सुमतिरुवाच।
अथ प्रयाते भूपाले सर्वलोकसमन्विते ।
महाभागैर्वैष्णवैश्च गायकैः कृष्णकीर्तनम्
sumatiruvāca|
atha prayāte bhūpāle sarvalokasamanvite |
mahābhāgairvaiṣṇavaiśca gāyakaiḥ kṛṣṇakīrtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रावासौ महाराजो मार्गे गोविंदकीर्तनम् ।
जय माधव भक्तानां शरण्य पुरुषोत्तम
śuśrāvāsau mahārājo mārge goviṃdakīrtanam |
jaya mādhava bhaktānāṃ śaraṇya puruṣottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गे तीर्थान्यनेकानि कुर्वन्पश्यन्महोदयम् ।
तापसब्राह्मणात्तेषां महिमानमथा शृणोत्
mārge tīrthānyanekāni kurvanpaśyanmahodayam |
tāpasabrāhmaṇātteṣāṃ mahimānamathā śṛṇot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रविष्णुवार्ताभिर्विनोदितमना नृपः ।
मार्गेमार्गे महाविष्णुं गापयामास गायकान्
vicitraviṣṇuvārtābhirvinoditamanā nṛpaḥ |
mārgemārge mahāviṣṇuṃ gāpayāmāsa gāyakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनांधकृपणानां च पंगूनां वासनोचितम् ।
दानं ददौ महाराजो बुद्धिमान्विजितेंद्रियः
dīnāṃdhakṛpaṇānāṃ ca paṃgūnāṃ vāsanocitam |
dānaṃ dadau mahārājo buddhimānvijiteṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकतीर्थविरजमात्मानं भव्यतां गतम् ।
कुर्वन्ययौ स्वीयलोकैर्हरिध्यानपरायणः
anekatīrthavirajamātmānaṃ bhavyatāṃ gatam |
kurvanyayau svīyalokairharidhyānaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपो गच्छन्ददर्शाग्रे नदीं पापप्रणाशिनीम् ।
चक्रांकितग्रावयुतां मुनिमानस निर्मलाम्
nṛpo gacchandadarśāgre nadīṃ pāpapraṇāśinīm |
cakrāṃkitagrāvayutāṃ munimānasa nirmalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकमुनिवृंदानां बहुश्रेणिविराजिताम् ।
सारसादिपतत्रीणां कूजितैरुपशोभिताम्
anekamunivṛṃdānāṃ bahuśreṇivirājitām |
sārasādipatatrīṇāṃ kūjitairupaśobhitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा पप्रच्छ विप्राग्र्यं तापसं धर्मकोविदम् ।
अनेकतीर्थमाहात्म्य विशेषज्ञानजृंभितम्
dṛṣṭvā papraccha viprāgryaṃ tāpasaṃ dharmakovidam |
anekatīrthamāhātmya viśeṣajñānajṛṃbhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्केयं नदी पुण्या मुनिवृन्दनिषेविता ।
करोति मम चित्तस्य प्रमोदभरनिर्भरम्
svāminkeyaṃ nadī puṇyā munivṛndaniṣevitā |
karoti mama cittasya pramodabharanirbharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा वचस्तस्य राजराजस्य धीमतः ।
वक्तुं प्रचक्रमे विद्वांस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्
iti śrutvā vacastasya rājarājasya dhīmataḥ |
vaktuṃ pracakrame vidvāṃstīrthamāhātmyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच।
गंडकीयं नदी राजन्सुरासुरनिषेविता ।
पुण्योदकपरीवाह हतपातकसंचया
brāhmaṇa uvāca|
gaṃḍakīyaṃ nadī rājansurāsuraniṣevitā |
puṇyodakaparīvāha hatapātakasaṃcayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनान्मानसं पापं स्पर्शनात्कर्मजं दहेत् ।
वाचिकं स्वीय तोयस्य पानतः पापसंचयम्
darśanānmānasaṃ pāpaṃ sparśanātkarmajaṃ dahet |
vācikaṃ svīya toyasya pānataḥ pāpasaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा दृष्ट्वा प्रजानाथः प्रजाः सर्वा विपावनीः ।
स्वगंडविप्रुषोनेक पापघ्नीं सृष्टवानिमाम्
purā dṛṣṭvā prajānāthaḥ prajāḥ sarvā vipāvanīḥ |
svagaṃḍavipruṣoneka pāpaghnīṃ sṛṣṭavānimām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एनां नदीं ये पुण्योदां स्पृशंति सुतरंगिणीम् ।
ते गर्भभाजो नैव स्युरपि पापकृतो नराः
enāṃ nadīṃ ye puṇyodāṃ spṛśaṃti sutaraṃgiṇīm |
te garbhabhājo naiva syurapi pāpakṛto narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यां भवा ये चाश्मानश्चक्रचिह्नैरलंकृताः ।
ते साक्षाद्भगवंतो हि स्वस्वरूपधराः पराः
asyāṃ bhavā ye cāśmānaścakracihnairalaṃkṛtāḥ |
te sākṣādbhagavaṃto hi svasvarūpadharāḥ parāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलां संपूजयेद्यस्तु नित्यं चक्रयुतां नरः ।
न जातु स जनन्या वै जठरं समुपाविशेत्
śilāṃ saṃpūjayedyastu nityaṃ cakrayutāṃ naraḥ |
na jātu sa jananyā vai jaṭharaṃ samupāviśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेद्यो नरो धीमाञ्छालग्रामशिलां वराम् ।
तेनाचारवता भाव्यं दंभलोभवियोगिना
pūjayedyo naro dhīmāñchālagrāmaśilāṃ varām |
tenācāravatā bhāvyaṃ daṃbhalobhaviyoginā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परदार परद्रव्यविमुखेन नरेण हि ।
पूजनीयः प्रयत्नेन शालग्रामः सचक्रकः
paradāra paradravyavimukhena nareṇa hi |
pūjanīyaḥ prayatnena śālagrāmaḥ sacakrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारवत्यां भवं चक्रं शिला वै गंडकीभवा ।
पुंसां क्षणाद्धरत्येव पापं जन्मशतार्जितम्
dvāravatyāṃ bhavaṃ cakraṃ śilā vai gaṃḍakībhavā |
puṃsāṃ kṣaṇāddharatyeva pāpaṃ janmaśatārjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि पापसहस्राणां कर्ता तावन्नरो भवेत् ।
शालग्रामशिलातोयं पीत्वा पूतो भवेत्क्षणात्
api pāpasahasrāṇāṃ kartā tāvannaro bhavet |
śālagrāmaśilātoyaṃ pītvā pūto bhavetkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वेदपथि स्थितः ।
शालग्रामं पूजयित्वा गृहस्थो मोक्षमाप्नुयात्
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdro vedapathi sthitaḥ |
śālagrāmaṃ pūjayitvā gṛhastho mokṣamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जातु चित्स्त्रिया कार्यं शालग्रामस्य पूजनम् ।
भर्तृहीनाथ सुभगा स्वर्गलोकहितैषिणी
na jātu citstriyā kāryaṃ śālagrāmasya pūjanam |
bhartṛhīnātha subhagā svargalokahitaiṣiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहात्स्पृष्ट्वापि महिला जन्मशीलगुणान्विता ।
हित्वा पुण्यसमूहं सा सत्वरं नरकं व्रजेत्
mohātspṛṣṭvāpi mahilā janmaśīlaguṇānvitā |
hitvā puṇyasamūhaṃ sā satvaraṃ narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीपाणिमुक्तपुष्पाणि शालग्रामशिलोपरि ।
पवेरधिकपातानि वदंति ब्राह्मणोत्तमाः
strīpāṇimuktapuṣpāṇi śālagrāmaśilopari |
paveradhikapātāni vadaṃti brāhmaṇottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंदनं विषसंकाशं कुसुमं वज्रसंनिभम् ।
नैवेद्यं कालकूटाभं भवेद्भगवतः कृतम्
caṃdanaṃ viṣasaṃkāśaṃ kusumaṃ vajrasaṃnibham |
naivedyaṃ kālakūṭābhaṃ bhavedbhagavataḥ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वात्मना त्याज्यं स्त्रिया स्पर्शः शिलोपरि ।
कुर्वती याति नरकं यावदिंद्राश्चतुर्दश
tasmātsarvātmanā tyājyaṃ striyā sparśaḥ śilopari |
kurvatī yāti narakaṃ yāvadiṃdrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि पापसमाचारो ब्रह्महत्यायुतोऽपि वा ।
शालग्रामशिलातोयं पीत्वा याति परां गतिम्
api pāpasamācāro brahmahatyāyuto'pi vā |
śālagrāmaśilātoyaṃ pītvā yāti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीचंदनं वारि शंखो घंटाथ चक्रकम् ।
शिला ताम्रस्य पात्रं तु विष्णोर्नामपदामृतम्
tulasīcaṃdanaṃ vāri śaṃkho ghaṃṭātha cakrakam |
śilā tāmrasya pātraṃ tu viṣṇornāmapadāmṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदामृतं तु नवभिः पापराशिप्रदाहकम् ।
वदंति मुनयः शांताः सर्वशास्त्रार्थकोविदाः
padāmṛtaṃ tu navabhiḥ pāparāśipradāhakam |
vadaṃti munayaḥ śāṃtāḥ sarvaśāstrārthakovidāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतीर्थपरिस्नानात्सर्वक्रतुसमर्चनात् ।
पुण्यं भवति यद्राजन्बिंदौ बिंदौ तदद्भुतम्
sarvatīrthaparisnānātsarvakratusamarcanāt |
puṇyaṃ bhavati yadrājanbiṃdau biṃdau tadadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिला यत्र पूज्यते पुरुषोत्तमैः ।
तत्र योजनमात्रं तु तीर्थकोटिसमन्वितम्
śālagrāmaśilā yatra pūjyate puruṣottamaiḥ |
tatra yojanamātraṃ tu tīrthakoṭisamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामाः समाः पूज्याः समेषु द्वितयं नहि ।
विषमा एव संपूज्या विषमेषु त्रयं नहि
śālagrāmāḥ samāḥ pūjyāḥ sameṣu dvitayaṃ nahi |
viṣamā eva saṃpūjyā viṣameṣu trayaṃ nahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारावती भवं चक्रं तथा वै गंडकीभवम् ।
उभयोः संगमो यत्र तत्र गंगा समुद्रगा
dvārāvatī bhavaṃ cakraṃ tathā vai gaṃḍakībhavam |
ubhayoḥ saṃgamo yatra tatra gaṃgā samudragā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूक्षाः कुर्वंति पुरुषा नायुः श्रीबलवर्जितान् ।
तस्मात्स्निग्धा मनोहारि रूपिण्यो ददति श्रियम्
rūkṣāḥ kurvaṃti puruṣā nāyuḥ śrībalavarjitān |
tasmātsnigdhā manohāri rūpiṇyo dadati śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्कामो नरो यस्तु धनकामो हि यः पुमान् ।
पूजयन्सर्वमाप्नोति पारलौकिकमैहिकम्
āyuṣkāmo naro yastu dhanakāmo hi yaḥ pumān |
pūjayansarvamāpnoti pāralaukikamaihikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणांतकाले पुंसस्तु भवेद्भाग्यवतो नृप ।
वाचि नाम हरेः पुण्यं शिला हृदि तदंतिके
prāṇāṃtakāle puṃsastu bhavedbhāgyavato nṛpa |
vāci nāma hareḥ puṇyaṃ śilā hṛdi tadaṃtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छत्सु प्राणमार्गेषु यस्य विश्रंभतोऽपि चेत् ।
शालग्रामशिला स्फूर्तिस्तस्य मुक्तिर्न संशयः
gacchatsu prāṇamārgeṣu yasya viśraṃbhato'pi cet |
śālagrāmaśilā sphūrtistasya muktirna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा भगवता प्रोक्तमंबरीषाय धीमते ।
ब्राह्मणा न्यासिनः स्निग्धाः शालग्रामशिलास्तथा
purā bhagavatā proktamaṃbarīṣāya dhīmate |
brāhmaṇā nyāsinaḥ snigdhāḥ śālagrāmaśilāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपत्रितयं मह्यमेतद्धि क्षितिमंडले ।
पापिनां पापनिर्हारं कर्तुं धृतमुदं च ता
svarūpatritayaṃ mahyametaddhi kṣitimaṃḍale |
pāpināṃ pāpanirhāraṃ kartuṃ dhṛtamudaṃ ca tā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निंदंति पापिनो ये वा शालग्रामशिलां सकृत् ।
कुंभीपाके पचंत्याशु यावदाभूतसंप्लवम्
niṃdaṃti pāpino ye vā śālagrāmaśilāṃ sakṛt |
kuṃbhīpāke pacaṃtyāśu yāvadābhūtasaṃplavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां समुद्यतं कर्तुं यो वारयति मूढधीः ।
तस्य मातापिताबंधुवर्गा नरकभागिनः
pūjāṃ samudyataṃ kartuṃ yo vārayati mūḍhadhīḥ |
tasya mātāpitābaṃdhuvargā narakabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वा कथयति प्रेष्ठं शालग्रामार्चनं कुरु ।
सकृतार्थो नयत्याशु वैकुंठं स्वस्य पूर्वजान्
yo vā kathayati preṣṭhaṃ śālagrāmārcanaṃ kuru |
sakṛtārtho nayatyāśu vaikuṃṭhaṃ svasya pūrvajān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैवोदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् ।
मुनयो वीतरागाश्च कामक्रोधविवर्जिताः
atraivodāharaṃtīmamitihāsaṃ purātanam |
munayo vītarāgāśca kāmakrodhavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा कीकटसंज्ञे वै देशे धर्मविवर्जिते ।
आसीत्पुल्कसजातीयो नरः शबरसंज्ञितः
purā kīkaṭasaṃjñe vai deśe dharmavivarjite |
āsītpulkasajātīyo naraḥ śabarasaṃjñitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं जंतुवधोद्युक्तः शरासनधरो मुहुः ।
तीर्थं प्रति यियासूनां बलाद्धरति जीवितम्
nityaṃ jaṃtuvadhodyuktaḥ śarāsanadharo muhuḥ |
tīrthaṃ prati yiyāsūnāṃ balāddharati jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकप्राणिहत्याकृत्परस्वे निरतः सदा ।
सदा रागादिसंयुक्तः कामक्रोधादिसंयुतः
anekaprāṇihatyākṛtparasve nirataḥ sadā |
sadā rāgādisaṃyuktaḥ kāmakrodhādisaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचरत्यनिशं भीमे वने प्राणिवधंकरः ।
विषसंसक्तबाणाग्र रूढचापगुणोद्धुरः
vicaratyaniśaṃ bhīme vane prāṇivadhaṃkaraḥ |
viṣasaṃsaktabāṇāgra rūḍhacāpaguṇoddhuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैकदा पर्यटन्व्याधः प्राणिमात्रभयंकरः ।
कालं प्राप्तं न जानाति समीपेऽप्युग्रमानसः
saikadā paryaṭanvyādhaḥ prāṇimātrabhayaṃkaraḥ |
kālaṃ prāptaṃ na jānāti samīpe'pyugramānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूतास्तु संप्राप्ताः पाशमुद्गरपाणयः ।
ताम्रकेशा दीर्घनखा लंबदंष्ट्रा भयानकाः
yamadūtāstu saṃprāptāḥ pāśamudgarapāṇayaḥ |
tāmrakeśā dīrghanakhā laṃbadaṃṣṭrā bhayānakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामा लोहस्यनिगडान्बिभ्रतो मोहकारकाः ।
बध्नंतु पापिनं ह्येनं प्राणिमात्रभयंकरम्
śyāmā lohasyanigaḍānbibhrato mohakārakāḥ |
badhnaṃtu pāpinaṃ hyenaṃ prāṇimātrabhayaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिन्मनसा नायं प्राणिमात्रोपकारकः ।
परदार परद्रव्य परद्रोहपरायणः
kadācinmanasā nāyaṃ prāṇimātropakārakaḥ |
paradāra paradravya paradrohaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य जिह्वां महतीमहं निष्कासयाम्यतः ।
एको वदति चैतस्य चक्षुरुत्पाटयाम्यहम्
etasya jihvāṃ mahatīmahaṃ niṣkāsayāmyataḥ |
eko vadati caitasya cakṣurutpāṭayāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको वदति चैतस्य करौ कृंतामि पापिनः ।
अन्यो वदत्यहं कर्णौ कर्तयामि दुरात्मनः
eko vadati caitasya karau kṛṃtāmi pāpinaḥ |
anyo vadatyahaṃ karṇau kartayāmi durātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वदंतः सुभृशं दन्तैर्दन्तनिपीडकाः ।
आगत्य तं दुरात्मानं सायुधास्तस्थुरुन्मदाः
evaṃ vadaṃtaḥ subhṛśaṃ dantairdantanipīḍakāḥ |
āgatya taṃ durātmānaṃ sāyudhāstasthurunmadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको दूतस्तदा सर्परूपं धृत्वादशत्पदे ।
स दष्टमात्रः सहसा गतासुः पर्यजायत
eko dūtastadā sarparūpaṃ dhṛtvādaśatpade |
sa daṣṭamātraḥ sahasā gatāsuḥ paryajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तं लोहपाशेन बद्ध्वा ते यमकिंकराः ।
कशाभिस्ताडयामासुर्मुद्गरैः प्राहरन्क्रुधा
tadā taṃ lohapāśena baddhvā te yamakiṃkarāḥ |
kaśābhistāḍayāmāsurmudgaraiḥ prāharankrudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो दुष्ट दुरात्मंस्त्वं कदाचिन्नाचरः शुभम् ।
मनसापि यतस्त्वां वै क्षेप्स्यामो रौरवेषु च
aho duṣṭa durātmaṃstvaṃ kadācinnācaraḥ śubham |
manasāpi yatastvāṃ vai kṣepsyāmo rauraveṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वङ्मांसं वायसा रौद्रा भक्षयिष्यंति वै क्रुधा ।
आजन्मतस्तु भवता न कृतं हरिसेवनम्
tvaṅmāṃsaṃ vāyasā raudrā bhakṣayiṣyaṃti vai krudhā |
ājanmatastu bhavatā na kṛtaṃ harisevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया कलत्रपुत्राद्या द्रोहं कृत्वा सुपोषिताः ।
न कदाचित्स्मृतो देवः पापहारी जनार्दनः
tvayā kalatraputrādyā drohaṃ kṛtvā supoṣitāḥ |
na kadācitsmṛto devaḥ pāpahārī janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वां लोहशंकौ वा कुंभीपाके च रौरवे ।
धर्मराजाज्ञया सर्वे नेष्यामो बहुताडनैः
tasmāttvāṃ lohaśaṃkau vā kuṃbhīpāke ca raurave |
dharmarājājñayā sarve neṣyāmo bahutāḍanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा यदानेतुं समैच्छन्यमकिंकराः ।
तावत्प्राप्तो महाविष्णुचरणाब्जपरायणः
evamuktvā yadānetuṃ samaicchanyamakiṃkarāḥ |
tāvatprāpto mahāviṣṇucaraṇābjaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूतास्तदा दृष्टा वैष्णवेन महात्मना ।
पाशमुद्गरदंडादिदुष्टायुधधरा गणाः
yamadūtāstadā dṛṣṭā vaiṣṇavena mahātmanā |
pāśamudgaradaṃḍādiduṣṭāyudhadharā gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुल्कसं लोहनिगडैर्बद्ध्वा यातुं समुद्यताः ।
बन्ध बन्ध ग्रसच्छिन्धि भिन्धि भिन्धीति वादिनः
pulkasaṃ lohanigaḍairbaddhvā yātuṃ samudyatāḥ |
bandha bandha grasacchindhi bhindhi bhindhīti vādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा कृपालुस्तं प्रेक्ष्य पद्मनाभपरायणः ।
अत्यंतकृपयायुक्तं चेतस्तत्र तदाकरोत्
tadā kṛpālustaṃ prekṣya padmanābhaparāyaṇaḥ |
atyaṃtakṛpayāyuktaṃ cetastatra tadākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असौ महादुष्ट पीडां मा यातु मम सन्निधौ ।
मोचयाम्यहमद्यैव यमदूतेभ्य एव च
asau mahāduṣṭa pīḍāṃ mā yātu mama sannidhau |
mocayāmyahamadyaiva yamadūtebhya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति कृत्वा मतिं तस्मिन्कृपायुक्तो मुनीश्वरः ।
शालग्रामशिलां हस्ते गृहीत्वास्य गतोंऽतिके
iti kṛtvā matiṃ tasminkṛpāyukto munīśvaraḥ |
śālagrāmaśilāṃ haste gṛhītvāsya gatoṃ'tike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पादोदकं पुण्यं तुलसीदलमिश्रितम् ।
मुखे विनिक्षिपन्कर्णे रामनाम जजाप ह
tasya pādodakaṃ puṇyaṃ tulasīdalamiśritam |
mukhe vinikṣipankarṇe rāmanāma jajāpa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं मस्तके तस्य धारयामास वैष्णवः ।
शिलां हृदि महाविष्णोर्धृत्वा प्राह स वैष्णवः
tulasīṃ mastake tasya dhārayāmāsa vaiṣṇavaḥ |
śilāṃ hṛdi mahāviṣṇordhṛtvā prāha sa vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छंतु यमदूता वै यातनासु परायणाः ।
शालग्रामशिलास्पर्शो दहतात्पातकं महत्
gacchaṃtu yamadūtā vai yātanāsu parāyaṇāḥ |
śālagrāmaśilāsparśo dahatātpātakaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तवति तस्मिन्वै गणा विष्णोर्महाद्भुताः ।
आययुस्तस्य सविधे शिलास्पर्शाद्गतांहसः
ityuktavati tasminvai gaṇā viṣṇormahādbhutāḥ |
āyayustasya savidhe śilāsparśādgatāṃhasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवस्त्राः शंखचक्रगदापद्मविराजिताः ।
आगत्य मोचयामासुर्लोहपाशाद्दुरासदात्
pītavastrāḥ śaṃkhacakragadāpadmavirājitāḥ |
āgatya mocayāmāsurlohapāśāddurāsadāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोचयित्वा महापापकारकं पुल्कसं नरम् ।
ऊचुः किमर्थं बद्धोऽयं वैष्णवः पूज्यदेहभृत्
mocayitvā mahāpāpakārakaṃ pulkasaṃ naram |
ūcuḥ kimarthaṃ baddho'yaṃ vaiṣṇavaḥ pūjyadehabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्याज्ञाकारका यूयं यदधर्मप्रकारकाः ।
मुंचंतु वैष्णवं त्वेनं किमर्थं विधृतो ह्ययम्
kasyājñākārakā yūyaṃ yadadharmaprakārakāḥ |
muṃcaṃtu vaiṣṇavaṃ tvenaṃ kimarthaṃ vidhṛto hyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य जगदुर्यमकिंकराः ।
धर्मराजाज्ञया प्राप्ता नेतुं पापिनमुद्यताः
iti vākyaṃ samākarṇya jagaduryamakiṃkarāḥ |
dharmarājājñayā prāptā netuṃ pāpinamudyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासौ कदाचिन्मनसा प्राणिमात्रोपकारकः ।
प्राणिहत्या महापापकारी दुष्टशरीरभृत्
nāsau kadācinmanasā prāṇimātropakārakaḥ |
prāṇihatyā mahāpāpakārī duṣṭaśarīrabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नॄन्बहूंस्तीर्थयात्रायां गच्छतोऽसौ व्यलुंठयत् ।
परदाररतो नित्यं सर्वपापाधिकारकः
nṝnbahūṃstīrthayātrāyāṃ gacchato'sau vyaluṃṭhayat |
paradārarato nityaṃ sarvapāpādhikārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्नेतुं वयं प्राप्ताः पापिनं पुल्कसं नरम् ।
भवद्भिर्मोचितः कस्मादकस्मादागतैर्भटैः
tasmānnetuṃ vayaṃ prāptāḥ pāpinaṃ pulkasaṃ naram |
bhavadbhirmocitaḥ kasmādakasmādāgatairbhaṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुदूता ऊचुः।
ब्रह्महत्यादिकं पापं प्राणिकोटिवधोद्भवम् ।
शालग्रामशिलास्पर्शः सर्वं दहति तत्क्षणात्
viṣṇudūtā ūcuḥ|
brahmahatyādikaṃ pāpaṃ prāṇikoṭivadhodbhavam |
śālagrāmaśilāsparśaḥ sarvaṃ dahati tatkṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेति नाम यच्छ्रोत्रे विश्रंभादागतं यदि ।
करोति पापसंदाहं तूलं वह्निकणो यथा
rāmeti nāma yacchrotre viśraṃbhādāgataṃ yadi |
karoti pāpasaṃdāhaṃ tūlaṃ vahnikaṇo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसी मस्तके यस्य शिला हृदि मनोहरा ।
मुखे कर्णेऽथवा राम नाम मुक्तस्तदैव सः
tulasī mastake yasya śilā hṛdi manoharā |
mukhe karṇe'thavā rāma nāma muktastadaiva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादनेन तुलसी मस्तके विधृता पुरा ।
श्रावितं रामनामाशु शिला हृदि सुधारिता
tasmādanena tulasī mastake vidhṛtā purā |
śrāvitaṃ rāmanāmāśu śilā hṛdi sudhāritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्पापसमूहोऽस्य दग्धः पुण्यकलेवरः ।
यास्यते परमं स्थानं पापिनां यत्सुदुर्ल्लभम्
tasmātpāpasamūho'sya dagdhaḥ puṇyakalevaraḥ |
yāsyate paramaṃ sthānaṃ pāpināṃ yatsudurllabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षायुतं तत्र भुक्त्वा भोगान्सर्वमनोहरान् ।
भारते जन्म संप्राप्य समाराध्य जगद्गुरुम्
varṣāyutaṃ tatra bhuktvā bhogānsarvamanoharān |
bhārate janma saṃprāpya samārādhya jagadgurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्स्यते परमं स्थानं सुरासुरसुदुर्ल्लभम् ।
न ज्ञातो महिमा सम्यक्छिलायाः परमेष्ठिनः
prāpsyate paramaṃ sthānaṃ surāsurasudurllabham |
na jñāto mahimā samyakchilāyāḥ parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टा स्पृष्टार्चिता वापि सर्वपापहरा क्षणात् ।
इत्युक्त्वा विरताः सर्वे महाविष्णोर्गणा मुदा
dṛṣṭā spṛṣṭārcitā vāpi sarvapāpaharā kṣaṇāt |
ityuktvā viratāḥ sarve mahāviṣṇorgaṇā mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्यास्ते किंकरा राज्ञे कथयामासुरद्भुतम् ।
वैष्णवो हर्षमापेदे रघुनाथपरायणः
yāmyāste kiṃkarā rājñe kathayāmāsuradbhutam |
vaiṣṇavo harṣamāpede raghunāthaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तोऽसौ यमपाशाच्च गमिष्यति परं पदम् ।
तदाजगाम विमलं किंकिणीजालमंडितम्
mukto'sau yamapāśācca gamiṣyati paraṃ padam |
tadājagāma vimalaṃ kiṃkiṇījālamaṃḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानं देवलोकात्तु मनोहारि महाद्भुतम् ।
तत्रारुह्य गतः स्वर्गं महापुण्यैर्निषेवितम्
vimānaṃ devalokāttu manohāri mahādbhutam |
tatrāruhya gataḥ svargaṃ mahāpuṇyairniṣevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगान्भुक्त्वा स विपुलानाजगाम महीतलम् ।
काश्यां जन्म समासाद्य शुचिवाडवसत्कुले
bhogānbhuktvā sa vipulānājagāma mahītalam |
kāśyāṃ janma samāsādya śucivāḍavasatkule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराध्य जगतामीशं गतवान्परमं पदम् ।
स पापी साधुसंगत्या शालग्रामशिलां स्पृशन्
ārādhya jagatāmīśaṃ gatavānparamaṃ padam |
sa pāpī sādhusaṃgatyā śālagrāmaśilāṃ spṛśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापीडाविनिर्मुक्तो गतवान्परमं पदम् ।
मया तेऽभिहितं राजन्गंडकीचरितं महत्
mahāpīḍāvinirmukto gatavānparamaṃ padam |
mayā te'bhihitaṃ rājangaṃḍakīcaritaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा विमुच्यते पापैर्भुक्तिं मुक्तिं च विंदति
śrutvā vimucyate pāpairbhuktiṃ muktiṃ ca viṃdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.