Padma Purāṇa 5.117

त्रिर्जपित्वा तु गायत्रीमुपवीती पुरोमुखः । प्राचीनावीतवान्ब्रूयान्मधुत्रयमतः परम्

trirjapitvā tu gāyatrīmupavītī puromukhaḥ | prācīnāvītavānbrūyānmadhutrayamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जध्वमिति तानुक्त्वा भुञ्जानेषु द्विजातिषु । रक्षोघ्नमन्त्रपठनं भक्ष्यभोज्यादि दापयन्

bhuñjadhvamiti tānuktvā bhuñjāneṣu dvijātiṣu | rakṣoghnamantrapaṭhanaṃ bhakṣyabhojyādi dāpayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नन्तरे विप्रो योऽतिथिस्तदिदं तथा । कृतवान्महदाश्चर्यं तद्वदामि समासतः

etasminnantare vipro yo'tithistadidaṃ tathā | kṛtavānmahadāścaryaṃ tadvadāmi samāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रस्थितमशेषं च ग्रासेनैकेन चाग्रसत् । प्राणाहुतीनां पर्याप्तं दीयतामिति चाब्रवीत्

pātrasthitamaśeṣaṃ ca grāsenaikena cāgrasat | prāṇāhutīnāṃ paryāptaṃ dīyatāmiti cābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावद्दातुमशक्तः कथं श्राद्धक्रियोद्यतः । ममैकस्य प्रदाने त्वमशक्तो राम किं वृथा

etāvaddātumaśaktaḥ kathaṃ śrāddhakriyodyataḥ | mamaikasya pradāne tvamaśakto rāma kiṃ vṛthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहूनां भोजनं दातुमुद्युक्तो राम किं वृथा । सहसा कृतकर्माणि न समाप्तिं प्रयान्ति च

bahūnāṃ bhojanaṃ dātumudyukto rāma kiṃ vṛthā | sahasā kṛtakarmāṇi na samāptiṃ prayānti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया कृतमशेषाणां नालं प्राणाहुतिर्मम । कथं मे दीयते भुक्तिः कथमेषां तथा वद

tvayā kṛtamaśeṣāṇāṃ nālaṃ prāṇāhutirmama | kathaṃ me dīyate bhuktiḥ kathameṣāṃ tathā vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामस्तमब्रवीद्वीरो भुंक्ष्व त्वं हि यथासुखम् । इत्युदीर्य निरीक्ष्यास्य कर्म तत्परमाद्भुतम्

rāmastamabravīdvīro bhuṃkṣva tvaṃ hi yathāsukham | ityudīrya nirīkṣyāsya karma tatparamādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शंभुं समाहूय प्राह त्वं परिवेषय । त्वं पिता पार्वती माता शिवा देवीति मे मतिः

atha śaṃbhuṃ samāhūya prāha tvaṃ pariveṣaya | tvaṃ pitā pārvatī mātā śivā devīti me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नपूर्णेश्वरी देवी भवान्येवेति मे मतिः । सा शांभवी वचः प्राह तत्पर्याप्तं ददाम्यहम्

annapūrṇeśvarī devī bhavānyeveti me matiḥ | sā śāṃbhavī vacaḥ prāha tatparyāptaṃ dadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोमा कांस्यमादाय भिस्सापूर्णमलंकृतम् । स्वर्णदर्व्या समादाय पायसं गन्धकान्तिमत्

athomā kāṃsyamādāya bhissāpūrṇamalaṃkṛtam | svarṇadarvyā samādāya pāyasaṃ gandhakāntimat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्याक्षयमिदं भूयादिति प्रादात्तु पायसम् । द्विजस्य दक्षिणे हस्ते साऽददात्सत्कृतं मुदा

asyākṣayamidaṃ bhūyāditi prādāttu pāyasam | dvijasya dakṣiṇe haste sā'dadātsatkṛtaṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सशिरः कम्पमानस्तु ऊर्ध्वदृष्टिरथाभवत् । प्रसारितकरश्चाऽसीद्गृहीत्वा पायसं करे

saśiraḥ kampamānastu ūrdhvadṛṣṭirathābhavat | prasāritakaraścā'sīdgṛhītvā pāyasaṃ kare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीयतां पायसं स्वादु सुष्ठु पक्वमिदं तु किम् । शंभुपत्नी बभाषे तं करे भुंक्ष्व ततो ददे

dīyatāṃ pāyasaṃ svādu suṣṭhu pakvamidaṃ tu kim | śaṃbhupatnī babhāṣe taṃ kare bhuṃkṣva tato dade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभक्षयत्ततो विप्रः पुनः करतले स्थितम् । तदक्षयमथ ज्ञात्वा प्रासारयदथेतरम्

abhakṣayattato vipraḥ punaḥ karatale sthitam | tadakṣayamatha jñātvā prāsārayadathetaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्करतले देवी पायसं दत्तवत्युत । अन्येषामपि विप्राणां पक्वाक्षय्यमदात्सती

tasminkaratale devī pāyasaṃ dattavatyuta | anyeṣāmapi viprāṇāṃ pakvākṣayyamadātsatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पाणिद्वयगतं विज्ञायाक्षय्यपायसम् । दृष्ट्वा करान्तरमथो प्रासारयत स द्विजः

atha pāṇidvayagataṃ vijñāyākṣayyapāyasam | dṛṣṭvā karāntaramatho prāsārayata sa dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाचान्नं प्रदातव्यं ससूपघृतमुत्तमम् । शिवादेवी तथा प्रादादक्षय्यं शंभुवल्लभा

uvācānnaṃ pradātavyaṃ sasūpaghṛtamuttamam | śivādevī tathā prādādakṣayyaṃ śaṃbhuvallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यत्प्रादात्तदा साध्वी सर्वमेव तदक्षयम् । करान्तरमथोसृष्टं परिपूर्णं पुनःपुनः

yadyatprādāttadā sādhvī sarvameva tadakṣayam | karāntaramathosṛṣṭaṃ paripūrṇaṃ punaḥpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं करसहस्रं तु कृत्वा स विरराम ह । उवाच वचनं विप्रो देहि गण्डूषवारि मे । तर्पितोऽस्मि त्वया भद्रे न रामेण न सीतया

evaṃ karasahasraṃ tu kṛtvā sa virarāma ha | uvāca vacanaṃ vipro dehi gaṇḍūṣavāri me | tarpito'smi tvayā bhadre na rāmeṇa na sītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- रामेण सीतया दत्तं मया दत्तं हि यत्र च । इतः परं हि किं देयं पूर्णं वा त्वं वदस्व मे

śaṃbhuruvāca- rāmeṇa sītayā dattaṃ mayā dattaṃ hi yatra ca | itaḥ paraṃ hi kiṃ deyaṃ pūrṇaṃ vā tvaṃ vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विज उवाच- तृप्तोऽस्मि न च मे देयमधिकं च करस्थितम् । विद्वन्नतः करगतं न पपात कथंचन

dvija uvāca- tṛpto'smi na ca me deyamadhikaṃ ca karasthitam | vidvannataḥ karagataṃ na papāta kathaṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषण्णो हि चिरं दध्यौ कथं मे केवलः करः । भुक्त्यै कृतमिदं सर्वं नान्यस्मै कर्मणे मम

niṣaṇṇo hi ciraṃ dadhyau kathaṃ me kevalaḥ karaḥ | bhuktyai kṛtamidaṃ sarvaṃ nānyasmai karmaṇe mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादन्यकृतेरेतत्सर्वं रिक्तं भविष्यति । इति निश्चित्य मनसा लिप्ताङ्गोऽतिथिराभवत्

tasmādanyakṛteretatsarvaṃ riktaṃ bhaviṣyati | iti niścitya manasā liptāṅgo'tithirābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यत्सु सर्वदेवेषु तदद्भुतमिवाभवत् । तृप्तानथ द्विजाञ्ज्ञात्वा राघवः परमार्थवित्

paśyatsu sarvadeveṣu tadadbhutamivābhavat | tṛptānatha dvijāñjñātvā rāghavaḥ paramārthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्वीकरोऽथ तृप्ताः स्थ इति पृष्ट्वा यथाविधि । तृप्ताः स्म इति विप्रेन्द्रा विकीर्यान्नं समन्त्रकम्

darvīkaro'tha tṛptāḥ stha iti pṛṣṭvā yathāvidhi | tṛptāḥ sma iti viprendrā vikīryānnaṃ samantrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रस्य याम्याभिमुखः संनिधौ पिण्डमर्पयेत् । गण्डूषमपि विप्राणां तत्रैव परिकल्पयेत्

pātrasya yāmyābhimukhaḥ saṃnidhau piṇḍamarpayet | gaṇḍūṣamapi viprāṇāṃ tatraiva parikalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्छिष्टपर्णपात्रेषु ते गण्डूषमकुर्वत । गृहान्तरे च ते विप्रा विविशुस्त्वतिथिं विना 5.117.१५०। आहातिथिर्बहिः कार्यं मयाऽचमनं विट्पते । उत्थातुं नैव शक्नोमि करं मे देहि राघव

ucchiṣṭaparṇapātreṣu te gaṇḍūṣamakurvata | gṛhāntare ca te viprā viviśustvatithiṃ vinā 5.117.150| āhātithirbahiḥ kāryaṃ mayā'camanaṃ viṭpate | utthātuṃ naiva śaknomi karaṃ me dehi rāghava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामः करं प्रादान्नोत्थितस्तु द्विजोत्तमः । हनूमानथ चाप्यस्य दत्तवान्बलवत्करम्

atha rāmaḥ karaṃ prādānnotthitastu dvijottamaḥ | hanūmānatha cāpyasya dattavānbalavatkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरेण गृहीत्वा तु करेण द्विजपुंगवम् । आचकर्ष कपीन्द्रस्तु द्विजः साक्रोशमुक्तवान्

itareṇa gṛhītvā tu kareṇa dvijapuṃgavam | ācakarṣa kapīndrastu dvijaḥ sākrośamuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विज उवाच- छिद्यते मे करो व्यक्तमुत्थापय ततोऽन्यतः । लांगूलेन सपीठं तमावृत्याऽमस्तकं बलात्

dvija uvāca- chidyate me karo vyaktamutthāpaya tato'nyataḥ | lāṃgūlena sapīṭhaṃ tamāvṛtyā'mastakaṃ balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाधावत्ततः पृथ्वीं द्विजस्तु न चचाल ह । अथ वानरवीरस्तु पद्भ्यां च कृन्ततां महीम्

athādhāvattataḥ pṛthvīṃ dvijastu na cacāla ha | atha vānaravīrastu padbhyāṃ ca kṛntatāṃ mahīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादौ विन्यस्य सुदृढौ द्विजमूर्धानमाक्षिपत् । विशीर्णमभवद्वेश्म द्विजाः सर्वे बहिस्तथा

pādau vinyasya sudṛḍhau dvijamūrdhānamākṣipat | viśīrṇamabhavadveśma dvijāḥ sarve bahistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह वृद्धद्विजः सोऽथ हनूमान्बहिरभ्यगात् । पीठे च स्थापयामास ब्राह्मणं स्थविरं कृशम्

saha vṛddhadvijaḥ so'tha hanūmānbahirabhyagāt | pīṭhe ca sthāpayāmāsa brāhmaṇaṃ sthaviraṃ kṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजाय जलमादाय जाम्बवान्मृण्मये घटे । आह स्वच्छं जलं विप्र त्वयाऽदेयं सभाजनम्

dvijāya jalamādāya jāmbavānmṛṇmaye ghaṭe | āha svacchaṃ jalaṃ vipra tvayā'deyaṃ sabhājanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीता प्रक्षालयेदङ्गं लक्ष्मणो जलदो भवेत् । जाम्बवानाह तं रामं ब्राह्मणोक्तमशेषतः

sītā prakṣālayedaṅgaṃ lakṣmaṇo jalado bhavet | jāmbavānāha taṃ rāmaṃ brāhmaṇoktamaśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजप्रक्षालने रामो व्यादिदेशानुजं प्रियाम् । सौमित्रिर्जलमादाय द्विजाङ्गक्षालने तथा

dvijaprakṣālane rāmo vyādideśānujaṃ priyām | saumitrirjalamādāya dvijāṅgakṣālane tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्षालयदशेषाङ्गं प्रतिमामिव भूभुजः । अथ रामोपदेशेन चक्रतुस्तौ तथैव च

prākṣālayadaśeṣāṅgaṃ pratimāmiva bhūbhujaḥ | atha rāmopadeśena cakratustau tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातिथिः स्वगण्डूषं सीतावक्त्रे व्यमुञ्चत । सालंकाराऽम्बुभिर्व्याप्ता प्राक्षालयदथो सती

athātithiḥ svagaṇḍūṣaṃ sītāvaktre vyamuñcata | sālaṃkārā'mbubhirvyāptā prākṣālayadatho satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लेष्मलालासुप्रचुरं मुखं विप्रस्य सा सती । प्रममार्ज पुनः क्षाल्य नासा श्लेष्माणमत्यजत्

śleṣmalālāsupracuraṃ mukhaṃ viprasya sā satī | pramamārja punaḥ kṣālya nāsā śleṣmāṇamatyajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचामयित्वा सौमित्रिरुत्तिष्ठेत्यब्रवीद्द्विजम् । द्विजो न शक्यमित्याह हनूमानप्यथाऽगतः

ācāmayitvā saumitriruttiṣṭhetyabravīddvijam | dvijo na śakyamityāha hanūmānapyathā'gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथिः प्राह तं विप्रः पीडितोऽहं हनूमता । गृहीत्वोद्धरता पूर्वं पातितो वानरेण च

atithiḥ prāha taṃ vipraḥ pīḍito'haṃ hanūmatā | gṛhītvoddharatā pūrvaṃ pātito vānareṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जांबवानथ तं प्राह लोमांगं मम वै मृदु । मयाथ ध्रियसे विप्र न च पीडा भविष्यति

jāṃbavānatha taṃ prāha lomāṃgaṃ mama vai mṛdu | mayātha dhriyase vipra na ca pīḍā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा जांबवान्विप्रं दोर्भ्यामालंब्य चोद्धरत् । द्विजप्रांतमथादाय स्थापयामास तं मुनिम्

ityuktvā jāṃbavānvipraṃ dorbhyāmālaṃbya coddharat | dvijaprāṃtamathādāya sthāpayāmāsa taṃ munim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामो द्विजेंद्राणां प्रदक्षिणमवर्तत । दत्ताशीरपि विपेंद्रैर्दत्वा तांबूलमग्रतः

atha rāmo dvijeṃdrāṇāṃ pradakṣiṇamavartata | dattāśīrapi vipeṃdrairdatvā tāṃbūlamagrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादावलंबकृद्रामो भ्रातृभिः सह चाब्रवीत् । अयि सीतेऽतिथेरस्य त्वया न क्षालितं वपुः

pādāvalaṃbakṛdrāmo bhrātṛbhiḥ saha cābravīt | ayi sīte'titherasya tvayā na kṣālitaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जंघायुगेऽतिथेरस्य मलं चास्यं मलान्वितम् । सम्यक्प्रक्षालय मुखं द्विजो न सहते मलम्

jaṃghāyuge'titherasya malaṃ cāsyaṃ malānvitam | samyakprakṣālaya mukhaṃ dvijo na sahate malam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतोवाच- अथ प्रक्षालितं सम्यगिदानीं निर्गतं पुनः । राम उवाच- पुनः प्रक्षालय मलं दोषः स्यादन्यथा मम

sītovāca- atha prakṣālitaṃ samyagidānīṃ nirgataṃ punaḥ | rāma uvāca- punaḥ prakṣālaya malaṃ doṣaḥ syādanyathā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सीता तथा कृत्वा तूष्णीमेव बभूव ह । आह रामं च सीतां च द्विजः परमकोपवान्

atha sītā tathā kṛtvā tūṣṇīmeva babhūva ha | āha rāmaṃ ca sītāṃ ca dvijaḥ paramakopavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादौ यौ मम राजेंद्र तौ सीता लंबयेदिति । भवान्करौ च भरतो मम वीजं प्रयच्छतु

pādau yau mama rājeṃdra tau sītā laṃbayediti | bhavānkarau ca bharato mama vījaṃ prayacchatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणः केशनिचय प्रसाधनकरो भवेत् । शत्रुघ्नः श्लेष्मनिर्मुक्तिं स्ववस्त्रेण करोतु मे

lakṣmaṇaḥ keśanicaya prasādhanakaro bhavet | śatrughnaḥ śleṣmanirmuktiṃ svavastreṇa karotu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच- अथ ते चक्रुरतिथेरशेषमुदितं तथा । तथापुर्विस्मयं विप्रा नरवानरराक्षसाः

sūta uvāca- atha te cakruratitheraśeṣamuditaṃ tathā | tathāpurvismayaṃ viprā naravānararākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवा देवी च शंभुश्च सभ्रूभंगमुदैक्षताम् । मनसा चाप्यभाषेतामतिथिःशंभुरेव च

śivā devī ca śaṃbhuśca sabhrūbhaṃgamudaikṣatām | manasā cāpyabhāṣetāmatithiḥśaṃbhureva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथिश्च प्रसन्नोऽभू च्छंखचक्रगदाधरः । पीतांबरः समस्तांगभूषितोऽतीव दीप्तिमान्

atithiśca prasanno'bhū cchaṃkhacakragadādharaḥ | pītāṃbaraḥ samastāṃgabhūṣito'tīva dīptimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पुराराधितः शंभुः प्रसन्नोऽभूत्त्रिलोचनः । शुद्धस्फटिकसंकाशः सर्वाभरणभूषितः

yaḥ purārādhitaḥ śaṃbhuḥ prasanno'bhūttrilocanaḥ | śuddhasphaṭikasaṃkāśaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटिसूर्य्यप्रतीकाशः किरीटीकरुणानिधिः । आलंब्य चक्रिणः पाणिमातिष्ठत सदाशिवः

koṭisūryyapratīkāśaḥ kirīṭīkaruṇānidhiḥ | ālaṃbya cakriṇaḥ pāṇimātiṣṭhata sadāśivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः परमधर्म्मात्मा पुलकांचितविग्रहः । दंडवन्निपपातोर्व्यामानंदप्लाविते क्षणः

rāmaḥ paramadharmmātmā pulakāṃcitavigrahaḥ | daṃḍavannipapātorvyāmānaṃdaplāvite kṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनमन्भ्रातरस्तस्य दंडवद्भूतले स्थिताः । शिव उत्थाप्य काकुत्स्थमालिंग्याघ्राय मस्तकम्

anamanbhrātarastasya daṃḍavadbhūtale sthitāḥ | śiva utthāpya kākutsthamāliṃgyāghrāya mastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच मधुरं वाक्यं रामं राजीवलोचनम् । शिव उवाच- वरं वृणु प्रसन्नोऽस्मि ब्रह्मादेरपि दुर्लभम्

uvāca madhuraṃ vākyaṃ rāmaṃ rājīvalocanam | śiva uvāca- varaṃ vṛṇu prasanno'smi brahmāderapi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवादेयं न मे किंचिद्वृणु त्वं न चिराय वै । श्रीराम उवाच- न याच्यं मे जगन्नाथ भूराज्यं मम सांप्रतम्

tavādeyaṃ na me kiṃcidvṛṇu tvaṃ na cirāya vai | śrīrāma uvāca- na yācyaṃ me jagannātha bhūrājyaṃ mama sāṃpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गश्च कर्म्मभिः प्राप्तो भक्तिस्त्वत्पाददर्शनात् । आरोग्यं पश्य भुंजेऽहं सा सीता योषितां वरा

svargaśca karmmabhiḥ prāpto bhaktistvatpādadarśanāt | ārogyaṃ paśya bhuṃje'haṃ sā sītā yoṣitāṃ varā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वशीकृताः सर्वनृपाः प्रजाधर्मसमन्विताः । हर्ष एव ममापन्नस्त्वदागमनतोऽच्युत

vaśīkṛtāḥ sarvanṛpāḥ prajādharmasamanvitāḥ | harṣa eva mamāpannastvadāgamanato'cyuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि वरये किंचिद्भक्तिरस्तु स्थिरा त्वयि । तथा मम गृहे देव त्रिवर्षं तिष्ठ हे प्रभो

tathāpi varaye kiṃcidbhaktirastu sthirā tvayi | tathā mama gṛhe deva trivarṣaṃ tiṣṭha he prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रुवन्समस्तधर्मांश्च रूपेणानेन शंकर । शिव उवाच- एवमस्तु तथा राम सर्वं ते संभविष्यति

bruvansamastadharmāṃśca rūpeṇānena śaṃkara | śiva uvāca- evamastu tathā rāma sarvaṃ te saṃbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाह चक्री राजानं रामं राजीवलोचनम् । वरं वृणु महाभाग प्रसन्नोऽहं यमिच्छसि

athāha cakrī rājānaṃ rāmaṃ rājīvalocanam | varaṃ vṛṇu mahābhāga prasanno'haṃ yamicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीराम आह वचनं मम प्रार्थ्यं न चास्ति हि । यत्प्राप्यं शंभुतः प्राप्तमन्यत्सर्वमुदीरितम्

śrīrāma āha vacanaṃ mama prārthyaṃ na cāsti hi | yatprāpyaṃ śaṃbhutaḥ prāptamanyatsarvamudīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं चैकं वरये विष्णो प्रसन्नः सर्वदा भव । अथसी तां हरिः प्राह प्रसन्नोऽहं तवाधुना

kiṃ caikaṃ varaye viṣṇo prasannaḥ sarvadā bhava | athasī tāṃ hariḥ prāha prasanno'haṃ tavādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरं वृणु प्रयच्छामि ततः सीताब्रवीदिदम् । वरो वृतः पुरा भर्त्रा न चान्यो मे वरोवरः

varaṃ vṛṇu prayacchāmi tataḥ sītābravīdidam | varo vṛtaḥ purā bhartrā na cānyo me varovaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि कामं प्रयच्छेथा मनश्च परपूरुषात् । संनिवृत्तं च भवतान्नमस्तेऽस्तु द्विज प्रभो

yadi kāmaṃ prayacchethā manaśca parapūruṣāt | saṃnivṛttaṃ ca bhavatānnamaste'stu dvija prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ते मुनयः सर्वे प्रणेमुर्देवतोत्तमौ । अथासौ राघवं प्राह भुंक्ष्व त्वं बंधुभिः सह

atha te munayaḥ sarve praṇemurdevatottamau | athāsau rāghavaṃ prāha bhuṃkṣva tvaṃ baṃdhubhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकांतमंदिरे रम्ये देव्यासहवसामिते । विष्णुः समस्तकरणः समुद्र तनयान्वितः

ekāṃtamaṃdire ramye devyāsahavasāmite | viṣṇuḥ samastakaraṇaḥ samudra tanayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्मंदिरे राम तिष्ठतां लोलुपो हि सः । अथ शुद्धमहागारे पीठाढ्ये बहुभाजने

ekasminmaṃdire rāma tiṣṭhatāṃ lolupo hi saḥ | atha śuddhamahāgāre pīṭhāḍhye bahubhājane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रे वसिष्ठो भगवानुपविष्टस्तयोर्मुनिः । अपरे ऋषयः सर्वे यथावृद्धं नृपास्तथा

agre vasiṣṭho bhagavānupaviṣṭastayormuniḥ | apare ṛṣayaḥ sarve yathāvṛddhaṃ nṛpāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषामभिमुखो रामो भ्रातृभिः सहितो नृपः । तरुणे समभागे च आसने तानवेशयत्

teṣāmabhimukho rāmo bhrātṛbhiḥ sahito nṛpaḥ | taruṇe samabhāge ca āsane tānaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनूमत्प्रमुखान्भृत्यानाहरामोऽनुसांत्वयन् । भवंतः परितिष्ठंतु पश्चाद्भुंजे न चान्यथा

hanūmatpramukhānbhṛtyānāharāmo'nusāṃtvayan | bhavaṃtaḥ paritiṣṭhaṃtu paścādbhuṃje na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्ते प्रददुः सर्वे पादार्घाननुपूर्वशः । बुभुजुश्चापि ते सर्वे ये रामस्योपसेविनः

tataste pradaduḥ sarve pādārghānanupūrvaśaḥ | bubhujuścāpi te sarve ye rāmasyopasevinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां दत्वाथ तांबूलं कपींद्रादीनभोजयत् । भुक्तवत्सु समस्तेषु रामो राजीवलोचनः 5.117.२००। दीनांधकृपणादीनां पशुपक्षिमृगस्य च । दत्वाहि भोजनं संध्यां वंदितुं हि समारभत्

teṣāṃ datvātha tāṃbūlaṃ kapīṃdrādīnabhojayat | bhuktavatsu samasteṣu rāmo rājīvalocanaḥ 5.117.200| dīnāṃdhakṛpaṇādīnāṃ paśupakṣimṛgasya ca | datvāhi bhojanaṃ saṃdhyāṃ vaṃdituṃ hi samārabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्याजपादिकं कृत्वा नत्वा तेषां नृपस्ततः । सिंहासनगतो रामः पौरजानपदादिभिः

saṃdhyājapādikaṃ kṛtvā natvā teṣāṃ nṛpastataḥ | siṃhāsanagato rāmaḥ paurajānapadādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेव्यमानः सभास्थानगतो रेजे स राघवः । सर्वदेवपरीवारो यथा देवः शचीपतिः

sevyamānaḥ sabhāsthānagato reje sa rāghavaḥ | sarvadevaparīvāro yathā devaḥ śacīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजकार्यमशेषं च कृतवान्भ्रातृभिः सह । नाम्ना चैकैकशः सर्वान्विससर्ज स राघवः

rājakāryamaśeṣaṃ ca kṛtavānbhrātṛbhiḥ saha | nāmnā caikaikaśaḥ sarvānvisasarja sa rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रातॄन्विसर्जयामास वानरादींस्तथापरान् । अथ रामं महातेजा वसिष्ठो वाक्यमुक्तवान्

bhrātṝnvisarjayāmāsa vānarādīṃstathāparān | atha rāmaṃ mahātejā vasiṣṭho vākyamuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव प्रातर्हि यत्कार्यं न च विस्मर राघव । आस्ते शंभुर्जगन्नाथो भगवानंबिकापतिः

tava prātarhi yatkāryaṃ na ca vismara rāghava | āste śaṃbhurjagannātho bhagavānaṃbikāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मर्तव्यो वन्दनीयश्च भगवानथ यत्नतः । तथेत्युक्त्वा गुरुं राजा नत्वा तं च व्यसर्जयत्

smartavyo vandanīyaśca bhagavānatha yatnataḥ | tathetyuktvā guruṃ rājā natvā taṃ ca vyasarjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं च भार्यामभजद्देवदेवं विचिंतयन् । ऋषय ऊचुः - प्रातः समुत्थाय गुरो रामो मतिमतां वरः । किं चकार तदाख्याहि श्रोतुं कौतूहलं हि नः

svayaṃ ca bhāryāmabhajaddevadevaṃ viciṃtayan | ṛṣaya ūcuḥ - prātaḥ samutthāya guro rāmo matimatāṃ varaḥ | kiṃ cakāra tadākhyāhi śrotuṃ kautūhalaṃ hi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच- शंभुं विलोक्याथ ततो बभाषे रामः कथां कीर्त्तय शंकरस्य । तृप्तिर्न जाता मुनिवर्य शृण्वतो महेशमाहात्म्यमघौघनाशनम्

sūta uvāca- śaṃbhuṃ vilokyātha tato babhāṣe rāmaḥ kathāṃ kīrttaya śaṃkarasya | tṛptirna jātā munivarya śṛṇvato maheśamāhātmyamaghaughanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- अथप्रश्नशेषस्योत्तरमीशभाषितं ते कीर्तयिष्यामि । अन्यायोपार्जितद्रव्यैरीश्वरं य उपासते ते व्यंगा जायंते

śaṃbhuruvāca- athapraśnaśeṣasyottaramīśabhāṣitaṃ te kīrtayiṣyāmi | anyāyopārjitadravyairīśvaraṃ ya upāsate te vyaṃgā jāyaṃte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथाकश्चिद्रूपको नाम राक्षसोऽन्यायार्जितेनद्रव्येण शंकरमाराध्य तेनैव द्रव्येण घंटामीश्वरप्रीतये कृतवान्

tadyathākaścidrūpako nāma rākṣaso'nyāyārjitenadravyeṇa śaṃkaramārādhya tenaiva dravyeṇa ghaṃṭāmīśvaraprītaye kṛtavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रः संपातिरिति ख्यातः चौर्य्यार्जितैः शंकरं पूजयामास

tasya putraḥ saṃpātiriti khyātaḥ cauryyārjitaiḥ śaṃkaraṃ pūjayāmāsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावुभावेकस्मिन्दिवसे मम्रतुः गतौ शिवलोकं वीरभद्रेण भाषितौ च

tāvubhāvekasmindivase mamratuḥ gatau śivalokaṃ vīrabhadreṇa bhāṣitau ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो रूपक अन्यायार्जितेन द्रव्येण भवता पूजाकृता घंटादिकं च तेन भावेन व्यंगो भूत्वा चौरगणो भविष्यसि

bho rūpaka anyāyārjitena dravyeṇa bhavatā pūjākṛtā ghaṃṭādikaṃ ca tena bhāvena vyaṃgo bhūtvā cauragaṇo bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवपदवचनाद्व्यक्तं नामाश्रवणात् । श्रोत्रं तस्य स्वनेन ध्वस्तं भवति नो दर्शनमेतावतादेव त्वयेश्वरपूजा सम्यक्कृता

śivapadavacanādvyaktaṃ nāmāśravaṇāt | śrotraṃ tasya svanena dhvastaṃ bhavati no darśanametāvatādeva tvayeśvarapūjā samyakkṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो भक्तिश्च भविष्यति वीरभद्रस्त्वनशनं नामगणं क्वचिद्विचरंतमित्यादिदेश

ato bhaktiśca bhaviṣyati vīrabhadrastvanaśanaṃ nāmagaṇaṃ kvacidvicaraṃtamityādideśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ च तथाभूतौ शिवलोकेऽतिष्ठताम्

tau ca tathābhūtau śivaloke'tiṣṭhatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- अथोपहतद्रव्यपूजाकथां हनूमते महेशभाषितां कथयिष्यामि

śaṃbhuruvāca- athopahatadravyapūjākathāṃ hanūmate maheśabhāṣitāṃ kathayiṣyāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु राघव प्रमथानां चरित्रमेकैकस्य कर्मविपाकं कथयिष्यामि

śṛṇu rāghava pramathānāṃ caritramekaikasya karmavipākaṃ kathayiṣyāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपहतांगगणव्याख्याक्रियतामिति हनूमत्पृष्टः ।। । शिव उवाच २२० तदुपहतद्रव्यं ज्ञानतो य ईश्वरेऽपयिष्यति एतदुक्तं ज्ञानिनोऽत शृणुः

upahatāṃgagaṇavyākhyākriyatāmiti hanūmatpṛṣṭaḥ || | śiva uvāca 220 tadupahatadravyaṃ jñānato ya īśvare'payiṣyati etaduktaṃ jñānino'ta śṛṇuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष सर्वांगस्वेदिलः सर्वकालं सर्वांगस्वेदिलः स्वेदार्द्र वसनः स्वेदसंपादिताल्पप्रवाहशरीरो नासाग्रनिपतितस्वेदबिंदुः स्पर्शायोग्यो दृश्यते

eṣa sarvāṃgasvedilaḥ sarvakālaṃ sarvāṃgasvedilaḥ svedārdra vasanaḥ svedasaṃpāditālpapravāhaśarīro nāsāgranipatitasvedabiṃduḥ sparśāyogyo dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पुरा स्वेदकरणेश्वरार्चनं कृतवान् । अत्रेतिहासं कीर्तयिष्यामि

sa purā svedakaraṇeśvarārcanaṃ kṛtavān | atretihāsaṃ kīrtayiṣyāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेकितानिरिति ख्यातो ब्राह्मणः कर्षकोभवत् । स नित्यं कृषिमुत्पाद्य प्रातः स्नात्वा च नित्यशः

cekitāniriti khyāto brāhmaṇaḥ karṣakobhavat | sa nityaṃ kṛṣimutpādya prātaḥ snātvā ca nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्नकाले संप्राप्ते संजपन्ब्राह्मणस्त्वसौ । अन्नमानय मे क्षिप्रमिति भार्यामभाषत

madhyāhnakāle saṃprāpte saṃjapanbrāhmaṇastvasau | annamānaya me kṣipramiti bhāryāmabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयानीतेन चान्नेन वेगेन शिवपूजनम् । कृतवानर्कसंतप्तः स्वेदिलः सर्वदैव तु

tayānītena cānnena vegena śivapūjanam | kṛtavānarkasaṃtaptaḥ svedilaḥ sarvadaiva tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधपुष्पाक्षताद्यैश्च स्वेदबिंदुसमन्वितैः । अथ सायंदिने प्राप्ते क्षालितांगः सुशोभनः

gaṃdhapuṣpākṣatādyaiśca svedabiṃdusamanvitaiḥ | atha sāyaṃdine prāpte kṣālitāṃgaḥ suśobhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयामास देवेशं कालसंभवसाधनैः । ममाराथ महाबुद्धिः शिवलोकं गतश्च सः

pūjayāmāsa deveśaṃ kālasaṃbhavasādhanaiḥ | mamārātha mahābuddhiḥ śivalokaṃ gataśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरभद्रेण चाप्युक्तो भव त्वं स्वेदिलो गणः । स्वेदस्पृष्टपदार्थैश्च पुरा शंभुः प्रपूजितः

vīrabhadreṇa cāpyukto bhava tvaṃ svedilo gaṇaḥ | svedaspṛṣṭapadārthaiśca purā śaṃbhuḥ prapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं स्वेदसमायुक्तस्तेन स्वेदगणो भव । शंभुरुवाच- वीरेणाथ समादिष्टः प्राप्तो रामगणस्त्वयम्

nityaṃ svedasamāyuktastena svedagaṇo bhava | śaṃbhuruvāca- vīreṇātha samādiṣṭaḥ prāpto rāmagaṇastvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुं घंटामुखं पश्यायं पुरा वैश्यो विभावसोनाम धार्मिको महादानकर्त्ता नित्यं ब्राह्मणभोजनं कारयित्वा कृतानुष्ठानः प्रातःकाले शिवं नमस्कृत्य कुसुमैः संपूज्य किंचित्प्रदेशं गोमयेनोपलिप्य पद्मादिकमर्जयित्वा देवाय समर्प्य उपहत घंटानादं कृतवान्

amuṃ ghaṃṭāmukhaṃ paśyāyaṃ purā vaiśyo vibhāvasonāma dhārmiko mahādānakarttā nityaṃ brāhmaṇabhojanaṃ kārayitvā kṛtānuṣṭhānaḥ prātaḥkāle śivaṃ namaskṛtya kusumaiḥ saṃpūjya kiṃcitpradeśaṃ gomayenopalipya padmādikamarjayitvā devāya samarpya upahata ghaṃṭānādaṃ kṛtavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- कथमुपहतघंटा

rāma uvāca- kathamupahataghaṃṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- आसीत्पुरा बलः कश्चित्सोम इत्यभिविश्रुतः । तस्य पुत्रश्च मंदाख्यो दशवर्षवया अभूत्

śaṃbhuruvāca- āsītpurā balaḥ kaścitsoma ityabhiviśrutaḥ | tasya putraśca maṃdākhyo daśavarṣavayā abhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चाग्निपक्वकुल्माषान्घंटायां प्राक्षिपन्नृप । तानभक्षयदप्येष तेन चोपहताभवत्

sa cāgnipakvakulmāṣānghaṃṭāyāṃ prākṣipannṛpa | tānabhakṣayadapyeṣa tena copahatābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतुमथ तं वैश्यं यतमानोऽब्रवीदिदम् । अथ वैश्यः स्वयं तत्र निश्चित्य द्रव्यशोधनम्

gṛhītumatha taṃ vaiśyaṃ yatamāno'bravīdidam | atha vaiśyaḥ svayaṃ tatra niścitya dravyaśodhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लौकिके कृतवाँल्लोके व्यवहारपदश्च ताम् । एतेन पापयोगेन गणो घंटामुखोऽभवत्

laukike kṛtavā~lloke vyavahārapadaśca tām | etena pāpayogena gaṇo ghaṃṭāmukho'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- द्रव्यशुद्धेर्विशुद्धा सा कथं पापस्य कारणम् । सम्यगुक्तं द्रव्यशुद्ध्यै कथं न द्रव्यशोधिनी

rāma uvāca- dravyaśuddherviśuddhā sā kathaṃ pāpasya kāraṇam | samyaguktaṃ dravyaśuddhyai kathaṃ na dravyaśodhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभुरुवाच- न लौकिकव्यवहृतौ तवाभक्तो भविष्यति । स याति च शिवस्थानं वक्ता चापि तथा भवेत्

śaṃbhuruvāca- na laukikavyavahṛtau tavābhakto bhaviṣyati | sa yāti ca śivasthānaṃ vaktā cāpi tathā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच- यश्च वक्ति कथामेतां स तेन सदृशो भुवि । गुह्याद्गुह्यतमं विप्राः शिवज्ञानप्रदं भवेत्

sūta uvāca- yaśca vakti kathāmetāṃ sa tena sadṛśo bhuvi | guhyādguhyatamaṃ viprāḥ śivajñānapradaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्वः कथितं विप्राः पुण्यायुष्यतमं महत् । य इदं शृणुयाद्भक्त्या शिवलोके महीयते

etadvaḥ kathitaṃ viprāḥ puṇyāyuṣyatamaṃ mahat | ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā śivaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणवक्त्रे दातव्यं वस्त्रं गोहेमभूषणम् । भूमिः सस्यफलोपेता देया शक्त्यनुसारतः

purāṇavaktre dātavyaṃ vastraṃ gohemabhūṣaṇam | bhūmiḥ sasyaphalopetā deyā śaktyanusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवराघवसंवादं सर्वाघौघनिकृंतनम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि स याति परमं पदम्

śivarāghavasaṃvādaṃ sarvāghaughanikṛṃtanam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sa yāti paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.