शेष उवाच। गच्छत्सु रथिवर्येषु शत्रुघ्नादिषु भूरिषु । महाराजेषु सर्वेषु रथकोटियुतेषु च
śeṣa uvāca| gacchatsu rathivaryeṣu śatrughnādiṣu bhūriṣu | mahārājeṣu sarveṣu rathakoṭiyuteṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Padma Purāṇa·5·5.33
शेष उवाच। गच्छत्सु रथिवर्येषु शत्रुघ्नादिषु भूरिषु । महाराजेषु सर्वेषु रथकोटियुतेषु च
śeṣa uvāca| gacchatsu rathivaryeṣu śatrughnādiṣu bhūriṣu | mahārājeṣu sarveṣu rathakoṭiyuteṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकस्मादभवन्मार्गे तमः परमदारुणम् । यस्मिन्स्वीयो न पारक्यो लक्ष्यते ज्ञातिभिर्नरैः
akasmādabhavanmārge tamaḥ paramadāruṇam | yasminsvīyo na pārakyo lakṣyate jñātibhirnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजसा व्यावृतं व्योम विद्युत्स्तनितसंकुलम् । एतादृशे तु संमर्दे महाभयकरे ततः
rajasā vyāvṛtaṃ vyoma vidyutstanitasaṃkulam | etādṛśe tu saṃmarde mahābhayakare tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघा वर्षंति रुधिरं पूयामेध्यादिकं बहु । अत्याकुला बभूवुस्ते वीराः परमवैरिणः
meghā varṣaṃti rudhiraṃ pūyāmedhyādikaṃ bahu | atyākulā babhūvuste vīrāḥ paramavairiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकुलीकृतलोके तु किमिदं किमिति स्थितिः । तमोव्याप्तानि लोकानां चक्षूंषि प्रथितौजसाम्
ākulīkṛtaloke tu kimidaṃ kimiti sthitiḥ | tamovyāptāni lokānāṃ cakṣūṃṣi prathitaujasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहाराश्वं रावणस्य सुहृत्पातालसंस्थितः । विद्युन्मालीति विख्यातो राक्षसश्रेणिसंवृतः
jahārāśvaṃ rāvaṇasya suhṛtpātālasaṃsthitaḥ | vidyunmālīti vikhyāto rākṣasaśreṇisaṃvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामगे सुविमाने तु सर्वायसनिषेविणि । आरूढोऽश्वं तु वीराणां भयं कुर्वञ्जहार ह
kāmage suvimāne tu sarvāyasaniṣeviṇi | ārūḍho'śvaṃ tu vīrāṇāṃ bhayaṃ kurvañjahāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तात्तत्तमो नष्टमाकाशं विमलं बभौ । वीराः शत्रुघ्नमुख्यास्ते प्रोचुः कुत्र हयोऽस्ति सः
muhūrtāttattamo naṣṭamākāśaṃ vimalaṃ babhau | vīrāḥ śatrughnamukhyāste procuḥ kutra hayo'sti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे हयराजं तु लोकयंतः परस्परम् । ददृशुर्न यदा वाहं हाहाकारस्तदाभवत्
te sarve hayarājaṃ tu lokayaṃtaḥ parasparam | dadṛśurna yadā vāhaṃ hāhākārastadābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्राश्वो हयमेधस्य केन नीतः कुबुद्धिना । इति वाचमवोचंस्ते तावत्स दनुजेश्वरः
kutrāśvo hayamedhasya kena nītaḥ kubuddhinā | iti vācamavocaṃste tāvatsa danujeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददृशे सुभटैः सर्वै रथस्थैः शौर्यशोभितैः । विमानवरमारूढै राक्षसाग्र्यैः समावृतः
dadṛśe subhaṭaiḥ sarvai rathasthaiḥ śauryaśobhitaiḥ | vimānavaramārūḍhai rākṣasāgryaiḥ samāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुमुर्खा विकरालास्या लंबदंष्ट्रा भयानकाः । राक्षसास्तत्र दृश्यंते सैन्यग्रासाय चोद्यताः
dumurkhā vikarālāsyā laṃbadaṃṣṭrā bhayānakāḥ | rākṣasāstatra dṛśyaṃte sainyagrāsāya codyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तं वेदयामासुः शत्रुघ्नं नृवरोत्तमम् । हयो नीतो न जानीमः खे विमानविलासिना
tadā taṃ vedayāmāsuḥ śatrughnaṃ nṛvarottamam | hayo nīto na jānīmaḥ khe vimānavilāsinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसा व्याकुलान्कृत्वा वीरानस्मान्समाययौ । जग्राह नृपशार्दूल हयं कुरु यथोचितम्
tamasā vyākulānkṛtvā vīrānasmānsamāyayau | jagrāha nṛpaśārdūla hayaṃ kuru yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नस्तद्वचः श्रुत्वा महारोषसमावृतः । कोऽस्त्येष राक्षसो यो मे हयं जग्राह वीर्यवान्
śatrughnastadvacaḥ śrutvā mahāroṣasamāvṛtaḥ | ko'styeṣa rākṣaso yo me hayaṃ jagrāha vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानं तत्पतत्वद्य मद्बाणव्रजनिर्हतम् । पतत्वद्य शिरस्तस्य क्षुरप्रैर्मम वैरिणः
vimānaṃ tatpatatvadya madbāṇavrajanirhatam | patatvadya śirastasya kṣuraprairmama vairiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सज्जीयंतां रथाः सर्वैर्महाशस्त्रास्त्रपूरिताः । यांतु तं प्रतिसंहर्तुं योद्धारो वाजिहारिणम्
sajjīyaṃtāṃ rathāḥ sarvairmahāśastrāstrapūritāḥ | yāṃtu taṃ pratisaṃhartuṃ yoddhāro vājihāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा रोषताम्राक्ष उवाच निजमंत्रिणम् । नयानयविदं शूरं युद्धकार्यविशारदम्
ityuktvā roṣatāmrākṣa uvāca nijamaṃtriṇam | nayānayavidaṃ śūraṃ yuddhakāryaviśāradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्न उवाच। मंत्रिन्कथय के योज्या राक्षसस्य वधोद्यताः । महाशस्त्रा महाशूराः परमास्त्रविदुत्तमाः
śatrughna uvāca| maṃtrinkathaya ke yojyā rākṣasasya vadhodyatāḥ | mahāśastrā mahāśūrāḥ paramāstraviduttamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयाशु विचार्यैवं तत्करोमि भवद्वचः । वीरान्कथय तस्यैवं योग्यान्सर्वास्त्रकोविदान्
kathayāśu vicāryaivaṃ tatkaromi bhavadvacaḥ | vīrānkathaya tasyaivaṃ yogyānsarvāstrakovidān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा तु सचिवः प्राह वाक्यं यथोचितम् । वीरान्रणवरे योग्यान्दर्शयंस्तरसा नतान्
etacchrutvā tu sacivaḥ prāha vākyaṃ yathocitam | vīrānraṇavare yogyāndarśayaṃstarasā natān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमतिरुवाच। जेतुं गच्छतु तद्रक्षः समरे विजयोद्यतः । महाशस्त्रास्त्रसंयुक्तः पुष्कलः परतापनः
sumatiruvāca| jetuṃ gacchatu tadrakṣaḥ samare vijayodyataḥ | mahāśastrāstrasaṃyuktaḥ puṣkalaḥ paratāpanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा लक्ष्मीनिधिर्यातु शस्त्रसंघसमन्वितः । करोतु तस्य यानस्य भंगं तीक्ष्णैः स्वसायकैः
tathā lakṣmīnidhiryātu śastrasaṃghasamanvitaḥ | karotu tasya yānasya bhaṃgaṃ tīkṣṇaiḥ svasāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनूमान्धृष्टकर्मात्र राक्षसैर्योधितुं क्षमः । करोतु मुखपुच्छाभ्यां ताडनं रक्षसां प्रभो
hanūmāndhṛṣṭakarmātra rākṣasairyodhituṃ kṣamaḥ | karotu mukhapucchābhyāṃ tāḍanaṃ rakṣasāṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानरा अपि ये वीरा रणकर्मविशारदाः । गच्छंतु तेऽखिला योद्धुं तववाक्यप्रणोदिताः
vānarā api ye vīrā raṇakarmaviśāradāḥ | gacchaṃtu te'khilā yoddhuṃ tavavākyapraṇoditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमदश्च सुबाहुश्च प्रतापाग्र्यश्च सत्तमाः । गच्छंतु सायकैस्तीक्ष्णैस्तान्योद्धुं राक्षसाधमान्
sumadaśca subāhuśca pratāpāgryaśca sattamāḥ | gacchaṃtu sāyakaistīkṣṇaistānyoddhuṃ rākṣasādhamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवानपि महाशस्त्रपरिवारो रथे स्थितः । करोतु युद्धे विजयं राक्षसं हंतुमुद्यतः
bhavānapi mahāśastraparivāro rathe sthitaḥ | karotu yuddhe vijayaṃ rākṣasaṃ haṃtumudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मम मतं राजन्ये योधास्तत्प्रमर्दनाः । ते गच्छंतु रणे शूराः किमन्यैर्बहुभिर्भटैः
etanmama mataṃ rājanye yodhāstatpramardanāḥ | te gacchaṃtu raṇe śūrāḥ kimanyairbahubhirbhaṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तवति वीराग्र्येऽमात्ये सुमतिसंज्ञिके । शत्रुघ्नः कथयामास वीरान्संग्रामकोविदान्
ityuktavati vīrāgrye'mātye sumatisaṃjñike | śatrughnaḥ kathayāmāsa vīrānsaṃgrāmakovidān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो वीराः पुष्कलाद्या ये सर्वशस्त्रास्त्रकोविदाः । ते वदंतु प्रतिज्ञां वै मत्पुरो राक्षसार्दने
bho vīrāḥ puṣkalādyā ye sarvaśastrāstrakovidāḥ | te vadaṃtu pratijñāṃ vai matpuro rākṣasārdane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा प्रतिज्ञां विपुलां स्वपराक्रमशोभिनीम् । गच्छंतु रणमध्ये हि भवंतो बलसंयुताः
kṛtvā pratijñāṃ vipulāṃ svaparākramaśobhinīm | gacchaṃtu raṇamadhye hi bhavaṃto balasaṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नस्य महाबलाः । स्वां स्वां प्रतिज्ञां महतीं चक्रुस्ते तेजसान्विताः
iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya mahābalāḥ | svāṃ svāṃ pratijñāṃ mahatīṃ cakruste tejasānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रादौ पुष्कलो वीरः श्रुत्वा वाक्यं महीपतेः । परमोत्साहसंपन्नः प्रतिज्ञामूचिवानिमाम्
tatrādau puṣkalo vīraḥ śrutvā vākyaṃ mahīpateḥ | paramotsāhasaṃpannaḥ pratijñāmūcivānimām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कल उवाच। शृणुष्व नृपशार्दूल मत्प्रतिज्ञां पराक्रमात् । विहितां सर्वलोकानां शृण्वतां परमाद्भुताम्
puṣkala uvāca| śṛṇuṣva nṛpaśārdūla matpratijñāṃ parākramāt | vihitāṃ sarvalokānāṃ śṛṇvatāṃ paramādbhutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेन्न कुर्यां क्षुरप्राग्रैस्तीक्ष्णैः कोदंडनिर्गतैः । दैत्यं मूर्च्छासमाक्रांतं कीर्णकेशाकुलाननम्
cenna kuryāṃ kṣuraprāgraistīkṣṇaiḥ kodaṃḍanirgataiḥ | daityaṃ mūrcchāsamākrāṃtaṃ kīrṇakeśākulānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्या स्वभोक्तुर्यत्पापं यत्पापं देवनिंदने । तत्पापं मम वै भूयाच्चेत्कुर्यां स्ववचोऽनृतम्
kanyā svabhokturyatpāpaṃ yatpāpaṃ devaniṃdane | tatpāpaṃ mama vai bhūyāccetkuryāṃ svavaco'nṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदिमद्बाणनिर्भिन्नाः सैनिकाः सुमहाबलाः । न पतंति महाराज प्रतिज्ञां तत्र मे शृणु
yadimadbāṇanirbhinnāḥ sainikāḥ sumahābalāḥ | na pataṃti mahārāja pratijñāṃ tatra me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्ण्वीशयोर्विभेदं यः शिवशक्त्योः करोत्यपि । तत्पापं मम वै भूयाच्चेन्न कुर्यामृतं वचः
viṣṇvīśayorvibhedaṃ yaḥ śivaśaktyoḥ karotyapi | tatpāpaṃ mama vai bhūyāccenna kuryāmṛtaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं मद्वाक्यमित्युक्तं रघुनाथपदांबुजे । भक्तिर्मे निश्चला यास्ति सैव सत्यं करिष्यति
sarvaṃ madvākyamityuktaṃ raghunāthapadāṃbuje | bhaktirme niścalā yāsti saiva satyaṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कलस्य प्रतिज्ञां तां श्रुत्वा लक्ष्मीनिधिर्नृपः । प्रतिज्ञां व्यदधात्सत्यां स्वपराक्रमशोभिताम्
puṣkalasya pratijñāṃ tāṃ śrutvā lakṣmīnidhirnṛpaḥ | pratijñāṃ vyadadhātsatyāṃ svaparākramaśobhitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीनिधिरुवाच। वेदानां निंदनं श्रुत्वा आस्ते यो मौनिवन्नरः । मानसे रोचयेद्यस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतः
lakṣmīnidhiruvāca| vedānāṃ niṃdanaṃ śrutvā āste yo maunivannaraḥ | mānase rocayedyastu sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो यो दुराचारो रसलाक्षादिविक्रयी । विक्रीणाति च गां मूढो धनलोभेन मोहितः
brāhmaṇo yo durācāro rasalākṣādivikrayī | vikrīṇāti ca gāṃ mūḍho dhanalobhena mohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्लेच्छकूपोदकं पीत्वा प्रायश्चित्तं तु नाचरेत् । तत्पापं मम वै भूयाद्विमुखश्चेद्भवाम्यहम्
mlecchakūpodakaṃ pītvā prāyaścittaṃ tu nācaret | tatpāpaṃ mama vai bhūyādvimukhaścedbhavāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रतिज्ञामथाश्रुत्य हनूमान्रणकोविदः । रामांघ्रिस्मरणं कृत्वा प्रोवाच वचनं शुभम्
tatpratijñāmathāśrutya hanūmānraṇakovidaḥ | rāmāṃghrismaraṇaṃ kṛtvā provāca vacanaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्वामीहृदये नित्यं ध्येयो वै योगिभिर्मुहुः । यं देवाः सासुराः सर्वे नमंति मणिमौलिभिः
matsvāmīhṛdaye nityaṃ dhyeyo vai yogibhirmuhuḥ | yaṃ devāḥ sāsurāḥ sarve namaṃti maṇimaulibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामः श्रीमानयोध्यायाः पतिर्लोकेशपूजितः । तं स्मृत्वा यद्ब्रुवे वाक्यं तद्वै सत्यं भवष्यिति
rāmaḥ śrīmānayodhyāyāḥ patirlokeśapūjitaḥ | taṃ smṛtvā yadbruve vākyaṃ tadvai satyaṃ bhavaṣyiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्कोयं लघुर्दैत्यो दुर्बलः कामगे स्थितः । कथयाशु मया कार्यमेकेन विनिपातनम्
rājankoyaṃ laghurdaityo durbalaḥ kāmage sthitaḥ | kathayāśu mayā kāryamekena vinipātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुं देवेंद्रसहितं लांगूलाग्रेण तोलये । जलधिं शोषये सर्वं सांवर्तं वा पिबाम्यहम्
meruṃ deveṃdrasahitaṃ lāṃgūlāgreṇa tolaye | jaladhiṃ śoṣaye sarvaṃ sāṃvartaṃ vā pibāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञः श्रीरघुनाथस्य जानक्याः कृपया मम । तन्नास्ति भूतले राजन्यदसाध्यं कदा भवेत्
rājñaḥ śrīraghunāthasya jānakyāḥ kṛpayā mama | tannāsti bhūtale rājanyadasādhyaṃ kadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वाक्यं मया प्रोक्तमनृतं स्याद्यदि प्रभो । तदैव रघुनाथस्य भक्तिदूरो भवाम्यहम्
etadvākyaṃ mayā proktamanṛtaṃ syādyadi prabho | tadaiva raghunāthasya bhaktidūro bhavāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः शूद्रः कपिलां गां वै पयोबुद्ध्यानुपालयेत् । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
yaḥ śūdraḥ kapilāṃ gāṃ vai payobuddhyānupālayet | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणीं गच्छते मोहाच्छूद्रः कामविमोहितः । तस्य पापं ममैवास्तु चेत्कुर्यामनृतं वचः
brāhmaṇīṃ gacchate mohācchūdraḥ kāmavimohitaḥ | tasya pāpaṃ mamaivāstu cetkuryāmanṛtaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्घ्राणान्नरकं गच्छेत्स्पर्शनाच्चापि रौरवम् । तां पिबेन्मदिरां यो वा जिह्वास्वादेन लोलुपः
yadghrāṇānnarakaṃ gacchetsparśanāccāpi rauravam | tāṃ pibenmadirāṃ yo vā jihvāsvādena lolupaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य यज्जायते पापं तन्ममैवास्तु निश्चितम् । चेन्न कुर्यां प्रतिज्ञातं सत्यं रामकृपाबलात्
tasya yajjāyate pāpaṃ tanmamaivāstu niścitam | cenna kuryāṃ pratijñātaṃ satyaṃ rāmakṛpābalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ते महावीरैर्योद्धारस्तरसा युताः । चक्रुः प्रतिज्ञां महतीं स्वपराक्रमशालिनीम्
evamukte mahāvīrairyoddhārastarasā yutāḥ | cakruḥ pratijñāṃ mahatīṃ svaparākramaśālinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नोऽपि व्यधात्तत्र प्रतिज्ञां पश्यतां नृणाम् । साधुसाधु प्रशंसन्वै तान्वीरान्युद्धकोविदान्
śatrughno'pi vyadhāttatra pratijñāṃ paśyatāṃ nṛṇām | sādhusādhu praśaṃsanvai tānvīrānyuddhakovidān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयामि पुरो वः स्वां प्रतिज्ञां सत्त्वशोभिताम् । तच्छृण्वंतु महाभागा युद्धोत्साहसमन्विताः
kathayāmi puro vaḥ svāṃ pratijñāṃ sattvaśobhitām | tacchṛṇvaṃtu mahābhāgā yuddhotsāhasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेत्तस्य शिर आहत्य पातयामि न सायकैः । विमानाच्च कबंधाच्च भिन्नं छिन्नं च भूतले
cettasya śira āhatya pātayāmi na sāyakaiḥ | vimānācca kabaṃdhācca bhinnaṃ chinnaṃ ca bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्पापं कूटसाक्ष्येण यत्पापं स्वर्णचौर्यतः । यत्पापं ब्रह्मनिंदायां तन्ममास्त्वद्य निश्चयात्
yatpāpaṃ kūṭasākṣyeṇa yatpāpaṃ svarṇacauryataḥ | yatpāpaṃ brahmaniṃdāyāṃ tanmamāstvadya niścayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शत्रुघ्नसद्वाक्यं श्रुत्वा ते वीरपूजिताः । धन्योसि राघवभ्रातः कस्त्वदन्यो परो भवेत्
iti śatrughnasadvākyaṃ śrutvā te vīrapūjitāḥ | dhanyosi rāghavabhrātaḥ kastvadanyo paro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया वै निहतो दैत्यो देवदानवदुःखदः । लवणो नाम लोकेश मधुपुत्रो महाबलः
tvayā vai nihato daityo devadānavaduḥkhadaḥ | lavaṇo nāma lokeśa madhuputro mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोयं वै राक्षसो दुष्टः क्व चास्य बलमल्पकम् । करिष्यसि क्षणादेव तस्य नाशं महामते
koyaṃ vai rākṣaso duṣṭaḥ kva cāsya balamalpakam | kariṣyasi kṣaṇādeva tasya nāśaṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा ते महावीराः सज्जीभूता रणांगणे । प्रतिज्ञां स्वामृतां कर्तुं ययुस्ते राक्षसं मुदा
ityuktvā te mahāvīrāḥ sajjībhūtā raṇāṃgaṇe | pratijñāṃ svāmṛtāṃ kartuṃ yayuste rākṣasaṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.