शेष उवाच।
लवं विमूर्च्छितं दृष्ट्वा बलिवैरिविदारणम् ।
शत्रुघ्नो जयमापेदे रणमूर्ध्नि महाबलः
śeṣa uvāca|
lavaṃ vimūrcchitaṃ dṛṣṭvā balivairividāraṇam |
śatrughno jayamāpede raṇamūrdhni mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवं बालं रथे स्थाप्य शिरस्त्राणाद्यलंकृतम् ।
रामप्रतिनिधिं मूर्त्या ततो गंतुमियेष सः
lavaṃ bālaṃ rathe sthāpya śirastrāṇādyalaṃkṛtam |
rāmapratinidhiṃ mūrtyā tato gaṃtumiyeṣa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वमित्रं शत्रुणा ग्रस्तमिति दुःखसमन्विताः ।
बालामात्रेऽस्य सीतायै त्वरिताः संन्यवेदयन्
svamitraṃ śatruṇā grastamiti duḥkhasamanvitāḥ |
bālāmātre'sya sītāyai tvaritāḥ saṃnyavedayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाला ऊचुः।
मातर्जानकि ते पुत्रो बलाद्वाहमपाहरत् ।
कस्यचिद्भूपवर्यस्य बलयुक्तस्य मानिनः
bālā ūcuḥ|
mātarjānaki te putro balādvāhamapāharat |
kasyacidbhūpavaryasya balayuktasya māninaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो युद्धमभूद्घोरं तस्य सैन्येन जानकि ।
तदा वीरेण पुत्रेण तव सर्वं निपातितम्
tato yuddhamabhūdghoraṃ tasya sainyena jānaki |
tadā vīreṇa putreṇa tava sarvaṃ nipātitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चादपि जयं प्राप्तः सुतस्तव मनोहरः ।
तं भूपं मूर्छितं कृत्वा जयमाप रणांगणे
paścādapi jayaṃ prāptaḥ sutastava manoharaḥ |
taṃ bhūpaṃ mūrchitaṃ kṛtvā jayamāpa raṇāṃgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मूर्च्छां विहायैष राजा परमदारुणः ।
संकुप्य पातयामास तव पुत्रं रणांगणे
tato mūrcchāṃ vihāyaiṣa rājā paramadāruṇaḥ |
saṃkupya pātayāmāsa tava putraṃ raṇāṃgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माभिर्वारितः पूर्वं मा गृहाण हयोत्तमम् ।
अस्मान्सर्वांश्च धिक्कृत्य ब्राह्मणान्वेदपारगान्
asmābhirvāritaḥ pūrvaṃ mā gṛhāṇa hayottamam |
asmānsarvāṃśca dhikkṛtya brāhmaṇānvedapāragān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं शिशूनां सा समाकर्ण्य सुदारुणम् ।
पपात भूतलोपस्थे दुःखयुक्ता रुरोद ह
iti vākyaṃ śiśūnāṃ sā samākarṇya sudāruṇam |
papāta bhūtalopasthe duḥkhayuktā ruroda ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतोवाच।
कथं नृपो दयाहीनो बालेन सह युध्यति ।
अधर्मकृतदुर्बुद्धिर्यो मद्बालं न्यपातयत्
sītovāca|
kathaṃ nṛpo dayāhīno bālena saha yudhyati |
adharmakṛtadurbuddhiryo madbālaṃ nyapātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लव वीरभवान्कुत्र वर्ततेऽति बलान्वितः ।
कथं त्वं निष्कृपस्याहो राज्ञोऽहार्षीद्धयोत्तमम्
lava vīrabhavānkutra vartate'ti balānvitaḥ |
kathaṃ tvaṃ niṣkṛpasyāho rājño'hārṣīddhayottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं बालस्ते दुराक्रांताः सर्वशस्त्रविशारदाः ।
रथस्था विरथस्त्वं वै कथं युद्धं समं भवेत्
tvaṃ bālaste durākrāṃtāḥ sarvaśastraviśāradāḥ |
rathasthā virathastvaṃ vai kathaṃ yuddhaṃ samaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताताहं तु त्वया सार्द्धं रामत्यागासुखं जहौ ।
इदानीं रहिता युष्मत्कथं जीवामि कानने
tātāhaṃ tu tvayā sārddhaṃ rāmatyāgāsukhaṃ jahau |
idānīṃ rahitā yuṣmatkathaṃ jīvāmi kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि मां मुंच यज्ञाश्वं गच्छत्वेष महीपतिः ।
मद्दुःखं नाभिजानासि मम दुःखप्रमार्जकः
ehi māṃ muṃca yajñāśvaṃ gacchatveṣa mahīpatiḥ |
madduḥkhaṃ nābhijānāsi mama duḥkhapramārjakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशो यद्यभविष्यत्स रणे वीरशिरोमणिः ।
अमोचयिष्यदधुना भवंतं भूपपार्श्वतः
kuśo yadyabhaviṣyatsa raṇe vīraśiromaṇiḥ |
amocayiṣyadadhunā bhavaṃtaṃ bhūpapārśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपि मद्दैवतो नास्ति समीपे किं करोम्यतः ।
दैवमेव ममाप्यत्र कारणं दुःखसंभवे
so'pi maddaivato nāsti samīpe kiṃ karomyataḥ |
daivameva mamāpyatra kāraṇaṃ duḥkhasaṃbhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादि बहुश्रीमत्येषा वै विललाप ह ।
पादांगुष्ठेन लिखती भूमिं नेत्रद्वयाश्रुभिः
evamādi bahuśrīmatyeṣā vai vilalāpa ha |
pādāṃguṣṭhena likhatī bhūmiṃ netradvayāśrubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालान्प्रति जगादासौ पृथुकः स च भूपतिः ।
कथं मत्सुतमापात्य रणे कुत्र गमिष्यति
bālānprati jagādāsau pṛthukaḥ sa ca bhūpatiḥ |
kathaṃ matsutamāpātya raṇe kutra gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं वदत्येषा जानकी पतिदेवता ।
तावत्कुशस्तु संप्राप्त उज्जयिन्या महर्षिभिः
iti vākyaṃ vadatyeṣā jānakī patidevatā |
tāvatkuśastu saṃprāpta ujjayinyā maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माघासितचतुर्दश्यां महाकालं समर्च्य च ।
प्राप्य भूरिवरांस्तस्मादागमन्मातृसन्निधौ
māghāsitacaturdaśyāṃ mahākālaṃ samarcya ca |
prāpya bhūrivarāṃstasmādāgamanmātṛsannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानकीं विह्वलां दृष्ट्वा नेत्रोद्भूताश्रु विक्लवाम् ।
शोकविह्वलदीनांगीं बभाषे यावदुत्सुकः
jānakīṃ vihvalāṃ dṛṣṭvā netrodbhūtāśru viklavām |
śokavihvaladīnāṃgīṃ babhāṣe yāvadutsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स्वबाहुरवदत्स्फुरद्युद्धाभिशंसनः ।
हृदये चरणोत्साहो बभूवातिरथस्य हि
tadā svabāhuravadatsphuradyuddhābhiśaṃsanaḥ |
hṛdaye caraṇotsāho babhūvātirathasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रत्युवाच जननीं दीनगद्गदभाषिणीम् ।
मातस्तव गतं दुःखं मयि पुत्र उपस्थिते
sa pratyuvāca jananīṃ dīnagadgadabhāṣiṇīm |
mātastava gataṃ duḥkhaṃ mayi putra upasthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयि जीवति ते नेत्रादश्रूणि भुवि नो पतन् ।
प्रसूमुवाचाश्रुखिन्नां दीनगद्गदभाषिणीम्
mayi jīvati te netrādaśrūṇi bhuvi no patan |
prasūmuvācāśrukhinnāṃ dīnagadgadabhāṣiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशो दुःखमितः सद्यो दुःखितां धीरमानसः ।
मम भ्राता लवः कुत्र वर्तते वैरिमर्दनः
kuśo duḥkhamitaḥ sadyo duḥkhitāṃ dhīramānasaḥ |
mama bhrātā lavaḥ kutra vartate vairimardanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा मामागतं ज्ञात्वा प्रहर्षन्सन्निधावियात् ।
न दृश्यते कथं वीरः कुत्र रंतुं गतो बली
sadā māmāgataṃ jñātvā praharṣansannidhāviyāt |
na dṛśyate kathaṃ vīraḥ kutra raṃtuṃ gato balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केन वा सह बालत्वाद्गतो मां वै निरीक्षितुम् ।
किं त्वं रोदिषि मे मातर्लवः कुत्र स वर्तते
kena vā saha bālatvādgato māṃ vai nirīkṣitum |
kiṃ tvaṃ rodiṣi me mātarlavaḥ kutra sa vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मे कथय सर्वं यत्तव दुःखस्य कारणम् ।
तच्छ्रुत्वा पुत्रवाक्यं सा दुःखिता कुशमब्रवीत्
tanme kathaya sarvaṃ yattava duḥkhasya kāraṇam |
tacchrutvā putravākyaṃ sā duḥkhitā kuśamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवो धृतो नृपेणात्र केनचिद्धयरक्षिणा ।
बबंध बालको मेत्र हयं यागक्रियोचितम्
lavo dhṛto nṛpeṇātra kenaciddhayarakṣiṇā |
babaṃdha bālako metra hayaṃ yāgakriyocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्रक्षकान्बहूञ्जिग्ये एकोऽनेकान्रिपून्बली ।
राजा तं मूर्च्छितं कृत्वा बबंध रणमूर्धनि
tadrakṣakānbahūñjigye eko'nekānripūnbalī |
rājā taṃ mūrcchitaṃ kṛtvā babaṃdha raṇamūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालका इति मामूचुः सहगंतार एव हि ।
ततोऽहं दुःखिता जाता निशम्य लवमाधृतम्
bālakā iti māmūcuḥ sahagaṃtāra eva hi |
tato'haṃ duḥkhitā jātā niśamya lavamādhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं मोचय बलात्तस्मात्काले प्राप्तो नृपोत्तमात् ।
निशम्य मातुर्वचनं कुशः कोपसमन्वितः ।
जगाद तां दशन्नोष्ठं दंतैर्दंतान्विनिष्पिषन्
tvaṃ mocaya balāttasmātkāle prāpto nṛpottamāt |
niśamya māturvacanaṃ kuśaḥ kopasamanvitaḥ |
jagāda tāṃ daśannoṣṭhaṃ daṃtairdaṃtānviniṣpiṣan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुश उवाच।
मातर्जानीहि तं मुक्तं लवं पाशस्य बंधनात् ।
इदानीं हन्मि तं बाणैः समग्रबलवाहनम्
kuśa uvāca|
mātarjānīhi taṃ muktaṃ lavaṃ pāśasya baṃdhanāt |
idānīṃ hanmi taṃ bāṇaiḥ samagrabalavāhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि देवोऽमरो वापि यदि शर्वः समागतः ।
तथापि मोचये तस्माद्बाणैर्निशितपर्वभिः
yadi devo'maro vāpi yadi śarvaḥ samāgataḥ |
tathāpi mocaye tasmādbāṇairniśitaparvabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा रोदिषि मातरिह वीराणां रणमूर्छितम् ।
कीर्तयेऽत्र भवत्येव पलायनमकीर्तये
mā rodiṣi mātariha vīrāṇāṃ raṇamūrchitam |
kīrtaye'tra bhavatyeva palāyanamakīrtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहि मे कवचं दिव्यं धनुर्गुणसमन्वितम् ।
शिरस्त्राणं च मे मातः करवालं तथाशितम्
dehi me kavacaṃ divyaṃ dhanurguṇasamanvitam |
śirastrāṇaṃ ca me mātaḥ karavālaṃ tathāśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं यामि समरे पातयामि बलं महत् ।
मोचयामि भ्रातरं स्वं रणमध्याद्विमूर्छितम्
idānīṃ yāmi samare pātayāmi balaṃ mahat |
mocayāmi bhrātaraṃ svaṃ raṇamadhyādvimūrchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मोचयाम्यद्य पुत्रं तव मातर्महारणात् ।
तदा तौ मे भवत्पादौ संरुष्टौ भवतां क्षितौ
na mocayāmyadya putraṃ tava mātarmahāraṇāt |
tadā tau me bhavatpādau saṃruṣṭau bhavatāṃ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेष उवाच।
इति वाक्येन संतुष्टा जानकी शुभलक्षणा ।
सर्वं प्रादादस्त्रवृंदं जयाशीर्भिर्नियुज्यतम्
śeṣa uvāca|
iti vākyena saṃtuṣṭā jānakī śubhalakṣaṇā |
sarvaṃ prādādastravṛṃdaṃ jayāśīrbhirniyujyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयाहि पुत्र संग्रामं लवं मोचय मूर्च्छितम् ।
इत्याज्ञप्तः कुशः संख्ये कवची कुंडली बली
prayāhi putra saṃgrāmaṃ lavaṃ mocaya mūrcchitam |
ityājñaptaḥ kuśaḥ saṃkhye kavacī kuṃḍalī balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुटी करवाली च चर्मधारी धनुर्धरः ।
अक्षयाविषुधी कृत्वा स्कंधयोः सिंहवीर्ययोः
mukuṭī karavālī ca carmadhārī dhanurdharaḥ |
akṣayāviṣudhī kṛtvā skaṃdhayoḥ siṃhavīryayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम तरसा नत्वा मातृपादौ रथाग्रणीः ।
वेगेन यावद्युद्धाय गच्छति क्षिप्रमाहवे
jagāma tarasā natvā mātṛpādau rathāgraṇīḥ |
vegena yāvadyuddhāya gacchati kṣipramāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्ददर्श स्वलवं वैरिवृंदनिपातकम् ।
आयांतं तं कुशं वीरा ददृशुः सुमहाभटाः
tāvaddadarśa svalavaṃ vairivṛṃdanipātakam |
āyāṃtaṃ taṃ kuśaṃ vīrā dadṛśuḥ sumahābhaṭāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतांतमिव संहर्तुं सर्वं विश्वमुपस्थितम् ।
लवो महाबलं दृष्ट्वा कुशं भ्रातरमागतम्
kṛtāṃtamiva saṃhartuṃ sarvaṃ viśvamupasthitam |
lavo mahābalaṃ dṛṣṭvā kuśaṃ bhrātaramāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यंतं वह्निवद्युद्धे दिदीपे वायुना समम् ।
रथादुन्मुच्य चात्मानं युद्धाय स विनिर्गतः
atyaṃtaṃ vahnivadyuddhe didīpe vāyunā samam |
rathādunmucya cātmānaṃ yuddhāya sa vinirgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशः सर्वान्रणस्थान्वै वीरान्पूर्वदिशि क्षिपत् ।
पश्चिमायां दिशि लवः कोपात्सर्वान्समैरयत्
kuśaḥ sarvānraṇasthānvai vīrānpūrvadiśi kṣipat |
paścimāyāṃ diśi lavaḥ kopātsarvānsamairayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशबाणव्यथाव्याप्ता लवसायकपीडिताः ।
सैन्ये जना मुने सर्वे उत्कल्लोलांबुधिभ्रमाः ४७ उत्कल।
कुशेन च लवेनाथ शरव्रातैः प्रपीडितम् ।
न शर्म लेभे सकलं सैन्यं वीरप्रपूरितम्
kuśabāṇavyathāvyāptā lavasāyakapīḍitāḥ |
sainye janā mune sarve utkallolāṃbudhibhramāḥ 47 utkala|
kuśena ca lavenātha śaravrātaiḥ prapīḍitam |
na śarma lebhe sakalaṃ sainyaṃ vīraprapūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतस्ततः प्रभग्नं तद्बलं त्रस्तं पुनः पुनः ।
न कुत्रचिद्रणे स्थित्वा युद्धमैच्छद्बलान्वितः
itastataḥ prabhagnaṃ tadbalaṃ trastaṃ punaḥ punaḥ |
na kutracidraṇe sthitvā yuddhamaicchadbalānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्समये राजा शत्रुघ्नः परतापनः ।
कुशं वीरं ययौ योद्धुं तादृशं लवसन्निभम्
etasminsamaye rājā śatrughnaḥ paratāpanaḥ |
kuśaṃ vīraṃ yayau yoddhuṃ tādṛśaṃ lavasannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशं दृष्ट्वा बलाक्रांतं राममूर्तिसमप्रभम् ।
रथे तिष्ठन्हेममये जगाद परवीरहा
kuśaṃ dṛṣṭvā balākrāṃtaṃ rāmamūrtisamaprabham |
rathe tiṣṭhanhemamaye jagāda paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्न उवाच।
कोऽसि त्वं सन्निभो भ्रात्रा लवेन सुमहाबलः ।
किं नामासि महावीर कस्ते तातः क्व ते प्रसूः
śatrughna uvāca|
ko'si tvaṃ sannibho bhrātrā lavena sumahābalaḥ |
kiṃ nāmāsi mahāvīra kaste tātaḥ kva te prasūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं वने द्विजैर्जुष्टे तिष्ठसि त्वं नरर्षभ ।
सर्वं शंस यथायुध्ये त्वया सह महाबल
kathaṃ vane dvijairjuṣṭe tiṣṭhasi tvaṃ nararṣabha |
sarvaṃ śaṃsa yathāyudhye tvayā saha mahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य कुशः प्रोवाच भूमिपम् ।
मेघगंभीरया वाचा नादयन्रणमंडलम्
iti vākyaṃ samākarṇya kuśaḥ provāca bhūmipam |
meghagaṃbhīrayā vācā nādayanraṇamaṃḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केवलं सुषुवे सीता पतिव्रतपरायणा ।
वने वसावो वाल्मीकेश्चरणार्चनतत्परौ
kevalaṃ suṣuve sītā pativrataparāyaṇā |
vane vasāvo vālmīkeścaraṇārcanatatparau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृसेवासमुद्युक्तौ सर्वविद्याविशारदौ ।
कुशो लव इति प्रख्यामागतौ भूपतेऽनघ
mātṛsevāsamudyuktau sarvavidyāviśāradau |
kuśo lava iti prakhyāmāgatau bhūpate'nagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्त्वं वीरो रणश्लाघी किमर्थं हयसत्तमः ।
मुक्तोऽस्ति समरे त्वद्य जेतासि बलसंयुतः
kastvaṃ vīro raṇaślāghī kimarthaṃ hayasattamaḥ |
mukto'sti samare tvadya jetāsi balasaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यस्व त्वं मया सार्द्धं यदि वीरोऽसि भूमिप ।
इदानीं पातयिष्यामि भवंतं रणमूर्धनि
yudhyasva tvaṃ mayā sārddhaṃ yadi vīro'si bhūmipa |
idānīṃ pātayiṣyāmi bhavaṃtaṃ raṇamūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नस्तं सुतं ज्ञात्वा सीताया रामसंभवम् ।
विसिष्माय स्वयं चित्ते कोपाद्धनुरुपाददत्
śatrughnastaṃ sutaṃ jñātvā sītāyā rāmasaṃbhavam |
visiṣmāya svayaṃ citte kopāddhanurupādadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमात्तधनुषं दृष्ट्वा कुशः कोपसमन्वितः ।
विस्फारयामास धनुः स्वीयं सुदृढमुत्तमम्
tamāttadhanuṣaṃ dṛṣṭvā kuśaḥ kopasamanvitaḥ |
visphārayāmāsa dhanuḥ svīyaṃ sudṛḍhamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमोच बाणान्निशिताञ्छत्रुघ्नः सर्वशस्त्रवित् ।
तांश्चिच्छेद कुशः सर्वांल्लीलया प्रहसन्रणे
mumoca bāṇānniśitāñchatrughnaḥ sarvaśastravit |
tāṃściccheda kuśaḥ sarvāṃllīlayā prahasanraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाणाश्च शतसाहस्राः कुशस्य च नृपस्य च ।
भुवनं व्याप्नुवन्सर्वं तच्चित्रमभवन्मुने
bāṇāśca śatasāhasrāḥ kuśasya ca nṛpasya ca |
bhuvanaṃ vyāpnuvansarvaṃ taccitramabhavanmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यस्त्रेण कुशः सर्वान्ददाह तरसा बली ।
शमयामास तं भूपः पर्जन्यास्त्रेण वीर्यवान्
agnyastreṇa kuśaḥ sarvāndadāha tarasā balī |
śamayāmāsa taṃ bhūpaḥ parjanyāstreṇa vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमयामास तं भूपो वायव्येनातिविक्रमः ।
तदा वायुरभूत्तीव्रः सर्वतो रणमंडले ।
पर्वतास्त्रेण तं वायुं क्षोभयंतं समावृणोत्
śamayāmāsa taṃ bhūpo vāyavyenātivikramaḥ |
tadā vāyurabhūttīvraḥ sarvato raṇamaṃḍale |
parvatāstreṇa taṃ vāyuṃ kṣobhayaṃtaṃ samāvṛṇot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रास्त्रेण नृपः संख्ये चिच्छेद सनगोपलान् ।
तदा नारायणास्त्रं स मुमोच कुश उद्भटः ।
नारायणं तदा भूपं नाशकत्परिबाधितुम्
vajrāstreṇa nṛpaḥ saṃkhye ciccheda sanagopalān |
tadā nārāyaṇāstraṃ sa mumoca kuśa udbhaṭaḥ |
nārāyaṇaṃ tadā bhūpaṃ nāśakatparibādhitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा प्रकुपितोऽत्यतं कुशः कोपपरायणः ।
उवाच भूपं शत्रुघ्नं महाबलपराक्रमम्
tadā prakupito'tyataṃ kuśaḥ kopaparāyaṇaḥ |
uvāca bhūpaṃ śatrughnaṃ mahābalaparākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानामि त्वां महावीरं संग्रामे जयकारिणम् ।
यत्त्वां नारायणास्त्रं मे न बबाधे भयानकम्
jānāmi tvāṃ mahāvīraṃ saṃgrāme jayakāriṇam |
yattvāṃ nārāyaṇāstraṃ me na babādhe bhayānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं पातयाम्यद्य भूमौ त्वां नृपते शरैः ।
त्रिभिश्चेन्नकरोम्येतत्प्रतिज्ञां तर्हि मे शृणु
idānīṃ pātayāmyadya bhūmau tvāṃ nṛpate śaraiḥ |
tribhiścennakaromyetatpratijñāṃ tarhi me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मनुष्यवपुः प्राप्य दुर्लभं पुण्यकोटिभिः ।
तन्नाद्रियेत संमोहात्तस्य मेस्त्वत्र पातकम्
yo manuṣyavapuḥ prāpya durlabhaṃ puṇyakoṭibhiḥ |
tannādriyeta saṃmohāttasya mestvatra pātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावधानो भवानत्र भवतु प्रधनांगणे ।
पातयामि क्षितौ सद्य इत्युक्त्वा स्वशरासने
sāvadhāno bhavānatra bhavatu pradhanāṃgaṇe |
pātayāmi kṣitau sadya ityuktvā svaśarāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरं संरोपयामास घोरं कालानलप्रभम् ।
लक्षीकृत्य रिपोर्वक्षो विपुलं कठिनं महत्
śaraṃ saṃropayāmāsa ghoraṃ kālānalaprabham |
lakṣīkṛtya riporvakṣo vipulaṃ kaṭhinaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं संधितं शरं दृष्ट्वा शत्रुघ्नः कोपमूर्च्छितः ।
मुमोच बाणान्निशितान्कुशत्वग्भेदकारकान्
taṃ saṃdhitaṃ śaraṃ dṛṣṭvā śatrughnaḥ kopamūrcchitaḥ |
mumoca bāṇānniśitānkuśatvagbhedakārakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बाणो हृदयं तस्य भेत्तुं तत्प्रचचाल वै ।
घोररूपो वह्निसमआशीविषवदुच्छ्वसन्
sa bāṇo hṛdayaṃ tasya bhettuṃ tatpracacāla vai |
ghorarūpo vahnisamaāśīviṣavaducchvasan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बाणो नृपवर्येण रामं स्मृत्वाशुलक्षितः ।
चिच्छेद कुशमुक्तं स सायकं शितपर्वकम्
sa bāṇo nṛpavaryeṇa rāmaṃ smṛtvāśulakṣitaḥ |
ciccheda kuśamuktaṃ sa sāyakaṃ śitaparvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदात्यंतं प्रकुपितः कुशो बाणस्य कृंतनात् ।
अपरं सायकं चापे दधार शितपर्वकम्
tadātyaṃtaṃ prakupitaḥ kuśo bāṇasya kṛṃtanāt |
aparaṃ sāyakaṃ cāpe dadhāra śitaparvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यावत्तदुरो भेत्तुं करोति च बलोद्धुरः ।
तं तावदच्छिनत्तस्य शरं कालानलप्रभम्
sa yāvattaduro bhettuṃ karoti ca baloddhuraḥ |
taṃ tāvadacchinattasya śaraṃ kālānalaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा कुशो मातृपादौ स्मृत्वा रोषसमन्वितः ।
तृतीयं चापके स्वीये दधार शरमद्भुतम्
tadā kuśo mātṛpādau smṛtvā roṣasamanvitaḥ |
tṛtīyaṃ cāpake svīye dadhāra śaramadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नस्तमपि क्षिप्रं च्छेत्तुं बाणं समाददे ।
तावद्विद्धः शरेणासौ पपात धरणीतले
śatrughnastamapi kṣipraṃ cchettuṃ bāṇaṃ samādade |
tāvadviddhaḥ śareṇāsau papāta dharaṇītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हाहाकारो महानासीच्छत्रुघ्ने विनिपातिते ।
जयमापकुशस्तत्र स्वबाहुबलदर्पितः
hāhākāro mahānāsīcchatrughne vinipātite |
jayamāpakuśastatra svabāhubaladarpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.