Library·Padma Purāṇa·5·5.22
सुमतिरुवाच। अथ सर्वं दिनं नीत्वा हरिस्मरणकीर्तनैः । रात्रौ सुष्वाप गंगाया रोधस्युरुफलप्रदे
sumatiruvāca| atha sarvaṃ dinaṃ nītvā harismaraṇakīrtanaiḥ | rātrau suṣvāpa gaṃgāyā rodhasyuruphalaprade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श स्वप्नमध्ये तु स स्वात्मानं चतुर्भुजम् । शंखचक्रगदापद्मशार्ङ्गकोदंडधारिणम्
dadarśa svapnamadhye tu sa svātmānaṃ caturbhujam | śaṃkhacakragadāpadmaśārṅgakodaṃḍadhāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यंतं पुरुषोत्तमस्य पुरतः शर्वादि देवैः सह । श्रीमद्भिः स्वतनूयुतैररिगदांबूत्थाब्जहेत्यादिभिः । विष्वक्सेनवरैर्गणैः सुतनुभिः श्रीशंसदोपासितं । दृष्ट्वा विस्मयमाप लोकविषयं हर्षं तथात्यद्भुतम्
nṛtyaṃtaṃ puruṣottamasya purataḥ śarvādi devaiḥ saha | śrīmadbhiḥ svatanūyutairarigadāṃbūtthābjahetyādibhiḥ | viṣvaksenavarairgaṇaiḥ sutanubhiḥ śrīśaṃsadopāsitaṃ | dṛṣṭvā vismayamāpa lokaviṣayaṃ harṣaṃ tathātyadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददतं मनसोऽभीष्टं पुरुषोत्तमसंज्ञितम् । आत्मानं च कृपापात्रममन्यत महामतिः
dadataṃ manaso'bhīṣṭaṃ puruṣottamasaṃjñitam | ātmānaṃ ca kṛpāpātramamanyata mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं स्वप्नविषये ददर्श नृपसत्तमः । प्रातः प्रबुद्धो विप्राय जगाद स्वप्नमीक्षितम्
ityevaṃ svapnaviṣaye dadarśa nṛpasattamaḥ | prātaḥ prabuddho viprāya jagāda svapnamīkṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा वाडवो धीमान्कथयामास विस्मितः । राजंस्त्वयासौ दृष्टो यः पुरुषोत्तमसंज्ञितः
tacchrutvā vāḍavo dhīmānkathayāmāsa vismitaḥ | rājaṃstvayāsau dṛṣṭo yaḥ puruṣottamasaṃjñitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यते शंखचक्रादिचिह्नितां स्वतनुं हरिः । इति श्रुत्वा तु तद्वाक्यं रत्नग्रीवो महामनाः
dāsyate śaṃkhacakrādicihnitāṃ svatanuṃ hariḥ | iti śrutvā tu tadvākyaṃ ratnagrīvo mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दापयामास दानानि दीनानां मानसोचितम् । स्नात्वा गंगाब्धिसंयोगे तर्पयित्वा पितॄन्सुरान्
dāpayāmāsa dānāni dīnānāṃ mānasocitam | snātvā gaṃgābdhisaṃyoge tarpayitvā pitṝnsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्हरिगुणग्रामं प्रत्यैक्षत च दर्शनम् । ततो मध्याह्नसमये दिविदुंदुभयो मुहुः
gāyanhariguṇagrāmaṃ pratyaikṣata ca darśanam | tato madhyāhnasamaye dividuṃdubhayo muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघ्नुः सुरकराघात बहुशब्दसुशब्दिताः । अकस्मात्पुष्पवृष्टिश्च बभूव नृपमस्तके
jaghnuḥ surakarāghāta bahuśabdasuśabditāḥ | akasmātpuṣpavṛṣṭiśca babhūva nṛpamastake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्योसि नृपवर्यस्त्वं नीलं पश्याक्षिगोचरम्
dhanyosi nṛpavaryastvaṃ nīlaṃ paśyākṣigocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणोतीति यदा वाक्यं नृपो देवप्रणोदितम् । तदा स सूर्यकोटीनामधिकांति धरोद्भुतः
śṛṇotīti yadā vākyaṃ nṛpo devapraṇoditam | tadā sa sūryakoṭīnāmadhikāṃti dharodbhutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञोऽक्षिगोचरो जातो नीलनामा महागिरिः । राजतैः कानकैः शृंगैः समंतात्परिराजितः
rājño'kṣigocaro jāto nīlanāmā mahāgiriḥ | rājataiḥ kānakaiḥ śṛṃgaiḥ samaṃtātparirājitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमग्निः प्रज्वलत्येष द्वितीयः किमु भास्करः । किमयं वैद्युतः पुंजो ह्यकस्मात्स्थिरकांतिधृक्
kimagniḥ prajvalatyeṣa dvitīyaḥ kimu bhāskaraḥ | kimayaṃ vaidyutaḥ puṃjo hyakasmātsthirakāṃtidhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापस ब्राह्मणो दृष्ट्वा नीलप्रस्थं सुशोभितम् । राज्ञे निवेदयामास एष पुण्यो महागिरिः
tāpasa brāhmaṇo dṛṣṭvā nīlaprasthaṃ suśobhitam | rājñe nivedayāmāsa eṣa puṇyo mahāgiriḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा नृपतिश्रेष्ठः शिरसा प्रणनाम ह । धन्योऽस्मि कृतकृत्योऽस्मि नीलो मे दृष्टिगोचरः
tacchrutvā nṛpatiśreṣṭhaḥ śirasā praṇanāma ha | dhanyo'smi kṛtakṛtyo'smi nīlo me dṛṣṭigocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्यो राजपत्नी च करम्बस्तंतुवायकः । नीलदर्शनसंहृष्टा बभूवुः पुरुषर्षभ
amātyo rājapatnī ca karambastaṃtuvāyakaḥ | nīladarśanasaṃhṛṣṭā babhūvuḥ puruṣarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचैते विजये काले नीलपर्वतमारुहन् । महादुंदुभिनिर्घोषाञ्च्छृण्वन्तो ह्यमरैः कृतान्
paṃcaite vijaye kāle nīlaparvatamāruhan | mahāduṃdubhinirghoṣāñcchṛṇvanto hyamaraiḥ kṛtān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपरितने शृंगे चित्रपादपराजिते । ददर्श हाटकाबद्धं देवालयमनुत्तमम्
tasyoparitane śṛṃge citrapādaparājite | dadarśa hāṭakābaddhaṃ devālayamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मागत्य सदा पूजां करोति परमेष्ठिनः । नैवेद्यं कुरुते यत्र हरिसंतोषकारकम्
brahmāgatya sadā pūjāṃ karoti parameṣṭhinaḥ | naivedyaṃ kurute yatra harisaṃtoṣakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वाथ तत्र विमलं देवायतनमुत्तमम् । प्रविवेश परीवारैः पंचभिः सह संवृतः
dṛṣṭvātha tatra vimalaṃ devāyatanamuttamam | praviveśa parīvāraiḥ paṃcabhiḥ saha saṃvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दृष्ट्वा जातरूपे महामणिविचित्रिते । सिंहासने विराजंतं चतुर्भुजमनोहरम्
tatra dṛṣṭvā jātarūpe mahāmaṇivicitrite | siṃhāsane virājaṃtaṃ caturbhujamanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंड प्रचंड विजय जयादिभिरुपासितम् । प्रणनाम सपत्नीको राजा सेवकसंयुतः
caṃḍa pracaṃḍa vijaya jayādibhirupāsitam | praṇanāma sapatnīko rājā sevakasaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य परमात्मानं महाराजः सुरोत्तमम् । स्नापयामास विधिवद्वेदोक्तैः स्नानमंत्रकैः
praṇamya paramātmānaṃ mahārājaḥ surottamam | snāpayāmāsa vidhivadvedoktaiḥ snānamaṃtrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्यपाद्यादिकं चक्रे प्रीतेन मनसा नृपः । चंदनेन विलिप्यैनं सुवस्त्रे विनिवेद्य च
arghyapādyādikaṃ cakre prītena manasā nṛpaḥ | caṃdanena vilipyainaṃ suvastre vinivedya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपमारार्तिकं कृत्वा सर्वस्वादुमनोहरम् । नैवेद्यं भगवन्मूर्त्यै न्यवेदयदथो नृपः
dhūpamārārtikaṃ kṛtvā sarvasvādumanoharam | naivedyaṃ bhagavanmūrtyai nyavedayadatho nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य च स्तुतिं चक्रे तापसब्राह्मणेन च । यथामतिगुणग्रामगुंफितस्तोत्रसंचयैः
praṇamya ca stutiṃ cakre tāpasabrāhmaṇena ca | yathāmatiguṇagrāmaguṃphitastotrasaṃcayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच। एकस्त्वं पुरुषः साक्षाद्भगवान्प्रकृतेः परः । कार्यकारणतो भिन्नो महत्तत्त्वादिपूजितः
rājovāca| ekastvaṃ puruṣaḥ sākṣādbhagavānprakṛteḥ paraḥ | kāryakāraṇato bhinno mahattattvādipūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वन्नाभिकमलाज्जज्ञे ब्रह्मा सृष्टिविचक्षणः । तथा संहारकर्ता च रुद्रस्त्वन्नेत्रसंभवः
tvannābhikamalājjajñe brahmā sṛṣṭivicakṣaṇaḥ | tathā saṃhārakartā ca rudrastvannetrasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयाज्ञप्तः करोत्यस्य विश्वस्य परिचेष्टितम् । त्वत्तो जातं पुराणाद्यज्जगत्स्थास्नु चरिष्णु च
tvayājñaptaḥ karotyasya viśvasya pariceṣṭitam | tvatto jātaṃ purāṇādyajjagatsthāsnu cariṣṇu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेतनाशक्तिमाविश्य त्वमेनं चेतयस्यहो । तव जन्म तु नास्त्येव नांतस्तव जगत्पते । वृद्धिक्षयपरीणामास्त्वयि संत्येव नो विभो
cetanāśaktimāviśya tvamenaṃ cetayasyaho | tava janma tu nāstyeva nāṃtastava jagatpate | vṛddhikṣayaparīṇāmāstvayi saṃtyeva no vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि भक्तरक्षार्थं धर्मस्थापनहेतवे । करोषि जन्मकर्माणि ह्यनुरूपगुणानि च
tathāpi bhaktarakṣārthaṃ dharmasthāpanahetave | karoṣi janmakarmāṇi hyanurūpaguṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया मात्स्यं वपुर्धृत्वा शंखस्तु निहतोसुरः । वेदाः सुरक्षिता ब्रह्मन्महापुरुषपूर्वज
tvayā mātsyaṃ vapurdhṛtvā śaṃkhastu nihatosuraḥ | vedāḥ surakṣitā brahmanmahāpuruṣapūrvaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषो न वेत्ति महि ते भारत्यपि महेश्वरी । किमुतान्ये महाविष्णो मादृशास्तु कुबुद्धयः
śeṣo na vetti mahi te bhāratyapi maheśvarī | kimutānye mahāviṣṇo mādṛśāstu kubuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा त्वां न चाप्नोति वागियं परमेश्वरी । तस्मादहं कथं त्वां वै स्तोतुं स्यामीश्वरः प्रभो
manasā tvāṃ na cāpnoti vāgiyaṃ parameśvarī | tasmādahaṃ kathaṃ tvāṃ vai stotuṃ syāmīśvaraḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुत्वा स शिरसा प्रणाममकरोन्मुहुः । गद्गदस्वरसंयुक्तो रोमहर्षांकितांगकः
iti stutvā sa śirasā praṇāmamakaronmuhuḥ | gadgadasvarasaṃyukto romaharṣāṃkitāṃgakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुत्या प्रहृष्टात्मा भगवान्पुरुषोत्तमः । उवाच वचनं सत्यं राजानं प्रति सार्थकम्
iti stutyā prahṛṣṭātmā bhagavānpuruṣottamaḥ | uvāca vacanaṃ satyaṃ rājānaṃ prati sārthakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच। तव स्तुत्या प्रहर्षोऽभून्मम राजन्महामते । जानीहि त्वं महाराज मां च प्रकृतितः परम्
śrībhagavānuvāca| tava stutyā praharṣo'bhūnmama rājanmahāmate | jānīhi tvaṃ mahārāja māṃ ca prakṛtitaḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यभक्षणं त्वं हि शीघ्रं कुरु मनोहरम् । चतुर्भुजत्वमाप्तः सन्गंतासि परमं पदम्
naivedyabhakṣaṇaṃ tvaṃ hi śīghraṃ kuru manoharam | caturbhujatvamāptaḥ sangaṃtāsi paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्कृत्स्तुतिरत्नेन यो मां स्तोष्यति मानवः । तस्यापि दर्शनं दास्ये भुक्तिमुक्तिवरप्रदम्
tvatkṛtstutiratnena yo māṃ stoṣyati mānavaḥ | tasyāpi darśanaṃ dāsye bhuktimuktivarapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं वचनं राजा श्रुत्वा भगवतोदितम् । नैवेद्यभक्षणं चक्रे चतुर्भिः सह सेवकैः
ityevaṃ vacanaṃ rājā śrutvā bhagavatoditam | naivedyabhakṣaṇaṃ cakre caturbhiḥ saha sevakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विमानं संप्राप्तं किंकिणीजालमंडितम् । अप्सरोवृंदसंसेव्यं सर्वभोगसमन्वितम्
tato vimānaṃ saṃprāptaṃ kiṃkiṇījālamaṃḍitam | apsarovṛṃdasaṃsevyaṃ sarvabhogasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषोत्तमसंज्ञं च पश्यन्राजा स धार्मिकः । ववंदे चरणौ तस्य कृपापात्रकृतात्मकः
puruṣottamasaṃjñaṃ ca paśyanrājā sa dhārmikaḥ | vavaṃde caraṇau tasya kṛpāpātrakṛtātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाज्ञया विमाने स आरुह्य महिलायुतः । जगाम पश्यतस्तस्य दिवि वैकुंठमद्भुतम्
tadājñayā vimāne sa āruhya mahilāyutaḥ | jagāma paśyatastasya divi vaikuṃṭhamadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्री धर्मपरो राज्ञः सर्वधर्मविदुत्तमः । ययौ साकं विमानेन ललनावृन्दसेवितः
maṃtrī dharmaparo rājñaḥ sarvadharmaviduttamaḥ | yayau sākaṃ vimānena lalanāvṛndasevitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापसब्राह्मणस्तत्र सर्वतीर्थावगाहकः । चतुर्भुजत्वं संप्राप्तो ययौ देवैर्विमानिभिः
tāpasabrāhmaṇastatra sarvatīrthāvagāhakaḥ | caturbhujatvaṃ saṃprāpto yayau devairvimānibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करंबोऽपि महाराज गानपुण्येन दर्शनम् । प्राप्तो ययौ सुरावासं सर्वदेवादिदुर्ल्लभम्
karaṃbo'pi mahārāja gānapuṇyena darśanam | prāpto yayau surāvāsaṃ sarvadevādidurllabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे प्रचलिता विष्णुलोकं परममद्भुतम् । चतुर्भुजाः शंखचक्रगदापाथोजधारिणः
sarve pracalitā viṣṇulokaṃ paramamadbhutam | caturbhujāḥ śaṃkhacakragadāpāthojadhāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे मेघश्रियः शुद्धा लसदंभोजपाणयः । हारकेयूरकटकैर्भूषितांगा ययुर्दिवम्
sarve meghaśriyaḥ śuddhā lasadaṃbhojapāṇayaḥ | hārakeyūrakaṭakairbhūṣitāṃgā yayurdivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विमानावलीर्दृष्ट्वा लोकैः प्रकृतिभिस्तदा । दुंदुभीनां तु निर्घोषस्तैः कृतः कर्णगोचरः
tadvimānāvalīrdṛṣṭvā lokaiḥ prakṛtibhistadā | duṃdubhīnāṃ tu nirghoṣastaiḥ kṛtaḥ karṇagocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैको ब्राह्मणो ह्यासीद्विष्णुपादाब्जवल्लभः । गतस्तद्विरहाकृष्टचेता जातश्चतुर्भुजः
tadaiko brāhmaṇo hyāsīdviṣṇupādābjavallabhaḥ | gatastadvirahākṛṣṭacetā jātaścaturbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्रं वीक्ष्य लोकास्ते प्रशंसंतो महोदयम् । गंगासागरसंयोगे स्नात्वाऽगुस्तं पुरं प्रति
taccitraṃ vīkṣya lokāste praśaṃsaṃto mahodayam | gaṃgāsāgarasaṃyoge snātvā'gustaṃ puraṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो भाग्यं भूमिपते रत्नग्रीवस्य सन्मतेः । जगामानेन देहेन तद्विष्णोः परमं पदम्
aho bhāgyaṃ bhūmipate ratnagrīvasya sanmateḥ | jagāmānena dehena tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्नसौ नीलगिरिः पुरुषोत्तमसत्कृतः । यं वीक्ष्यैव व्रजंत्यद्धा वैकुंठं परमायनम्
rājannasau nīlagiriḥ puruṣottamasatkṛtaḥ | yaṃ vīkṣyaiva vrajaṃtyaddhā vaikuṃṭhaṃ paramāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्नीलस्य माहात्म्यं यः शृणोति स भाग्यवान् । यः श्रावयति लोकान्वै तौ गच्छेतां परं पदम्
etannīlasya māhātmyaṃ yaḥ śṛṇoti sa bhāgyavān | yaḥ śrāvayati lokānvai tau gacchetāṃ paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा तु दुःस्वप्नो नश्यति स्मृतिमात्रतः । प्रांते संसारनिस्तारं ददाति पुरुषोत्तमः
etacchrutvā tu duḥsvapno naśyati smṛtimātrataḥ | prāṃte saṃsāranistāraṃ dadāti puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽसौ नीलाधिवासी च स रामः पुरुषोत्तमः । सीतासाक्षान्महालक्ष्मीः सर्वकारणकारणम्
yo'sau nīlādhivāsī ca sa rāmaḥ puruṣottamaḥ | sītāsākṣānmahālakṣmīḥ sarvakāraṇakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हयमेधं चरित्वा स लोकान्वै पावयिष्यति । यन्नामब्रह्महत्यायाः प्रायश्चित्ते प्रदिश्यते
hayamedhaṃ caritvā sa lokānvai pāvayiṣyati | yannāmabrahmahatyāyāḥ prāyaścitte pradiśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं त्वद्धयः प्राप्तो नीलेपर्वतसत्तमे । पुरुषोत्तमदेवं त्वं नमस्कुरु महामते
idānīṃ tvaddhayaḥ prāpto nīleparvatasattame | puruṣottamadevaṃ tvaṃ namaskuru mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र निष्पापिनो भूत्वा यास्यामः परमं पदम् । यस्य प्रसादाद्बहवो निस्तीर्णा भवसागरात्
tatra niṣpāpino bhūtvā yāsyāmaḥ paramaṃ padam | yasya prasādādbahavo nistīrṇā bhavasāgarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रवदतस्तस्य प्राप्तोऽश्वो नीलपर्वतम् । वायुवेगेन पृथिवीं कुर्वन्संक्षुण्णमंडलाम्
evaṃ pravadatastasya prāpto'śvo nīlaparvatam | vāyuvegena pṛthivīṃ kurvansaṃkṣuṇṇamaṃḍalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा राजापि तत्पृष्ठचारी नीलाभिधं गिरिम् । प्राप्तो गंगाब्धिसंयोगे स्नात्वागात्पुरुषोत्तमम्
tadā rājāpi tatpṛṣṭhacārī nīlābhidhaṃ girim | prāpto gaṃgābdhisaṃyoge snātvāgātpuruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्वा नत्वा च देवेशं सुरासुरनमस्कृतम् । जातं कृतार्थमात्मानममन्यत स शत्रुहा
stutvā natvā ca deveśaṃ surāsuranamaskṛtam | jātaṃ kṛtārthamātmānamamanyata sa śatruhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.