Padma Purāṇa 5.45

शेष उवाच गुरुभाषितमाकर्ण्य वृषपर्वरिपुः स्वराट् । ज्ञात्वा रामस्य कार्यार्थमागतं पवनात्मजम्

śeṣa uvāca gurubhāṣitamākarṇya vṛṣaparvaripuḥ svarāṭ | jñātvā rāmasya kāryārthamāgataṃ pavanātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयं तत्याज मनसि वानरात्समुपस्थितम् । जहर्ष चित्ते च भृशं वाचस्पतिमुवाच ह

bhayaṃ tatyāja manasi vānarātsamupasthitam | jaharṣa citte ca bhṛśaṃ vācaspatimuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इंद्र उवाच कथं कार्यं सुराधीश द्रोणोऽयं नीयते यदि । देवानां जीवनं भूयः कथं स्यादिति मे वद

iṃdra uvāca kathaṃ kāryaṃ surādhīśa droṇo'yaṃ nīyate yadi | devānāṃ jīvanaṃ bhūyaḥ kathaṃ syāditi me vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं पवनोद्भूतं प्रसादय यथातथम् । रामः प्रीतिं परां याति देवानां च सुखं भवेत्

idānīṃ pavanodbhūtaṃ prasādaya yathātatham | rāmaḥ prītiṃ parāṃ yāti devānāṃ ca sukhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवाधिपस्य वचनं श्रुत्वा वाचस्पतिस्तदा । शक्रं तु पुरतः कृत्वा सर्वदेवैः परीवृतम्

devādhipasya vacanaṃ śrutvā vācaspatistadā | śakraṃ tu purataḥ kṛtvā sarvadevaiḥ parīvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाम तत्र यत्रास्ते हनूमान्निर्भयः कपिः । गर्जति प्रसभं जित्वा सुरान्सर्वान्सुखासिनः

jagāma tatra yatrāste hanūmānnirbhayaḥ kapiḥ | garjati prasabhaṃ jitvā surānsarvānsukhāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते गत्वा सन्निधौ तस्य बृहस्पतिपुरोगमाः । पेतुस्ते चरणौ नत्वा समीरतनुजस्य हि

te gatvā sannidhau tasya bṛhaspatipurogamāḥ | petuste caraṇau natvā samīratanujasya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतिश्च तं वीरं जगाद प्रेरितोऽमुना । सुराधीशेन लोकस्य गुरुणा वदतां वरः

bṛhaspatiśca taṃ vīraṃ jagāda prerito'munā | surādhīśena lokasya guruṇā vadatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजानद्भिः कृतं कर्म देवैस्तव पराक्रमम् । श्रीरामचरणस्य त्वं सेवकोऽसि महामते

ajānadbhiḥ kṛtaṃ karma devaistava parākramam | śrīrāmacaraṇasya tvaṃ sevako'si mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमर्थमयमारंभः कथमत्र समागमः । तत्करिष्यामहे सर्वे सन्नतास्तव भाषितम्

kimarthamayamāraṃbhaḥ kathamatra samāgamaḥ | tatkariṣyāmahe sarve sannatāstava bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोषं त्यक्त्वा कृपां कृत्वा देवाधीशं विलोकय । पवनात्मज दैत्यानां भयंकरवपुर्दधत्

roṣaṃ tyaktvā kṛpāṃ kṛtvā devādhīśaṃ vilokaya | pavanātmaja daityānāṃ bhayaṃkaravapurdadhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच इत्थं भाषितमाकर्ण्य देवानां स गुरोर्वचः । उवाच देवान्सकलान्गुरुं चैव महयशाः

śeṣa uvāca itthaṃ bhāṣitamākarṇya devānāṃ sa gurorvacaḥ | uvāca devānsakalānguruṃ caiva mahayaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो वीरमणेः संख्ये हताः शर्वेण भूरिशः । भटास्तान्वै जीवयितुं द्रोणं नेष्यामि पर्वतम्

rājño vīramaṇeḥ saṃkhye hatāḥ śarveṇa bhūriśaḥ | bhaṭāstānvai jīvayituṃ droṇaṃ neṣyāmi parvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं ये निवारयिष्यंति स्ववीर्यबलदर्पिताः । तान्नेष्यामि क्षणादेव यमस्य सदनं प्रति

taṃ ye nivārayiṣyaṃti svavīryabaladarpitāḥ | tānneṣyāmi kṣaṇādeva yamasya sadanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्वदत मे यूयं द्रोणं वाथ तदौषधम् । येन संजीवयिष्यामि मृतान्वीरान्रणांगणे

tasmādvadata me yūyaṃ droṇaṃ vātha tadauṣadham | yena saṃjīvayiṣyāmi mṛtānvīrānraṇāṃgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच इति वाक्यं समाकर्ण्य वायुसूनोर्महात्मनः । ते सर्वे प्रणतिं गत्वा ददुः संजीवनौषधम्

śeṣa uvāca iti vākyaṃ samākarṇya vāyusūnormahātmanaḥ | te sarve praṇatiṃ gatvā daduḥ saṃjīvanauṣadham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्रहृष्टा भयं त्यक्त्वा सुराः स्वर्गौकसः स्वयम् । ययुः सुरपतिं कृत्वा पुरः सौख्य समन्विताः

te prahṛṣṭā bhayaṃ tyaktvā surāḥ svargaukasaḥ svayam | yayuḥ surapatiṃ kṛtvā puraḥ saukhya samanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनुमान्भेषजं तत्तु समादायागतो रणम् । स्तुतः सर्वैः सुरगणैर्महाकर्मसमुत्सुकैः

hanumānbheṣajaṃ tattu samādāyāgato raṇam | stutaḥ sarvaiḥ suragaṇairmahākarmasamutsukaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमागतं हनूमंतं वीक्ष्य सर्वेऽपि वैरिणः । साधुसाधुप्रशंसंतमद्भुतं मेनिरे कपिम्

tamāgataṃ hanūmaṃtaṃ vīkṣya sarve'pi vairiṇaḥ | sādhusādhupraśaṃsaṃtamadbhutaṃ menire kapim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिः समागत्य महामुदायुतः । पुरो भटं पुष्कलमागतं मृतम् । शिवेन संरक्षितमुग्रमंडले । श्रीरामचित्तं सविधे जगाम ह

kapiḥ samāgatya mahāmudāyutaḥ | puro bhaṭaṃ puṣkalamāgataṃ mṛtam | śivena saṃrakṣitamugramaṃḍale | śrīrāmacittaṃ savidhe jagāma ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमतिं च समाहूय मंत्रिणं महतां मतम् । उवाच जीवयाम्यद्य सर्वान्वीरान्रणे मृतान्

sumatiṃ ca samāhūya maṃtriṇaṃ mahatāṃ matam | uvāca jīvayāmyadya sarvānvīrānraṇe mṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्त्वा भेषजं तत्पुष्कलस्य महोरसि । शिरः कायेन संधाय जगाद वचनं शुभम्

evamuktvā bheṣajaṃ tatpuṣkalasya mahorasi | śiraḥ kāyena saṃdhāya jagāda vacanaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यहं मनसा वाचा कर्मणा राघवं पतिम् । जानामि तर्हि एतेन भेषजेनाशु जीवतु

yadyahaṃ manasā vācā karmaṇā rāghavaṃ patim | jānāmi tarhi etena bheṣajenāśu jīvatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं यदा वक्ति तावत्पुष्कल उत्थितः । रणांगणेऽदशद्रोषाद्दंतान्वीरशिरोमणिः

iti vākyaṃ yadā vakti tāvatpuṣkala utthitaḥ | raṇāṃgaṇe'daśadroṣāddaṃtānvīraśiromaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व गतो वीरभद्रोऽसौ मां संमूर्च्छ्य रणांगणे । सद्योऽहं पातयाम्येनं क्वास्ति मे धनुरुत्तमम्

kva gato vīrabhadro'sau māṃ saṃmūrcchya raṇāṃgaṇe | sadyo'haṃ pātayāmyenaṃ kvāsti me dhanuruttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तं भाषमाणं वै प्राह वीरं कपींद्रकः । धन्योऽसि वीर यद्भूयो वदस्येनं रणांगणे

iti taṃ bhāṣamāṇaṃ vai prāha vīraṃ kapīṃdrakaḥ | dhanyo'si vīra yadbhūyo vadasyenaṃ raṇāṃgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं हतो वीरभद्रेण रघुनाथप्रसादतः । पुनः संजीवितोऽस्येहि शत्रुघ्नं याम मूर्च्छितम्

tvaṃ hato vīrabhadreṇa raghunāthaprasādataḥ | punaḥ saṃjīvito'syehi śatrughnaṃ yāma mūrcchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा प्रययौ तत्र संग्रामवरमूर्धनि । श्वसन्नास्ते स शत्रुघ्नः शिवबाणप्रपीडितः

ityuktvā prayayau tatra saṃgrāmavaramūrdhani | śvasannāste sa śatrughnaḥ śivabāṇaprapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वा समीपं तच्छत्रुघ्नस्य महात्मनः । निधाय भेषजं तस्य वक्षसि श्वासमागते

tatra gatvā samīpaṃ tacchatrughnasya mahātmanaḥ | nidhāya bheṣajaṃ tasya vakṣasi śvāsamāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच हनुमांस्तं वै जीव शत्रुघ्नसत्तम । मूर्च्छितोऽसि रणे कस्मान्महाबलपराक्रम

uvāca hanumāṃstaṃ vai jīva śatrughnasattama | mūrcchito'si raṇe kasmānmahābalaparākrama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यहं ब्रह्मचर्यं च जन्मपर्यंतमुद्यतः । पालयामि तदा वीरः शत्रुघ्नो जीवतु क्षणात्

yadyahaṃ brahmacaryaṃ ca janmaparyaṃtamudyataḥ | pālayāmi tadā vīraḥ śatrughno jīvatu kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तमात्रेण तेनेदं जीवितः क्षणमात्रतः । क्व शिवः क्व शिवो यातो विहायरणमंडलम्

uktamātreṇa tenedaṃ jīvitaḥ kṣaṇamātrataḥ | kva śivaḥ kva śivo yāto vihāyaraṇamaṃḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेके निहताः संख्ये श्रीरुद्रेण पिनाकिना । ते सर्वे जीविता वीराः कपीन्द्रेण महात्मना

aneke nihatāḥ saṃkhye śrīrudreṇa pinākinā | te sarve jīvitā vīrāḥ kapīndreṇa mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सर्वे सुसन्नद्धा रोषपूरितमानसाः । स्वेस्वे रथे स्थिताः शत्रून्प्रययुः क्षतविग्रहाः

tadā sarve susannaddhā roṣapūritamānasāḥ | svesve rathe sthitāḥ śatrūnprayayuḥ kṣatavigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्कलो वीरभद्रं तु चंडं चैव कुशध्वजः । नंदिनं हनुमान्वीरः शत्रुघ्नः संगरे शिवम्

puṣkalo vīrabhadraṃ tu caṃḍaṃ caiva kuśadhvajaḥ | naṃdinaṃ hanumānvīraḥ śatrughnaḥ saṃgare śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुर्विस्फारयंतं तं शत्रुघ्नं बलिनां वरम् । संग्रामे शिवमाहूय तिष्ठंतं प्रययौ नृपः

dhanurvisphārayaṃtaṃ taṃ śatrughnaṃ balināṃ varam | saṃgrāme śivamāhūya tiṣṭhaṃtaṃ prayayau nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा वीरमणिर्वीरः शत्रुघ्नः समरे बली । अन्योन्यं चक्रतुर्युद्धं मुनिविस्मयकारकम्

rājā vīramaṇirvīraḥ śatrughnaḥ samare balī | anyonyaṃ cakraturyuddhaṃ munivismayakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा च वीरमणिना रथा भग्नाः शताधिकाः । शत्रुघ्नस्य नरेंद्रस्य तिलशः क्षणतो द्विज

rājñā ca vīramaṇinā rathā bhagnāḥ śatādhikāḥ | śatrughnasya nareṃdrasya tilaśaḥ kṣaṇato dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा प्रकुपितोऽत्यंतं शत्रुघ्नो रणमंडले । आग्नेयास्त्रं मुमोचामुं दग्धुं सैन्यसमन्वितम्

tadā prakupito'tyaṃtaṃ śatrughno raṇamaṃḍale | āgneyāstraṃ mumocāmuṃ dagdhuṃ sainyasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहकं तन्महद्दृष्ट्वा महास्त्रं शत्रुमोचितम् । अत्यंतं कुपितो राजा वारुणास्त्रं समाददे

dāhakaṃ tanmahaddṛṣṭvā mahāstraṃ śatrumocitam | atyaṃtaṃ kupito rājā vāruṇāstraṃ samādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणास्त्रेण शीतार्तं वीक्ष्य रामानुजो बली । वायव्यास्त्रं मुमोचास्मै तेन वायुर्महानभूत्

vāruṇāstreṇa śītārtaṃ vīkṣya rāmānujo balī | vāyavyāstraṃ mumocāsmai tena vāyurmahānabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुना संहता मेघा ययुस्ते सर्वतोदिशम् । इतस्ततो गताः सर्वे सैन्यं तत्सुखितं बभौ

vāyunā saṃhatā meghā yayuste sarvatodiśam | itastato gatāḥ sarve sainyaṃ tatsukhitaṃ babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्ये पवनपीडार्ते नृपो वीरमतिर्महान् । पर्वतास्त्रं रिपूद्धारि जग्राह च शरासने

sainye pavanapīḍārte nṛpo vīramatirmahān | parvatāstraṃ ripūddhāri jagrāha ca śarāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्वतैः स्तंभितो वायुर्न चासर्पत संगरे । तद्वीक्ष्य रामावरजो वज्रास्त्रं तु समाददे

parvataiḥ staṃbhito vāyurna cāsarpata saṃgare | tadvīkṣya rāmāvarajo vajrāstraṃ tu samādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रास्त्रेण हताः सर्वे नगास्तु तिलशः कृताः । चूर्णतां प्रापुरेतस्मिन्रणे वीरवरार्चिते

vajrāstreṇa hatāḥ sarve nagāstu tilaśaḥ kṛtāḥ | cūrṇatāṃ prāpuretasminraṇe vīravarārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रास्त्रेण विदीर्णांगा वीराः शोणितशोभिताः । बभूवुः समरप्रांते चित्रं समभवद्रणम्

vajrāstreṇa vidīrṇāṃgā vīrāḥ śoṇitaśobhitāḥ | babhūvuḥ samaraprāṃte citraṃ samabhavadraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा प्रकुपितोऽत्यंतं राजा वीरमणिर्महान् । ब्रह्मास्त्रं चाप आधत्त वैरिदाहकमद्भुतम्

tadā prakupito'tyaṃtaṃ rājā vīramaṇirmahān | brahmāstraṃ cāpa ādhatta vairidāhakamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नः शरमादाय सस्मार सुमनोहरम् । अस्त्रं तद्योगिनीदत्तं सर्ववैरिविमोहनम्

śatrughnaḥ śaramādāya sasmāra sumanoharam | astraṃ tadyoginīdattaṃ sarvavairivimohanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मास्त्रं तत्करभ्रष्टमागतं वैरिणं प्रति । तावच्छत्रुघ्ननाम्ना तु तन्मुक्तं मोहनास्त्रकम्

brahmāstraṃ tatkarabhraṣṭamāgataṃ vairiṇaṃ prati | tāvacchatrughnanāmnā tu tanmuktaṃ mohanāstrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहनास्त्रेण तद्ब्राह्मं द्विधाछिन्नं क्षणादिह । लग्नं राज्ञो हृदि क्षिप्रं मूर्च्छां संप्रापयन्नृपम्

mohanāstreṇa tadbrāhmaṃ dvidhāchinnaṃ kṣaṇādiha | lagnaṃ rājño hṛdi kṣipraṃ mūrcchāṃ saṃprāpayannṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते बाणाः शतशो मुक्ताः शत्रुघ्नेन महीभृता । सर्वेपि मूर्च्छिता वीरा गणा रुद्रस्य ये पुनः

te bāṇāḥ śataśo muktāḥ śatrughnena mahībhṛtā | sarvepi mūrcchitā vīrā gaṇā rudrasya ye punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवस्य चरणोपस्थे मूढाः पेतुर्महीतले । तदा शिवः प्रकुपितो रथे तिष्ठन्ययौ नृपम्

śivasya caraṇopasthe mūḍhāḥ peturmahītale | tadā śivaḥ prakupito rathe tiṣṭhanyayau nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवेन सहसा योद्धुं समायातो रणांगणे । शत्रुघ्नः सज्जमात्तज्यं धनुः कृत्वा व्ययुद्ध्यत

śivena sahasā yoddhuṃ samāyāto raṇāṃgaṇe | śatrughnaḥ sajjamāttajyaṃ dhanuḥ kṛtvā vyayuddhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः समभवद्युद्धं घोरं वैरिविदारणम् । शस्त्रास्त्रैर्बहुधामुक्तैरादीपित दिगंतरम्

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ ghoraṃ vairividāraṇam | śastrāstrairbahudhāmuktairādīpita digaṃtaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रप्रत्यस्त्रसंघातैस्ताडनप्रतिताडनैः । देवानामपि दैत्यानां नैतादृग्रणमंडलम्

astrapratyastrasaṃghātaistāḍanapratitāḍanaiḥ | devānāmapi daityānāṃ naitādṛgraṇamaṃḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा व्याकुलितोऽत्यंतं शत्रुघ्नः शिवसंगरे । सस्मार स्वामिनं तत्र पावनेरुपदेशतः

tadā vyākulito'tyaṃtaṃ śatrughnaḥ śivasaṃgare | sasmāra svāminaṃ tatra pāvanerupadeśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा नाथ भ्रातरत्युग्रः शिवः प्राणापहारणम् । करोति धनुरुद्यम्य त्रायस्व रणमंडले

hā nātha bhrātaratyugraḥ śivaḥ prāṇāpahāraṇam | karoti dhanurudyamya trāyasva raṇamaṃḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेके दुःखपाथोधिं तीर्णा राम तवाख्यया । मामप्युद्धर दुःखस्थं रामराम कृपानिधे

aneke duḥkhapāthodhiṃ tīrṇā rāma tavākhyayā | māmapyuddhara duḥkhasthaṃ rāmarāma kṛpānidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं वक्ति यदा तावद्वीक्षितो रणमंडले । नीलोत्पलदलश्यामो रामो राजीवलोचनः

itthaṃ vakti yadā tāvadvīkṣito raṇamaṃḍale | nīlotpaladalaśyāmo rāmo rājīvalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगशृंगं कटौ धृत्वा दीक्षितं वपुरुद्वहन् । तं दृष्ट्वा विस्मयं प्राप शत्रुघ्नः समरांगणे

mṛgaśṛṃgaṃ kaṭau dhṛtvā dīkṣitaṃ vapurudvahan | taṃ dṛṣṭvā vismayaṃ prāpa śatrughnaḥ samarāṃgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.