Library·Padma Purāṇa·5·5.15
सुमतिरुवाच। अथर्षिः स्वाश्रमं गत्वा मानव्या सह भार्यया । मुदं प्राप हताशेष पातको योगयुक्तया
sumatiruvāca| atharṣiḥ svāśramaṃ gatvā mānavyā saha bhāryayā | mudaṃ prāpa hatāśeṣa pātako yogayuktayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मानवी तं वरमात्मनः पतिं । नेत्रेणहीनं जरसा गतौजसम् । सिषेव एनं हरिमेधसोत्तमं । निजेष्टदात्रीं कुलदेवतां यथा
sā mānavī taṃ varamātmanaḥ patiṃ | netreṇahīnaṃ jarasā gataujasam | siṣeva enaṃ harimedhasottamaṃ | nijeṣṭadātrīṃ kuladevatāṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूश्रूषती स्वं पतिमिंगितज्ञा । महानुभावं तपसां निधिं प्रियम् । परां मुदं प्राप सती मनोहरा । शची यथा शक्रनिषेवणोद्यता
śūśrūṣatī svaṃ patimiṃgitajñā | mahānubhāvaṃ tapasāṃ nidhiṃ priyam | parāṃ mudaṃ prāpa satī manoharā | śacī yathā śakraniṣevaṇodyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणौ सेवते तन्वी सर्वलक्षणलक्षिता । राजपुत्री सुंदरांगी फलमूलोदकाशना
caraṇau sevate tanvī sarvalakṣaṇalakṣitā | rājaputrī suṃdarāṃgī phalamūlodakāśanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं तद्वाक्यकरणे तत्परा पूजने रता । कालक्षेपं प्रकुरुते सर्वभूतहिते रता
nityaṃ tadvākyakaraṇe tatparā pūjane ratā | kālakṣepaṃ prakurute sarvabhūtahite ratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृज्य कामं दंभं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं च्यवनं समतोषयत्
visṛjya kāmaṃ daṃbhaṃ ca dveṣaṃ lobhamaghaṃ madam | apramattodyatā nityaṃ cyavanaṃ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तस्य प्रकुर्वाणा सेवां वाक्कायकर्मभिः । सहस्राब्दं महाराज सा च कामं मनस्यधात्
evaṃ tasya prakurvāṇā sevāṃ vākkāyakarmabhiḥ | sahasrābdaṃ mahārāja sā ca kāmaṃ manasyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्देवभिषजावागतावाश्रमे मुनेः । स्वागतेन सुसंभाव्य तयोः पूजां चकार सा
kadāciddevabhiṣajāvāgatāvāśrame muneḥ | svāgatena susaṃbhāvya tayoḥ pūjāṃ cakāra sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्यातिकन्याकृतपूजनार्घ-। पाद्यादिना तोषितचित्तवृत्ती । तावूचतुः स्नेहवशेन सुंदरौ । वरं वृणुष्वेति मनोहरांगीम्
śaryātikanyākṛtapūjanārgha-| pādyādinā toṣitacittavṛttī | tāvūcatuḥ snehavaśena suṃdarau | varaṃ vṛṇuṣveti manoharāṃgīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टौ तौ वीक्ष्य भिषजौ देवानां वरयाचने । मतिं चकार नृपतेः पुत्री मतिमतां वरा
tuṣṭau tau vīkṣya bhiṣajau devānāṃ varayācane | matiṃ cakāra nṛpateḥ putrī matimatāṃ varā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्यभिप्रायमालक्ष्य वाचमूचे नृपात्मजा । दत्तं मे चक्षुषी पत्युर्यदि तुष्टौ युवां सुरौ
patyabhiprāyamālakṣya vācamūce nṛpātmajā | dattaṃ me cakṣuṣī patyuryadi tuṣṭau yuvāṃ surau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा सुकन्या या मनोहरम् । सतीत्वं च विलोक्येदमूचतुर्भिषजां वरौ
ityetadvacanaṃ śrutvā sukanyā yā manoharam | satītvaṃ ca vilokyedamūcaturbhiṣajāṃ varau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पतिर्यदि देवानां भागं यज्ञे दधात्यसौ । आवयोरधुना कुर्वश्चक्षुषोः स्फुटदर्शनम्
tvatpatiryadi devānāṃ bhāgaṃ yajñe dadhātyasau | āvayoradhunā kurvaścakṣuṣoḥ sphuṭadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
च्यवनोऽप्योमिति प्राह भागदाने वरौजसोः । तदा हृष्टावश्विनौ तमूचतुस्तपतां वरम्
cyavano'pyomiti prāha bhāgadāne varaujasoḥ | tadā hṛṣṭāvaśvinau tamūcatustapatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमज्जतां भवानस्मिन्ह्रदे सिद्धविनिर्मिते । इत्युक्तो जरयाग्रस्त देहो धमनिसंततः
nimajjatāṃ bhavānasminhrade siddhavinirmite | ityukto jarayāgrasta deho dhamanisaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रदं प्रवेशितोऽश्विभ्यां स्वयं चामज्जतां ह्रदे । पुरुषास्त्रय उत्तस्थुरपीच्या वनिताप्रियाः
hradaṃ praveśito'śvibhyāṃ svayaṃ cāmajjatāṃ hrade | puruṣāstraya uttasthurapīcyā vanitāpriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मस्रजः कुंडलिनस्तुल्यरूपाः सुवाससः । तान्निरीक्ष्य वरारोहा सुरूपान्सूर्यवर्चसः
rukmasrajaḥ kuṃḍalinastulyarūpāḥ suvāsasaḥ | tānnirīkṣya varārohā surūpānsūryavarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजानती पतिं साध्वी ह्यश्विनौ शरणं ययौ । दर्शयित्वा पतिं तस्यै पातिव्रत्येन तोषितौ
ajānatī patiṃ sādhvī hyaśvinau śaraṇaṃ yayau | darśayitvā patiṃ tasyai pātivratyena toṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिमामंत्र्य ययतुर्विमानेन त्रिविष्टपम् । यक्ष्यमाणे क्रतौ स्वीयभागकार्याशयायुतौ
ṛṣimāmaṃtrya yayaturvimānena triviṣṭapam | yakṣyamāṇe kratau svīyabhāgakāryāśayāyutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडितः कृपयाब्रवीत्
kālena bhūyasā kṣāmāṃ karśitāṃ vratacaryayā | premagadgadayā vācā pīḍitaḥ kṛpayābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टोऽहमद्य तव भामिनि मानदायाः । शुश्रूषया परमया हृदि चैकभक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स्वदेहो । नावेक्षितः समुचितः क्षपितुं मदर्थे
tuṣṭo'hamadya tava bhāmini mānadāyāḥ | śuśrūṣayā paramayā hṛdi caikabhaktyā | yo dehināmayamatīva suhṛtsvadeho | nāvekṣitaḥ samucitaḥ kṣapituṃ madarthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये मे स्वधर्मनिरतस्य तपः समाधि-। विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादाः । तानेव ते मदनुसेवनयाऽविरुद्धान् । दृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान्
ye me svadharmaniratasya tapaḥ samādhi-| vidyātmayogavijitā bhagavatprasādāḥ | tāneva te madanusevanayā'viruddhān | dṛṣṭiṃ prapaśya vitarāmyabhayānaśokān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृंभ-। विस्रंसितार्थरचनाः किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुंक्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् । दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभिः
anye punarbhagavato bhruva udvijṛṃbha-| visraṃsitārtharacanāḥ kimurukramasya | siddhāsi bhuṃkṣva vibhavānnijadharmadohān | divyānnarairduradhigānnṛpavikriyābhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया । विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । संप्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद् । व्रीडाविलोकविलसद्धसिताननाह
evaṃ bruvāṇamabalākhilayogamāyā | vidyāvicakṣaṇamavekṣya gatādhirāsīt | saṃpraśrayapraṇayavihvalayā gireṣad | vrīḍāvilokavilasaddhasitānanāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकन्योवाच। राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग-। मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्तः । यस्तेऽभ्यधायि समयः सकृदंगसंगो । भूयाद्गरीयसि गुणः प्रसवः सतीनाम्
sukanyovāca| rāddhaṃ bata dvijavṛṣaitadamoghayoga-| māyādhipe tvayi vibho tadavaimi bhartaḥ | yaste'bhyadhāyi samayaḥ sakṛdaṃgasaṃgo | bhūyādgarīyasi guṇaḥ prasavaḥ satīnām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेति कृत्यमुपशिक्ष्य यथोपदेशं । येनैष कर्शिततमोति रिरंसयात्मा । सिध्येत ते कृतमनोभव धर्षिताया । दीनस्तदीशभवनं सदृशं विचक्ष्व
tatreti kṛtyamupaśikṣya yathopadeśaṃ | yenaiṣa karśitatamoti riraṃsayātmā | sidhyeta te kṛtamanobhava dharṣitāyā | dīnastadīśabhavanaṃ sadṛśaṃ vicakṣva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमतिरुवाच। प्रियायाः प्रियमन्विच्छंश्च्यवनो योगमास्थितः । विमानं कामगं राजंस्तर्ह्येवाविरचीकरत्
sumatiruvāca| priyāyāḥ priyamanvicchaṃścyavano yogamāsthitaḥ | vimānaṃ kāmagaṃ rājaṃstarhyevāviracīkarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामदुघं रम्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वार्थोपचयोदर्कं मणिस्तंभैरुपस्कृतम्
sarvakāmadughaṃ ramyaṃ sarvaratnasamanvitam | sarvārthopacayodarkaṃ maṇistaṃbhairupaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्योपस्तरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभिः पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम्
divyopastaraṇopetaṃ sarvakālasukhāvaham | paṭṭikābhiḥ patākābhirvicitrābhiralaṃkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रग्भिर्विचित्रमालाभिर्मंजुसिंजत्षडंघ्रिभिः । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्त्रैर्विराजितम्
sragbhirvicitramālābhirmaṃjusiṃjatṣaḍaṃghribhiḥ | dukūlakṣaumakauśeyairnānāvastrairvirājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । कॢप्तैः कशिपुभिः कांतं पर्यंकव्यजनादिभिः
uparyupari vinyastanilayeṣu pṛthakpṛthak | kḷptaiḥ kaśipubhiḥ kāṃtaṃ paryaṃkavyajanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रतत्र विनिक्षिप्त नानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभिः
tatratatra vinikṣipta nānāśilpopaśobhitam | mahāmarakatasthalyā juṣṭaṃ vidrumavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाःसु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटकम् । शिखरेष्विंद्रनीलेषु हेमकुंभैरधिश्रितम्
dvāḥsu vidrumadehalyā bhātaṃ vajrakapāṭakam | śikhareṣviṃdranīleṣu hemakuṃbhairadhiśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितैः । जुष्टं विचित्रवैतानैर्मुक्ताहारावलंबितैः
cakṣuṣmatpadmarāgāgryairvajrabhittiṣu nirmitaiḥ | juṣṭaṃ vicitravaitānairmuktāhārāvalaṃbitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान्मन्यमानैस्तानधिरुह्याधिरुह्य च
haṃsapārāvatavrātaistatra tatra nikūjitam | kṛtrimānmanyamānaistānadhiruhyādhiruhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहारस्थानविश्राम संवेश प्रांगणाजिरैः । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मनः
vihārasthānaviśrāma saṃveśa prāṃgaṇājiraiḥ | yathopajoṣaṃ racitairvismāpanamivātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं गृहं प्रपश्यंतीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञः स्वयं प्रोवाच तां प्रति
evaṃ gṛhaṃ prapaśyaṃtīṃ nātiprītena cetasā | sarvabhūtāśayābhijñaḥ svayaṃ provāca tāṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमज्ज्यास्मिन्ह्रदे भीरु विमानमिदमारुह । सुभ्रूर्भर्तुः समादाय वचः कुवलयेक्षणा
nimajjyāsminhrade bhīru vimānamidamāruha | subhrūrbhartuḥ samādāya vacaḥ kuvalayekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरजो बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्द्धजान् । अंगं च मलपंकेन संछन्नं शबलस्तनम्
sarajo bibhratī vāso veṇībhūtāṃśca mūrddhajān | aṃgaṃ ca malapaṃkena saṃchannaṃ śabalastanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविवेश सरस्तत्र मुदा शिवजलाशयम् । सांतःसरसि वेश्मस्थाः शतानि दशकन्यकाः
āviveśa sarastatra mudā śivajalāśayam | sāṃtaḥsarasi veśmasthāḥ śatāni daśakanyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाः किशोरवयसो ददर्शोत्पलगंधयः । तां दृष्ट्वा शीघ्रमुत्थाय प्रोचुः प्रांजलयः स्त्रियः
sarvāḥ kiśoravayaso dadarśotpalagaṃdhayaḥ | tāṃ dṛṣṭvā śīghramutthāya procuḥ prāṃjalayaḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि नः करवाम किम् । स्नानेन ता महार्हेण स्नापयित्वा मनस्विनीम्
vayaṃ karmakarīstubhyaṃ śādhi naḥ karavāma kim | snānena tā mahārheṇa snāpayitvā manasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानद । भूषणानि परार्घ्यानि वरीयांसि द्युमंति च
dukūle nirmale nūtne dadurasyai ca mānada | bhūṣaṇāni parārghyāni varīyāṃsi dyumaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् । अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजोंबरम्
annaṃ sarvaguṇopetaṃ pānaṃ caivāmṛtāsavam | athādarśe svamātmānaṃ sragviṇaṃ virajoṃbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम्
tābhiḥ kṛtasvastyayanaṃ kanyābhirbahumānitam | hāreṇa ca mahārheṇa rucakena ca bhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कग्रीवं वलयिनं क्वणत्कांचननूपुरम् । श्रोण्योरध्यस्तया कांच्या कांचन्या बहुरत्नया
niṣkagrīvaṃ valayinaṃ kvaṇatkāṃcananūpuram | śroṇyoradhyastayā kāṃcyā kāṃcanyā bahuratnayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभ्रुवा सुदता शुक्लस्निग्धापांगेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम्
subhruvā sudatā śuklasnigdhāpāṃgena cakṣuṣā | padmakośaspṛdhā nīlairalakaiśca lasanmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सस्मार दयितमृषीणां वल्लभं पतिम् । तत्र चास्ते सहस्त्रीभिर्यत्रास्ते स मुनीश्वरः
yadā sasmāra dayitamṛṣīṇāṃ vallabhaṃ patim | tatra cāste sahastrībhiryatrāste sa munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुः पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत
bhartuḥ purastādātmānaṃ strīsahasravṛtaṃ tadā | niśāmya tadyogagatiṃ saṃśayaṃ pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां कृत मलस्नानां विभ्राजंतीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम्
satāṃ kṛta malasnānāṃ vibhrājaṃtīmapūrvavat | ātmano bibhratīṃ rūpaṃ saṃvītarucirastanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधरी सहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन्
vidyādharī sahasreṇa sevyamānāṃ suvāsasam | jātabhāvo vimānaṃ tadārohayadamitrahan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुषक्तो । विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य । स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभःस्थः
tasminnaluptamahimā priyayānuṣakto | vidyādharībhirupacīrṇavapurvimāne | babhrāja utkacakumudgaṇavānapīcya | stārābhirāvṛta ivoḍupatirnabhaḥsthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेंद्र -। द्रोणीष्वनंगसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतोद्युधुनिपातशिवस्वनासु । रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी
tenāṣṭalokapavihārakulācaleṃdra -| droṇīṣvanaṃgasakhamārutasaubhagāsu | siddhairnutodyudhunipātaśivasvanāsu | reme ciraṃ dhanadavallalanāvarūthī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्रंभके सुरवने नंदने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च सरे मे रामया रतः
vaiśraṃbhake suravane naṃdane puṣpabhadrake | mānase caitrarathye ca sare me rāmayā rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.