Library·Padma Purāṇa·5·5.2
शेष उवाच। अथ तद्दर्शनोत्कण्ठा विह्वलीकृतचेतसा । पुनः पुनः स्मृतो भ्राता भरतो धार्मिकाग्रणीः
śeṣa uvāca| atha taddarśanotkaṇṭhā vihvalīkṛtacetasā | punaḥ punaḥ smṛto bhrātā bharato dhārmikāgraṇīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच च हनूमंतं बलवंतं समीरजम् । प्रस्फुरद्दशनव्याज चन्द्रकांतिहतांधकः
uvāca ca hanūmaṃtaṃ balavaṃtaṃ samīrajam | prasphuraddaśanavyāja candrakāṃtihatāṃdhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु वीर हनूमंस्त्वं मद्गिरं भ्रातृनोदिताम् । चिरंतनवियोगेन गद्गदीकृतविह्वलाम्
śṛṇu vīra hanūmaṃstvaṃ madgiraṃ bhrātṛnoditām | ciraṃtanaviyogena gadgadīkṛtavihvalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ तं भ्रातरं वीर समीरणतनूद्भव । मद्वियोगकृशां यष्टिं वपुषो बिभ्रतं हठात्
gaccha taṃ bhrātaraṃ vīra samīraṇatanūdbhava | madviyogakṛśāṃ yaṣṭiṃ vapuṣo bibhrataṃ haṭhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वल्कलं परीधत्ते जटां धत्ते शिरोरुहे । फलानां भक्षणमपि न कुर्याद्विरहातुरः
yo valkalaṃ parīdhatte jaṭāṃ dhatte śiroruhe | phalānāṃ bhakṣaṇamapi na kuryādvirahāturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्त्री यस्य मातेव लोष्टवत्कांचनं पुनः । प्रजाः पुत्रानिवोद्रक्षेद्बांधवो मम धर्मवित्
parastrī yasya māteva loṣṭavatkāṃcanaṃ punaḥ | prajāḥ putrānivodrakṣedbāṃdhavo mama dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्वियोगजदुःखाग्निज्वालादग्धकलेवरम् । मदागमनसंदेश पयोवृष्ट्याशु सिंचतम्
madviyogajaduḥkhāgnijvālādagdhakalevaram | madāgamanasaṃdeśa payovṛṣṭyāśu siṃcatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतया सहितं रामं लक्ष्मणेन समन्वितम् । सुग्रीवादिकपींद्रैश्च रक्षोभिः सबिभीषणैः
sītayā sahitaṃ rāmaṃ lakṣmaṇena samanvitam | sugrīvādikapīṃdraiśca rakṣobhiḥ sabibhīṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तं निवेदय सुखात्पुष्पकासनसंस्थितम् । येन मे सोऽनुजः शीघ्रं सुखमेति मदागमात्
prāptaṃ nivedaya sukhātpuṣpakāsanasaṃsthitam | yena me so'nujaḥ śīghraṃ sukhameti madāgamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा ततो वाक्यं रघुवीरस्य धीमतः । जगाम भरतावासं नंदिग्रामं निदेशकृत्
iti śrutvā tato vākyaṃ raghuvīrasya dhīmataḥ | jagāma bharatāvāsaṃ naṃdigrāmaṃ nideśakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा स नंदिग्रामं तु मंत्रिवृद्धैः सुसंयतम् । भरतं भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह
gatvā sa naṃdigrāmaṃ tu maṃtrivṛddhaiḥ susaṃyatam | bharataṃ bhrātṛvirahaklinnaṃ dhīmāndadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयंतं मंत्रिवृद्धान्रामचंद्रकथानकम् । तदीय पदापाथोज मकरंदसुनिर्भरः
kathayaṃtaṃ maṃtrivṛddhānrāmacaṃdrakathānakam | tadīya padāpāthoja makaraṃdasunirbharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमश्चकार भरतं धर्मं मूर्तियुतं किल । विधात्रा सकलांशेन सत्त्वेनैव विनिर्मितम्
namaścakāra bharataṃ dharmaṃ mūrtiyutaṃ kila | vidhātrā sakalāṃśena sattvenaiva vinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा भरतः शीघ्रं प्रत्युत्थाय कृतांजलि । स्वागतं चेति होवाच रामस्य कुशलं वद
taṃ dṛṣṭvā bharataḥ śīghraṃ pratyutthāya kṛtāṃjali | svāgataṃ ceti hovāca rāmasya kuśalaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं वदतस्तस्य भुजो दक्षिणतोऽस्फुरत् । हृदयाच्च गतः शोको हर्षास्रैः पूरिताननः
ityevaṃ vadatastasya bhujo dakṣiṇato'sphurat | hṛdayācca gataḥ śoko harṣāsraiḥ pūritānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोक्य तादृशं भूपं प्रत्युवाच कपीश्वरः । निकटे हि पुरः प्राप्तं विद्धि रामं सलक्ष्मणम्
vilokya tādṛśaṃ bhūpaṃ pratyuvāca kapīśvaraḥ | nikaṭe hi puraḥ prāptaṃ viddhi rāmaṃ salakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामागमनसंदेशामृतसिक्तकलेवरः । प्रापयद्धर्षपूरं हि सहस्रास्यो न वेद्म्यहम्
rāmāgamanasaṃdeśāmṛtasiktakalevaraḥ | prāpayaddharṣapūraṃ hi sahasrāsyo na vedmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाद मम तन्नास्ति यत्तुभ्यं दीयते मया । दासोऽस्मि जन्मपर्यंतं रामसंदेशहारकः
jagāda mama tannāsti yattubhyaṃ dīyate mayā | dāso'smi janmaparyaṃtaṃ rāmasaṃdeśahārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठोऽपि गृहीत्वार्घ्यं मंत्रिवृद्धाः सुहर्षिताः । जग्मुस्ते रामचंद्रं च हनुमद्दर्शिताध्वना
vasiṣṭho'pi gṛhītvārghyaṃ maṃtrivṛddhāḥ suharṣitāḥ | jagmuste rāmacaṃdraṃ ca hanumaddarśitādhvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा दूरात्समायांतं रामचंद्रं मनोरमम् । पुष्पकासनमध्यस्थं ससीतं सहलक्ष्मणम्
dṛṣṭvā dūrātsamāyāṃtaṃ rāmacaṃdraṃ manoramam | puṣpakāsanamadhyasthaṃ sasītaṃ sahalakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामोऽपि दृष्ट्वा भरतं पादचारेण संगतम् । जटावल्कलकौपीन परिधानसमन्वितम्
rāmo'pi dṛṣṭvā bharataṃ pādacāreṇa saṃgatam | jaṭāvalkalakaupīna paridhānasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्यान्भ्रातृवेषेण समवेषाञ्जटाधरान् । नित्यं तपः क्लिष्टतया कृशरूपान्ददर्श ह
amātyānbhrātṛveṣeṇa samaveṣāñjaṭādharān | nityaṃ tapaḥ kliṣṭatayā kṛśarūpāndadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामोऽपि चिंतयामास दृष्ट्वा वै तादृशं नृपम् । अहो दशरथस्यायं राजराजस्य धीमतः
rāmo'pi ciṃtayāmāsa dṛṣṭvā vai tādṛśaṃ nṛpam | aho daśarathasyāyaṃ rājarājasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रः पदातिरायाति जटावल्कलवेषभृत् । न दुःखं तादृशं मेऽन्यद्वनमध्यगतस्य हि
putraḥ padātirāyāti jaṭāvalkalaveṣabhṛt | na duḥkhaṃ tādṛśaṃ me'nyadvanamadhyagatasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादृशं मद्वियोगेन चैतस्य परिवर्त्तते । अहो पश्यत मे भ्राता प्राणात्प्रियतमः सखा
yādṛśaṃ madviyogena caitasya parivarttate | aho paśyata me bhrātā prāṇātpriyatamaḥ sakhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा मां निकटे प्राप्तं मंत्रिवृद्धैः सुहर्षितैः । द्रष्टुं मां भरतोऽभ्येति वसिष्ठेन समन्वितः
śrutvā māṃ nikaṭe prāptaṃ maṃtrivṛddhaiḥ suharṣitaiḥ | draṣṭuṃ māṃ bharato'bhyeti vasiṣṭhena samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ब्रुवन्नरपतिः पुष्पकान्नभसोंऽगणात् । बिभीषणहनूमद्भ्यां लक्ष्मणेन कृतादरः
iti bruvannarapatiḥ puṣpakānnabhasoṃ'gaṇāt | bibhīṣaṇahanūmadbhyāṃ lakṣmaṇena kṛtādaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानादवतताराशु विरहात्क्लिन्नमानसः । भ्रातर्भ्रातः पुनर्भ्रातर्भ्रातर्भ्रातर्वदन्मुहुः
yānādavatatārāśu virahātklinnamānasaḥ | bhrātarbhrātaḥ punarbhrātarbhrātarbhrātarvadanmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा समुत्तीर्णमिमं रामचंद्रं सुरैर्युतम् । भरतो भ्रातृविरहक्लिन्नं धीमान्ददर्श ह । हर्षाश्रूणि प्रमुंचंश्च दंडवत्प्रणनाम ह
dṛṣṭvā samuttīrṇamimaṃ rāmacaṃdraṃ surairyutam | bharato bhrātṛvirahaklinnaṃ dhīmāndadarśa ha | harṣāśrūṇi pramuṃcaṃśca daṃḍavatpraṇanāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघुनाथोऽपि तं दृष्ट्वा दंडवत्पतितं भुवि । उत्थाप्य जगृहे दोर्भ्यां हर्षालोकसमन्वितः
raghunātho'pi taṃ dṛṣṭvā daṃḍavatpatitaṃ bhuvi | utthāpya jagṛhe dorbhyāṃ harṣālokasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थापितोऽपि हि भृशं नोदतिष्ठद्रुदन्मुहुः । रामचंद्रपदांभोजग्रहणासक्तबाहुभृत्
utthāpito'pi hi bhṛśaṃ nodatiṣṭhadrudanmuhuḥ | rāmacaṃdrapadāṃbhojagrahaṇāsaktabāhubhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरत उवाच। दुराचारस्य दुष्टस्य पापिनो मे कृपां कुरु । रामचंद्र महाबाहो कारुण्यात्करुणानिधे
bharata uvāca| durācārasya duṣṭasya pāpino me kṛpāṃ kuru | rāmacaṃdra mahābāho kāruṇyātkaruṇānidhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्ते विदेहजा पाणिस्पर्शं क्रूरममन्यत । स एव चरणो राम वने बभ्राम मत्कृते
yaste videhajā pāṇisparśaṃ krūramamanyata | sa eva caraṇo rāma vane babhrāma matkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वाश्रुमुखो दीनः परिरभ्य पुनः पुनः । प्रांजलिः पुरतस्तस्थौ हर्षविह्वलिताननः
ityuktvāśrumukho dīnaḥ parirabhya punaḥ punaḥ | prāṃjaliḥ puratastasthau harṣavihvalitānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघुनाथस्तमनुजं परिष्वज्य कृपानिधिः । प्रणम्य च महामंत्रिमुख्यानापृच्छ्य सादरम्
raghunāthastamanujaṃ pariṣvajya kṛpānidhiḥ | praṇamya ca mahāmaṃtrimukhyānāpṛcchya sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतेन समं भ्रात्रा पुष्पकासनमास्थितः । सीतां ददर्श भरतो भ्रातृपत्नीमनिंदिताम्
bharatena samaṃ bhrātrā puṣpakāsanamāsthitaḥ | sītāṃ dadarśa bharato bhrātṛpatnīmaniṃditām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनसूयामिवात्रेः किं लोपामुद्रां घटोद्भुवः । पतिव्रतां जनकजाममन्यतननाम च
anasūyāmivātreḥ kiṃ lopāmudrāṃ ghaṭodbhuvaḥ | pativratāṃ janakajāmamanyatananāma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातः क्षमस्व यदघं मया कृतमबुद्धिना । त्वत्सदृश्यः पतिपराः सर्वेषां साधुकारिकाः
mātaḥ kṣamasva yadaghaṃ mayā kṛtamabuddhinā | tvatsadṛśyaḥ patiparāḥ sarveṣāṃ sādhukārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानक्यापि महाभागा देवरं वीक्ष्य सादरम् । आशीर्भिरभियुज्याथ समपृच्छदनामयम्
jānakyāpi mahābhāgā devaraṃ vīkṣya sādaram | āśīrbhirabhiyujyātha samapṛcchadanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानवरमारूढास्ते सर्वे नभसोंऽगणे । क्षणादालोकयांचक्रे निकटे स्वपितुः पुरीम्
vimānavaramārūḍhāste sarve nabhasoṃ'gaṇe | kṣaṇādālokayāṃcakre nikaṭe svapituḥ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.