Padma Purāṇa 5.29

शेष उवाच। ते तु तातवचः श्रुत्वा हर्षिताः संप्रहारिणः । तथेत्यूचुर्महाराजं रामदर्शनलालसम्

śeṣa uvāca| te tu tātavacaḥ śrutvā harṣitāḥ saṃprahāriṇaḥ | tathetyūcurmahārājaṃ rāmadarśanalālasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रा ऊचुः। राजन्भवत्पदांभोजान्नान्यं जानीमहे वयम् । यत्तव स्वांततो जातं तद्भवत्वद्य वेगतः

putrā ūcuḥ| rājanbhavatpadāṃbhojānnānyaṃ jānīmahe vayam | yattava svāṃtato jātaṃ tadbhavatvadya vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वोऽयं नीयतां तत्र सितचामरभूषितः । रत्नमालातिशोभाढ्यश्चंदनादिकचर्चितः

aśvo'yaṃ nīyatāṃ tatra sitacāmarabhūṣitaḥ | ratnamālātiśobhāḍhyaścaṃdanādikacarcitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्यमाज्ञाफलं स्वामिन्कोशा बहुसमृद्धयः । वासांसि सुमहार्हाणि सूक्ष्माणि सुगुणानि च

rājyamājñāphalaṃ svāminkośā bahusamṛddhayaḥ | vāsāṃsi sumahārhāṇi sūkṣmāṇi suguṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चंदनं चंद्रकं चैव वाजिनः सुमनोहराः । हस्तिनस्तु मदोद्धूता रथाः कांचनकूबराः

caṃdanaṃ caṃdrakaṃ caiva vājinaḥ sumanoharāḥ | hastinastu madoddhūtā rathāḥ kāṃcanakūbarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रतरवर्णादि नानाभूषणभूषिताः । दास्यः शतसहस्रं च दासाश्च सुमनोरमाः

vicitrataravarṇādi nānābhūṣaṇabhūṣitāḥ | dāsyaḥ śatasahasraṃ ca dāsāśca sumanoramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणयः सूर्यसंकाशा रत्नानि विविधानि च । मुक्ताफलानि शुभ्राणि गजकुंभभवानि च

maṇayaḥ sūryasaṃkāśā ratnāni vividhāni ca | muktāphalāni śubhrāṇi gajakuṃbhabhavāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुमाः शतसाहस्रा यद्यद्वस्तुमहोदयम् । तत्सर्वं रामचंद्राय देहि राजन्महामते

vidrumāḥ śatasāhasrā yadyadvastumahodayam | tatsarvaṃ rāmacaṃdrāya dehi rājanmahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतानस्मान्किंकरान्नः सर्वानर्पय भूपते । कथं न कुरुषेराजंस्तदधीनं नृपासनम्

sutānasmānkiṃkarānnaḥ sarvānarpaya bhūpate | kathaṃ na kuruṣerājaṃstadadhīnaṃ nṛpāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इति पुत्रवचः श्रुत्वा हर्षितोऽभून्महीपतिः । उवाच च सुतान्वीरान्स्ववाक्यकरणोद्यतान्

śeṣa uvāca| iti putravacaḥ śrutvā harṣito'bhūnmahīpatiḥ | uvāca ca sutānvīrānsvavākyakaraṇodyatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच। आनयंतु हयं सर्वे सन्नद्धाः शस्त्रपाणयः । नानारथपरीवारास्ततो यास्ये नृपं प्रति

rājovāca| ānayaṃtu hayaṃ sarve sannaddhāḥ śastrapāṇayaḥ | nānārathaparīvārāstato yāsye nṛpaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इति राज्ञोवचः श्रुत्वा विचित्रो दमनस्तथा । सुकेतुः समरे शूरा जग्मुस्तस्याज्ञयोद्यताः

śeṣa uvāca| iti rājñovacaḥ śrutvā vicitro damanastathā | suketuḥ samare śūrā jagmustasyājñayodyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गत्वाथ पुरीं शूरा वाजिनं सुमनोरमम् । सितचामरसंयुक्तं स्वर्णपत्राद्यलंकृतम्

te gatvātha purīṃ śūrā vājinaṃ sumanoramam | sitacāmarasaṃyuktaṃ svarṇapatrādyalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नमालाविभूषाढ्यं चित्रपत्रेणशोभितम् । विचित्रमणिभूषाढ्यं मुक्ताजालस्वलंकृतम्

ratnamālāvibhūṣāḍhyaṃ citrapatreṇaśobhitam | vicitramaṇibhūṣāḍhyaṃ muktājālasvalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रज्ज्वा धृतं महावीरैः पूर्वतः पृष्ठतो भटैः । महाशस्त्रास्त्रसंयुक्तैः सर्वशोभासमन्वितैः

rajjvā dhṛtaṃ mahāvīraiḥ pūrvataḥ pṛṣṭhato bhaṭaiḥ | mahāśastrāstrasaṃyuktaiḥ sarvaśobhāsamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितातपत्रमस्योच्चैर्भाति मूर्धनि वाजिनः । सुचामरद्वयं यस्य ध्रियते पुरतो मुहुः

sitātapatramasyoccairbhāti mūrdhani vājinaḥ | sucāmaradvayaṃ yasya dhriyate purato muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णागर्वादिधूपैश्च धूपितं वायुवेगिनम् । राज्ञः पुरो निनायाश्वं हयमेधस्य सत्क्रतोः

kṛṣṇāgarvādidhūpaiśca dhūpitaṃ vāyuveginam | rājñaḥ puro nināyāśvaṃ hayamedhasya satkratoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमानीतं हयं दृष्ट्वा रत्नमालाविभूषितम् । मनोजवं कामरूपं जहर्ष मतिमान्नृपः

tamānītaṃ hayaṃ dṛṣṭvā ratnamālāvibhūṣitam | manojavaṃ kāmarūpaṃ jaharṣa matimānnṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाम पद्भ्यां शत्रुघ्नं राजचिह्नाद्यलंकृतः । स्वपुत्रपौत्रैः संयुक्तो राजा परमधार्मिकः

jagāma padbhyāṃ śatrughnaṃ rājacihnādyalaṃkṛtaḥ | svaputrapautraiḥ saṃyukto rājā paramadhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययौ कर्तुं धनानां स सद्व्ययं चलगामिनाम् । एतद्विनश्वरं मत्वा दुःखदं सक्तचेतसाम्

yayau kartuṃ dhanānāṃ sa sadvyayaṃ calagāminām | etadvinaśvaraṃ matvā duḥkhadaṃ saktacetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नं स ददर्शाथ सितच्छत्रेण शोभितम् । चामरैर्वीज्यमानञ्च सेवकैः पुरतः स्थितैः

śatrughnaṃ sa dadarśātha sitacchatreṇa śobhitam | cāmarairvījyamānañca sevakaiḥ purataḥ sthitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमतिं परिपृच्छंतं रामचंद्रकथानकम् । भयवार्ताविनिर्मुक्तं वीरशोभास्वलंकृतम्

sumatiṃ paripṛcchaṃtaṃ rāmacaṃdrakathānakam | bhayavārtāvinirmuktaṃ vīraśobhāsvalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरैः कोटिभिराकीर्णं वाजिपालनकांक्षिभिः । वानराणां सहस्रैश्च समंतात्परिवारितम्

vīraiḥ koṭibhirākīrṇaṃ vājipālanakāṃkṣibhiḥ | vānarāṇāṃ sahasraiśca samaṃtātparivāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा शत्रुघ्नचरणौ प्रणनाम सपुत्रकः । धन्योऽहमिति संहृष्टो वदन्रामैकमानसः

dṛṣṭvā śatrughnacaraṇau praṇanāma saputrakaḥ | dhanyo'hamiti saṃhṛṣṭo vadanrāmaikamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नस्तं प्रणयिनं दृष्ट्वा राजानमुद्भटम् । उत्थायासनतः सर्वैर्भटैर्दोर्भ्यां स सस्वजे

śatrughnastaṃ praṇayinaṃ dṛṣṭvā rājānamudbhaṭam | utthāyāsanataḥ sarvairbhaṭairdorbhyāṃ sa sasvaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढं संपूज्य राजा तं शत्रुघ्नं परवीरहा । उवाच हर्षमापन्नो गद्गदस्वरया गिरा

dṛḍhaṃ saṃpūjya rājā taṃ śatrughnaṃ paravīrahā | uvāca harṣamāpanno gadgadasvarayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुबाहुरुवाच। अद्य धन्योस्मि ससुतः सकुटुंबः सवाहनः । यद्युष्मच्चरणौ द्रक्ष्ये नृपकोटिभिरीडितौ

subāhuruvāca| adya dhanyosmi sasutaḥ sakuṭuṃbaḥ savāhanaḥ | yadyuṣmaccaraṇau drakṣye nṛpakoṭibhirīḍitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानिना सुतेनायं गृहीतो वाजिनां वरः । दमनेनानयं त्वस्य क्षमस्व करुणानिधे

ajñāninā sutenāyaṃ gṛhīto vājināṃ varaḥ | damanenānayaṃ tvasya kṣamasva karuṇānidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जानाति रघूत्तंसं सर्वदेवाधिदैवतम् । लीलया विश्वस्रष्टारं हंतारमपि पालकम्

na jānāti raghūttaṃsaṃ sarvadevādhidaivatam | līlayā viśvasraṣṭāraṃ haṃtāramapi pālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं राज्यं समृद्धांगं समृद्धबलवाहनम् । इमे कोशा धनैः पूर्णा इमे पुत्रा इमे वयम्

idaṃ rājyaṃ samṛddhāṃgaṃ samṛddhabalavāhanam | ime kośā dhanaiḥ pūrṇā ime putrā ime vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे वयं रामनाथास्त्वदाज्ञा प्रतिपालकाः । गृहाण सर्वं सफलं न मेऽस्ति क्वचिदुन्मतम्

sarve vayaṃ rāmanāthāstvadājñā pratipālakāḥ | gṛhāṇa sarvaṃ saphalaṃ na me'sti kvacidunmatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वासौ हनूमान्रामस्य चरणांभोजषट्पदः । यत्प्रसादादहं प्राप्स्ये राजराजस्य दर्शनम्

kvāsau hanūmānrāmasya caraṇāṃbhojaṣaṭpadaḥ | yatprasādādahaṃ prāpsye rājarājasya darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधूनां संगमे किं किं प्राप्यते न महीतले । यत्प्रसादादहं मूढो ब्रह्मशापमतीतरम्

sādhūnāṃ saṃgame kiṃ kiṃ prāpyate na mahītale | yatprasādādahaṃ mūḍho brahmaśāpamatītaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा त्वद्य महाराजं पद्मपत्रनिभेक्षणम् । प्राप्स्यामि जन्मनः सर्वं फलं दुर्लभमत्र च

dṛṣṭvā tvadya mahārājaṃ padmapatranibhekṣaṇam | prāpsyāmi janmanaḥ sarvaṃ phalaṃ durlabhamatra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम तावद्गतं चायुर्बहुरामवियोगिनः । स्वल्पमुर्वरितं तत्र कथं द्रक्ष्ये रघूत्तमम्

mama tāvadgataṃ cāyurbahurāmaviyoginaḥ | svalpamurvaritaṃ tatra kathaṃ drakṣye raghūttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मह्यं दर्शयतं रामं यज्ञकर्मविचक्षणम् । यदंघ्रिरजसापूता शिलाभूता मुनिप्रिया

mahyaṃ darśayataṃ rāmaṃ yajñakarmavicakṣaṇam | yadaṃghrirajasāpūtā śilābhūtā munipriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकः परं पदं प्राप्तो यद्बाणस्पर्शनात्खगः । अनेके यस्य वक्त्राब्जं वीक्ष्य संख्ये पदं गताः

kākaḥ paraṃ padaṃ prāpto yadbāṇasparśanātkhagaḥ | aneke yasya vaktrābjaṃ vīkṣya saṃkhye padaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये त्वस्य रघुनाथस्य नाम गृह्णंति सादराः । ते यांति परमं स्थानं योगिभिर्यद्विचिंत्यते

ye tvasya raghunāthasya nāma gṛhṇaṃti sādarāḥ | te yāṃti paramaṃ sthānaṃ yogibhiryadviciṃtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यायोध्याभवा लोका ये राममुखपंजम् । स्वलोचनपुटैः पीत्वा सुखं यांति महोदयम्

dhanyāyodhyābhavā lokā ye rāmamukhapaṃjam | svalocanapuṭaiḥ pītvā sukhaṃ yāṃti mahodayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संभाष्य नृपतिं वाहं राज्यं धनानि च । सर्वं समर्प्य चावोचत्किंकरोस्मि महीपते

iti saṃbhāṣya nṛpatiṃ vāhaṃ rājyaṃ dhanāni ca | sarvaṃ samarpya cāvocatkiṃkarosmi mahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं समाकर्ण्य राज्ञः परपुरंजयः । प्रत्युवाचेति तं भूपं वाग्मी वाक्यविशारदः

iti vākyaṃ samākarṇya rājñaḥ parapuraṃjayaḥ | pratyuvāceti taṃ bhūpaṃ vāgmī vākyaviśāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। कथं राजन्निदं ब्रूषे त्वं वृद्धो मम पूजितः । सर्वं त्वदीयं त्वद्राज्यं दमनो विदधात्वयम्

śatrughna uvāca| kathaṃ rājannidaṃ brūṣe tvaṃ vṛddho mama pūjitaḥ | sarvaṃ tvadīyaṃ tvadrājyaṃ damano vidadhātvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्त्रियाणामिदं कृत्यं यत्संग्रामविधायकम् । सर्वं राज्यं धनं चेदं प्रतियातु ममाज्ञया

kṣattriyāṇāmidaṃ kṛtyaṃ yatsaṃgrāmavidhāyakam | sarvaṃ rājyaṃ dhanaṃ cedaṃ pratiyātu mamājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा मे रघुनाथस्तु पूज्यो वाङ्मनसा सदा । तथा त्वमपि मत्पूज्यो भविष्यसि महीपते

yathā me raghunāthastu pūjyo vāṅmanasā sadā | tathā tvamapi matpūjyo bhaviṣyasi mahīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान्सज्जो भवत्वद्य हयस्यानुगमं प्रति । सन्नद्धः कवची खड्गी गजाश्वरथसंयुतः

bhavānsajjo bhavatvadya hayasyānugamaṃ prati | sannaddhaḥ kavacī khaḍgī gajāśvarathasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नस्य महीपतिः । पुत्रं राज्येऽभिषेच्यैव शत्रुघ्नेन सुपूजितः

iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya mahīpatiḥ | putraṃ rājye'bhiṣecyaiva śatrughnena supūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महारथैः परिवृतो निजं पुत्रं रणांगणे । पुष्कलेन हतं भूपः संस्कृत्य विधिपूर्वकम्

mahārathaiḥ parivṛto nijaṃ putraṃ raṇāṃgaṇe | puṣkalena hataṃ bhūpaḥ saṃskṛtya vidhipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणं शुशोच तत्त्वज्ञो लोकदृष्ट्या महारथः । ज्ञानेनानाशयच्छोकं रघुनाथमनुस्मरन्

kṣaṇaṃ śuśoca tattvajño lokadṛṣṭyā mahārathaḥ | jñānenānāśayacchokaṃ raghunāthamanusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जीभूतो रथे तिष्ठन्महासैन्यसमावृतः । आजगाम स शत्रुघ्नं महारथिपुरस्कृतः

sajjībhūto rathe tiṣṭhanmahāsainyasamāvṛtaḥ | ājagāma sa śatrughnaṃ mahārathipuraskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा तमागतं दृष्ट्वा सर्वसैन्यसमन्वितम् । गंतुं चकार धिषणां हयवर्यस्य पालने

rājā tamāgataṃ dṛṣṭvā sarvasainyasamanvitam | gaṃtuṃ cakāra dhiṣaṇāṃ hayavaryasya pālane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोऽश्वो विमोचितस्तेन भाले पत्रेण चिह्नितः । वामावर्तं भ्रमन्प्रायात्पौर्वाञ्जनपदान्बहून्

so'śvo vimocitastena bhāle patreṇa cihnitaḥ | vāmāvartaṃ bhramanprāyātpaurvāñjanapadānbahūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रतत्रत्य भूपालैर्महाशूराभिपूजितैः । प्रणतिः क्रियते तस्य न कोपि तमगृह्णत

tatratatratya bhūpālairmahāśūrābhipūjitaiḥ | praṇatiḥ kriyate tasya na kopi tamagṛhṇata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्वासांसि चित्राणि केचिद्राज्यं स्वकं महत् । केचिद्धनं जनं केचिदानीय प्रणमंति तम्

kecidvāsāṃsi citrāṇi kecidrājyaṃ svakaṃ mahat | keciddhanaṃ janaṃ kecidānīya praṇamaṃti tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.