prāṇihaṃtā nirākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वर्ज्यं पुराणं ते कथयामि नृपोत्तम ।
पूर्वज्ञैरुच्यमानं च यत्प्रोक्तं मुनिभिः परैः
atha varjyaṃ purāṇaṃ te kathayāmi nṛpottama |
pūrvajñairucyamānaṃ ca yatproktaṃ munibhiḥ paraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासादयो मुनिवरा यत्प्रोचुस्तदुदीरयेत् ।
पुराणस्थं पठेद्ग्रन्थं व्याख्यायेत विचारयन्
vyāsādayo munivarā yatprocustadudīrayet |
purāṇasthaṃ paṭhedgranthaṃ vyākhyāyeta vicārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यया कयापि वा राम भाषयादेशभाषतः ।
न देशभाषा रचितं ग्रंथं श्रुत्वा फलं लभेत्
yayā kayāpi vā rāma bhāṣayādeśabhāṣataḥ |
na deśabhāṣā racitaṃ graṃthaṃ śrutvā phalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याख्या या कापि काकुत्स्थ पुराणस्य हिता हि सा ।
तस्मात्त्वं देवयाचस्व व्याख्यास्ये यत्पुराणकम्
vyākhyā yā kāpi kākutstha purāṇasya hitā hi sā |
tasmāttvaṃ devayācasva vyākhyāsye yatpurāṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुरुवाच-
एवं पौराणिकेनोक्तं श्रुतवानपि गौतमः ।
स्वयं वस्त्रत्रयं प्रादाद्ब्राह्मणाय महात्मने
śaṃbhuruvāca-
evaṃ paurāṇikenoktaṃ śrutavānapi gautamaḥ |
svayaṃ vastratrayaṃ prādādbrāhmaṇāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौर्मं पुराणं प्रथमं श्रुतवानिति नः श्रुतम् ।
दत्तवान्स्वर्णमधिकं वस्त्राणि च शुभानि च
kaurmaṃ purāṇaṃ prathamaṃ śrutavāniti naḥ śrutam |
dattavānsvarṇamadhikaṃ vastrāṇi ca śubhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ लैंगं च शुश्राव वैष्णवं वामनं तथा ।
पाद्मं च गारुडं चैव सौरं ब्राह्ममथैव च
atha laiṃgaṃ ca śuśrāva vaiṣṇavaṃ vāmanaṃ tathā |
pādmaṃ ca gāruḍaṃ caiva sauraṃ brāhmamathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमष्ट स शुश्राव पुराणानि स गौतमः ।
अथ रामायणं चैव कौर्ममेव पुनश्च सः
evamaṣṭa sa śuśrāva purāṇāni sa gautamaḥ |
atha rāmāyaṇaṃ caiva kaurmameva punaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवनारायणेत्येवं जपं चक्रे सदैव हि ।
अवाप निधनं चापि स गतो ब्रह्मणः पदम्
śivanārāyaṇetyevaṃ japaṃ cakre sadaiva hi |
avāpa nidhanaṃ cāpi sa gato brahmaṇaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा संपूज्य तं विप्रं विष्णुलोकमथागमत् ।
विष्णुना पूजितः सोऽथ जगाम शिवमंदिरम्
brahmā saṃpūjya taṃ vipraṃ viṣṇulokamathāgamat |
viṣṇunā pūjitaḥ so'tha jagāma śivamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामेव वंद्योऽसौ गौतमो मुनिसत्तमः ।
भारतश्रवणे चापि नियमा ये मयेरिताः
sarveṣāmeva vaṃdyo'sau gautamo munisattamaḥ |
bhārataśravaṇe cāpi niyamā ye mayeritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा व्यासेन मुनिना त्रिवर्षाद्यत्कृतं शुभम् ।
श्रवणात्तस्य कृत्स्नस्य व्याकर्ता भारतस्य यः
purā vyāsena muninā trivarṣādyatkṛtaṃ śubham |
śravaṇāttasya kṛtsnasya vyākartā bhāratasya yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किंचित्प्रणमेद्विप्रं मुक्त्वा योगिनमुत्तमम् ।
सर्वेषामेव वंद्योसौ भारतं व्याकरोति यः
na kiṃcitpraṇamedvipraṃ muktvā yoginamuttamam |
sarveṣāmeva vaṃdyosau bhārataṃ vyākaroti yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो महाभारतं नित्यं व्याख्यास्यति पठेच्च वा ।
स सर्वेभ्योधिको विप्रस्तारयेच्चैव मानवान्
yo mahābhārataṃ nityaṃ vyākhyāsyati paṭhecca vā |
sa sarvebhyodhiko viprastārayeccaiva mānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याकरोति च पर्वैकं सर्वाणि कतिचित्तु वा ।
सर्वपापविनिर्मुक्तो हव्ये कव्ये विशिष्यते
vyākaroti ca parvaikaṃ sarvāṇi katicittu vā |
sarvapāpavinirmukto havye kavye viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेव प्रणमेद्विप्रं तमेवार्हं च पूजयेत् ।
तमेव भोजयेन्नित्यं सर्वं तस्मै निवेदयेत्
tameva praṇamedvipraṃ tamevārhaṃ ca pūjayet |
tameva bhojayennityaṃ sarvaṃ tasmai nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पूजाविधिः प्रोक्तो व्याख्यानसमये द्विजः ।
प्रतिपूज्योऽथ वस्त्राद्यैः पूजयेद्विधिमार्गतः
tasya pūjāvidhiḥ prokto vyākhyānasamaye dvijaḥ |
pratipūjyo'tha vastrādyaiḥ pūjayedvidhimārgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिपर्वसमाप्तौ च सूक्ष्मवस्त्रत्रयं ददेत् ।
सुवर्णं च यथाशक्ति सभापर्वणि वाससी
ādiparvasamāptau ca sūkṣmavastratrayaṃ dadet |
suvarṇaṃ ca yathāśakti sabhāparvaṇi vāsasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनुशासनिकारण्यस्वर्गारोहेषु पर्वसु ।
आदिपर्वणि पूजा या सा पूजा नृपपुंगव
ānuśāsanikāraṇyasvargāroheṣu parvasu |
ādiparvaṇi pūjā yā sā pūjā nṛpapuṃgava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णाश्वमेधवैराटशल्यद्रोणेषु पर्वसु ।
सूक्ष्मवस्त्रत्रयं शुद्धं निष्कद्वयमथापि वा
karṇāśvamedhavairāṭaśalyadroṇeṣu parvasu |
sūkṣmavastratrayaṃ śuddhaṃ niṣkadvayamathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रपर्वस्वथान्येषु निष्कावथ समानयेत् ।
हरिवंशे सनिष्कं तु वस्त्रत्रितयमेव तु
kṣudraparvasvathānyeṣu niṣkāvatha samānayet |
harivaṃśe saniṣkaṃ tu vastratritayameva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारतस्याखिलस्यैव समाप्तौ क्षेत्रदो भवेत् ।
रामायणस्य श्रवणे कांडेकांडे प्रपूजयेत्
bhāratasyākhilasyaiva samāptau kṣetrado bhavet |
rāmāyaṇasya śravaṇe kāṃḍekāṃḍe prapūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रं पर्याप्तमथवा सुवर्णमपि दापयेत् ।
व्याख्यातुर्गुरुवाक्यस्य सर्वकल्मषनाशनः
kṣetraṃ paryāptamathavā suvarṇamapi dāpayet |
vyākhyāturguruvākyasya sarvakalmaṣanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थोधर्म्मश्च कामश्च मोक्षश्च नृपसत्तम ।
व्याख्याश्रवणतः सर्वे सिद्धयंति च सुबुद्धयः
arthodharmmaśca kāmaśca mokṣaśca nṛpasattama |
vyākhyāśravaṇataḥ sarve siddhayaṃti ca subuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्यादिपापानां सर्वेषामपि नाशनम् ।
एकेन श्रवणेनास्य किं नरैर्न श्रुतं भुवि
brahmahatyādipāpānāṃ sarveṣāmapi nāśanam |
ekena śravaṇenāsya kiṃ narairna śrutaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानवसुसुवर्णाद्यैर्नित्यमेनं प्रपूजयेत् ।
व्याख्यातारं यतः पापसंदोहस्य विनाशनम्
yānavasusuvarṇādyairnityamenaṃ prapūjayet |
vyākhyātāraṃ yataḥ pāpasaṃdohasya vināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यान्यपि पुराणानि मुनिप्रोक्तानि तान्यपि ।
श्रोतॄणां पापनाशाय वक्तुश्चापि विशेषतः
anyānyapi purāṇāni muniproktāni tānyapi |
śrotṝṇāṃ pāpanāśāya vaktuścāpi viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्च सर्वपुराणानि षट्त्रिंशत्तु प्रकीर्तयेत् ।
शृणोति वा न तस्यास्ति चित्तच्छेदः कदाचन
yaśca sarvapurāṇāni ṣaṭtriṃśattu prakīrtayet |
śṛṇoti vā na tasyāsti cittacchedaḥ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मं पुराणं प्रथमं द्वितीयं पाद्ममुच्यते ।
तृतीयं वैष्णवं चैव चतुर्थं शैवमुच्यते
brāhmaṃ purāṇaṃ prathamaṃ dvitīyaṃ pādmamucyate |
tṛtīyaṃ vaiṣṇavaṃ caiva caturthaṃ śaivamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भागवतं प्रोक्तं पंचमं षष्ठमुच्यते ।
भविष्यं नारदीयं च सप्तमं परिकीर्तितम्
atha bhāgavataṃ proktaṃ paṃcamaṃ ṣaṣṭhamucyate |
bhaviṣyaṃ nāradīyaṃ ca saptamaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कंडेयमिति प्रोक्तमष्टमं नवमं तथा ।
आग्नेयं ब्रह्मवैवर्तं दशमं परिकीर्तितम्
mārkaṃḍeyamiti proktamaṣṭamaṃ navamaṃ tathā |
āgneyaṃ brahmavaivartaṃ daśamaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लैंगं च वामनं चैव स्कांदं मात्स्यमथैव च ।
कौर्मं वाराहमुदितं गारुडं वाथ कीर्तितम्
laiṃgaṃ ca vāmanaṃ caiva skāṃdaṃ mātsyamathaiva ca |
kaurmaṃ vārāhamuditaṃ gāruḍaṃ vātha kīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मांडमित्यष्टादशपुराणानि विदुर्बुधाः ।
तथा चोपपुराणानि कथयिष्याम्यतः परम्
brahmāṃḍamityaṣṭādaśapurāṇāni vidurbudhāḥ |
tathā copapurāṇāni kathayiṣyāmyataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यं सनत्कुमाराख्यं नारसिंहमतः परम् ।
तृतीयमांडमुद्दिष्टं दौर्वाससमथैव च
ādyaṃ sanatkumārākhyaṃ nārasiṃhamataḥ param |
tṛtīyamāṃḍamuddiṣṭaṃ daurvāsasamathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदीयमथान्यं च कापिलं मानवं तथा ।
तद्वदौशनस प्रोक्तं ब्रह्मांडं च ततः परम्
nāradīyamathānyaṃ ca kāpilaṃ mānavaṃ tathā |
tadvadauśanasa proktaṃ brahmāṃḍaṃ ca tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारुणं कालिकाह्वानं माहेशं सांबमेव च ।
सौरं पाराशरं चैव मारीचं भार्गवाह्वयम्
vāruṇaṃ kālikāhvānaṃ māheśaṃ sāṃbameva ca |
sauraṃ pārāśaraṃ caiva mārīcaṃ bhārgavāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौमारं च पुराणानि कीर्तितान्यष्ट वै दश ।
अष्टादशपुराणानां व्याकर्ता तु भवेन्मनुः
kaumāraṃ ca purāṇāni kīrtitānyaṣṭa vai daśa |
aṣṭādaśapurāṇānāṃ vyākartā tu bhavenmanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शिवराघवसंवादे पुराणमाहात्म्यकथनंनाम पंचदशोत्तरशततमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde purāṇamāhātmyakathanaṃnāma paṃcadaśottaraśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.