Library·Padma Purāṇa·5·5.59
शेष उवाच। अथ नावा समुत्तीर्य जाह्नवीं लक्ष्मणस्तदा । जानकीं परतस्तीरे हस्ते धृत्वा वनं ययौ
śeṣa uvāca| atha nāvā samuttīrya jāhnavīṃ lakṣmaṇastadā | jānakīṃ paratastīre haste dhṛtvā vanaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चलंती पथि तदा शुष्यद्वदनलक्षिता । कंटकक्षतसत्पादा स्खलंती च पदे पदे
sā calaṃtī pathi tadā śuṣyadvadanalakṣitā | kaṃṭakakṣatasatpādā skhalaṃtī ca pade pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणस्तां महाघोरे विपिने दुःखदायिनि । प्रवेशयामास तदा राघवाज्ञाविधायकः
lakṣmaṇastāṃ mahāghore vipine duḥkhadāyini | praveśayāmāsa tadā rāghavājñāvidhāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र वृक्षा महाघोरा बर्बूलाः खदिरा घनाः । श्लेष्मातकाश्चिंचिणीकाः शुष्का दावेन वह्निना
yatra vṛkṣā mahāghorā barbūlāḥ khadirā ghanāḥ | śleṣmātakāściṃciṇīkāḥ śuṣkā dāvena vahninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटरस्था महासर्पाः फूत्कुर्वंति सुकोपिताः । घूका घूत्कुर्वते यत्र लोकचित्तभयंकराः
koṭarasthā mahāsarpāḥ phūtkurvaṃti sukopitāḥ | ghūkā ghūtkurvate yatra lokacittabhayaṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्राः सिंहाः सृगालाश्च द्वीपिनोऽतिभयंकराः । दृश्यंते यत्र सरला मनुष्यादाः सुकोपनाः
vyāghrāḥ siṃhāḥ sṛgālāśca dvīpino'tibhayaṃkarāḥ | dṛśyaṃte yatra saralā manuṣyādāḥ sukopanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिषाः सूकरा दुष्टा दंष्ट्रा द्वयविलक्षिताः । कुर्वंति प्राणिनां तापं मानसस्य मदोद्धुराः
mahiṣāḥ sūkarā duṣṭā daṃṣṭrā dvayavilakṣitāḥ | kurvaṃti prāṇināṃ tāpaṃ mānasasya madoddhurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृग्वनं प्रपश्यंती भयेनोपगतज्वरा । कंटकैर्दष्टचरणा लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत्
īdṛgvanaṃ prapaśyaṃtī bhayenopagatajvarā | kaṃṭakairdaṣṭacaraṇā lakṣmaṇaṃ vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानक्युवाच। वीरर्षिमुनिसंसेव्या नाश्रमान्नेत्रसौख्यदान् । नाहं पश्यामि नो तेषां पत्नीश्च सुतपोधनाः
jānakyuvāca| vīrarṣimunisaṃsevyā nāśramānnetrasaukhyadān | nāhaṃ paśyāmi no teṣāṃ patnīśca sutapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यामि केवलं घोरान्पक्षिणः शुष्कवृक्षकान् । दावानलेन तत्सर्वं दह्यमानमिदं वनम्
paśyāmi kevalaṃ ghorānpakṣiṇaḥ śuṣkavṛkṣakān | dāvānalena tatsarvaṃ dahyamānamidaṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां च पश्यामि दुःखार्तमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् । शकुनेतरसाहस्रं भवेन्मम पदे पदे
tvāṃ ca paśyāmi duḥkhārtamaśrupūrṇākulekṣaṇam | śakunetarasāhasraṃ bhavenmama pade pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे कथय वीराग्र्य कथं मुक्ता महात्मना । रामेण दुष्टहृदया क्षिप्रं कथय मे हि तत्
tanme kathaya vīrāgrya kathaṃ muktā mahātmanā | rāmeṇa duṣṭahṛdayā kṣipraṃ kathaya me hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य लक्ष्मणः शोककर्शितः । संरुद्धबाष्पवदनो न किंचित्प्रोक्तवांस्तदा
iti vākyaṃ samākarṇya lakṣmaṇaḥ śokakarśitaḥ | saṃruddhabāṣpavadano na kiṃcitproktavāṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव विपिनं घोरं गच्छंती लक्ष्मणान्विता । पुनरप्याह तं वीरं दुःखार्ता पश्यती मुखम्
tadeva vipinaṃ ghoraṃ gacchaṃtī lakṣmaṇānvitā | punarapyāha taṃ vīraṃ duḥkhārtā paśyatī mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदापि स न तां वक्ति किमपि प्रेक्षुलोलुपः । तदा सात्यंतनिर्बंधं चकार परिपृच्छती
tadāpi sa na tāṃ vakti kimapi prekṣulolupaḥ | tadā sātyaṃtanirbaṃdhaṃ cakāra paripṛcchatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आग्रहेण यदा पृष्टो लक्ष्मणः सीतया तदा । रुद्धकंठो मुहुः शोचन्नवदत्त्यागसंभवम्
āgraheṇa yadā pṛṣṭo lakṣmaṇaḥ sītayā tadā | ruddhakaṃṭho muhuḥ śocannavadattyāgasaṃbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वाक्यं पविना तुल्यं निशम्य मुनिसत्तम । सुलताकृत्तमूलेव बभूवाकल्पवर्जिता
tadvākyaṃ pavinā tulyaṃ niśamya munisattama | sulatākṛttamūleva babhūvākalpavarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव पृथिवी तां न जग्राह तनयामिमाम् । रामो विपापिनीं सीतां न जह्यादिति शंकिनी
tadaiva pṛthivī tāṃ na jagrāha tanayāmimām | rāmo vipāpinīṃ sītāṃ na jahyāditi śaṃkinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितां तां तु वैदेहीं दृष्ट्वा सौमित्रिरुत्सुकः । पल्लवाग्र्यसमीरेण संज्ञितां तु चकार सः
patitāṃ tāṃ tu vaidehīṃ dṛṣṭvā saumitrirutsukaḥ | pallavāgryasamīreṇa saṃjñitāṃ tu cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संज्ञां प्राप्ता ह्युवाचेदं मा हास्यं कुरु देवर । कथं मां पापरहितां त्यजते स रघूद्वहः
saṃjñāṃ prāptā hyuvācedaṃ mā hāsyaṃ kuru devara | kathaṃ māṃ pāparahitāṃ tyajate sa raghūdvahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बहुविलप्याथ लक्ष्मणं दुःखसंयुतम् । संवीक्ष्यमू र्च्छिता भूमौ पपात परिदुःखिता
evaṃ bahuvilapyātha lakṣmaṇaṃ duḥkhasaṃyutam | saṃvīkṣyamū rcchitā bhūmau papāta pariduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तेनापि संज्ञां सा प्राप्य दुःखपरिप्लुता । जगाद रामचरणौ स्मंरती शोकविक्षता
muhūrtenāpi saṃjñāṃ sā prāpya duḥkhapariplutā | jagāda rāmacaraṇau smaṃratī śokavikṣatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघुनाथो महाबुद्धिस्त्यजते मां कथं महान् । यो मदर्थे पयोराशिं बद्धवान्वानरैर्युतः
raghunātho mahābuddhistyajate māṃ kathaṃ mahān | yo madarthe payorāśiṃ baddhavānvānarairyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं मां महावीरो निष्पापां रजकोक्तितः । त्यजिष्यति ममैवात्र दैवं तु प्रतिकूलितम्
sa kathaṃ māṃ mahāvīro niṣpāpāṃ rajakoktitaḥ | tyajiṣyati mamaivātra daivaṃ tu pratikūlitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वदन्ती पुनरपि मूर्च्छां प्राप्ता विदेहजा । मूर्च्छितां तां समीक्ष्याथ रुरोद विकृतस्वरः
evaṃ vadantī punarapi mūrcchāṃ prāptā videhajā | mūrcchitāṃ tāṃ samīkṣyātha ruroda vikṛtasvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः संज्ञामवाप्यैवं सौमित्रिं निजगाद सा । दुःखातुरं वीक्षमाणा रुद्धकंठं सुदुःखिता
punaḥ saṃjñāmavāpyaivaṃ saumitriṃ nijagāda sā | duḥkhāturaṃ vīkṣamāṇā ruddhakaṃṭhaṃ suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौमित्रे गच्छ रामं त्वं धर्ममूर्तिं यशोनिधिम् । मद्वाक्यमेवैतद्ब्रूयाः समक्षं तपसां निधेः
saumitre gaccha rāmaṃ tvaṃ dharmamūrtiṃ yaśonidhim | madvākyamevaitadbrūyāḥ samakṣaṃ tapasāṃ nidheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां तत्याज भवान्यद्वै जानन्नपि विपापिनीम् । कुलस्य सदृशं किं वा शास्त्रज्ञानस्य तत्फलम्
māṃ tatyāja bhavānyadvai jānannapi vipāpinīm | kulasya sadṛśaṃ kiṃ vā śāstrajñānasya tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं तव पदे रक्तां त्वदुच्छिष्टभुजं हि माम् । भवांस्तत्याज तत्सर्वं मम दैवं तु कारणम्
nityaṃ tava pade raktāṃ tvaducchiṣṭabhujaṃ hi mām | bhavāṃstatyāja tatsarvaṃ mama daivaṃ tu kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्याणं तव सर्वत्र भूयाद्वीरवरोत्तम । अहं तावद्वने त्वां हि स्मरंती प्राणधारिका
kalyāṇaṃ tava sarvatra bhūyādvīravarottama | ahaṃ tāvadvane tvāṃ hi smaraṃtī prāṇadhārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा कर्मणा वाचा भवानेव ममोत्तमः । अन्ये तुच्छीकृताः सर्वे मनसा रघुवंशज
manasā karmaṇā vācā bhavāneva mamottamaḥ | anye tucchīkṛtāḥ sarve manasā raghuvaṃśaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेभवे भवानेव पतिर्भूयान्महीश्वर । त्वत्पदस्मरणानेक हतपापा सतीश्वरी
bhavebhave bhavāneva patirbhūyānmahīśvara | tvatpadasmaraṇāneka hatapāpā satīśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वश्रूजनं ब्रूहि सर्वं मत्संदेशं रघूत्तम । त्यक्ता वने महाघोरे रामेण निरघा सती
śvaśrūjanaṃ brūhi sarvaṃ matsaṃdeśaṃ raghūttama | tyaktā vane mahāghore rāmeṇa niraghā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मरामि चरणौ युष्मद्वने मृगगणैर्युते । अंतर्वत्नी वने त्यक्ता रामेण सुमहात्मना
smarāmi caraṇau yuṣmadvane mṛgagaṇairyute | aṃtarvatnī vane tyaktā rāmeṇa sumahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौमित्रे शृणु मद्वाक्यं भद्रं भूयाद्रघूत्तमे । इदानीं संत्यजे प्राणान्रामवीर्यं सुरक्षती
saumitre śṛṇu madvākyaṃ bhadraṃ bhūyādraghūttame | idānīṃ saṃtyaje prāṇānrāmavīryaṃ surakṣatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं रामवचनं तथ्यं यत्करोषि शुभं तव । परतंत्त्रेण तत्कार्यं रामपादाब्जसेविना
tvaṃ rāmavacanaṃ tathyaṃ yatkaroṣi śubhaṃ tava | parataṃttreṇa tatkāryaṃ rāmapādābjasevinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ त्वं राम सविधे शिवाः पंथान एव ते । ममोपरि कृपा कार्या स्मर्तव्याहं कदा कदा
gaccha tvaṃ rāma savidhe śivāḥ paṃthāna eva te | mamopari kṛpā kāryā smartavyāhaṃ kadā kadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मूर्च्छिता भूमौ पपात पुरतस्तदा । लक्ष्मणो दुःखमापेदे वीक्ष्य मूर्च्छितजानकीम्
ityuktvā mūrcchitā bhūmau papāta puratastadā | lakṣmaṇo duḥkhamāpede vīkṣya mūrcchitajānakīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीजयामास वासोग्रैः संज्ञां प्राप्तां प्रकृत्य च । सौमित्रिः सांत्वयामास वचनैर्मधुरैर्मुहुः
vījayāmāsa vāsograiḥ saṃjñāṃ prāptāṃ prakṛtya ca | saumitriḥ sāṃtvayāmāsa vacanairmadhurairmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मण उवाच। एष गच्छामि रामं वै गत्वा शंसामि सर्वशः । समीपे ते मुनेरस्ति वाल्मीकेराश्रमो महान्
lakṣmaṇa uvāca| eṣa gacchāmi rāmaṃ vai gatvā śaṃsāmi sarvaśaḥ | samīpe te munerasti vālmīkerāśramo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा तां परिक्रम्य दुःखितो बाष्पपूरितः । मुंचन्नश्रुकलां दुःखाद्ययौ रामं महीपतिम्
ityuktvā tāṃ parikramya duḥkhito bāṣpapūritaḥ | muṃcannaśrukalāṃ duḥkhādyayau rāmaṃ mahīpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानकी देवरं यांतं वीक्ष्य विस्मितलोचना । हसत्ययं महाभागो लक्ष्मणो देवरो मम
jānakī devaraṃ yāṃtaṃ vīkṣya vismitalocanā | hasatyayaṃ mahābhāgo lakṣmaṇo devaro mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं मां प्राणतः प्रेष्ठां विपापां राघवोऽत्यजत् । इति संचिंतयंती सा तमैक्षदनिमेषणा
kathaṃ māṃ prāṇataḥ preṣṭhāṃ vipāpāṃ rāghavo'tyajat | iti saṃciṃtayaṃtī sā tamaikṣadanimeṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाह्नवीं सर्वथोत्तीर्णां ज्ञात्वा सत्यं स्वहापनम् । पतिता प्राणसंदेहं प्राप्ता मूर्च्छां गता तदा
jāhnavīṃ sarvathottīrṇāṃ jñātvā satyaṃ svahāpanam | patitā prāṇasaṃdehaṃ prāptā mūrcchāṃ gatā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा हंसाः स्वपक्षाभ्यां जलमानीय सर्वतः । सिषिचुर्मधुरो वायुर्ववौ पुष्पसुगंधिमान्
tadā haṃsāḥ svapakṣābhyāṃ jalamānīya sarvataḥ | siṣicurmadhuro vāyurvavau puṣpasugaṃdhimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिणः पुष्करैः स्वीयैर्जलपूर्णैः समंततः । व्याप्तं शरीरं रजसा क्षालयंत इवागताः
kariṇaḥ puṣkaraiḥ svīyairjalapūrṇaiḥ samaṃtataḥ | vyāptaṃ śarīraṃ rajasā kṣālayaṃta ivāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगास्तदंतिकं प्राप्य संतस्थुर्विस्मितेक्षणाः । नगाः पुष्पयुता आसंस्तत्कालं मधुना विना
mṛgāstadaṃtikaṃ prāpya saṃtasthurvismitekṣaṇāḥ | nagāḥ puṣpayutā āsaṃstatkālaṃ madhunā vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्समये वृत्ते संज्ञां प्राप्य तदा सती । विललाप सुदुःखार्ता रामरामेति जल्पती
etasminsamaye vṛtte saṃjñāṃ prāpya tadā satī | vilalāpa suduḥkhārtā rāmarāmeti jalpatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा नाथ दीनबंधो हे करुणामयसंनिधे । अपराधादृते मां त्वं कथं त्यजसि वै वने
hā nātha dīnabaṃdho he karuṇāmayasaṃnidhe | aparādhādṛte māṃ tvaṃ kathaṃ tyajasi vai vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमादिभाषंती विलपंती मुहुर्मुहुः । इतस्ततः प्रपश्यंती संमूर्च्छंती पुनःपुनः
ityevamādibhāṣaṃtī vilapaṃtī muhurmuhuḥ | itastataḥ prapaśyaṃtī saṃmūrcchaṃtī punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स्वशिष्यैर्भगवान्वाल्मीकिः संगतो वनम् । शुश्राव रुदितं तत्र करुणास्वरभाषितम्
tadā svaśiṣyairbhagavānvālmīkiḥ saṃgato vanam | śuśrāva ruditaṃ tatra karuṇāsvarabhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यान्प्रति जगादाथ पश्यंतु वनमध्यतः । को रोदिति महाघोरे विपिने दुःखितस्वरः
śiṣyānprati jagādātha paśyaṃtu vanamadhyataḥ | ko roditi mahāghore vipine duḥkhitasvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते प्रयुक्ताश्च मुनिना संजग्मुर्यत्र जानकी । रामरामेति भाषंती बाष्पपूरपरिप्लुता
te prayuktāśca muninā saṃjagmuryatra jānakī | rāmarāmeti bhāṣaṃtī bāṣpapūrapariplutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा स्त्रियमौत्सुक्याद्वाल्मीकिं प्रत्यगुर्मुनिम् । श्रुत्वा तदीरितं वाक्यं जगामासौ ततो मुनिः
tāṃ dṛṣṭvā striyamautsukyādvālmīkiṃ pratyagurmunim | śrutvā tadīritaṃ vākyaṃ jagāmāsau tato muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तं तपसां राशिं जानकी पतिदेवता । नमोस्तु मुनये वेदमूर्तये व्रतवार्धये
dṛṣṭvā taṃ tapasāṃ rāśiṃ jānakī patidevatā | namostu munaye vedamūrtaye vratavārdhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तवंतीं तां सीतामाशीर्भिरभ्यनंदयत् । भर्त्रा सह चिरंजीव पुत्रौ प्राप्नुहि शोभनौ
ityuktavaṃtīṃ tāṃ sītāmāśīrbhirabhyanaṃdayat | bhartrā saha ciraṃjīva putrau prāpnuhi śobhanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासि त्वं किं वने घोरे संगतासि किमीदृशी । सर्वं मे शंस जानीयां तव दुःखस्य कारणम्
kāsi tvaṃ kiṃ vane ghore saṃgatāsi kimīdṛśī | sarvaṃ me śaṃsa jānīyāṃ tava duḥkhasya kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तदा प्रत्युवाचेमं रामस्य महिला मुनिम् । निःश्वसंती करुणया गिरासंजातवेपथुः
sā tadā pratyuvācemaṃ rāmasya mahilā munim | niḥśvasaṃtī karuṇayā girāsaṃjātavepathuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु मे वाक्यमर्थोक्तं सर्वदुःखस्य कारणम् । जानीहि मां भूमिपते रघुनाथस्य सेवकीम्
śṛṇu me vākyamarthoktaṃ sarvaduḥkhasya kāraṇam | jānīhi māṃ bhūmipate raghunāthasya sevakīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपराधं विना त्यक्ता न जाने तत्र कारणम् । लक्ष्मणो मां विमुच्यात्र गतवान्राघवाज्ञया
aparādhaṃ vinā tyaktā na jāne tatra kāraṇam | lakṣmaṇo māṃ vimucyātra gatavānrāghavājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वाश्रुकलापूर्णं बिभ्रतीं मुखपंकजम् । वाल्मीकिः सांत्वयन्प्राह जानकीं कमलेक्षणाम्
ityuktvāśrukalāpūrṇaṃ bibhratīṃ mukhapaṃkajam | vālmīkiḥ sāṃtvayanprāha jānakīṃ kamalekṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिं मां विजानीहि पितुस्तव गुरुं मुनिम् । दुःखं मा कुरु वैदेहि ह्यागच्छ मम चाश्रमम्
vālmīkiṃ māṃ vijānīhi pitustava guruṃ munim | duḥkhaṃ mā kuru vaidehi hyāgaccha mama cāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्नस्थाने पितुर्गेहं जानीहि पतिदेवते । ईदृशे कर्मणि मम रोषोस्त्वेव महीपतेः
bhinnasthāne piturgehaṃ jānīhi patidevate | īdṛśe karmaṇi mama roṣostveva mahīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वचः समाकर्ण्य जानकी पतिदेवता । दुःखपूर्णाश्रुवदना किंचित्सुखमवाप सा
evaṃ vacaḥ samākarṇya jānakī patidevatā | duḥkhapūrṇāśruvadanā kiṃcitsukhamavāpa sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेष उवाच। वाल्मीकिः सांत्वयित्वैनां दुःखपूराकुलेक्षणाम् । निनाय स्वाश्रमं पुण्यं तापसीवृन्दपूरितम्
śeṣa uvāca| vālmīkiḥ sāṃtvayitvaināṃ duḥkhapūrākulekṣaṇām | nināya svāśramaṃ puṇyaṃ tāpasīvṛndapūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा गच्छंती पृष्ठतोऽस्य वाल्मीकेस्तपसां निधेः । रराजेंदोः पृष्ठतो वै तारकेव मनोहरा
sā gacchaṃtī pṛṣṭhato'sya vālmīkestapasāṃ nidheḥ | rarājeṃdoḥ pṛṣṭhato vai tārakeva manoharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिः प्राप्य च स्वीयमाश्रमं मुनिपूरितम् । तापसीः प्रतिसंचख्यौ जानकीं स्वाश्रमं गताम्
vālmīkiḥ prāpya ca svīyamāśramaṃ munipūritam | tāpasīḥ pratisaṃcakhyau jānakīṃ svāśramaṃ gatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदेही तापसीः सर्वा नमश्चक्रे महामनाः । परस्परं प्रहृषिताः परिरंभं समाचरन्
vaidehī tāpasīḥ sarvā namaścakre mahāmanāḥ | parasparaṃ prahṛṣitāḥ pariraṃbhaṃ samācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिर्निजशिष्यान्स प्रत्युवाच तपोनिधिः । रच्यतां बत जानक्याः पर्णशाला मनोरमा
vālmīkirnijaśiṣyānsa pratyuvāca taponidhiḥ | racyatāṃ bata jānakyāḥ parṇaśālā manoramā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तं वाक्यमाकर्ण्य वाल्मीकेः सुमनोरमम् । व्यरचन्पत्रकैः शालां दारुभिः सुमनोहराम्
ityuktaṃ vākyamākarṇya vālmīkeḥ sumanoramam | vyaracanpatrakaiḥ śālāṃ dārubhiḥ sumanoharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रावसद्धि वैदेही पतिव्रतपरायणा । वाल्मीकेः परिचर्यां च कुर्वंती फलभक्षिका
tatrāvasaddhi vaidehī pativrataparāyaṇā | vālmīkeḥ paricaryāṃ ca kurvaṃtī phalabhakṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपंती रामरामेति मनसा वचसा स्वयम् । निनाय दिवसांस्तत्र जानकी पतिदेवता
japaṃtī rāmarāmeti manasā vacasā svayam | nināya divasāṃstatra jānakī patidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काले सासूत पूत्रौ द्वौ मनोहरवपुर्धरौ । रामचंद्र प्रतिनिधी ह्यश्विनाविव जानकी
kāle sāsūta pūtrau dvau manoharavapurdharau | rāmacaṃdra pratinidhī hyaśvināviva jānakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा तु मुनिर्हृष्टो जानक्याः पुत्रसंभवम् । चकार जातकर्मादि संस्कारान्मंत्रवित्तमः
tacchrutvā tu munirhṛṣṭo jānakyāḥ putrasaṃbhavam | cakāra jātakarmādi saṃskārānmaṃtravittamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशैर्लवैश्च वाल्मीकिर्मुनिः कर्माणि चाचरत् । तन्नाम्ना पुत्रयोराख्या कुशो लव इति स्फुटा
kuśairlavaiśca vālmīkirmuniḥ karmāṇi cācarat | tannāmnā putrayorākhyā kuśo lava iti sphuṭā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिर्यत्र विरजा मंगलं तद्यथाचरत् । अत्यंतं हृष्टचित्ता सा बभूव कमलेक्षणा
vālmīkiryatra virajā maṃgalaṃ tadyathācarat | atyaṃtaṃ hṛṣṭacittā sā babhūva kamalekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दिने लवणं हत्वा शत्रुघ्नः स्वल्पसैनिकः । आगमच्चाश्रमे चास्य वाल्मीकेर्निशि शोभने
taddine lavaṇaṃ hatvā śatrughnaḥ svalpasainikaḥ | āgamaccāśrame cāsya vālmīkerniśi śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा वाल्मीकिना शिष्टः शत्रुघ्नो रघुनायकम् । मा शंस जानकीपुत्रौ कथयिष्याम्यहं पुरः
tadā vālmīkinā śiṣṭaḥ śatrughno raghunāyakam | mā śaṃsa jānakīputrau kathayiṣyāmyahaṃ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानकीपुत्रकौ तत्र ववृधाते मनोरमौ । कंदमूलफलैः पुष्टौ व्यदधादुन्मदौ वरौ
jānakīputrakau tatra vavṛdhāte manoramau | kaṃdamūlaphalaiḥ puṣṭau vyadadhādunmadau varau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लप्रतिपदायाश्च शशीव सुमनोहरौ । कालेन संस्कृतौ जातावुपनीतौ मनोहरौ
śuklapratipadāyāśca śaśīva sumanoharau | kālena saṃskṛtau jātāvupanītau manoharau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनीयमुनिर्वेदं सांगमध्यापयत्सुतौ । सरहस्यं धनुर्वेदं रामायणमपाठयत्
upanīyamunirvedaṃ sāṃgamadhyāpayatsutau | sarahasyaṃ dhanurvedaṃ rāmāyaṇamapāṭhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिना च धनुषी दत्ते स्वर्णसुभूषिते । अभेद्ये सगुणे श्रेष्ठे वैरिवृंदविदारणे
vālmīkinā ca dhanuṣī datte svarṇasubhūṣite | abhedye saguṇe śreṣṭhe vairivṛṃdavidāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इषुधी बाणसंपूर्णौ अक्षये करवालके । चर्माण्यभेद्यानि ददौ जानक्यात्मजयोस्तदा
iṣudhī bāṇasaṃpūrṇau akṣaye karavālake | carmāṇyabhedyāni dadau jānakyātmajayostadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुर्धरौ धनुर्वेदपारगावाश्रमे मुदा । चरंतौ तत्र रेजाते अश्विनाविव शोभनौ
dhanurdharau dhanurvedapāragāvāśrame mudā | caraṃtau tatra rejāte aśvināviva śobhanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानकी वीक्ष्य पुत्रौ द्वौ खड्गचर्मधरौ वरौ । परमं हर्षमापन्ना विरहोद्भवमत्यजत्
jānakī vīkṣya putrau dvau khaḍgacarmadharau varau | paramaṃ harṣamāpannā virahodbhavamatyajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ते कथितो विप्र जानक्याः पुत्रसंभवः । अतः शृणुष्व यद्वृत्तं वीरबाहुविकृंतनम्
eṣa te kathito vipra jānakyāḥ putrasaṃbhavaḥ | ataḥ śṛṇuṣva yadvṛttaṃ vīrabāhuvikṛṃtanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.