Padma Purāṇa 5.40

शेष उवाच। सेनाचरा महाराज्ञो महाबलसमन्विताः । समागतास्तं पश्यंतो हयं रामस्य भूपतेः

śeṣa uvāca| senācarā mahārājño mahābalasamanvitāḥ | samāgatāstaṃ paśyaṃto hayaṃ rāmasya bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वा सावश्वः केन नीतः कथं वा दृश्यते न सः । को गंता यमपुर्यां वै वाहं हृत्वा सुमंदधीः

kvā sāvaśvaḥ kena nītaḥ kathaṃ vā dṛśyate na saḥ | ko gaṃtā yamapuryāṃ vai vāhaṃ hṛtvā sumaṃdadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोकयंतस्तन्मार्गं यावत्सेनाचरा रघोः । तावत्प्राप्तो महाराजो महासैन्यपरीवृतः

vilokayaṃtastanmārgaṃ yāvatsenācarā raghoḥ | tāvatprāpto mahārājo mahāsainyaparīvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पप्रच्छ सेवकान्सर्वान्कुत्राश्वो मम सांप्रतम् । न दृश्यते कथं वाहः स्वर्णपत्रसुशोभितः

papraccha sevakānsarvānkutrāśvo mama sāṃpratam | na dṛśyate kathaṃ vāhaḥ svarṇapatrasuśobhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तद्वचनं श्रुत्वा सेवकास्ते हयानुगाः । प्रोचुर्नाथ मनोवेगो वाहः केनापि कानने

iti tadvacanaṃ śrutvā sevakāste hayānugāḥ | procurnātha manovego vāhaḥ kenāpi kānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृतो न लक्ष्यते तस्मादस्माभिर्मार्गकोविदैः । तदत्र यत्नः कर्तव्यो हयप्राप्तिं प्रति प्रभो

hṛto na lakṣyate tasmādasmābhirmārgakovidaiḥ | tadatra yatnaḥ kartavyo hayaprāptiṃ prati prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वचनमाकर्ण्य पप्रच्छ सुमतिं नृपः । शत्रुघ्नः शत्रुसंहारकारीमोहनरूपधृक्

teṣāṃ vacanamākarṇya papraccha sumatiṃ nṛpaḥ | śatrughnaḥ śatrusaṃhārakārīmohanarūpadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। कोऽत्र राजा निवसति कथं वाहस्य संगमः । कियद्बलं भूमिपतेर्येन मेऽद्य हृतो हयः

śatrughna uvāca| ko'tra rājā nivasati kathaṃ vāhasya saṃgamaḥ | kiyadbalaṃ bhūmipateryena me'dya hṛto hayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमतिरुवाच। राजन्देवपुरं ह्येतद्देवेनैव विनिर्मितम् । कैलासमिव दुर्गम्यं वैरिसंघैः सुसंहतैः

sumatiruvāca| rājandevapuraṃ hyetaddevenaiva vinirmitam | kailāsamiva durgamyaṃ vairisaṃghaiḥ susaṃhataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्वीरमणी राजा महाशूरः प्रतापवान् । राज्यं करोति धर्मेण शिवेन परिरक्षितः

asminvīramaṇī rājā mahāśūraḥ pratāpavān | rājyaṃ karoti dharmeṇa śivena parirakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽसौ प्रलयकारी स आस्ते भक्त्या वशीकृतः । चंद्रचूडः स्वभक्तस्य पक्षपातं सृजन्सदा

yo'sau pralayakārī sa āste bhaktyā vaśīkṛtaḥ | caṃdracūḍaḥ svabhaktasya pakṣapātaṃ sṛjansadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादत्र महद्युद्धं गृहीतश्चेद्भविष्यति । यत्ताः संतः प्रकुर्वंतु रक्षणं कटकस्य हि

tasmādatra mahadyuddhaṃ gṛhītaścedbhaviṣyati | yattāḥ saṃtaḥ prakurvaṃtu rakṣaṇaṃ kaṭakasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं श्रुत्वा स शत्रुघ्नः सर्वभूपशिरोमणिः । सैन्यव्यूहं रचित्वासौ तिष्ठति स्म महायशाः

evaṃ śrutvā sa śatrughnaḥ sarvabhūpaśiromaṇiḥ | sainyavyūhaṃ racitvāsau tiṣṭhati sma mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तं सुखमासीनं मंत्रयंतं सुमंत्रिणा । आजगाम स देवर्षिर्युद्धकौतुकसंयुतः

atha taṃ sukhamāsīnaṃ maṃtrayaṃtaṃ sumaṃtriṇā | ājagāma sa devarṣiryuddhakautukasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमागतं मुनिं दृष्ट्वा शत्रुघ्नस्तपसां निधिम् । अभ्युत्थायासने स्थाप्य मधुपर्कमथार्पयत्

tamāgataṃ muniṃ dṛṣṭvā śatrughnastapasāṃ nidhim | abhyutthāyāsane sthāpya madhuparkamathārpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वागतेन च संतुष्टं नारदं मुनिसत्तमम् । उवाच प्रीणयन्वाचा वाक्यवादविशारदः

svāgatena ca saṃtuṣṭaṃ nāradaṃ munisattamam | uvāca prīṇayanvācā vākyavādaviśāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। मदीयोऽश्व कुत्र विप्र कथयस्व महामते । न लक्ष्यते गतिस्तस्य सेवकैर्मम कोविदैः

śatrughna uvāca| madīyo'śva kutra vipra kathayasva mahāmate | na lakṣyate gatistasya sevakairmama kovidaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंस तं येन वा नीतं क्षत्त्रियेण च मानिना । कथमत्र हयप्राप्तिर्भविष्यति तपोधन

śaṃsa taṃ yena vā nītaṃ kṣattriyeṇa ca māninā | kathamatra hayaprāptirbhaviṣyati tapodhana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नस्य स नारदः । उवाच वीणां रणयन्गायन्रामकथां मुहुः

iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnasya sa nāradaḥ | uvāca vīṇāṃ raṇayangāyanrāmakathāṃ muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच। एतद्देवपुरं राजन्भूपो वीरमणिर्महान् । तत्पुत्रेण वनस्थेन गृहीतस्तव वाजिराट्

nārada uvāca| etaddevapuraṃ rājanbhūpo vīramaṇirmahān | tatputreṇa vanasthena gṛhītastava vājirāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र युद्धं महत्तेऽद्य भविष्यति सुदारुणम् । अत्र वीराः पतिष्यंति बलशौर्यसमन्विताः

tatra yuddhaṃ mahatte'dya bhaviṣyati sudāruṇam | atra vīrāḥ patiṣyaṃti balaśauryasamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादत्र महायत्नात्स्थातव्यं ते महाबल । रचय व्यूहरचनां दुर्गमां परसैनिकैः

tasmādatra mahāyatnātsthātavyaṃ te mahābala | racaya vyūharacanāṃ durgamāṃ parasainikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयस्ते भविता राजन्कृच्छ्रेणास्मान्नृपोत्तमात् । रामं को नु पराजीयाद्भुवने सकले ह्यपि

jayaste bhavitā rājankṛcchreṇāsmānnṛpottamāt | rāmaṃ ko nu parājīyādbhuvane sakale hyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वांतर्दधे विप्रो नभसि स्थितवांस्ततः । युद्धं सुदारुणं द्रक्ष्यन्देवदानवयोरिव

ityuktvāṃtardadhe vipro nabhasi sthitavāṃstataḥ | yuddhaṃ sudāruṇaṃ drakṣyandevadānavayoriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। अथ राजा वीरमणिः सर्वशूरशिरोमणिः । पटहं घोषितुं स्वीये पुरमध्ये महारवम्

śeṣa uvāca| atha rājā vīramaṇiḥ sarvaśūraśiromaṇiḥ | paṭahaṃ ghoṣituṃ svīye puramadhye mahāravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आह्वयामास सेनान्यं रिपुवीरं महोन्नतम् । कथयामास च क्षिप्रं मेघगंभीरया गिरा

āhvayāmāsa senānyaṃ ripuvīraṃ mahonnatam | kathayāmāsa ca kṣipraṃ meghagaṃbhīrayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरमणिरुवाच। सेनानीः पटहस्याज्ञां देहि मे शोभने पुरे । तच्छ्रुत्वा मे सुसन्नद्धाः शत्रुघ्नं प्रति यांतु ते

vīramaṇiruvāca| senānīḥ paṭahasyājñāṃ dehi me śobhane pure | tacchrutvā me susannaddhāḥ śatrughnaṃ prati yāṃtu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं समाकर्ण्य राज्ञो वीरमणेस्तदा । कारयामास पटहं महारवनिनादितम्

iti vākyaṃ samākarṇya rājño vīramaṇestadā | kārayāmāsa paṭahaṃ mahāravanināditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गेहे गेहे च रथ्यायां श्रूयते पटहध्वनिः । शत्रुघ्नं यांतु ये सर्वे वीरा राजपुरे स्थिताः

gehe gehe ca rathyāyāṃ śrūyate paṭahadhvaniḥ | śatrughnaṃ yāṃtu ye sarve vīrā rājapure sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये वै राज्ञः समुल्लंघ्य शासनं वीरमानिनः । पुत्रा वा भ्रातरो वापि ते वध्याः स्युर्नृपाज्ञया

ye vai rājñaḥ samullaṃghya śāsanaṃ vīramāninaḥ | putrā vā bhrātaro vāpi te vadhyāḥ syurnṛpājñayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वंतु वीराः पुनरप्याह ते पटहे रवम् । श्रुत्वा विधीयतामाशु कर्तव्यं मा विलंबितम्

śṛṇvaṃtu vīrāḥ punarapyāha te paṭahe ravam | śrutvā vidhīyatāmāśu kartavyaṃ mā vilaṃbitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इति पटहरवं स्वकर्णगोचरं । नरवरवीरवरा ययुर्नृपोत्तमम् । कनककवचभूषितस्वदेहाः । समरमहोत्सव हृष्टचित्तकोशाः

śeṣa uvāca| iti paṭaharavaṃ svakarṇagocaraṃ | naravaravīravarā yayurnṛpottamam | kanakakavacabhūṣitasvadehāḥ | samaramahotsava hṛṣṭacittakośāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्ययुः शिरस्त्राणं धृत्वा शिरसि शोभनम् । कवचेन सुशोभाढ्याः शतकोटिसुशोभिताः

kecidyayuḥ śirastrāṇaṃ dhṛtvā śirasi śobhanam | kavacena suśobhāḍhyāḥ śatakoṭisuśobhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेन हययुग्मेन मणिकांचनशोभिना । ययुस्ते राजसंदेशान्नृवरालयमुन्मदाः

rathena hayayugmena maṇikāṃcanaśobhinā | yayuste rājasaṃdeśānnṛvarālayamunmadāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिन्मतंगजैर्मत्तैः केचिद्वाहैः सुशोभनैः । ययुर्नपगृहं सर्वे राजसंदेशकारकाः

kecinmataṃgajairmattaiḥ kecidvāhaiḥ suśobhanaiḥ | yayurnapagṛhaṃ sarve rājasaṃdeśakārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविक्तस्वर्णकवचशिरस्त्राणसुशोभितः । रुक्मांगदोऽपि च निजे रथे तिष्ठन्मनोजवे

viviktasvarṇakavacaśirastrāṇasuśobhitaḥ | rukmāṃgado'pi ca nije rathe tiṣṭhanmanojave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभांगदोऽनुजस्तस्य महारत्नमयं दधत् । कवचं वपुषि श्रेष्ठं निजं प्रायाद्रणोत्सवे

śubhāṃgado'nujastasya mahāratnamayaṃ dadhat | kavacaṃ vapuṣi śreṣṭhaṃ nijaṃ prāyādraṇotsave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजभ्राता वीरसिंहः सर्वशस्त्रास्त्रकोविदः । ययौ नृपाज्ञया तत्र शासनं भूमिपस्य हि

rājabhrātā vīrasiṃhaḥ sarvaśastrāstrakovidaḥ | yayau nṛpājñayā tatra śāsanaṃ bhūmipasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामेयस्तस्य राज्ञोऽपि बलमित्र इति स्मृतः । सन्नद्धः कवची खड्गी जगाम नृपमंदिरम्

jāmeyastasya rājño'pi balamitra iti smṛtaḥ | sannaddhaḥ kavacī khaḍgī jagāma nṛpamaṃdiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनानी रिपुवारोऽपि सेनां तां चतुरंगिणीम् । सज्जां विधाय भूपाय न्यवेदयदथो महान्

senānī ripuvāro'pi senāṃ tāṃ caturaṃgiṇīm | sajjāṃ vidhāya bhūpāya nyavedayadatho mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ राजा वीरमणिः सर्वशस्त्रास्त्रपूरितम् । मणिसृष्टोच्चचक्रोच्चमारोहत्स्यंदनोत्तमम्

atha rājā vīramaṇiḥ sarvaśastrāstrapūritam | maṇisṛṣṭoccacakroccamārohatsyaṃdanottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वीरार्णवे शंखनिनादश्च समंततः । श्रूयते कातरान्वीरान्प्रेरयन्निव संगरे

tato vīrārṇave śaṃkhaninādaśca samaṃtataḥ | śrūyate kātarānvīrānprerayanniva saṃgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेर्यः समंततो जघ्नुः शुभवादकवादिताः । अनीकान्यत्र तस्यासन्संग्रामाय प्रतस्थुषः

bheryaḥ samaṃtato jaghnuḥ śubhavādakavāditāḥ | anīkānyatra tasyāsansaṃgrāmāya pratasthuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे कृतस्वस्त्ययनाः सर्वाभरणभूषिताः । सर्वशस्त्रास्त्रसंपूर्णा ययुः समरमण्डलम्

sarve kṛtasvastyayanāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ | sarvaśastrāstrasaṃpūrṇā yayuḥ samaramaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेरीशंखनिनादेन पूरिताश्च नगा गुहाः । आकारितुं गतः किं नु तद्रवः स्वर्गसंस्थितान्

bherīśaṃkhaninādena pūritāśca nagā guhāḥ | ākārituṃ gataḥ kiṃ nu tadravaḥ svargasaṃsthitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्कोलाहले वृत्ते राजा वीरमणिर्महान् । रणोत्साहेन संयुक्तो ययौ प्रधनमंडलम्

tasminkolāhale vṛtte rājā vīramaṇirmahān | raṇotsāhena saṃyukto yayau pradhanamaṃḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगत्य संस्थितस्तावद्रथपत्तिसमाकुलम् । समुद्र इव तत्स्थानात्प्लावितुं पुरुषानयात्

āgatya saṃsthitastāvadrathapattisamākulam | samudra iva tatsthānātplāvituṃ puruṣānayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदागतं बलं दृष्ट्वा रथिभिः शस्त्रकोविदैः । कोलाहलीकृतं सर्वमुवाच सुमतिं नृपः

tadāgataṃ balaṃ dṛṣṭvā rathibhiḥ śastrakovidaiḥ | kolāhalīkṛtaṃ sarvamuvāca sumatiṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। समागतो वीरमणिर्मम वाजिधरो बली । योद्धुं मां महता भूयः सैन्येन चतुरंगिणा

śatrughna uvāca| samāgato vīramaṇirmama vājidharo balī | yoddhuṃ māṃ mahatā bhūyaḥ sainyena caturaṃgiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं युद्धं प्रकर्तव्यं के योत्स्यंति बलोत्कटाः । तान्सर्वान्दिश मे वीरान्यथा स्याज्जय ईप्सितः

kathaṃ yuddhaṃ prakartavyaṃ ke yotsyaṃti balotkaṭāḥ | tānsarvāndiśa me vīrānyathā syājjaya īpsitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमतिरुवाच। स्वामिन्नसौ महाराजो महासैन्यपरीवृतः । समागतः स युद्धार्थं शिवभक्तिसमन्वितः

sumatiruvāca| svāminnasau mahārājo mahāsainyaparīvṛtaḥ | samāgataḥ sa yuddhārthaṃ śivabhaktisamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांप्रतं युद्ध्यतां वीरः पुष्कलः परमास्त्रवित् । अन्येपि नीलरत्नाद्या योद्धारो युद्धकोविदाः

sāṃprataṃ yuddhyatāṃ vīraḥ puṣkalaḥ paramāstravit | anyepi nīlaratnādyā yoddhāro yuddhakovidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेन सह योद्धव्यं राज्ञा वा भवतानघ । द्वंद्वयुद्धेन जेतव्यो महाबलपराक्रमः

śivena saha yoddhavyaṃ rājñā vā bhavatānagha | dvaṃdvayuddhena jetavyo mahābalaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना राजञ्जयस्तेऽत्र भविष्यति । पश्चाद्यद्रोचते स्वामिंस्तत्कुरुष्व महामते

anena vidhinā rājañjayaste'tra bhaviṣyati | paścādyadrocate svāmiṃstatkuruṣva mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इति वाक्यं समाकर्ण्य शत्रुघ्नः परवीरहा । सुभटानादिदेशाथ युद्धाय कृतनिश्चयः

śeṣa uvāca| iti vākyaṃ samākarṇya śatrughnaḥ paravīrahā | subhaṭānādideśātha yuddhāya kṛtaniścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैः ससैन्यैर्युद्धार्थं राजभिः शस्त्रकोविदैः । यथा स्यान्मे जयः क्षिप्रं यतितव्यं तथा पुनः

sarvaiḥ sasainyairyuddhārthaṃ rājabhiḥ śastrakovidaiḥ | yathā syānme jayaḥ kṣipraṃ yatitavyaṃ tathā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयार्थं राघवस्यैव श्रुत्वा ते रणकोविदाः । महोत्साहेन संयुक्ता ययुर्योद्धुं तु सैनिकैः

jayārthaṃ rāghavasyaiva śrutvā te raṇakovidāḥ | mahotsāhena saṃyuktā yayuryoddhuṃ tu sainikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.