Library·Padma Purāṇa·5·5.58

Padma Purāṇa 5.58

शेष उवाच। भरतं मूर्च्छितं दृष्ट्वा रघुनाथः सुदुःखितः । प्रतीहारमुवाचेदं शत्रुघ्नं प्रापयाशु माम्

śeṣa uvāca| bharataṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā raghunāthaḥ suduḥkhitaḥ | pratīhāramuvācedaṃ śatrughnaṃ prāpayāśu mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वाक्यं प्रोक्तमाकर्ण्य क्षणाच्छत्रुघ्नमानयत् । यत्र रामो निजभ्राता भरतेन सह स्थितः

tadvākyaṃ proktamākarṇya kṣaṇācchatrughnamānayat | yatra rāmo nijabhrātā bharatena saha sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरतं मूर्च्छितं दृष्ट्वा रघुनाथं च दुःखितम् । प्रणम्य दुःखितोऽवोचत्किमिदं दारुणं महत्

bharataṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā raghunāthaṃ ca duḥkhitam | praṇamya duḥkhito'vocatkimidaṃ dāruṇaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा रामोंऽत्यजप्रोक्तं वाक्यं लोकविगर्हितम् । तं प्रत्युवाच रामोऽसौ शत्रुघ्नं पदसेवकम्

tadā rāmoṃ'tyajaproktaṃ vākyaṃ lokavigarhitam | taṃ pratyuvāca rāmo'sau śatrughnaṃ padasevakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधोमुखो दीनरवो गद्गदाक्षरवेपथुः । शृणु भ्रातर्वचो मेऽद्य कुरु तत्क्षिप्रमादरात्

adhomukho dīnaravo gadgadākṣaravepathuḥ | śṛṇu bhrātarvaco me'dya kuru tatkṣipramādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा स्याद्विमलाकीर्तिर्गंगेव पृथिवीं गता । सीताया वाच्यमतुलं लोके श्रुत्वांत्यजोदितम्

yathā syādvimalākīrtirgaṃgeva pṛthivīṃ gatā | sītāyā vācyamatulaṃ loke śrutvāṃtyajoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हातुमिच्छामि देहं स्वमेनां वा जानकीं किल । इति वाक्यं समाकर्ण्य रामस्य किल शत्रुहा

hātumicchāmi dehaṃ svamenāṃ vā jānakīṃ kila | iti vākyaṃ samākarṇya rāmasya kila śatruhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवेपथुः पपातोर्व्यां दुःखितः परदारणः । संज्ञां प्राप्य मुहूर्तेन रघुनाथमवोचत

savepathuḥ papātorvyāṃ duḥkhitaḥ paradāraṇaḥ | saṃjñāṃ prāpya muhūrtena raghunāthamavocata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्न उवाच। किमेतदुच्यते स्वामिञ्जानकीं प्रति दारुणम् । पाखंडैर्दुष्टचित्तैश्च सर्वधर्मबहिष्कृतैः

śatrughna uvāca| kimetaducyate svāmiñjānakīṃ prati dāruṇam | pākhaṃḍairduṣṭacittaiśca sarvadharmabahiṣkṛtaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निंदिता श्रुतिरग्राह्या भवति त्वग्र्यजन्मनाम् । जाह्नवी सर्वलोकानां पापघ्नी दुरितापहा

niṃditā śrutiragrāhyā bhavati tvagryajanmanām | jāhnavī sarvalokānāṃ pāpaghnī duritāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निस्पृष्टा पापिभिः पुंभिः सा स्पर्शेनार्हिता सताम् । सूर्यो जगत्प्रकाशाय समुदेति जगत्यहो

nispṛṣṭā pāpibhiḥ puṃbhiḥ sā sparśenārhitā satām | sūryo jagatprakāśāya samudeti jagatyaho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उलूकानां रुचिकरो न भवेत्तत्र का क्षतिः । तस्मात्त्वमेनां गृह्णीष्व मा त्यजानिंदितां स्त्रियम्

ulūkānāṃ rucikaro na bhavettatra kā kṣatiḥ | tasmāttvamenāṃ gṛhṇīṣva mā tyajāniṃditāṃ striyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरामभद्रकृपया कुरुष्व वचनं मम । एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः

śrīrāmabhadrakṛpayā kuruṣva vacanaṃ mama | etacchrutvā vacastasya śatrughnasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनःपुनर्जगादेदं यदुक्तं भरतं प्रति । तन्निशम्य वचो भ्रातुर्दुःखपूरपरिप्लुतः

punaḥpunarjagādedaṃ yaduktaṃ bharataṃ prati | tanniśamya vaco bhrāturduḥkhapūrapariplutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पपात मूर्च्छितो भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः । भ्रातरं पतितं वीक्ष्य शत्रुघ्नं दुःखितो भृशम्

papāta mūrcchito bhūmau chinnamūla iva drumaḥ | bhrātaraṃ patitaṃ vīkṣya śatrughnaṃ duḥkhito bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीहारमुवाचेदं लक्ष्मणं त्वानयांतिकम् । स लक्ष्मणगृहं गत्वा न्यवेदयदिदं वचः

pratīhāramuvācedaṃ lakṣmaṇaṃ tvānayāṃtikam | sa lakṣmaṇagṛhaṃ gatvā nyavedayadidaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीहार उवाच। स्वामिन्रामो भवंतं तु समाह्वयति वेगतः । स तच्छ्रुत्वा समाह्वानं रामचंद्रेण वेगतः

pratīhāra uvāca| svāminrāmo bhavaṃtaṃ tu samāhvayati vegataḥ | sa tacchrutvā samāhvānaṃ rāmacaṃdreṇa vegataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाम तरसा तत्र यत्र स भ्रातृकोऽनघः । भरतं मूर्च्छितं दृष्ट्वा शत्रुघ्नमपि मूर्च्छितम्

jagāma tarasā tatra yatra sa bhrātṛko'naghaḥ | bharataṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā śatrughnamapi mūrcchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरामचंद्रं दुःखार्तं दुःखितो वाक्यमब्रवीत् । किमेतद्दारुणं राजन्दृश्यते मूर्च्छनादिकम्

śrīrāmacaṃdraṃ duḥkhārtaṃ duḥkhito vākyamabravīt | kimetaddāruṇaṃ rājandṛśyate mūrcchanādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाशु शंस मां सर्वं कारणं मुख्यतोऽनघ । एवं वदंतं नृपतिर्वृत्तांतं सर्वमादितः

tadāśu śaṃsa māṃ sarvaṃ kāraṇaṃ mukhyato'nagha | evaṃ vadaṃtaṃ nṛpatirvṛttāṃtaṃ sarvamāditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशंस लक्ष्मणं क्षिप्रं दुःखपूरपरिप्लुतम् । लक्ष्मणस्तद्वचः श्रुत्वा सीतायास्त्यागसंभवम्

śaśaṃsa lakṣmaṇaṃ kṣipraṃ duḥkhapūrapariplutam | lakṣmaṇastadvacaḥ śrutvā sītāyāstyāgasaṃbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःश्वसन्मुहुरुच्छ्वासं स्तब्धगात्र इवाभवत् । भ्रातरं स्तब्धगात्रं च कंपमानं मुहुर्मुहुः

niḥśvasanmuhurucchvāsaṃ stabdhagātra ivābhavat | bhrātaraṃ stabdhagātraṃ ca kaṃpamānaṃ muhurmuhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न किंचन वदन्तं तं वीक्ष्य शोकार्दितोऽब्रवीत् । किं करिष्याम्यहं भूमौ स्थित्वा दुर्यशसांकितः

na kiṃcana vadantaṃ taṃ vīkṣya śokārdito'bravīt | kiṃ kariṣyāmyahaṃ bhūmau sthitvā duryaśasāṃkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजामीदं वपुः श्रीमल्लोकभीत्या च शोकवान् । सर्वदा भ्रातरो मह्यं मद्वाक्यकरणोत्सुकाः

tyajāmīdaṃ vapuḥ śrīmallokabhītyā ca śokavān | sarvadā bhrātaro mahyaṃ madvākyakaraṇotsukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं तेपि दैवेन प्रतिकूलवचः कराः । कुत्र गच्छामि कं यामि हसिष्यंति नृपा भुवि

idānīṃ tepi daivena pratikūlavacaḥ karāḥ | kutra gacchāmi kaṃ yāmi hasiṣyaṃti nṛpā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्यशो लांछितं मां वै कुष्ठिनं रूपवन्नराः । मनोर्वंशे पुरा भूपा जाता जाता गुणाधिकाः

duryaśo lāṃchitaṃ māṃ vai kuṣṭhinaṃ rūpavannarāḥ | manorvaṃśe purā bhūpā jātā jātā guṇādhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं मयि जाते तु विपरीतं बभूव तत् । इति संभाषमाणं तं रामभद्रं समीक्ष्य सः

idānīṃ mayi jāte tu viparītaṃ babhūva tat | iti saṃbhāṣamāṇaṃ taṃ rāmabhadraṃ samīkṣya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्तभ्याश्रूणि विपुलान्युवाच विकल स्वरः । स्वामिन्विषादं मा कार्षीः कथं तव मतिर्हृता

saṃstabhyāśrūṇi vipulānyuvāca vikala svaraḥ | svāminviṣādaṃ mā kārṣīḥ kathaṃ tava matirhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतामनिंदितां को नु त्यजति श्रुतवान्भवान् । आकारयामि रजकं परिपृच्छामि तं प्रति

sītāmaniṃditāṃ ko nu tyajati śrutavānbhavān | ākārayāmi rajakaṃ paripṛcchāmi taṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं त्वयानिंदिता सा जानकी योषितां वरा । तव देशे बलात्कश्चिद्बाध्यते न जनोऽल्पकः

kathaṃ tvayāniṃditā sā jānakī yoṣitāṃ varā | tava deśe balātkaścidbādhyate na jano'lpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तस्य यथास्वांते प्रतीतिः स्यात्तथाचर । किमर्थं त्यज्यते भीरुः पतिव्रतपरायणा

tasmāttasya yathāsvāṃte pratītiḥ syāttathācara | kimarthaṃ tyajyate bhīruḥ pativrataparāyaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा वचसा नान्यं जानाति जनकात्मजा । तस्मादेनां गृहाण त्वमेतां मा त्यज जानकीम्

manasā vacasā nānyaṃ jānāti janakātmajā | tasmādenāṃ gṛhāṇa tvametāṃ mā tyaja jānakīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममोपरि कृपां कृत्वा मदुक्तं संश्रयाशु तत् । एवं वदंतं प्रत्यूचे रामः शोकेन कर्षितः

mamopari kṛpāṃ kṛtvā maduktaṃ saṃśrayāśu tat | evaṃ vadaṃtaṃ pratyūce rāmaḥ śokena karṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणं धर्मवाक्येन बोधयंस्त्यजनोद्यमः

lakṣmaṇaṃ dharmavākyena bodhayaṃstyajanodyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच। कथं तु मां ब्रवीषि त्वं मा त्यजैनामनिंदिताम् । लोकापवादात्त्यक्ष्येऽहं जानन्नपि विपापिनीम्

rāma uvāca| kathaṃ tu māṃ bravīṣi tvaṃ mā tyajaināmaniṃditām | lokāpavādāttyakṣye'haṃ jānannapi vipāpinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयशः कारणेऽहं स्वं देहं त्यक्ष्याम्यशोभनम् । त्वामपि भ्रातरं त्यक्ष्ये लोकवादाद्विगर्हितम्

svayaśaḥ kāraṇe'haṃ svaṃ dehaṃ tyakṣyāmyaśobhanam | tvāmapi bhrātaraṃ tyakṣye lokavādādvigarhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमुतान्ये गृहाः पुत्रा मित्राणि वसुशोभनम् । स्वयशःकारणे सर्वं त्यजामि किमु मैथिलीम्

kimutānye gṛhāḥ putrā mitrāṇi vasuśobhanam | svayaśaḥkāraṇe sarvaṃ tyajāmi kimu maithilīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तथा मे प्रियो भ्राता न कलत्रं न बांधवाः । यथा मे विमलाकीर्तिर्वल्लभा लोकविश्रुता

na tathā me priyo bhrātā na kalatraṃ na bāṃdhavāḥ | yathā me vimalākīrtirvallabhā lokaviśrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं रजको नैव प्रष्टव्यो भवति ध्रुवम् । कालेन सर्वं भविता लोकचित्तस्य रंजनम्

idānīṃ rajako naiva praṣṭavyo bhavati dhruvam | kālena sarvaṃ bhavitā lokacittasya raṃjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमयो यद्वदामस्तु न चिकित्स्यो भवेत्क्षितौ । सकालेन परीपाकाद्भेषजादेव नश्यति

āmayo yadvadāmastu na cikitsyo bhavetkṣitau | sakālena parīpākādbheṣajādeva naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा कालेन संभावि सांप्रतं मा विलंबय । त्यजैनां विपिने साध्वीं मां वा खड्गेन घातय

tathā kālena saṃbhāvi sāṃprataṃ mā vilaṃbaya | tyajaināṃ vipine sādhvīṃ māṃ vā khaḍgena ghātaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तं वाक्यमाकर्ण्य दुःखितोऽभूत्तदा महान् । चिंतयामास च स्वांते लक्ष्मणः शोककर्षितः

ityuktaṃ vākyamākarṇya duḥkhito'bhūttadā mahān | ciṃtayāmāsa ca svāṃte lakṣmaṇaḥ śokakarṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्राज्ञप्तो जामदग्न्यो मातरं चाप्यघातयत् । गुरोराज्ञा नैव लंघ्या युक्ताऽयुक्तापि सर्वथा

pitrājñapto jāmadagnyo mātaraṃ cāpyaghātayat | gurorājñā naiva laṃghyā yuktā'yuktāpi sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादेनां त्यजाम्येव रामस्य प्रियकाम्यया । इति संचिंत्य मनसि भ्रातरं प्रत्युवाच सः

tasmādenāṃ tyajāmyeva rāmasya priyakāmyayā | iti saṃciṃtya manasi bhrātaraṃ pratyuvāca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणउवाच। अकृत्यमपि कार्यं वै गुर्वाज्ञां नैव लंघयेत् । तस्मात्कुर्वे भवद्वाक्यं यत्त्वं वदसि सुव्रत

lakṣmaṇauvāca| akṛtyamapi kāryaṃ vai gurvājñāṃ naiva laṃghayet | tasmātkurve bhavadvākyaṃ yattvaṃ vadasi suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं भाषमाणं तं लक्ष्मणं प्रत्युवाच सः । साधुसाधु महाप्राज्ञ त्वया मे तोषितं मनः

ityevaṃ bhāṣamāṇaṃ taṃ lakṣmaṇaṃ pratyuvāca saḥ | sādhusādhu mahāprājña tvayā me toṣitaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यैव रात्रौ जानक्या दोहदस्तापसी क्षणे । तन्मिषेण रथे स्थाप्य मोचयैनां महावने

adyaiva rātrau jānakyā dohadastāpasī kṣaṇe | tanmiṣeṇa rathe sthāpya mocayaināṃ mahāvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं भाषितमाकर्ण्य विशुष्यद्वदनोऽभितः । रुदन्बाष्पकलां मुंचञ्जगाम स्वं निवेशनम्

itthaṃ bhāṣitamākarṇya viśuṣyadvadano'bhitaḥ | rudanbāṣpakalāṃ muṃcañjagāma svaṃ niveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमंत्रं तु समाहूय वचनं तमथाब्रवीत् । रथं मे कुरु सज्जं वै सदश्ववरभूषितम्

sumaṃtraṃ tu samāhūya vacanaṃ tamathābravīt | rathaṃ me kuru sajjaṃ vai sadaśvavarabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तद्वाक्यं समाकर्ण्य रथमानीतवांस्तदा । आनीतं तं रथं दृष्ट्वा लक्ष्मणः शोककर्षितः

sa tadvākyaṃ samākarṇya rathamānītavāṃstadā | ānītaṃ taṃ rathaṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇaḥ śokakarṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमं दुःखमापन्नः संरुह्य स्यंदनं वरम् । निःश्वसञ्जानकीगेहं प्रतस्थे भ्रातृसेवकः

paramaṃ duḥkhamāpannaḥ saṃruhya syaṃdanaṃ varam | niḥśvasañjānakīgehaṃ pratasthe bhrātṛsevakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा चांतःपुरे भ्राता रामस्य मिथिलात्मजाम् । प्रत्यूचे निःश्वसन्वाक्यं दुःखपूरपरिप्लुतः

gatvā cāṃtaḥpure bhrātā rāmasya mithilātmajām | pratyūce niḥśvasanvākyaṃ duḥkhapūrapariplutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातर्जानकि रामेण प्रेषितो भवनं तव । तापसीः प्रति याहि त्वं दोहदप्राप्तिहेतवे

mātarjānaki rāmeṇa preṣito bhavanaṃ tava | tāpasīḥ prati yāhi tvaṃ dohadaprāptihetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं समाकर्ण्य लक्ष्मणस्य विदेहजा । परमं हर्षमापन्ना लक्ष्मणं प्रत्यभाषत

iti vākyaṃ samākarṇya lakṣmaṇasya videhajā | paramaṃ harṣamāpannā lakṣmaṇaṃ pratyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानक्युवाच। धन्याहं मैथिली राज्ञी रामस्य चरणस्मरा । यस्या दोहदपूर्त्यर्थं प्रेषयामास लक्ष्मणम्

jānakyuvāca| dhanyāhaṃ maithilī rājñī rāmasya caraṇasmarā | yasyā dohadapūrtyarthaṃ preṣayāmāsa lakṣmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्याहं ता वनचरीस्तापसीः पतिदेवताः । नमस्कुर्यां च वासोभिः पूजयामि मनोहराः

adyāhaṃ tā vanacarīstāpasīḥ patidevatāḥ | namaskuryāṃ ca vāsobhiḥ pūjayāmi manoharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा रम्यवस्त्राणि महार्हाभरणानि च । मणीन्विमलमुक्ताश्च कर्पूरादिसुगंधिमत्

ityuktvā ramyavastrāṇi mahārhābharaṇāni ca | maṇīnvimalamuktāśca karpūrādisugaṃdhimat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चंदनादिकवस्तूनि विचित्राणि सहस्रधा । जग्राह रघुनाथस्य पत्नी स्वप्रियकाम्यया

caṃdanādikavastūni vicitrāṇi sahasradhā | jagrāha raghunāthasya patnī svapriyakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीता गृहीत्वा सर्वाणि दासीनां करयोर्मुहुः । लक्ष्मणं प्रतिगच्छंती देहल्यां चास्खलत्तदा

sītā gṛhītvā sarvāṇi dāsīnāṃ karayormuhuḥ | lakṣmaṇaṃ pratigacchaṃtī dehalyāṃ cāskhalattadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविचार्य तदौत्सुक्याल्लक्ष्मणं प्रियकारिणम् । उवाच कुत्र सरथो येन मां प्रापयिष्यसि

avicārya tadautsukyāllakṣmaṇaṃ priyakāriṇam | uvāca kutra saratho yena māṃ prāpayiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स निःश्वसन्रथं हैमं जानक्या सह निर्विशत् । सुमंत्रं प्रत्युवाचासौ चालयाश्वान्मनोजवान्

sa niḥśvasanrathaṃ haimaṃ jānakyā saha nirviśat | sumaṃtraṃ pratyuvācāsau cālayāśvānmanojavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सुयुक्तं रथं वाक्याल्लक्ष्मणस्य तु चाह्वयत् । अश्रुपूर्णमुखं पश्यँल्लक्ष्मणं स मुहुर्मुहुः

sa suyuktaṃ rathaṃ vākyāllakṣmaṇasya tu cāhvayat | aśrupūrṇamukhaṃ paśya~llakṣmaṇaṃ sa muhurmuhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहतास्तेन कशया वाहास्तस्यापतन्पथि । न चलंति यदा वाहास्तदा लक्ष्मणमब्रवीत्

āhatāstena kaśayā vāhāstasyāpatanpathi | na calaṃti yadā vāhāstadā lakṣmaṇamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमंत्र उवाच। स्वामिंश्चलंति नो वाहा यत्नेन परिचालिताः । किं करोमि न जानेऽत्र कारणं वाहपातने

sumaṃtra uvāca| svāmiṃścalaṃti no vāhā yatnena paricālitāḥ | kiṃ karomi na jāne'tra kāraṇaṃ vāhapātane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ब्रुवंतं प्रत्यूचे लक्ष्मणो गद्गदस्वरः । सारथिं धैर्यमास्थाय ताडयैतान्कशादिभिः

evaṃ bruvaṃtaṃ pratyūce lakṣmaṇo gadgadasvaraḥ | sārathiṃ dhairyamāsthāya tāḍayaitānkaśādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रुत्वोदितं यंता कथंचित्समचालयत् । तदा स्फुरद्दक्षनेत्रं जानक्या दुःखशंसकम्

etacchrutvoditaṃ yaṃtā kathaṃcitsamacālayat | tadā sphuraddakṣanetraṃ jānakyā duḥkhaśaṃsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैव हृदये शोकः समभूद्दुःखशंसकः । तदैव पक्षिणः पुण्याः कुर्वंति परिवर्तनम्

tadaiva hṛdaye śokaḥ samabhūdduḥkhaśaṃsakaḥ | tadaiva pakṣiṇaḥ puṇyāḥ kurvaṃti parivartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं वीक्ष्यैव वैदेही प्रत्युवाचाथ देवरम् । कथं मे तापसीक्षायै यातुमिच्छा रघूद्वह

evaṃ vīkṣyaiva vaidehī pratyuvācātha devaram | kathaṃ me tāpasīkṣāyai yātumicchā raghūdvaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामे भूयाद्धि कल्याणं भरते वा तथानुजे । तत्प्रजासु च सर्वत्र मा भवंतु विपर्ययाः

rāme bhūyāddhi kalyāṇaṃ bharate vā tathānuje | tatprajāsu ca sarvatra mā bhavaṃtu viparyayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ब्रुवंतीं संवीक्ष्य जानकीं च स लक्ष्मणः । न किंचिदुक्तवान्रुद्ध कंठो बाष्पप्रपूरितः

evaṃ bruvaṃtīṃ saṃvīkṣya jānakīṃ ca sa lakṣmaṇaḥ | na kiṃciduktavānruddha kaṃṭho bāṣpaprapūritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा गच्छंती मृगान्वामं परिवर्तनकारकान् । अपश्यद्दुःखसंघातकारकान्समभाषत

sā gacchaṃtī mṛgānvāmaṃ parivartanakārakān | apaśyadduḥkhasaṃghātakārakānsamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य यन्मे मृगा वामं वर्तयंति तदिष्यते । श्रीरामचरणौ मुक्त्वा गच्छंत्यायुक्तमेव तत्

adya yanme mṛgā vāmaṃ vartayaṃti tadiṣyate | śrīrāmacaraṇau muktvā gacchaṃtyāyuktameva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महिलानां परोधर्मः स्वभर्तृचरणार्चनम् । तन्मुक्त्वान्यत्र यांत्या मे यद्भवेद्युक्तमेव तत्

mahilānāṃ parodharmaḥ svabhartṛcaraṇārcanam | tanmuktvānyatra yāṃtyā me yadbhavedyuktameva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पथि विचारं तु कुर्वंत्या परमार्थतः । जाह्नवी ददृशे देव्या मुनिवृंदैकसेविता

evaṃ pathi vicāraṃ tu kurvaṃtyā paramārthataḥ | jāhnavī dadṛśe devyā munivṛṃdaikasevitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यां जलस्य कल्लोला दृश्यंते दुग्धसंनिभाः । तरंगो दृश्यते यत्र स्वर्गसोपानमूर्तिभृत्

yasyāṃ jalasya kallolā dṛśyaṃte dugdhasaṃnibhāḥ | taraṃgo dṛśyate yatra svargasopānamūrtibhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्या वारिकणस्पर्शान्महापातकसंचयः । पलायते न कुत्रापि स्थानमीक्षन्समंततः

yasyā vārikaṇasparśānmahāpātakasaṃcayaḥ | palāyate na kutrāpi sthānamīkṣansamaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंगां प्राप्याथ सौमित्रिर्जानकीं स्यंदने स्थिताम् । उवाच निर्गलद्बाष्प एहि सीते रथाद्भुवि

gaṃgāṃ prāpyātha saumitrirjānakīṃ syaṃdane sthitām | uvāca nirgaladbāṣpa ehi sīte rathādbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीता तद्वाक्यमाकर्ण्य क्षणादवततार सा । लक्ष्मणेन धृता बाहौ स्खलंती पथि कंटकैः

sītā tadvākyamākarṇya kṣaṇādavatatāra sā | lakṣmaṇena dhṛtā bāhau skhalaṃtī pathi kaṃṭakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.