Library·Padma Purāṇa·5·5.24
शेष उवाच। शत्रुघ्नस्तु क्रुधाविष्टो दंतान्दंतैर्विनिष्पिषन् । हस्तौ धुन्वंल्लेलिहानमधरं जिह्वया सकृत्
śeṣa uvāca| śatrughnastu krudhāviṣṭo daṃtāndaṃtairviniṣpiṣan | hastau dhunvaṃllelihānamadharaṃ jihvayā sakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः पुनस्तान्पप्रच्छ केनाश्वो नीयते मम । प्रतापाग्र्यः केन जितः सर्वशूरशिरोमणिः
punaḥ punastānpapraccha kenāśvo nīyate mama | pratāpāgryaḥ kena jitaḥ sarvaśūraśiromaṇiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवकास्ते तदा प्रोचुर्दमनोनाम शत्रुहन् । सुबाहुजः प्रतापाग्र्यं जितवान्हयमाहरत्
sevakāste tadā procurdamanonāma śatruhan | subāhujaḥ pratāpāgryaṃ jitavānhayamāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा हयं नीतं दमनेन स्ववैरिणा । आजगाम स वेगेन यत्राभूद्रणमंडलम्
iti śrutvā hayaṃ nītaṃ damanena svavairiṇā | ājagāma sa vegena yatrābhūdraṇamaṃḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापश्यत्स शत्रुघ्नो गजान्दीर्णकपोलकान् । पर्वतानिव रक्तोदे मज्जमानान्मदोद्धतान्
tatrāpaśyatsa śatrughno gajāndīrṇakapolakān | parvatāniva raktode majjamānānmadoddhatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हयास्तत्र निजारोहकर्तृभिः सहिताः क्षताः । मृता वीरेण ददृशे शत्रुघ्नेन सुकोपिना
hayāstatra nijārohakartṛbhiḥ sahitāḥ kṣatāḥ | mṛtā vīreṇa dadṛśe śatrughnena sukopinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरान्रथान्गजान्भग्नान्वीक्षमाणः स शत्रुहा । अतीव चुक्रुधे यद्वत्प्रलये प्रलयार्णवः
narānrathāngajānbhagnānvīkṣamāṇaḥ sa śatruhā | atīva cukrudhe yadvatpralaye pralayārṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरतो दमनं वीक्ष्य हयनेतारमुद्भटम् । प्रतापाग्र्यस्य जेतारं तृणीकृत्य निजं बलम्
purato damanaṃ vīkṣya hayanetāramudbhaṭam | pratāpāgryasya jetāraṃ tṛṇīkṛtya nijaṃ balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा राजा प्रत्युवाच योधान्कोपाकुलेक्षणः । कोऽसौ दमन जेताऽत्र सर्वशस्त्रास्त्रधारकः
tadā rājā pratyuvāca yodhānkopākulekṣaṇaḥ | ko'sau damana jetā'tra sarvaśastrāstradhārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वै राजसुतं वीरं रणकर्मविशारदम् । जेष्यत्यस्त्रेण निर्भीतः सज्जीभूतो भवत्वयम्
yo vai rājasutaṃ vīraṃ raṇakarmaviśāradam | jeṣyatyastreṇa nirbhītaḥ sajjībhūto bhavatvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य पुष्कलः परवीरहा । दमनं जेतुमुद्युक्तो जगाद वचनं त्विदम्
iti vākyaṃ samākarṇya puṣkalaḥ paravīrahā | damanaṃ jetumudyukto jagāda vacanaṃ tvidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्क्वायं दमनकः क्व तेऽपरिमितं बलम् । जेष्येऽहं त्वत्प्रतापेन गच्छाम्येष महामते
svāminkvāyaṃ damanakaḥ kva te'parimitaṃ balam | jeṣye'haṃ tvatpratāpena gacchāmyeṣa mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवके मयि युद्धाय स्थिते कैर्नीयते हयः । रघुनाथप्रतापोऽयं सर्वं कृत्यं करिष्यति
sevake mayi yuddhāya sthite kairnīyate hayaḥ | raghunāthapratāpo'yaṃ sarvaṃ kṛtyaṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिञ्छृणु प्रतिज्ञां मे तव मोदप्रदायिनीम् । विजेष्ये दमनं युद्धे रणकर्मविचक्षणम्
svāmiñchṛṇu pratijñāṃ me tava modapradāyinīm | vijeṣye damanaṃ yuddhe raṇakarmavicakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामचंद्रपदांभोजमध्वास्वादवियोगिनाम् । यदघं तु भवेत्तन्मे दमनं न जयेयदि
rāmacaṃdrapadāṃbhojamadhvāsvādaviyoginām | yadaghaṃ tu bhavettanme damanaṃ na jayeyadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रो यो मातृपादान्यत्तीर्थं मत्वा तया सह । विरुद्ध्येत्तत्तमो मह्यं न जयेदमनं यदि
putro yo mātṛpādānyattīrthaṃ matvā tayā saha | viruddhyettattamo mahyaṃ na jayedamanaṃ yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मद्बाणनिर्भिन्न महोरस्को नृपांगजः । अलंकरोतु प्रधने भूतलं शयनेन हि
adya madbāṇanirbhinna mahorasko nṛpāṃgajaḥ | alaṃkarotu pradhane bhūtalaṃ śayanena hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेष उवाच। इति प्रतिज्ञामाकर्ण्य पुष्कलस्य रघूद्वहः । जहर्ष चित्ते तेजस्वी निदिदेश रणं प्रति
śeṣa uvāca| iti pratijñāmākarṇya puṣkalasya raghūdvahaḥ | jaharṣa citte tejasvī nidideśa raṇaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञप्तोऽसौ ययौ सैन्यैर्बहुभिः परिवारितः । यत्रास्ते दमनो राजपुत्रः शूरकुलोद्भवः
ājñapto'sau yayau sainyairbahubhiḥ parivāritaḥ | yatrāste damano rājaputraḥ śūrakulodbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दमनोऽपि तमाज्ञाय ह्यागतं रणमंडले । प्रत्युज्जगाम वीराग्र्यः स्वसैन्यपरिवारितः
damano'pi tamājñāya hyāgataṃ raṇamaṃḍale | pratyujjagāma vīrāgryaḥ svasainyaparivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यं तौ संमिलितौ रथस्थौ रथशोभिनौ । समरे शक्रदैत्यौ किं युद्धार्थं रणमागतौ
anyonyaṃ tau saṃmilitau rathasthau rathaśobhinau | samare śakradaityau kiṃ yuddhārthaṃ raṇamāgatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच पुष्कलस्तं वै राजपुत्रं महाबलम् । राजपुत्र दमनक मां जानीहि समागतम्
uvāca puṣkalastaṃ vai rājaputraṃ mahābalam | rājaputra damanaka māṃ jānīhi samāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रतिज्ञं तु युद्धाय भरतात्मजमुद्भटम् । पुष्कलेन स्वनाम्ना च लक्षितं विद्धिसत्तम
sa pratijñaṃ tu yuddhāya bharatātmajamudbhaṭam | puṣkalena svanāmnā ca lakṣitaṃ viddhisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघुनाथपदांभोज नित्यसेवामधुव्रतम् । त्वां जेष्ये शस्त्रसंघेनसज्जीभव महामते
raghunāthapadāṃbhoja nityasevāmadhuvratam | tvāṃ jeṣye śastrasaṃghenasajjībhava mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य दमनः परवीरहा । प्रत्युवाच हसन्वाग्मी निर्भयोद्दृष्टविक्रमः
iti vākyaṃ samākarṇya damanaḥ paravīrahā | pratyuvāca hasanvāgmī nirbhayoddṛṣṭavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुबाहुपुत्रं दमनं पितृभक्ति हृताघकम् । विद्धि मामश्वनेतारं शत्रुघ्नस्य महीपतेः
subāhuputraṃ damanaṃ pitṛbhakti hṛtāghakam | viddhi māmaśvanetāraṃ śatrughnasya mahīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयो दैवविसृष्टोऽयं यस्य चालंकरिष्यति । स प्राप्नोति निरीक्षस्व बलं मे रणमूर्धनि
jayo daivavisṛṣṭo'yaṃ yasya cālaṃkariṣyati | sa prāpnoti nirīkṣasva balaṃ me raṇamūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स शरं चापं विधायाकर्णपूरितम् । मुमोच बाणान्निशितान्वैरिप्राणापहारिणः
ityuktvā sa śaraṃ cāpaṃ vidhāyākarṇapūritam | mumoca bāṇānniśitānvairiprāṇāpahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते बाणास्त्वाविलीभूताश्छादयामासुरंबरम् । सूर्यभानुप्रभा यत्र बाणच्छायानिवारिता
te bāṇāstvāvilībhūtāśchādayāmāsuraṃbaram | sūryabhānuprabhā yatra bāṇacchāyānivāritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजानां कटभित्त्योघे लग्ना सायकसंततिः । अलंकरोति धातूनां रागा इव विचित्रिताः
gajānāṃ kaṭabhittyoghe lagnā sāyakasaṃtatiḥ | alaṃkaroti dhātūnāṃ rāgā iva vicitritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितास्तत्र दृश्यंते नरा वाहा गजा रथाः । शरव्रातेन नृपतेः सुतेन परिताडिताः
patitāstatra dṛśyaṃte narā vāhā gajā rathāḥ | śaravrātena nṛpateḥ sutena paritāḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विक्रांतं समालोक्य पुष्कलः परवीरहा । शराणां छायया व्याप्तं रणमंडलमीक्ष्य च
tadvikrāṃtaṃ samālokya puṣkalaḥ paravīrahā | śarāṇāṃ chāyayā vyāptaṃ raṇamaṃḍalamīkṣya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरासने समाधत्त बाणं वह्न्यभिमंत्रितम् । आचम्य सम्यग्विधिवन्मोचयामास सायकम्
śarāsane samādhatta bāṇaṃ vahnyabhimaṃtritam | ācamya samyagvidhivanmocayāmāsa sāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽग्निप्रादुरभवत्तत्र संग्राममूर्धनि । ज्वालाभिर्विलिहन्व्योम प्रलयाग्निरिवोत्थितः
tato'gniprādurabhavattatra saṃgrāmamūrdhani | jvālābhirvilihanvyoma pralayāgnirivotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽस्य सैन्यं निर्दग्धं त्रासं प्राप्तं रणांगणे । पलायनपरं जातं वह्निज्वालाभिपीडितम्
tato'sya sainyaṃ nirdagdhaṃ trāsaṃ prāptaṃ raṇāṃgaṇe | palāyanaparaṃ jātaṃ vahnijvālābhipīḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्राणि तु प्रदग्धानि चंद्राकाराणि धन्विनाम् । दृश्यंते जातरूपाभ कांतिधारीणि तत्र ह
chatrāṇi tu pradagdhāni caṃdrākārāṇi dhanvinām | dṛśyaṃte jātarūpābha kāṃtidhārīṇi tatra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हया दग्धाः पलायंते केसरेषु च वैरिणाम् । रथा अपि गता दाहं सुकूबरसमन्विताः
hayā dagdhāḥ palāyaṃte kesareṣu ca vairiṇām | rathā api gatā dāhaṃ sukūbarasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमाणिक्यरत्नानि वहंतः करभास्ततः । पलायंते दहनभू ज्वालामालाभिपीडिताः
maṇimāṇikyaratnāni vahaṃtaḥ karabhāstataḥ | palāyaṃte dahanabhū jvālāmālābhipīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्रचिद्दंतिनो नष्टाः कुत्रचिद्धयसादिनः । कुत्रचित्पत्तयो नष्टा वह्निदग्धकलेवराः
kutraciddaṃtino naṣṭāḥ kutraciddhayasādinaḥ | kutracitpattayo naṣṭā vahnidagdhakalevarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शराः सर्वे नृपसुतप्रमुक्ताः प्रलयं गताः । आशुशुक्षणिकीलाभिर्भस्मीभूताः समंततः
śarāḥ sarve nṛpasutapramuktāḥ pralayaṃ gatāḥ | āśuśukṣaṇikīlābhirbhasmībhūtāḥ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स्वसैन्ये दग्धे च दमनो रोषपूरितः । सर्वास्त्रवित्तच्छांत्यर्थं वारुणास्त्रमथा ददे
tadā svasainye dagdhe ca damano roṣapūritaḥ | sarvāstravittacchāṃtyarthaṃ vāruṇāstramathā dade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारुणं वह्निशांत्यर्थं मुक्तं तेन महीभृता । आप्लावयद्बलं तस्य रथवाजिसमाकुलम्
vāruṇaṃ vahniśāṃtyarthaṃ muktaṃ tena mahībhṛtā | āplāvayadbalaṃ tasya rathavājisamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथा विप्लावितास्तोये दृश्यंते परिपंथिनाम् । गजाश्चापि परिप्लुष्टाः स्वीयाः शांतिमुपागताः
rathā viplāvitāstoye dṛśyaṃte paripaṃthinām | gajāścāpi paripluṣṭāḥ svīyāḥ śāṃtimupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निश्च शांतिमगमदग्न्यस्त्र परिमोचितः । शांतिमाप बलं स्वीयं वह्निज्वालाभिपीडितम्
vahniśca śāṃtimagamadagnyastra parimocitaḥ | śāṃtimāpa balaṃ svīyaṃ vahnijvālābhipīḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंपिताः शीततोयेन सीत्कुर्वंति च वैरिणः । करकावृष्टिभिः क्षिप्ता वायुना च प्रपीडिताः
kaṃpitāḥ śītatoyena sītkurvaṃti ca vairiṇaḥ | karakāvṛṣṭibhiḥ kṣiptā vāyunā ca prapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स्वबलमालोक्य तोयपूरेण पीडितम् । कंपितं क्षुभितं नष्टं वारुणेन विनिर्हृतम्
tadā svabalamālokya toyapūreṇa pīḍitam | kaṃpitaṃ kṣubhitaṃ naṣṭaṃ vāruṇena vinirhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदातिकोपताम्राक्षः पुष्कलो भरतात्मजः । वायव्यास्त्रं समाधत्त धनुष्येकं महाशरम्
tadātikopatāmrākṣaḥ puṣkalo bharatātmajaḥ | vāyavyāstraṃ samādhatta dhanuṣyekaṃ mahāśaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वायुर्महानासीद्वायव्यास्त्रप्रचोदितः । नाशयामास वेगेन घनानीकमुपस्थितम्
tato vāyurmahānāsīdvāyavyāstrapracoditaḥ | nāśayāmāsa vegena ghanānīkamupasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुना स्फालिता नागाः परस्परसमाहताः । अश्वाश्च संहतान्योन्यं स्वस्वारोहसमन्विताः
vāyunā sphālitā nāgāḥ parasparasamāhatāḥ | aśvāśca saṃhatānyonyaṃ svasvārohasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नराः प्रभंजनोद्धूता मुक्तकेशा निरोजसः । पतंतोऽत्र समीक्ष्यंते वेताला इव भूगताः
narāḥ prabhaṃjanoddhūtā muktakeśā nirojasaḥ | pataṃto'tra samīkṣyaṃte vetālā iva bhūgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुना स्वबलं सर्वं परिभूतं विलोक्य सः । राजपुत्रः पर्वतास्त्रं धनुष्येवं समादधे
vāyunā svabalaṃ sarvaṃ paribhūtaṃ vilokya saḥ | rājaputraḥ parvatāstraṃ dhanuṣyevaṃ samādadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तु पर्वताः पेतुर्मस्तकोपरि युध्यताम् । वायुः संच्छादितस्तैस्तु न प्रचक्राम कुत्रचित्
tadā tu parvatāḥ peturmastakopari yudhyatām | vāyuḥ saṃcchāditastaistu na pracakrāma kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कलो वज्रसंज्ञं तु समाधत्त शरासने । वज्रेण कृत्तास्ते सर्वे जाताश्च तिलशः क्षणात्
puṣkalo vajrasaṃjñaṃ tu samādhatta śarāsane | vajreṇa kṛttāste sarve jātāśca tilaśaḥ kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रं नगान्रजः शेषान्कृत्वा बाणाभिमंत्रितम् । राजपुत्रोरसि प्रोच्चैः पपात स्वनवद्भृशम्
vajraṃ nagānrajaḥ śeṣānkṛtvā bāṇābhimaṃtritam | rājaputrorasi proccaiḥ papāta svanavadbhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्वाकुलितचेतस्को हृदि विद्धः क्षतो भृशम् । विव्यथे बलवान्वीरः कश्मलं परमाप सः
satvākulitacetasko hṛdi viddhaḥ kṣato bhṛśam | vivyathe balavānvīraḥ kaśmalaṃ paramāpa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वै कश्मलितं दृष्ट्वा सारथिर्नयकोविदः । अपोवाह रणात्तस्मात्क्रोशमात्रं नरेंद्रजम्
taṃ vai kaśmalitaṃ dṛṣṭvā sārathirnayakovidaḥ | apovāha raṇāttasmātkrośamātraṃ nareṃdrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो योधा राजसूनोः प्रणष्टाः प्रपलायिताः । गत्वा पुरीं समाचख्युः कश्मलस्थं नृपात्मजम्
tato yodhā rājasūnoḥ praṇaṣṭāḥ prapalāyitāḥ | gatvā purīṃ samācakhyuḥ kaśmalasthaṃ nṛpātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कलो जयमाप्यैवं रणमूर्धनि धर्मवित् । न प्रहर्तुं पुनः शक्तो रघुनाथवचः स्मरन्
puṣkalo jayamāpyaivaṃ raṇamūrdhani dharmavit | na prahartuṃ punaḥ śakto raghunāthavacaḥ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दुंदुभिनिर्घोषो जयशब्दो महानभूत् । साधुसाध्विति वाचश्च प्रावर्तंत मनोहराः
tato duṃdubhinirghoṣo jayaśabdo mahānabhūt | sādhusādhviti vācaśca prāvartaṃta manoharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षं प्राप स शत्रुघ्नो जयिनं वीक्ष्य पुष्कलम् । प्रशशंस सुमत्यादि मंत्रिभिः परिवारितः
harṣaṃ prāpa sa śatrughno jayinaṃ vīkṣya puṣkalam | praśaśaṃsa sumatyādi maṃtribhiḥ parivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.