शेष उवाच।
शत्रुघ्नं पतितं वीक्ष्य सुरथः प्रवरो नृपः ।
प्रययौ मणिना सृष्टे रथे तिष्ठन्महाद्भुते
śeṣa uvāca|
śatrughnaṃ patitaṃ vīkṣya surathaḥ pravaro nṛpaḥ |
prayayau maṇinā sṛṣṭe rathe tiṣṭhanmahādbhute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कलस्तु रणे पूर्वं पातितः स विचारयन् ।
लवं ययौ तदा योद्धुं महावीरबलोन्नतम्
puṣkalastu raṇe pūrvaṃ pātitaḥ sa vicārayan |
lavaṃ yayau tadā yoddhuṃ mahāvīrabalonnatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरथः कुशमासाद्य बाणान्मुंचन्ननेकधा ।
व्यथयामास समरे महावीरशिरोमणिः
surathaḥ kuśamāsādya bāṇānmuṃcannanekadhā |
vyathayāmāsa samare mahāvīraśiromaṇiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरथं विरथं चक्रे बाणैर्दशभिरुच्छिखैः ।
धनुश्चिच्छेद तरसा सुदृढं गुणपूरितम्
surathaṃ virathaṃ cakre bāṇairdaśabhirucchikhaiḥ |
dhanuściccheda tarasā sudṛḍhaṃ guṇapūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रप्रत्यस्त्रसंहारैः क्षैपणैः प्रतिक्षेपणैः ।
अभवत्तुमुलं युद्धं वीराणां रोमहर्षणम्
astrapratyastrasaṃhāraiḥ kṣaipaṇaiḥ pratikṣepaṇaiḥ |
abhavattumulaṃ yuddhaṃ vīrāṇāṃ romaharṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यंतं समरोद्युक्ते सुरथे दुर्जये नृपे ।
कुशः संचिंतयामास किंकर्तव्यं रणे मया
atyaṃtaṃ samarodyukte surathe durjaye nṛpe |
kuśaḥ saṃciṃtayāmāsa kiṃkartavyaṃ raṇe mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचार्य निशितं घोरं सायकं समुपाददे ।
हननाय नृपस्यास्य महाबलसमन्वितः
vicārya niśitaṃ ghoraṃ sāyakaṃ samupādade |
hananāya nṛpasyāsya mahābalasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमागतं शरं दृष्ट्वा कालानलसमप्रभम् ।
छेत्तुं मतिं चकाराशु तावल्लग्नो महाशरः
tamāgataṃ śaraṃ dṛṣṭvā kālānalasamaprabham |
chettuṃ matiṃ cakārāśu tāvallagno mahāśaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमूर्च्छ समरे वीरो महावीरबलस्ततः ।
पपात स्यंदनोपस्थे सारथिस्तमुपाहरत्
mumūrccha samare vīro mahāvīrabalastataḥ |
papāta syaṃdanopasthe sārathistamupāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरथे पतिते दृष्ट्वा कुशं जयसमन्वितम् ।
त्रासयंतं वीरगणानियाय पवनात्मजः
surathe patite dṛṣṭvā kuśaṃ jayasamanvitam |
trāsayaṃtaṃ vīragaṇāniyāya pavanātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीरसूनुं प्रबलमायांतं वीक्ष्य वानरम् ।
जहास दर्शयन्दंतान्कोपयन्निव तं क्रुधा
samīrasūnuṃ prabalamāyāṃtaṃ vīkṣya vānaram |
jahāsa darśayandaṃtānkopayanniva taṃ krudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच च हनूमंतमेहि त्वं मम संमुखम् ।
भेत्स्ये बाणसहस्रेण मृतो यास्यसि यामिनीम्
uvāca ca hanūmaṃtamehi tvaṃ mama saṃmukham |
bhetsye bāṇasahasreṇa mṛto yāsyasi yāminīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो हनुमाञ्ज्ञात्वा रामसूनुं महाबलम् ।
स्वामिकार्यं प्रकर्तव्यमिति कृत्वा प्रधावितः
ityukto hanumāñjñātvā rāmasūnuṃ mahābalam |
svāmikāryaṃ prakartavyamiti kṛtvā pradhāvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालमुत्पाट्य तरसा विशालं शतशाखिनम् ।
कुशं वक्षसि संलक्ष्य ययौ योद्धुं महाबलः
śālamutpāṭya tarasā viśālaṃ śataśākhinam |
kuśaṃ vakṣasi saṃlakṣya yayau yoddhuṃ mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालहस्तं समायांतं हनूमंतं महाबलम् ।
त्रिभिः क्षुरप्रैर्विव्याध हृदि चंद्रोपमैर्बली
śālahastaṃ samāyāṃtaṃ hanūmaṃtaṃ mahābalam |
tribhiḥ kṣuraprairvivyādha hṛdi caṃdropamairbalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बाणविद्धस्तरसा कुशेन बलशालिना ।
शालेन हृदि संजघ्ने दंतान्निष्पिष्य मारुतिः
sa bāṇaviddhastarasā kuśena balaśālinā |
śālena hṛdi saṃjaghne daṃtānniṣpiṣya mārutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालाहतस्तदा बालः किंचिन्नाकंपत स्मयात् ।
तदा वीराः प्रशंसां तु प्रचक्रुस्तस्य बाल्यतः
śālāhatastadā bālaḥ kiṃcinnākaṃpata smayāt |
tadā vīrāḥ praśaṃsāṃ tu pracakrustasya bālyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शालेन हतो वीरः संहारास्त्रं समाददे ।
संहन्तुं वैरिणं कोपात्कुशः स परमास्त्रवित्
sa śālena hato vīraḥ saṃhārāstraṃ samādade |
saṃhantuṃ vairiṇaṃ kopātkuśaḥ sa paramāstravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहारास्त्रं समालोक्य दुर्जयं कुशमोचितम् ।
दध्यौ रामं स्वमनसा भक्तविघ्नविनाशकम्
saṃhārāstraṃ samālokya durjayaṃ kuśamocitam |
dadhyau rāmaṃ svamanasā bhaktavighnavināśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा मुक्तं कुशेनाशु तदस्त्रं हृदि मारुतेः ।
लग्नं महाव्यथाकारि तेन मूर्च्छामितः पुनः
tadā muktaṃ kuśenāśu tadastraṃ hṛdi māruteḥ |
lagnaṃ mahāvyathākāri tena mūrcchāmitaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्च्छां प्राप्तं तु तं दृष्ट्वा प्लवंगं बलसंयुतः ।
विव्याध सायकैस्तीक्ष्णैः सैन्यं तत्सकलं महत्
mūrcchāṃ prāptaṃ tu taṃ dṛṣṭvā plavaṃgaṃ balasaṃyutaḥ |
vivyādha sāyakaistīkṣṇaiḥ sainyaṃ tatsakalaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य बाणायुतैर्भग्नं बलं सर्वं रणांगणे ।
पलायनपरं जातं चतुरंगसमन्वितम्
tasya bāṇāyutairbhagnaṃ balaṃ sarvaṃ raṇāṃgaṇe |
palāyanaparaṃ jātaṃ caturaṃgasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा कपिपतिः कोपात्सुग्रीवो रक्षको महान् ।
अभ्यधावन्नगान्नैकानुत्पाट्य कुशमुद्भटम्
tadā kapipatiḥ kopātsugrīvo rakṣako mahān |
abhyadhāvannagānnaikānutpāṭya kuśamudbhaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशः सर्वान्प्रचिच्छेद लीलया प्रहसन्नगान् ।
पुनरप्यागतान्वृक्षांश्चिच्छेद तरसा बली
kuśaḥ sarvānpraciccheda līlayā prahasannagān |
punarapyāgatānvṛkṣāṃściccheda tarasā balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकबाणव्यथितः सुग्रीवः समरांगणे ।
जग्राह पर्वतं घोरं कुशमस्तकमध्यतः
anekabāṇavyathitaḥ sugrīvaḥ samarāṃgaṇe |
jagrāha parvataṃ ghoraṃ kuśamastakamadhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशस्तं नगमायांतं वीक्ष्य बाणैरनेकधा ।
निष्पिपेष चकाराशु महारुद्रांगयोग्यताम्
kuśastaṃ nagamāyāṃtaṃ vīkṣya bāṇairanekadhā |
niṣpipeṣa cakārāśu mahārudrāṃgayogyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवस्तन्महत्कर्म दृष्ट्वा बालेन निर्मितम् ।
जयाशाप्रतिनिर्वृत्तो बभूव समरांगणे
sugrīvastanmahatkarma dṛṣṭvā bālena nirmitam |
jayāśāpratinirvṛtto babhūva samarāṃgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणमध्ये दुराक्रांतं कुशं लांगूलताडकम् ।
अत्यमर्षीरुषाक्रांतस्तं हंतुं नगमाददे
raṇamadhye durākrāṃtaṃ kuśaṃ lāṃgūlatāḍakam |
atyamarṣīruṣākrāṃtastaṃ haṃtuṃ nagamādade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं हंतुमुद्युक्तं वीक्ष्य सुग्रीवमादरात् ।
ताडयामास बहुभिः सायकैः शितपर्वभिः
ātmānaṃ haṃtumudyuktaṃ vīkṣya sugrīvamādarāt |
tāḍayāmāsa bahubhiḥ sāyakaiḥ śitaparvabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ताडितो बहुविधैः शरैः पीडासमन्वितः ।
कुशं हंतुं समारब्धो ययौ शालं समाददे
sa tāḍito bahuvidhaiḥ śaraiḥ pīḍāsamanvitaḥ |
kuśaṃ haṃtuṃ samārabdho yayau śālaṃ samādade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदापि च कुशो वीरो वारुणास्त्रं समाददे ।
बबंध तं च पाशेन दृढेन स लवाग्रजः
tadāpi ca kuśo vīro vāruṇāstraṃ samādade |
babaṃdha taṃ ca pāśena dṛḍhena sa lavāgrajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बद्धः पाशकैः स्निग्धैः कुशेन बलशालिना ।
पपात रणमध्ये वै महावीरैरलंकृते
sa baddhaḥ pāśakaiḥ snigdhaiḥ kuśena balaśālinā |
papāta raṇamadhye vai mahāvīrairalaṃkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवं पतितं दृष्ट्वा वीराः सर्वत्र दुद्रुवुः ।
जयमाप लवभ्राता महावीरशिरोमणिः
sugrīvaṃ patitaṃ dṛṣṭvā vīrāḥ sarvatra dudruvuḥ |
jayamāpa lavabhrātā mahāvīraśiromaṇiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावल्लवो भटाञ्जित्वा पुष्कलं चांगदं तथा ।
प्रतापाग्र्यं वीरमणिं तथान्यानपि भूभुजः
tāvallavo bhaṭāñjitvā puṣkalaṃ cāṃgadaṃ tathā |
pratāpāgryaṃ vīramaṇiṃ tathānyānapi bhūbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयं प्राप्य रणे वीरो लवो भ्रातरमागमत् ।
संग्रामे जयकर्तारं वैरिकोटिनिपातकम्
jayaṃ prāpya raṇe vīro lavo bhrātaramāgamat |
saṃgrāme jayakartāraṃ vairikoṭinipātakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परं प्रहृषितौ परिरंभं प्रकुर्वतः ।
जयं प्राप्तौ तदा वार्तां मुने चक्रतुरुन्मदौ
parasparaṃ prahṛṣitau pariraṃbhaṃ prakurvataḥ |
jayaṃ prāptau tadā vārtāṃ mune cakraturunmadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लव उवाच।
भ्रातस्तव प्रसादेन निस्तीर्णो रणतोयधिः ।
इदानीं वीररणकं शोधयावः सुशोभितम्
lava uvāca|
bhrātastava prasādena nistīrṇo raṇatoyadhiḥ |
idānīṃ vīraraṇakaṃ śodhayāvaḥ suśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा त्वरितं वीरो जग्मतुस्तौ कुशीलवौ ।
राज्ञो मौलिमणिं चित्रं जग्राह कनकाचितम्
ityuktvā tvaritaṃ vīro jagmatustau kuśīlavau |
rājño maulimaṇiṃ citraṃ jagrāha kanakācitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्कलस्य लवो वीरो जग्राह मुकुटं शुभम् ।
अंगदे च महानर्घ्ये शत्रुघ्नस्यापरस्य च
puṣkalasya lavo vīro jagrāha mukuṭaṃ śubham |
aṃgade ca mahānarghye śatrughnasyāparasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा शस्त्रसंघातं हनूमंतं कपीश्वरम् ।
सुग्रीवं सविधे गत्वा उभावपि बबंधतुः
gṛhītvā śastrasaṃghātaṃ hanūmaṃtaṃ kapīśvaram |
sugrīvaṃ savidhe gatvā ubhāvapi babaṃdhatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुच्छे वायुसुतस्यायं गृहीत्वा तु कुशानुजः ।
भ्रातरं प्रत्युवाचेदं नेष्यामि स्वकमंदिरम्
pucche vāyusutasyāyaṃ gṛhītvā tu kuśānujaḥ |
bhrātaraṃ pratyuvācedaṃ neṣyāmi svakamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवयोर्जननी प्रीत्यै गृहीत्वा पुच्छके त्वहम् ।
क्रीडार्थमृषिपुत्राणां कौतुकार्थं ममैव च
āvayorjananī prītyai gṛhītvā pucchake tvaham |
krīḍārthamṛṣiputrāṇāṃ kautukārthaṃ mamaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा ततो वाक्यमुवाच च कुशो लवम् ।
अहमेनं ग्रहीष्यामि वानरं बलिनं दृढम्
etacchrutvā tato vākyamuvāca ca kuśo lavam |
ahamenaṃ grahīṣyāmi vānaraṃ balinaṃ dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं भाषमाणौ तौ बद्ध्वा तौ बलिनां वरौ ।
पुच्छयोर्बलिनौ धृत्वा जग्मतुः स्वाश्रमं प्रति
ityevaṃ bhāṣamāṇau tau baddhvā tau balināṃ varau |
pucchayorbalinau dhṛtvā jagmatuḥ svāśramaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाश्रमाय प्रगच्छंतौ वीक्ष्य तौ कपिसत्तमौ ।
कंपमानौ जगदतुरन्योन्यं भीतया गिरा
svāśramāya pragacchaṃtau vīkṣya tau kapisattamau |
kaṃpamānau jagadaturanyonyaṃ bhītayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनूमान्कपिराजानं प्रत्युवाच भयार्द्रधीः ।
एतौ रामसुतावस्मान्नेष्यतः स्वाश्रमं प्रति
hanūmānkapirājānaṃ pratyuvāca bhayārdradhīḥ |
etau rāmasutāvasmānneṣyataḥ svāśramaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया पूर्वं कृतं कर्म जानकीं प्रतिगच्छता ।
तत्र मे जानकी देवी संमुखाभून्मनोहरा
mayā pūrvaṃ kṛtaṃ karma jānakīṃ pratigacchatā |
tatra me jānakī devī saṃmukhābhūnmanoharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मां द्रक्ष्यति वैदेही बद्धं पाशेन वैरिणा ।
तदा हसिष्यति वरा त्रपा मेऽत्र भविष्यति
sā māṃ drakṣyati vaidehī baddhaṃ pāśena vairiṇā |
tadā hasiṣyati varā trapā me'tra bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया किमत्र कर्तव्यं प्राणत्यागो भविष्यति ।
महद्दुःखं चापतितं स रामः किं करिष्यति
mayā kimatra kartavyaṃ prāṇatyāgo bhaviṣyati |
mahadduḥkhaṃ cāpatitaṃ sa rāmaḥ kiṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवस्तद्वचः श्रुत्वा ममाप्येवं महाकपे ।
नेष्यते यदि मामेवं निधनं तु भविष्यति
sugrīvastadvacaḥ śrutvā mamāpyevaṃ mahākape |
neṣyate yadi māmevaṃ nidhanaṃ tu bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कथयतोरेव ह्यन्योन्यं भयभीतयोः ।
कुशो लवश्च भवनं मातुः प्रापतुरोजसा
evaṃ kathayatoreva hyanyonyaṃ bhayabhītayoḥ |
kuśo lavaśca bhavanaṃ mātuḥ prāpaturojasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावायातौ समीक्ष्यैव जहर्ष जननी तयोः ।
अन्योन्यं परमप्रीत्या परिरेभे निजौ सुतौ
tāvāyātau samīkṣyaiva jaharṣa jananī tayoḥ |
anyonyaṃ paramaprītyā parirebhe nijau sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां पुच्छगृहीतौ तौ वानरौ वीक्ष्य जानकी ।
हनूमंतं च सुग्रीवं सर्ववीरं कपीश्वरम्
tābhyāṃ pucchagṛhītau tau vānarau vīkṣya jānakī |
hanūmaṃtaṃ ca sugrīvaṃ sarvavīraṃ kapīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहास पाशबद्धौ तौ वीक्षमाणा वरांगना ।
उवाच च विमोक्षार्थं वदंती वचनं वरम्
jahāsa pāśabaddhau tau vīkṣamāṇā varāṃganā |
uvāca ca vimokṣārthaṃ vadaṃtī vacanaṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रौ प्रमुंचतं कीशौ महावीरौ महाबलौ ।
ईक्षंतौ मां यदि स्फीतौ प्राणत्यागं करिष्यतः
putrau pramuṃcataṃ kīśau mahāvīrau mahābalau |
īkṣaṃtau māṃ yadi sphītau prāṇatyāgaṃ kariṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं वै हनुमान्वीरो यो ददाह दनोः पुरीम् ।
अयमप्यृक्षराजो हि सर्ववानरभूमिपः
ayaṃ vai hanumānvīro yo dadāha danoḥ purīm |
ayamapyṛkṣarājo hi sarvavānarabhūmipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं विधृतौ कुत्र किं वा कृतमनादरात् ।
पुच्छे युवाभ्यां विधृतौ स महान्विस्मयोऽस्ति मे
kimarthaṃ vidhṛtau kutra kiṃ vā kṛtamanādarāt |
pucche yuvābhyāṃ vidhṛtau sa mahānvismayo'sti me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मातुर्वचः श्लक्ष्णं वीक्ष्यतां पुत्रकौ तदा ।
ऊचतुर्विनयश्रेष्ठौ महाबलसमन्वितौ
iti māturvacaḥ ślakṣṇaṃ vīkṣyatāṃ putrakau tadā |
ūcaturvinayaśreṣṭhau mahābalasamanvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातः कश्चन भूपालो रामो दाशरथिर्बली ।
तेन मुक्तो हयः स्वर्णभालपत्रः सुशोभितः
mātaḥ kaścana bhūpālo rāmo dāśarathirbalī |
tena mukto hayaḥ svarṇabhālapatraḥ suśobhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैवं लिखितं मातरेकवीराप्रसूर्मम ।
ये क्षत्रियास्ते गृह्णन्तु नोचेत्पादतलार्चकाः
tatraivaṃ likhitaṃ mātarekavīrāprasūrmama |
ye kṣatriyāste gṛhṇantu nocetpādatalārcakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा मया विचारो वै कृतः स्वांते पतिव्रते ।
भवती क्षत्रिया किं न वीरसूः किं न वा भवेत्
tadā mayā vicāro vai kṛtaḥ svāṃte pativrate |
bhavatī kṣatriyā kiṃ na vīrasūḥ kiṃ na vā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धार्ष्ट्यं तद्वीक्ष्य भूपस्य गृहीतोऽश्वो मया बलात् ।
जितं कुशेन वीरेण सैन्यं तत्पातितं रणे
dhārṣṭyaṃ tadvīkṣya bhūpasya gṛhīto'śvo mayā balāt |
jitaṃ kuśena vīreṇa sainyaṃ tatpātitaṃ raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुटोऽयं भूमिपतेर्जानीहि पतिदेवते ।
अयमप्यन्यवीरस्य पुष्कलस्य महात्मनः
mukuṭo'yaṃ bhūmipaterjānīhi patidevate |
ayamapyanyavīrasya puṣkalasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानीहि मुकुटं त्वन्यं मणिमुक्ताविराजितम् ।
अश्वोऽयं मे मनोहारी कामयानो हि भूपतेः
jānīhi mukuṭaṃ tvanyaṃ maṇimuktāvirājitam |
aśvo'yaṃ me manohārī kāmayāno hi bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोहणाय मद्भ्रातुर्जानीहि बलिनो वरे ।
इमौ कीशौ मया रंतुमानीतौ बलिनां वरौ
ārohaṇāya madbhrāturjānīhi balino vare |
imau kīśau mayā raṃtumānītau balināṃ varau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौतुकार्थं तवैवैतौ संग्रामे युद्धकारकौ ।
इति वाक्यं समाकर्ण्य जानकी पतिदेवता
kautukārthaṃ tavaivaitau saṃgrāme yuddhakārakau |
iti vākyaṃ samākarṇya jānakī patidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाद पुत्रौ तौ वीरौ मोचयेथां पुनः पुनः ।
सीतोवाच।
युवाभ्यामनयः सृष्टो हृतो रामहयो महान्
jagāda putrau tau vīrau mocayethāṃ punaḥ punaḥ |
sītovāca|
yuvābhyāmanayaḥ sṛṣṭo hṛto rāmahayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेके पातिता वीरा इमौ बद्धौ कपीश्वरौ ।
पितुस्तव हयो वीरो यागार्थं मोचितोऽमुना
aneke pātitā vīrā imau baddhau kapīśvarau |
pitustava hayo vīro yāgārthaṃ mocito'munā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि हृतवंतौ किं वाजिनं मखसत्तमे ।
मुंचतं प्लवगावेतौ मुंचतं वाजिनां वरम्
tasyāpi hṛtavaṃtau kiṃ vājinaṃ makhasattame |
muṃcataṃ plavagāvetau muṃcataṃ vājināṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षाम्यतां भूपतेर्भ्राता शत्रुघ्नः परकोपनः ।
जनन्यास्तद्वचः श्रुत्वा ऊचतुस्तां बलान्वितौ
kṣāmyatāṃ bhūpaterbhrātā śatrughnaḥ parakopanaḥ |
jananyāstadvacaḥ śrutvā ūcatustāṃ balānvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षात्रधर्मेण तं भूपं जितवंतौ बलान्वितम् ।
नास्माकमनयोर्भावि क्षात्रधर्मेण युध्यताम्
kṣātradharmeṇa taṃ bhūpaṃ jitavaṃtau balānvitam |
nāsmākamanayorbhāvi kṣātradharmeṇa yudhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिना पुरा प्रोक्तमस्माकं पठतां पुरः
vālmīkinā purā proktamasmākaṃ paṭhatāṃ puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्वस्याश्रमकेवाहं धृत्वा यागक्रियोचितम् ।
तस्मात्सुतः स्वपित्रापि युध्येद्भ्रात्रापि चानुजः
kaṇvasyāśramakevāhaṃ dhṛtvā yāgakriyocitam |
tasmātsutaḥ svapitrāpi yudhyedbhrātrāpi cānujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुणा शिष्य एवापि तस्मान्नो पापसंभवः ।
त्वदाज्ञातो ऽधुना चावां दास्यावो हयमुत्तमम्
guruṇā śiṣya evāpi tasmānno pāpasaṃbhavaḥ |
tvadājñāto 'dhunā cāvāṃ dāsyāvo hayamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्ष्यावः कीशावेतौ हि करिष्यावो वचस्तव ।
इत्युक्त्वा मातरं वीरौ गतौ रणे कपीश्वरौ
mokṣyāvaḥ kīśāvetau hi kariṣyāvo vacastava |
ityuktvā mātaraṃ vīrau gatau raṇe kapīśvarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुंचतां हयं चापि हयमेधक्रियोचितम् ।
सीतादेवी स्वपुत्राभ्यां श्रुत्वा सैन्यं निपातितम्
amuṃcatāṃ hayaṃ cāpi hayamedhakriyocitam |
sītādevī svaputrābhyāṃ śrutvā sainyaṃ nipātitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरामं मनसा ध्यात्वा भानुमैक्षत साक्षिणम् ।
यद्यहं मनसा वाचा कर्मणा रघुनायकम्
śrīrāmaṃ manasā dhyātvā bhānumaikṣata sākṣiṇam |
yadyahaṃ manasā vācā karmaṇā raghunāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजामि नान्यं मनसा तर्हि जीवेदयं नृपः ।
सैन्यं चापि महत्सर्वं यन्नाशितमिदं बलात्
bhajāmi nānyaṃ manasā tarhi jīvedayaṃ nṛpaḥ |
sainyaṃ cāpi mahatsarvaṃ yannāśitamidaṃ balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्राभ्यां तत्तु जीवेत मत्सत्याज्जगतांपते ।
इति यावद्वचो ब्रूते जानकीपतिदेवता
putrābhyāṃ tattu jīveta matsatyājjagatāṃpate |
iti yāvadvaco brūte jānakīpatidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्बलं च तत्सर्वं जीवितं रणमूर्द्धनि
tāvadbalaṃ ca tatsarvaṃ jīvitaṃ raṇamūrddhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.