Padma Purāṇa 5.47

शेष उवाच। हयो गतो हेमकूटं भारतांते ततो द्विज । अनेकभटसाहस्रै रक्षितो बद्धचामरः

śeṣa uvāca| hayo gato hemakūṭaṃ bhāratāṃte tato dvija | anekabhaṭasāhasrai rakṣito baddhacāmaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वै विस्तरतो दैर्घ्याद्योजनानां समं ततः । अयुतेन सुशृङ्गैश्च राजतैः कांचनादिभिः

yo vai vistarato dairghyādyojanānāṃ samaṃ tataḥ | ayutena suśṛṅgaiśca rājataiḥ kāṃcanādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोद्यानं महच्छ्रेष्ठं पादपैः परिशोभितम् । शालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैः समन्ततः

tatrodyānaṃ mahacchreṣṭhaṃ pādapaiḥ pariśobhitam | śālaistālaistamālaiśca karṇikāraiḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंतालैर्नागपुन्नागैः कोविदारैः सबिल्वकैः । चम्पकैर्बकुलैर्मेघैर्मदनैः कुटजादिभिः

hiṃtālairnāgapunnāgaiḥ kovidāraiḥ sabilvakaiḥ | campakairbakulairmeghairmadanaiḥ kuṭajādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिकाभिर्यूथिकाभिर्नवमालिकया तथा । आम्रैर्माधवद्राक्षाभिर्दाडिमैः शोभितं वनम्

jātikābhiryūthikābhirnavamālikayā tathā | āmrairmādhavadrākṣābhirdāḍimaiḥ śobhitaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकपक्षिसंघुष्टं भ्रमरैर्निनदीकृतम् । मयूरकेकारवितं सर्वर्तुसुखदं हयः

anekapakṣisaṃghuṣṭaṃ bhramarairninadīkṛtam | mayūrakekāravitaṃ sarvartusukhadaṃ hayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविवेश स शत्रुघ्नो मनोवेगसमन्वितः । स्वर्णपत्रं विशाले स्वे भाले बिभ्रन्मनोहरम्

praviveśa sa śatrughno manovegasamanvitaḥ | svarṇapatraṃ viśāle sve bhāle bibhranmanoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छतस्तस्य वाहस्य हयमेधक्रतोस्तदा । अकस्मादभवच्चित्रं तच्छृणुष्व द्विजोत्तम

gacchatastasya vāhasya hayamedhakratostadā | akasmādabhavaccitraṃ tacchṛṇuṣva dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गात्रस्तंभोऽभवत्तस्य न चचाल पथिस्थितः । हेमकूटइवाचाल्यो बभूव हयसत्तमः

gātrastaṃbho'bhavattasya na cacāla pathisthitaḥ | hemakūṭaivācālyo babhūva hayasattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तद्रक्षकाः सर्वे कशाघातान्वितेनिरे । तदाहतेऽपि न ययौ स्तब्धगात्रो हयोत्तमः

tadā tadrakṣakāḥ sarve kaśāghātānvitenire | tadāhate'pi na yayau stabdhagātro hayottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नं सविधे गत्वा चुक्रुशुर्वाहरक्षकाः । स्वामिन्वयं न जानीमः किमभूद्धयसत्तमे

śatrughnaṃ savidhe gatvā cukruśurvāharakṣakāḥ | svāminvayaṃ na jānīmaḥ kimabhūddhayasattame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छतो वाहवर्यस्य मनोवेगस्य भूपते । आकस्मिकोऽभवत्तस्य गात्रस्तंभो महामते

gacchato vāhavaryasya manovegasya bhūpate | ākasmiko'bhavattasya gātrastaṃbho mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कशाभिस्ताडितोऽस्माभिः परं तत्र चचाल न । एवं विचार्य यत्कर्म तत्कुरुष्व नृपोत्तम

kaśābhistāḍito'smābhiḥ paraṃ tatra cacāla na | evaṃ vicārya yatkarma tatkuruṣva nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा विस्मयमापन्नो भूपतिः सह सैनिकैः । जगाम सहितः सर्वैर्हयस्य महतोऽन्तिके

tadā vismayamāpanno bhūpatiḥ saha sainikaiḥ | jagāma sahitaḥ sarvairhayasya mahato'ntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्कलो बाहुना धृत्वा चरणौ तस्य भूतलात् । उत्पाटयामास तदा परं नो चेलतुस्ततः

puṣkalo bāhunā dhṛtvā caraṇau tasya bhūtalāt | utpāṭayāmāsa tadā paraṃ no celatustataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलेन बलिनाक्रांतो नाकम्पत हयस्तदा । हनूमांस्तं समुद्धर्तुं मतिं चक्रे महामनाः

balena balinākrāṃto nākampata hayastadā | hanūmāṃstaṃ samuddhartuṃ matiṃ cakre mahāmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लांगूलेन समावेष्ट्य बलेन बलिनां वरः । आचकर्ष बलाद्वाहं न चचाल तथापि सः

lāṃgūlena samāveṣṭya balena balināṃ varaḥ | ācakarṣa balādvāhaṃ na cacāla tathāpi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदोवाच कपिश्रेष्ठो हनूमान्विस्मयान्वितः । शत्रुघ्नं बलिनां श्रेष्ठं वीराणां परिशृण्वताम्

tadovāca kapiśreṣṭho hanūmānvismayānvitaḥ | śatrughnaṃ balināṃ śreṣṭhaṃ vīrāṇāṃ pariśṛṇvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया द्रोणो लांगुलेन लीलयोत्पाटितोऽधुना । परमत्र महाश्चर्यं कम्पते न हयोऽल्पकः

mayā droṇo lāṃgulena līlayotpāṭito'dhunā | paramatra mahāścaryaṃ kampate na hayo'lpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टमत्र निदानं हि वीरैर्बलिभिरुद्धतैः । आकृष्टोऽपि न च स्थानाच्चचाल तिलमात्रतः

dṛṣṭamatra nidānaṃ hi vīrairbalibhiruddhataiḥ | ākṛṣṭo'pi na ca sthānāccacāla tilamātrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिभाषितमाकर्ण्य शत्रुघ्नो विस्मयान्वितः । सुमतिं मंत्रिणां श्रेष्ठमुवाच वदतां वरः

kapibhāṣitamākarṇya śatrughno vismayānvitaḥ | sumatiṃ maṃtriṇāṃ śreṣṭhamuvāca vadatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। मंत्रिन्किमभवद्वाहे स्तंभनं वपुषोऽनघ । कोऽत्रोपायो विधेयः स्याद्येन वाहगतिर्भवेत्

śatrughna uvāca| maṃtrinkimabhavadvāhe staṃbhanaṃ vapuṣo'nagha | ko'tropāyo vidheyaḥ syādyena vāhagatirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमतिरुवाच। स्वामिन्कश्चिन्मुनिर्मृग्योऽखिलज्ञानविचक्षणः । देशोद्भवमहं जाने प्रत्यक्षं न परोक्षजम्

sumatiruvāca| svāminkaścinmunirmṛgyo'khilajñānavicakṣaṇaḥ | deśodbhavamahaṃ jāne pratyakṣaṃ na parokṣajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इति वाक्यं समाकर्ण्य सुमतेर्धर्मकोविदः । अन्वेषयामास मुनिं सेवकैः सह शोभनम्

śeṣa uvāca| iti vākyaṃ samākarṇya sumaterdharmakovidaḥ | anveṣayāmāsa muniṃ sevakaiḥ saha śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे सर्वतो गत्वा मुनिं धर्मविदं भटाः । व्यालोकयंतः सर्वत्र न चापश्यन्मुनीश्वरम्

te sarve sarvato gatvā muniṃ dharmavidaṃ bhaṭāḥ | vyālokayaṃtaḥ sarvatra na cāpaśyanmunīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्त्वनुचरो विप्र गतो योजनमात्रतः । पूर्वस्यां दिशि चोद्युक्तः पश्यति स्म महाश्रमम्

ekastvanucaro vipra gato yojanamātrataḥ | pūrvasyāṃ diśi codyuktaḥ paśyati sma mahāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र निर्वैरिणः सर्वे पशवो जनतास्तथा । गंगास्नानहताशेषकिल्बिषाः सुमनोहराः

yatra nirvairiṇaḥ sarve paśavo janatāstathā | gaṃgāsnānahatāśeṣakilbiṣāḥ sumanoharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र केचित्तपः श्रेष्ठं कुर्वंति स्म हुताशनैः । धूमैरधोमुखाः पत्रैर्वायुभिः स्वोदरंभराः

yatra kecittapaḥ śreṣṭhaṃ kurvaṃti sma hutāśanaiḥ | dhūmairadhomukhāḥ patrairvāyubhiḥ svodaraṃbharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्राग्निहोत्रजो धूमः पवित्रयति सर्वदा । अनेकमुनिसंहृष्टो मुक्तपत्रलतोत्तमः

yatrāgnihotrajo dhūmaḥ pavitrayati sarvadā | anekamunisaṃhṛṣṭo muktapatralatottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमाश्रमं मुनेर्ज्ञात्वा शौनकस्य मनोहरम् । न्यवेदयन्नृपायासौ विस्मयाविष्टचेतसे

tamāśramaṃ munerjñātvā śaunakasya manoharam | nyavedayannṛpāyāsau vismayāviṣṭacetase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा हर्षितोऽत्यंतं शत्रुघ्नः सह सेवकैः । हनूमत्पुष्कलाद्यैश्च सयुतोऽगात्तदाश्रमम्

tacchrutvā harṣito'tyaṃtaṃ śatrughnaḥ saha sevakaiḥ | hanūmatpuṣkalādyaiśca sayuto'gāttadāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र वीक्ष्य मुनिश्रेष्ठं सम्यग्घुतहुताशनम् । प्रणम्य दंडवत्तस्य चरणौ पापहारिणौ

tatra vīkṣya muniśreṣṭhaṃ samyagghutahutāśanam | praṇamya daṃḍavattasya caraṇau pāpahāriṇau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमागतं नृपं ज्ञात्वा शत्रुघ्नं बलिनां वरम् । अर्घ्यपाद्यादिकं चक्रे प्रीतस्तद्दर्शनादभूत्

tamāgataṃ nṛpaṃ jñātvā śatrughnaṃ balināṃ varam | arghyapādyādikaṃ cakre prītastaddarśanādabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखोपविष्टं विश्रान्तं नृपं प्राह मुनीश्वरः । किमर्थमटनं देव महत्पर्यटनं तव

sukhopaviṣṭaṃ viśrāntaṃ nṛpaṃ prāha munīśvaraḥ | kimarthamaṭanaṃ deva mahatparyaṭanaṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वादृशाः पृथिवीं सर्वां नृपा वै न भ्रमंति चेत् । तदा दुष्टजनाः साधून्बाधंते विगतज्वरान्

tvādṛśāḥ pṛthivīṃ sarvāṃ nṛpā vai na bhramaṃti cet | tadā duṣṭajanāḥ sādhūnbādhaṃte vigatajvarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयस्व महीपाल शत्रुघ्न बलिनां वर । सर्वं शुभायनो भूयात्तव पर्यटनादिकम्

kathayasva mahīpāla śatrughna balināṃ vara | sarvaṃ śubhāyano bhūyāttava paryaṭanādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। इत्युक्तवंतं भूदेवं प्रत्युवाच महीश्वरः । गद्गद स्वरया वाण्या हर्षित स्वीयविग्रहः

śeṣa uvāca| ityuktavaṃtaṃ bhūdevaṃ pratyuvāca mahīśvaraḥ | gadgada svarayā vāṇyā harṣita svīyavigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। अकस्मादभवच्चित्रं रामाश्वस्य मनोहृतः । नातिदूरे त्वदावासात्तच्छृणुष्व विदांवर

śatrughna uvāca| akasmādabhavaccitraṃ rāmāśvasya manohṛtaḥ | nātidūre tvadāvāsāttacchṛṇuṣva vidāṃvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्याने तव शोभाढ्ये यदृच्छातो हयो गतः । तत्प्रांते तस्य वाहस्य गात्रस्तंभोऽभवत्क्षणात्

udyāne tava śobhāḍhye yadṛcchāto hayo gataḥ | tatprāṃte tasya vāhasya gātrastaṃbho'bhavatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा मे बलिनो वीराः पुष्कलाद्या मदोत्कटाः । बलादाचकृषुर्वाहं न चचाल तथाप्यसौ

tadā me balino vīrāḥ puṣkalādyā madotkaṭāḥ | balādācakṛṣurvāhaṃ na cacāla tathāpyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मानपारदुःखाब्धौ मग्नान्प्रतितरिः स्मृतः । दैवाद्दृष्टः सुभाग्यैस्त्वं कथयस्व निदानकम्

asmānapāraduḥkhābdhau magnānpratitariḥ smṛtaḥ | daivāddṛṣṭaḥ subhāgyaistvaṃ kathayasva nidānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेष उवाच। एवं पृष्टो मुनिवरः क्षणं दध्यौ महामतिः । ततः कारणसंयुक्तं विचारेण दधद्धयम्

śeṣa uvāca| evaṃ pṛṣṭo munivaraḥ kṣaṇaṃ dadhyau mahāmatiḥ | tataḥ kāraṇasaṃyuktaṃ vicāreṇa dadhaddhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणात्तज्ज्ञानतां प्राप्य विस्मयोत्फुल्ललोचनः । जगाद स महीपालं दुःखितं संशयान्वितम्

kṣaṇāttajjñānatāṃ prāpya vismayotphullalocanaḥ | jagāda sa mahīpālaṃ duḥkhitaṃ saṃśayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौनक उवाच। शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि हयस्तंभस्य कारणम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते दुःखादतिचित्रकथानकम्

śaunaka uvāca| śṛṇu rājanpravakṣyāmi hayastaṃbhasya kāraṇam | yacchrutvā mucyate duḥkhādaticitrakathānakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौडदेशे महारण्ये कावेरीतीरभूषिते । वाडवः सात्वको नाम्ना चचार परमं तपः

gauḍadeśe mahāraṇye kāverītīrabhūṣite | vāḍavaḥ sātvako nāmnā cacāra paramaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाहं पयसः प्राशी दिनैकं वायुभक्षकः । दिनैकं तु निराहार एवं त्रिदिनमुन्नयेत्

ekāhaṃ payasaḥ prāśī dinaikaṃ vāyubhakṣakaḥ | dinaikaṃ tu nirāhāra evaṃ tridinamunnayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं व्रते प्रवृत्तस्य कालः सर्वक्षयंकरः । जग्राह स्वस्य दंष्ट्रायां मृतिं प्राप महाव्रती

evaṃ vrate pravṛttasya kālaḥ sarvakṣayaṃkaraḥ | jagrāha svasya daṃṣṭrāyāṃ mṛtiṃ prāpa mahāvratī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमाने सर्वशोभाढ्ये सर्वरत्नविभूषिते । अप्सरोभिः सह क्रीडन्ययौ मेरोः शिखास्थितौ

vimāne sarvaśobhāḍhye sarvaratnavibhūṣite | apsarobhiḥ saha krīḍanyayau meroḥ śikhāsthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जंबूनाममहावृक्षस्तत्र सेव्यरसोऽभवत् । नदी जांबवती संज्ञा स्वर्णद्रवसमन्विता

jaṃbūnāmamahāvṛkṣastatra sevyaraso'bhavat | nadī jāṃbavatī saṃjñā svarṇadravasamanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां मुनयइच्छाभिः क्रीडंते कुतुकान्विताः । अनेकतपसा पुण्याः सर्वसौख्यसमन्विताः

tasyāṃ munayaicchābhiḥ krīḍaṃte kutukānvitāḥ | anekatapasā puṇyāḥ sarvasaukhyasamanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासौ स्वेच्छया क्रीडन्नप्सरोभिर्मुदान्वितः । प्रतीपमाचरत्तेषां स्वाभिमानमदोद्धतः

tatrāsau svecchayā krīḍannapsarobhirmudānvitaḥ | pratīpamācaratteṣāṃ svābhimānamadoddhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शप्तः स मुनिभी राक्षसो भव दुर्मुखः । ततोऽतिदुःखितः प्राह मुनीन्विद्यातपोधनान्

tataḥ śaptaḥ sa munibhī rākṣaso bhava durmukhaḥ | tato'tiduḥkhitaḥ prāha munīnvidyātapodhanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुगृह्णंतु मां सर्वे विप्रा यूयं कृपालवः । तदा तैरनुगृहीतो यदा रामहयं भवान्

anugṛhṇaṃtu māṃ sarve viprā yūyaṃ kṛpālavaḥ | tadā tairanugṛhīto yadā rāmahayaṃ bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तंभयिष्यति वेगेन ततो रामकथाश्रुतिः । पश्चान्मुक्तिर्भवित्री ते शापादस्मात्सुदारुणात्

staṃbhayiṣyati vegena tato rāmakathāśrutiḥ | paścānmuktirbhavitrī te śāpādasmātsudāruṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रोक्तो मुनिभिर्देवो राक्षसत्वमितः प्रभो । स्तंभयामास रामाश्वं मोचयानघकीर्तनैः

sa prokto munibhirdevo rākṣasatvamitaḥ prabho | staṃbhayāmāsa rāmāśvaṃ mocayānaghakīrtanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.