Library·Padma Purāṇa·5·5.62
शेष उवाच। मूर्च्छितं मारुतिं श्रुत्वा शत्रुघ्नः शोकमाययौ । किंकर्तव्यं मया संख्ये बालकोऽयं महाबलः
śeṣa uvāca| mūrcchitaṃ mārutiṃ śrutvā śatrughnaḥ śokamāyayau | kiṃkartavyaṃ mayā saṃkhye bālako'yaṃ mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयं रथे हेममये तिष्ठन्वीरवरैः सह । योद्धुं प्रागाल्लवो यत्र विचित्ररणकोविदः
svayaṃ rathe hemamaye tiṣṭhanvīravaraiḥ saha | yoddhuṃ prāgāllavo yatra vicitraraṇakovidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवं ददर्श शिशुतां प्राप्तं राममिव क्षितौ । धनुर्बाणकरं वीरान्क्षिपंतं रणमूर्धनि
lavaṃ dadarśa śiśutāṃ prāptaṃ rāmamiva kṣitau | dhanurbāṇakaraṃ vīrānkṣipaṃtaṃ raṇamūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचारयामास तदा कोऽयं रामस्वरूपधृक् । नीलोत्पलदलश्यामं वपुर्बिभ्रन्मनोहरम्
vicārayāmāsa tadā ko'yaṃ rāmasvarūpadhṛk | nīlotpaladalaśyāmaṃ vapurbibhranmanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष वै देहतनुजा सुतो भवति नान्यथा । अस्मान्विजित्य समरे यास्यते मृगराडिव
eṣa vai dehatanujā suto bhavati nānyathā | asmānvijitya samare yāsyate mṛgarāḍiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं नो जयो भाव्यः शक्त्या विरहितात्मनाम् । अशक्ताः किं करिष्यामः समरे रणकोविदाः
asmākaṃ no jayo bhāvyaḥ śaktyā virahitātmanām | aśaktāḥ kiṃ kariṣyāmaḥ samare raṇakovidāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं स विचार्याथ बालकं तु वचोऽब्रवीत् । रणे कुतुककर्तारं वीरकोटिनिपातकम्
ityevaṃ sa vicāryātha bālakaṃ tu vaco'bravīt | raṇe kutukakartāraṃ vīrakoṭinipātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्त्वं बाल रणेऽस्माकं वीरान्पातयसि क्षितौ । न जानीषे बलं राज्ञो रामस्य दनुजार्दिनः
kastvaṃ bāla raṇe'smākaṃ vīrānpātayasi kṣitau | na jānīṣe balaṃ rājño rāmasya danujārdinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का ते माता पिता कस्ते सुभाग्यो जयमाप्तवान् । नाम किं विश्रुतं लोके जानीयां ते महाबल
kā te mātā pitā kaste subhāgyo jayamāptavān | nāma kiṃ viśrutaṃ loke jānīyāṃ te mahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुञ्च वाहः कथं बद्धः शिशुत्वात्तत्क्षमामि ते । आयाहि रामं वीक्षस्व दास्यते बहुलं तव
muñca vāhaḥ kathaṃ baddhaḥ śiśutvāttatkṣamāmi te | āyāhi rāmaṃ vīkṣasva dāsyate bahulaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो बालको वीरो वचः शत्रुघ्नमावदत् । किं ते नाम्नाथ पित्रा वा कुलेन वयसा तथा
ityukto bālako vīro vacaḥ śatrughnamāvadat | kiṃ te nāmnātha pitrā vā kulena vayasā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यस्व समरे वीर चेत्त्वं बलयुतो भवेः । कुशं वीरं नमस्कृत्य पादयोर्याहि नान्यथा
yudhyasva samare vīra cettvaṃ balayuto bhaveḥ | kuśaṃ vīraṃ namaskṛtya pādayoryāhi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्राता रामस्य वीरो भूर्नावयोर्बलिनां वरः । वाहं विमोचय बलाच्छक्तिस्ते विद्यते यदि
bhrātā rāmasya vīro bhūrnāvayorbalināṃ varaḥ | vāhaṃ vimocaya balācchaktiste vidyate yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा शरसंधानं कृत्वा प्राहरदुद्भटः । हृदये मस्तके चैव भुजयो रणमंडले
ityuktvā śarasaṃdhānaṃ kṛtvā prāharadudbhaṭaḥ | hṛdaye mastake caiva bhujayo raṇamaṃḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा प्रकुपितो राजा धनुः सज्यमथाकरोत् । नादयन्मेघगंभीरं त्रासयन्निव बालकम्
tadā prakupito rājā dhanuḥ sajyamathākarot | nādayanmeghagaṃbhīraṃ trāsayanniva bālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाणानपरिसंख्यातान्मुमोच बलिनां वरः । बालो बलेन चिच्छेद सर्वांस्तान्सायकव्रजान्
bāṇānaparisaṃkhyātānmumoca balināṃ varaḥ | bālo balena ciccheda sarvāṃstānsāyakavrajān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवस्यानेकधा मुक्तैर्बाणैर्व्याप्तं महीतलम् । व्यतीपाते प्रदत्तस्य दानस्येवाक्षयं गताः
lavasyānekadhā muktairbāṇairvyāptaṃ mahītalam | vyatīpāte pradattasya dānasyevākṣayaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते बाणा व्योमसकलं व्याप्नुवँल्लवसंधिताः । सूर्यमंडलमासाद्य प्रवर्तंते समंततः
te bāṇā vyomasakalaṃ vyāpnuva~llavasaṃdhitāḥ | sūryamaṃḍalamāsādya pravartaṃte samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारुतो नाविशद्यत्र बाणपंजरगोचरे । मनुष्याणां तु का वार्ता क्षणजीवितशंसिनाम्
māruto nāviśadyatra bāṇapaṃjaragocare | manuṣyāṇāṃ tu kā vārtā kṣaṇajīvitaśaṃsinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बाणान्विस्तृतान्दृष्ट्वा शत्रुघ्नो विस्मयं गतः । अच्छिनच्छतसाहस्रं बाणमोचनकोविदः
tadbāṇānvistṛtāndṛṣṭvā śatrughno vismayaṃ gataḥ | acchinacchatasāhasraṃ bāṇamocanakovidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताञ्छिन्नान्सायकान्सर्वान्स्वीयान्दृष्ट्वा कुशानुजः । धनुश्चिच्छेद तरसा शत्रुघ्नस्य महीपतेः
tāñchinnānsāyakānsarvānsvīyāndṛṣṭvā kuśānujaḥ | dhanuściccheda tarasā śatrughnasya mahīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽन्यद्धनुरुपादाय यावन्मुंचति सायकान् । तावद्बभंज सरथं सायकैः शितपर्वभिः
so'nyaddhanurupādāya yāvanmuṃcati sāyakān | tāvadbabhaṃja sarathaṃ sāyakaiḥ śitaparvabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करस्थमच्छिनच्चापं सुदृढं गुणपूरितम् । तत्कर्मापूजयन्वीरा रणमंडलवर्तिनः
karasthamacchinaccāpaṃ sudṛḍhaṃ guṇapūritam | tatkarmāpūjayanvīrā raṇamaṃḍalavartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सच्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । अन्यं रथं समास्थाय ययौ योद्धुं लवं बलात्
sacchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ | anyaṃ rathaṃ samāsthāya yayau yoddhuṃ lavaṃ balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकबाणनिर्भिन्नः स्रवद्रक्तकलेवरः । पुष्पितः किंशुक इव शुशुभे रणमध्यगः
anekabāṇanirbhinnaḥ sravadraktakalevaraḥ | puṣpitaḥ kiṃśuka iva śuśubhe raṇamadhyagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नबाणप्रहतः परं कोपमुपागमत् । बाणसंधानचतुरः कुंडलीकृत चापवान्
śatrughnabāṇaprahataḥ paraṃ kopamupāgamat | bāṇasaṃdhānacaturaḥ kuṃḍalīkṛta cāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशीर्णकवचं देहं शिरोमुकुटवर्जितम् । स्रवद्रक्तपरिप्लुष्टं शत्रुघ्नस्य चकार सः
viśīrṇakavacaṃ dehaṃ śiromukuṭavarjitam | sravadraktaparipluṣṭaṃ śatrughnasya cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा रामानुजः क्रुद्धो दशबाणाञ्छिताग्रकान् । मुमोच प्राणसंहारकारकान्कुपितो भृशम्
tadā rāmānujaḥ kruddho daśabāṇāñchitāgrakān | mumoca prāṇasaṃhārakārakānkupito bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तांस्तांस्तिलशः कृत्वा बाणैर्निशितपर्वभिः । ताडयामास हृदये शत्रुघ्नस्याष्टभिः शरैः
sa tāṃstāṃstilaśaḥ kṛtvā bāṇairniśitaparvabhiḥ | tāḍayāmāsa hṛdaye śatrughnasyāṣṭabhiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यंतं बाणपीडार्तो लवं बलिनमुत्स्मरन् । दुःसहं मन्यमानस्तं शरान्मुंचन्नभूत्तदा
atyaṃtaṃ bāṇapīḍārto lavaṃ balinamutsmaran | duḥsahaṃ manyamānastaṃ śarānmuṃcannabhūttadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा लवेन तीक्ष्णेन हृदि भिन्नो विशालके । अर्धचंद्रसमानेन तीक्ष्णपर्वसुशोभिना
tadā lavena tīkṣṇena hṛdi bhinno viśālake | ardhacaṃdrasamānena tīkṣṇaparvasuśobhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विद्धो हृदि बाणेन पीडां प्राप्तः सुदारुणाम् । पपात स्यंदनोपस्थे धनुःपाणिः सुशोभितः
sa viddho hṛdi bāṇena pīḍāṃ prāptaḥ sudāruṇām | papāta syaṃdanopasthe dhanuḥpāṇiḥ suśobhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नं मूर्छितं दृष्ट्वा नृपाश्च सुरथादयः । दुद्रुवुर्लवमुद्युक्ता जयप्राप्त्यै रणे तदा
śatrughnaṃ mūrchitaṃ dṛṣṭvā nṛpāśca surathādayaḥ | dudruvurlavamudyuktā jayaprāptyai raṇe tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरथो विमलो वीरो राजा वीरमणिस्तथा । सुमदो रिपुतापाद्याः परिवव्रुश्च संयुगे
suratho vimalo vīro rājā vīramaṇistathā | sumado riputāpādyāḥ parivavruśca saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित्क्षुरप्रैर्मुसलैः केचिद्बाणैः सुदारुणैः । प्रासैः परशुभिः केचित्सर्वतः प्राहरन्नृपाः
kecitkṣuraprairmusalaiḥ kecidbāṇaiḥ sudāruṇaiḥ | prāsaiḥ paraśubhiḥ kecitsarvataḥ prāharannṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानधर्मेण युद्धोत्कान्दृष्ट्वा वीरशिरोमणिः । दशभिर्दशभिर्बाणैस्ताडयामास संयुगे
tānadharmeṇa yuddhotkāndṛṣṭvā vīraśiromaṇiḥ | daśabhirdaśabhirbāṇaistāḍayāmāsa saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते बाणवर्षविहता रणमध्ये सुकोपनाः । केचित्पलायिताः केचिन्मुमुहुर्युद्धमंडले
te bāṇavarṣavihatā raṇamadhye sukopanāḥ | kecitpalāyitāḥ kecinmumuhuryuddhamaṃḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्स राजा शत्रुघ्नो मूर्च्छां संत्यज्य संगरे । लवं प्रायान्महावीरं योद्धुं बलसमन्वितः
tāvatsa rājā śatrughno mūrcchāṃ saṃtyajya saṃgare | lavaṃ prāyānmahāvīraṃ yoddhuṃ balasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य तं लवं प्राह धन्योसि शिशुसन्निभः । न बालस्त्वं सुरः कश्चिच्छलितुं मां समागतः
āgatya taṃ lavaṃ prāha dhanyosi śiśusannibhaḥ | na bālastvaṃ suraḥ kaścicchalituṃ māṃ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केनापि नहि वीरेण पातितो रणमंडले । त्वयाहं प्रापितो मूर्च्छां समक्षं मम पश्यतः
kenāpi nahi vīreṇa pātito raṇamaṃḍale | tvayāhaṃ prāpito mūrcchāṃ samakṣaṃ mama paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं पश्य मे वीर्यं त्वां संख्ये पातयाम्यहम् । सहस्व बाणमेकं त्वं मापलायस्व बालक
idānīṃ paśya me vīryaṃ tvāṃ saṃkhye pātayāmyaham | sahasva bāṇamekaṃ tvaṃ māpalāyasva bālaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा समरे बालं शरमेकं समाददे । यमवक्त्रसमं घोरं लवणो येन घातितः
ityuktvā samare bālaṃ śaramekaṃ samādade | yamavaktrasamaṃ ghoraṃ lavaṇo yena ghātitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संधाय बाणं जाज्वल्यं हृदि भेत्तुं मनो दधत् । लवं वीरसहस्राणां वह्निवत्सर्वदाहकम्
saṃdhāya bāṇaṃ jājvalyaṃ hṛdi bhettuṃ mano dadhat | lavaṃ vīrasahasrāṇāṃ vahnivatsarvadāhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं बाणं प्रज्वलंतं स द्योतयंतं दिशो दश । दृष्ट्वा सस्मार बलिनं कुशं वैरिनिपातिनम्
taṃ bāṇaṃ prajvalaṃtaṃ sa dyotayaṃtaṃ diśo daśa | dṛṣṭvā sasmāra balinaṃ kuśaṃ vairinipātinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यस्मिन्समये वीरो भ्राता स्याद्बलवान्मम । तदा शत्रुघ्नवशता न मे स्याद्भयमुल्बणम्
yadyasminsamaye vīro bhrātā syādbalavānmama | tadā śatrughnavaśatā na me syādbhayamulbaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तर्कयतस्तस्य लवस्य च महात्मनः । हृदि लग्नो महाबाणो घोरः कालानलोपमः
evaṃ tarkayatastasya lavasya ca mahātmanaḥ | hṛdi lagno mahābāṇo ghoraḥ kālānalopamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्च्छां प्राप तदा वीरो भूपसायकसंहतः । संगरे सर्ववीराणां शिरोभिः समलंकृते
mūrcchāṃ prāpa tadā vīro bhūpasāyakasaṃhataḥ | saṃgare sarvavīrāṇāṃ śirobhiḥ samalaṃkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखण्डे शेषवात्स्यायनसंवादे रामाश्वमेधे लवमूर्च्छानाम द्विषष्टितमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṇḍe śeṣavātsyāyanasaṃvāde rāmāśvamedhe lavamūrcchānāma dviṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.