सप्तषष्टितमोऽध्यायः 5.67
शेष उवाच।
अथ सौमित्रिरागत्य जानकीं नतवान्मुहुः ।
प्रेमगद्गदया शंसन्वाचं रामप्रणोदिताम्
saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ 5.67
śeṣa uvāca|
atha saumitrirāgatya jānakīṃ natavānmuhuḥ |
premagadgadayā śaṃsanvācaṃ rāmapraṇoditām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीता समागतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं विनयान्वितम् ।
तन्मुखाद्रामसंदेशं श्रुत्वोवाच विलज्जिता
sītā samāgataṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇaṃ vinayānvitam |
tanmukhādrāmasaṃdeśaṃ śrutvovāca vilajjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौमित्रे कथमागच्छे रामत्यक्ता महावने ।
तिष्ठामि रामं स्मरन्ती वाल्मीकेराश्रमे त्वहम्
saumitre kathamāgacche rāmatyaktā mahāvane |
tiṣṭhāmi rāmaṃ smarantī vālmīkerāśrame tvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या मुखोदितं वाक्यं श्रुत्वा सौमित्रिरब्रवीत् ।
मातः पतिव्रते रामस्त्वामाकारयते मुहुः
tasyā mukhoditaṃ vākyaṃ śrutvā saumitrirabravīt |
mātaḥ pativrate rāmastvāmākārayate muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रता पतिकृतं दोषं नानयते हृदि ।
तस्मादागच्छ हि मया स्थित्वा स्यंदन उत्तमे
pativratā patikṛtaṃ doṣaṃ nānayate hṛdi |
tasmādāgaccha hi mayā sthitvā syaṃdana uttame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादि वचनं श्रुत्वा जानकी पतिदेवता ।
मनोरोषं परित्यज्य तस्थौ सौमित्रिणा रथे
ityādi vacanaṃ śrutvā jānakī patidevatā |
manoroṣaṃ parityajya tasthau saumitriṇā rathe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापसीः सकला नत्वा मुनींश्च निगमोज्ज्वलान् ।
रामं स्मरंती मनसा रथे स्थित्वागमत्पुरीम्
tāpasīḥ sakalā natvā munīṃśca nigamojjvalān |
rāmaṃ smaraṃtī manasā rathe sthitvāgamatpurīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेण नगरीं प्राप्ता महार्हाभरणान्विता ।
सरयूं सरितं प्राप यत्र रामः स्वयं स्थितः
krameṇa nagarīṃ prāptā mahārhābharaṇānvitā |
sarayūṃ saritaṃ prāpa yatra rāmaḥ svayaṃ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथादुत्तीर्य ललिता लक्ष्मणेन समन्विता ।
रामस्य पादयोर्लग्ना पतिव्रतपरायणा
rathāduttīrya lalitā lakṣmaṇena samanvitā |
rāmasya pādayorlagnā pativrataparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्तामागतां दृष्ट्वा जानकीं प्रेमविह्वलाम् ।
साध्वि त्वया सहेदानीं कुर्वे यज्ञसमापनम्
rāmastāmāgatāṃ dṛṣṭvā jānakīṃ premavihvalām |
sādhvi tvayā sahedānīṃ kurve yajñasamāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकिं सा नमस्कृत्य तथान्यान्विप्रसत्तमान् ।
जगाम मातृपदयोः सन्नतिं कर्तुमुत्सुका
vālmīkiṃ sā namaskṛtya tathānyānviprasattamān |
jagāma mātṛpadayoḥ sannatiṃ kartumutsukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशल्या तामथायांतीं वीरसूं जानकीं प्रियाम् ।
आशीर्भिरभिसंयुज्य ययौ हर्षमनेकधा
kauśalyā tāmathāyāṃtīṃ vīrasūṃ jānakīṃ priyām |
āśīrbhirabhisaṃyujya yayau harṣamanekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैकेयीपदयोर्नम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् ।
भर्त्रा सह चिरं जीव सपुत्रेत्याशिषं व्यधात्
kaikeyīpadayornamrāṃ vīkṣya vaidehaputrikām |
bhartrā saha ciraṃ jīva saputretyāśiṣaṃ vyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमित्रा स्वपदेनम्रां वीक्ष्य वैदेहपुत्रिकाम् ।
आशिषं व्यदधात्तस्याः पुत्रपौत्रप्रदायिनीम्
sumitrā svapadenamrāṃ vīkṣya vaidehaputrikām |
āśiṣaṃ vyadadhāttasyāḥ putrapautrapradāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीता ताः सर्वतो नत्वा रामचंद्र प्रिया सती ।
परमं हर्षमापन्ना बभूव किल वाडव
sītā tāḥ sarvato natvā rāmacaṃdra priyā satī |
paramaṃ harṣamāpannā babhūva kila vāḍava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतां वीक्ष्य पत्नीं रामचंद्रस्य कुंभजः ।
सुवर्णपत्नीं धिक्कृत्य तामधाद्धर्मचारिणीम्
samāgatāṃ vīkṣya patnīṃ rāmacaṃdrasya kuṃbhajaḥ |
suvarṇapatnīṃ dhikkṛtya tāmadhāddharmacāriṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्तदा यज्ञमध्ये शुशुभे सीतया सह ।
तारयानुगतो यद्वच्छशीव शरदुत्प्रभः
rāmastadā yajñamadhye śuśubhe sītayā saha |
tārayānugato yadvacchaśīva śaradutprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगमकरोत्तत्र काले प्राप्ते मनोरमे ।
वैदेह्या धर्मचारिण्या सर्वपापापनोदनम्
prayogamakarottatra kāle prāpte manorame |
vaidehyā dharmacāriṇyā sarvapāpāpanodanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतया सहितं रामं प्रसक्तं यज्ञकर्मणि ।
निरीक्ष्य जहृषुस्तत्र कौतुकेन समन्विताः
sītayā sahitaṃ rāmaṃ prasaktaṃ yajñakarmaṇi |
nirīkṣya jahṛṣustatra kautukena samanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठं प्राह सुमतिं रामस्तत्र क्रतौ वरे ।
किं कर्तव्यं मया स्वामिन्नतः परमवश्यकम्
vasiṣṭhaṃ prāha sumatiṃ rāmastatra kratau vare |
kiṃ kartavyaṃ mayā svāminnataḥ paramavaśyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य वचनं श्रुत्वा गुरुः प्राह महामतिः ।
ब्राह्मणानां प्रकर्तव्या पूजा संतोषकारिका
rāmasya vacanaṃ śrutvā guruḥ prāha mahāmatiḥ |
brāhmaṇānāṃ prakartavyā pūjā saṃtoṣakārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुत्तेन क्रतुः सृष्टः पूर्वं संभारसंभृतः ।
ब्राह्मणास्तत्र वित्ताद्यैस्तोषिता अभवंस्तदा
maruttena kratuḥ sṛṣṭaḥ pūrvaṃ saṃbhārasaṃbhṛtaḥ |
brāhmaṇāstatra vittādyaistoṣitā abhavaṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यंतं वित्तसंभारं नेतुं विप्राशकन्नहि ।
प्राक्षिपन्हिमवद्देशे वित्तभारासहा द्विजाः
atyaṃtaṃ vittasaṃbhāraṃ netuṃ viprāśakannahi |
prākṣipanhimavaddeśe vittabhārāsahā dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वमपि राजाग्र्य लक्ष्मीवान्नृपसत्तम ।
देहि दानादि विप्रेभ्यो यथा स्यात्प्रीतिरुत्तमा
tasmāttvamapi rājāgrya lakṣmīvānnṛpasattama |
dehi dānādi viprebhyo yathā syātprītiruttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा स राजाग्र्यः पूज्यं मत्वा घटोद्भवम् ।
प्रथमं पूजयामास ब्रह्मपुत्रं तपोधनम्
etacchrutvā sa rājāgryaḥ pūjyaṃ matvā ghaṭodbhavam |
prathamaṃ pūjayāmāsa brahmaputraṃ tapodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकरत्नसंभारैः स्वर्णभारैरनेकधा ।
देशैर्जनैः परिवृतैरत्यंतप्रीतिदायकैः
anekaratnasaṃbhāraiḥ svarṇabhārairanekadhā |
deśairjanaiḥ parivṛtairatyaṃtaprītidāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्यं पूजयामास सपत्नीकं मनोरमम् ।
तथैव रत्नैः स्वर्णैश्च देशैश्च विविधैरपि
agastyaṃ pūjayāmāsa sapatnīkaṃ manoramam |
tathaiva ratnaiḥ svarṇaiśca deśaiśca vividhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासं सत्यवतीपुत्रं तथैव समपूजयत् ।
च्यवनं भार्यया साकं सुरत्नैः समपूजयत्
vyāsaṃ satyavatīputraṃ tathaiva samapūjayat |
cyavanaṃ bhāryayā sākaṃ suratnaiḥ samapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यानपि मुनीन्सर्वानृत्विजस्तपसां निधीन् ।
पूजयामास रत्नौघैः स्वर्णभारैरनेकधा
anyānapi munīnsarvānṛtvijastapasāṃ nidhīn |
pūjayāmāsa ratnaughaiḥ svarṇabhārairanekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदात्तदा क्रतौ रामो विप्रेभ्यो भूरिदक्षिणाम् ।
लक्षंलक्षं सुवर्णस्य प्रत्येकं त्वग्रजन्मने
adāttadā kratau rāmo viprebhyo bhūridakṣiṇām |
lakṣaṃlakṣaṃ suvarṇasya pratyekaṃ tvagrajanmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनांधकृपणेभ्यश्च ददौ दानमनेकधा ।
यथासंतोषविहितैर्वित्तै रत्नैर्मनोहरैः
dīnāṃdhakṛpaṇebhyaśca dadau dānamanekadhā |
yathāsaṃtoṣavihitairvittai ratnairmanoharaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासांसि च विचित्राणि भोजनानि मृदूनि च ।
तत्र प्रादाद्यथाशास्त्रं सर्वेषां प्रीतिदायकम्
vāsāṃsi ca vicitrāṇi bhojanāni mṛdūni ca |
tatra prādādyathāśāstraṃ sarveṣāṃ prītidāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृष्टपुष्टजनाकीर्णं सर्वसत्त्वोपबृंहितम् ।
अत्यंतमभवद्धृष्टं पुरं पुंस्त्रीसमावृतम्
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇaṃ sarvasattvopabṛṃhitam |
atyaṃtamabhavaddhṛṣṭaṃ puraṃ puṃstrīsamāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं ददंतं सर्वेषां वीक्ष्य कुंभोद्भवो मुनिः ।
अत्यंतपरमप्रीतिं ययौ क्रतुवरे द्विजः
dānaṃ dadaṃtaṃ sarveṣāṃ vīkṣya kuṃbhodbhavo muniḥ |
atyaṃtaparamaprītiṃ yayau kratuvare dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाभिषेकस्नानार्थं पानीयममृतोपमम् ।
आनेतुं च चतुःषष्टि नृपान्सस्त्रीन्समाह्वयत्
tadābhiṣekasnānārthaṃ pānīyamamṛtopamam |
ānetuṃ ca catuḥṣaṣṭi nṛpānsastrīnsamāhvayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्तु सीतया सार्द्धमानेतुमुदकं ययौ ।
घटेन स्वर्णवर्णेन सर्वालंकारशोभया
rāmastu sītayā sārddhamānetumudakaṃ yayau |
ghaṭena svarṇavarṇena sarvālaṃkāraśobhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौमित्रिरप्यूर्मिलया मांडव्या भरतो नृपः ।
शत्रुघ्नः श्रुतकीर्त्या च कांतिमत्या च पुष्कलः
saumitrirapyūrmilayā māṃḍavyā bharato nṛpaḥ |
śatrughnaḥ śrutakīrtyā ca kāṃtimatyā ca puṣkalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुबाहुः सत्यवत्या च सत्यवान्वीरभूषया ।
सुमदस्तत्र सत्कीर्त्या राज्ञ्या च विमलो नृपः
subāhuḥ satyavatyā ca satyavānvīrabhūṣayā |
sumadastatra satkīrtyā rājñyā ca vimalo nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजावीरमणिस्तत्र श्रुतवत्या मनोज्ञया ।
लक्ष्मीनिधिः कोमलया रिपुतापोंगसेनया
rājāvīramaṇistatra śrutavatyā manojñayā |
lakṣmīnidhiḥ komalayā riputāpoṃgasenayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभीषणो महामूर्त्या प्रतापाग्र्यः प्रतीतया ।
उग्राश्वः कामगमया नीलरत्नोधिरम्यया
vibhīṣaṇo mahāmūrtyā pratāpāgryaḥ pratītayā |
ugrāśvaḥ kāmagamayā nīlaratnodhiramyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरथः सुमनोहार्या तथा मोहनया कपिः ।
इत्यादीन्नृपतीन्विप्रो वसिष्ठः प्राहिणोन्मुनिः
surathaḥ sumanohāryā tathā mohanayā kapiḥ |
ityādīnnṛpatīnvipro vasiṣṭhaḥ prāhiṇonmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठः सरयूं गत्वा शिवपुण्यजलाप्लुताम् ।
उदकं मंत्रयामास वेदमंत्रेण मंत्रवित्
vasiṣṭhaḥ sarayūṃ gatvā śivapuṇyajalāplutām |
udakaṃ maṃtrayāmāsa vedamaṃtreṇa maṃtravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयः पुनीह्यमुं वाहमुदकेन मनोहृता ।
यज्ञार्थं रामचंद्रस्य सर्वलोकैकरक्षितुः
payaḥ punīhyamuṃ vāhamudakena manohṛtā |
yajñārthaṃ rāmacaṃdrasya sarvalokaikarakṣituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदकं तन्मुनिस्पृष्टं सर्वे रामादयो नृपाः ।
आजह्रुर्मंडपतले विप्रवर्यैरुपस्तुते
udakaṃ tanmunispṛṣṭaṃ sarve rāmādayo nṛpāḥ |
ājahrurmaṃḍapatale vipravaryairupastute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयोभिर्निर्मलैः स्नाप्य वाजिनं क्षीरसन्निभम् ।
मंत्रेण मंत्रयामास राम हस्तेन कुंभजः
payobhirnirmalaiḥ snāpya vājinaṃ kṣīrasannibham |
maṃtreṇa maṃtrayāmāsa rāma hastena kuṃbhajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनीहि मां महावाह अस्मिन्ब्रह्मसमाकुले ।
त्वन्मेधेनाखिला देवाः प्रीणंतु परितोषिताः
punīhi māṃ mahāvāha asminbrahmasamākule |
tvanmedhenākhilā devāḥ prīṇaṃtu paritoṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा स नृपो रामः सीतया सममस्पृशत् ।
तदा सर्वे द्विजाश्चित्रममन्यंत कुतूहलात्
ityuktvā sa nṛpo rāmaḥ sītayā samamaspṛśat |
tadā sarve dvijāścitramamanyaṃta kutūhalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परमवोचंस्ते यन्नामस्मरणान्नराः ।
महापापात्प्रमुच्यंते स रामः किं वदत्यहो
parasparamavocaṃste yannāmasmaraṇānnarāḥ |
mahāpāpātpramucyaṃte sa rāmaḥ kiṃ vadatyaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तवति भूमीशे रामे कुंभोद्भवो मुनिः ।
करवालं चाभिमंत्र्य ददौ रामकरे मुनिः
ityuktavati bhūmīśe rāme kuṃbhodbhavo muniḥ |
karavālaṃ cābhimaṃtrya dadau rāmakare muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करवाले धृते स्पृष्टे रामेण स हयः क्रतौ ।
पशुत्वं तु विहायाशु दिव्यरूपमपद्यत
karavāle dhṛte spṛṣṭe rāmeṇa sa hayaḥ kratau |
paśutvaṃ tu vihāyāśu divyarūpamapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानवरमारूढश्चाप्सरोभिः समंततः ।
चामरैर्वीज्यमानश्च वैजयंत्या विभूषितः
vimānavaramārūḍhaścāpsarobhiḥ samaṃtataḥ |
cāmarairvījyamānaśca vaijayaṃtyā vibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तं वाजितां त्यक्त्वा दिव्यरूपधरं वरम् ।
वीक्ष्य लोकाः क्रतौ सर्वे विस्मयं प्राप्नुवंस्तदा
tadā taṃ vājitāṃ tyaktvā divyarūpadharaṃ varam |
vīkṣya lokāḥ kratau sarve vismayaṃ prāpnuvaṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा रामः स्वयं जानञ्ज्ञापयन्सर्वतो नरान् ।
पप्रच्छ दिव्यरूपं तं सुरं परमधार्मिकः
tadā rāmaḥ svayaṃ jānañjñāpayansarvato narān |
papraccha divyarūpaṃ taṃ suraṃ paramadhārmikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्त्वं दिव्यवपुः प्राप्तः कस्मात्त्वं वाजितां गतः ।
कथं सुरस्त्रीसहितः किं चिकीर्षसि तद्वद
kastvaṃ divyavapuḥ prāptaḥ kasmāttvaṃ vājitāṃ gataḥ |
kathaṃ surastrīsahitaḥ kiṃ cikīrṣasi tadvada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य वचनं श्रुत्वा देवः प्रोवाच भूमिपम् ।
हसन्मेघरवां वाणीमवदत्सुमनोहराम्
rāmasya vacanaṃ śrutvā devaḥ provāca bhūmipam |
hasanmegharavāṃ vāṇīmavadatsumanoharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवाज्ञातं न सर्वत्र बाह्याभ्यंतरचारिणः ।
तथापि पृच्छते तुभ्यं कथयामि यथातथम्
tavājñātaṃ na sarvatra bāhyābhyaṃtaracāriṇaḥ |
tathāpi pṛcchate tubhyaṃ kathayāmi yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं पुराभवे राम द्विजः परमधार्मिकः ।
अचरं प्रतिकूलं वै वेदस्य रिपुतापन
ahaṃ purābhave rāma dvijaḥ paramadhārmikaḥ |
acaraṃ pratikūlaṃ vai vedasya riputāpana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद्धुतपापायास्तीरेऽहं गतवान्पुरा ।
अनेकवृक्षललिते सर्वत्रसुमनोरमे
kadāciddhutapāpāyāstīre'haṃ gatavānpurā |
anekavṛkṣalalite sarvatrasumanorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्नात्वा पितॄंस्तृप्त्वा दानं दत्त्वा यथाविधि ।
ध्यानं तव महाबाहो कृतवान्वेदसंमितम्
tatra snātvā pitṝṃstṛptvā dānaṃ dattvā yathāvidhi |
dhyānaṃ tava mahābāho kṛtavānvedasaṃmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा जनाः समायाता बहवस्तत्र भूपते ।
तेषां प्रवंचनार्थाय दंभमेनमकारिषम्
tadā janāḥ samāyātā bahavastatra bhūpate |
teṣāṃ pravaṃcanārthāya daṃbhamenamakāriṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकक्रतुसंभारैः पूर्णमजिरमुत्तमम् ।
वासोभिश्छादितं रम्यं चषालादियुतं महत्
anekakratusaṃbhāraiḥ pūrṇamajiramuttamam |
vāsobhiśchāditaṃ ramyaṃ caṣālādiyutaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रोद्भवोधूमः सर्वतो नभसोंगणम् ।
चकार रम्यमतुलं चित्रकारिवपुर्धरः
agnihotrodbhavodhūmaḥ sarvato nabhasoṃgaṇam |
cakāra ramyamatulaṃ citrakārivapurdharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकतिलकश्रीभिः शोभितांगो महत्तपाः ।
दर्भशोभः समित्पाणिर्दंभो मूर्तिधरः किमु
anekatilakaśrībhiḥ śobhitāṃgo mahattapāḥ |
darbhaśobhaḥ samitpāṇirdaṃbho mūrtidharaḥ kimu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वासास्तत्र स्वच्छंदं पर्यटञ्जगतीतलम् ।
प्राप तत्र महातेजा धूतपापसरित्तटे
durvāsāstatra svacchaṃdaṃ paryaṭañjagatītalam |
prāpa tatra mahātejā dhūtapāpasarittaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श मां दंभकरं मौनधारिणमग्रतः ।
अनर्घ्यकरमुन्मत्तमस्वागतवचः करम्
dadarśa māṃ daṃbhakaraṃ maunadhāriṇamagrataḥ |
anarghyakaramunmattamasvāgatavacaḥ karam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वातीव क्रुधाक्रांतः समुद्र इव पर्वणि ।
शशापासौ मुनिस्तीव्रो दंभिनं मां महामतिः
dṛṣṭvātīva krudhākrāṃtaḥ samudra iva parvaṇi |
śaśāpāsau munistīvro daṃbhinaṃ māṃ mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंभं करोषि चेत्तीरे सरितस्त्वं सुदुर्मते ।
तस्मात्प्राप्नुहि निर्वाच्यं पशुत्वं तापसाधम
daṃbhaṃ karoṣi cettīre saritastvaṃ sudurmate |
tasmātprāpnuhi nirvācyaṃ paśutvaṃ tāpasādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापं प्रदत्तं संश्रुत्य दुःखितोऽहं तदाभवम् ।
अग्राहिषं पदे तस्य मुनेर्दुर्वाससः किल
śāpaṃ pradattaṃ saṃśrutya duḥkhito'haṃ tadābhavam |
agrāhiṣaṃ pade tasya munerdurvāsasaḥ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा मे कृतवान्राम द्विजोऽनुग्रहमुत्तमम् ।
वाजितां प्राप्नुहि मखे राजराजस्य तापस
tadā me kṛtavānrāma dvijo'nugrahamuttamam |
vājitāṃ prāpnuhi makhe rājarājasya tāpasa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्तद्धस्तसंपर्काद्याहि तत्परमं पदम् ।
दिव्यं वपुर्मनोहारि धृत्वा दंभविवर्जितम्
paścāttaddhastasaṃparkādyāhi tatparamaṃ padam |
divyaṃ vapurmanohāri dhṛtvā daṃbhavivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन शापोपिसंदिष्टो ममानुग्रहतां गतः ।
यदहं तव हस्तस्य स्पर्शं प्राप्तो मनोरमम्
tena śāpopisaṃdiṣṭo mamānugrahatāṃ gataḥ |
yadahaṃ tava hastasya sparśaṃ prāpto manoramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदेव राम देवादिदुर्लभं बहुजन्मभिः ।
तत्तेऽहं करजस्पर्शं प्राप्तवानिह दुर्लभम्
yadeva rāma devādidurlabhaṃ bahujanmabhiḥ |
tatte'haṃ karajasparśaṃ prāptavāniha durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञापय महाराज त्वत्प्रसादादहं महत् ।
गच्छामि शाश्वतं स्थानं तव दुःखादिवर्जितम्
ājñāpaya mahārāja tvatprasādādahaṃ mahat |
gacchāmi śāśvataṃ sthānaṃ tava duḥkhādivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यत्र शोको न जरा न मृत्युः कालविभ्रमः ।
तत्स्थानं देव गच्छामि त्वत्प्रसादान्नराधिप
na yatra śoko na jarā na mṛtyuḥ kālavibhramaḥ |
tatsthānaṃ deva gacchāmi tvatprasādānnarādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा तं परिक्रम्य विमानवरमारुहत् ।
अनेकरत्नखचितं सर्वदेवाधिवंदितम्
ityuktvā taṃ parikramya vimānavaramāruhat |
anekaratnakhacitaṃ sarvadevādhivaṃditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतोऽसौ शाश्वतस्थानं रामपादप्रसादतः ।
पुनरावृत्तिरहितं शोकमोहविवर्जितम्
gato'sau śāśvatasthānaṃ rāmapādaprasādataḥ |
punarāvṛttirahitaṃ śokamohavivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन तत्कथितं श्रुत्वा रामं ज्ञात्वेतरे जनाः ।
विस्मयं प्रापिरे सर्वे परस्परमुदुन्मदाः
tena tatkathitaṃ śrutvā rāmaṃ jñātvetare janāḥ |
vismayaṃ prāpire sarve parasparamudunmadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु द्विजमहाबुद्धे दंभेनापि स्मृतो हरिः ।
ददाति मोक्षं सुतरां किं पुनर्दंभवर्जनात्
śṛṇu dvijamahābuddhe daṃbhenāpi smṛto hariḥ |
dadāti mokṣaṃ sutarāṃ kiṃ punardaṃbhavarjanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाकथंचिद्रामस्य कर्तव्यं स्मरणं परम् ।
येन प्राप्नोति परमं पदं देवादिदुर्लभम्
yathākathaṃcidrāmasya kartavyaṃ smaraṇaṃ param |
yena prāpnoti paramaṃ padaṃ devādidurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्रं वीक्ष्य मुनयः कृतार्थं मेनिरे निजम् ।
यद्रामचरणप्रेक्षा करस्पर्शपवित्रितम्
taccitraṃ vīkṣya munayaḥ kṛtārthaṃ menire nijam |
yadrāmacaraṇaprekṣā karasparśapavitritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते तस्मिन्सुरे स्वर्गं हयरूपधरे पुरा ।
उवाच रामस्तपसां निधीन्वेदविदुत्तमान्
gate tasminsure svargaṃ hayarūpadhare purā |
uvāca rāmastapasāṃ nidhīnvedaviduttamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं कर्तव्यं मयाब्रह्मन्हयो नष्टो गतः सुखम् ।
होमः कथं पुरोभावी सर्वदैवततर्पकः
kiṃ kartavyaṃ mayābrahmanhayo naṣṭo gataḥ sukham |
homaḥ kathaṃ purobhāvī sarvadaivatatarpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा स्यात्सुरसंतृप्तिर्यथा मे मख उत्तमः ।
तथा कुर्वंतु मुनयो यथा मे स्याद्विधिश्रुतम्
yathā syātsurasaṃtṛptiryathā me makha uttamaḥ |
tathā kurvaṃtu munayo yathā me syādvidhiśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाश्रुत्य जगाद मुनिसत्तमः ।
वसिष्ठः सर्वदेवानां चित्ताभिज्ञानकोविदः
iti vākyaṃ samāśrutya jagāda munisattamaḥ |
vasiṣṭhaḥ sarvadevānāṃ cittābhijñānakovidaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरमाहर क्षिप्रं येन देवाः स्वयं पुरा ।
प्राप्य हव्यं ग्रहीष्यंति मद्वाक्यप्रेरिताधुना
karpūramāhara kṣipraṃ yena devāḥ svayaṃ purā |
prāpya havyaṃ grahīṣyaṃti madvākyapreritādhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं समाकर्ण्य रामः क्षिप्रमुपाहरत् ।
कर्पूरं बहुदेवानां प्रीत्यर्थं बहुशोभनम्
iti vākyaṃ samākarṇya rāmaḥ kṣipramupāharat |
karpūraṃ bahudevānāṃ prītyarthaṃ bahuśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा मुनिः प्रहृष्टात्मा देवानाह्वयदद्भुतान् ।
ते सर्वे तत्क्षणात्प्राप्ताः स्वपरीवारसंवृताः
tadā muniḥ prahṛṣṭātmā devānāhvayadadbhutān |
te sarve tatkṣaṇātprāptāḥ svaparīvārasaṃvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.