Library·Padma Purāṇa·5·5.77

Padma Purāṇa 5.77

पार्वत्युवाच- विस्तरेण समाचक्ष्व नामार्थपदगौरवम् । ईश्वरस्य स्वरूपं च तत्स्थानानां विभूतयः

pārvatyuvāca- vistareṇa samācakṣva nāmārthapadagauravam | īśvarasya svarūpaṃ ca tatsthānānāṃ vibhūtayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विष्णोः परमं धाम व्यूहभेदास्तथा हरेः । निर्वाणाख्याहि तत्त्वेन मम सर्वं सुरेश्वर

tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāma vyūhabhedāstathā hareḥ | nirvāṇākhyāhi tattvena mama sarvaṃ sureśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच- सारे वृंदावने कृष्णं गोपीकोटिभिरावृतम् । तत्र गंगा पराशक्तिस्तत्स्थमानंदकाननम्

īśvara uvāca- sāre vṛṃdāvane kṛṣṇaṃ gopīkoṭibhirāvṛtam | tatra gaṃgā parāśaktistatsthamānaṃdakānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाना सुकुसुमामोदसमीरसुरभीकृतम् । कलिंदतनया दिव्यतरंगरागशीतलम्

nānā sukusumāmodasamīrasurabhīkṛtam | kaliṃdatanayā divyataraṃgarāgaśītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनकाद्यैर्भागवतैः संसृष्टं मुनिपुंगवैः । आह्लादिमधुरारावैर्गोवृंदैरभिमंडितम्

sanakādyairbhāgavataiḥ saṃsṛṣṭaṃ munipuṃgavaiḥ | āhlādimadhurārāvairgovṛṃdairabhimaṃḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यस्रग्भूषणोपेतैर्नृत्यद्भिर्बालकैर्वृतम् । तत्र श्रीमान्कल्पतरुर्जांबूनदपरिच्छदः

ramyasragbhūṣaṇopetairnṛtyadbhirbālakairvṛtam | tatra śrīmānkalpatarurjāṃbūnadaparicchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानारत्नप्रवालाढ्यो नानामणिफलोज्ज्वलः । तस्य मूले रत्नवेदी रत्नदीधितिदीपिता

nānāratnapravālāḍhyo nānāmaṇiphalojjvalaḥ | tasya mūle ratnavedī ratnadīdhitidīpitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र त्रयीमयं रत्नसिंहासनमनुत्तमम् । तत्रासीनं जगन्नाथं त्रिगुणातीतमव्ययम्

tatra trayīmayaṃ ratnasiṃhāsanamanuttamam | tatrāsīnaṃ jagannāthaṃ triguṇātītamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटिचंद्रप्रतीकाशं कोटिभास्करभास्वरम् । कोटिकंदर्पलावण्यं भासयन्तं दिशोदश

koṭicaṃdrapratīkāśaṃ koṭibhāskarabhāsvaram | koṭikaṃdarpalāvaṇyaṃ bhāsayantaṃ diśodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिनेत्रं द्विभुजं गौरं तप्तजांबूनदप्रभम् । श्लिष्यमाणमंगनाभिः सदामानं च सर्वशः

trinetraṃ dvibhujaṃ gauraṃ taptajāṃbūnadaprabham | śliṣyamāṇamaṃganābhiḥ sadāmānaṃ ca sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माद्यैः सनकाद्यैश्च ध्येयं भक्तवशीकृतम् । सदाघूर्णितनेत्राभिर्नृत्यंतीभिर्महोत्सवैः

brahmādyaiḥ sanakādyaiśca dhyeyaṃ bhaktavaśīkṛtam | sadāghūrṇitanetrābhirnṛtyaṃtībhirmahotsavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चुंबंतीभिर्हसंतीभिः श्लिष्यंतीभिर्मुहुर्मुहुः । अवाप्तगोपीदेहाभिः श्रुतिभिः कोटिकोटिभिः

cuṃbaṃtībhirhasaṃtībhiḥ śliṣyaṃtībhirmuhurmuhuḥ | avāptagopīdehābhiḥ śrutibhiḥ koṭikoṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पादांबुजमाध्वीकचित्ताभिः परितो वृतम् । तासां तु मध्ये या देवी तप्तचामीकरप्रभा

tatpādāṃbujamādhvīkacittābhiḥ parito vṛtam | tāsāṃ tu madhye yā devī taptacāmīkaraprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्योतमाना दिशः सर्वाः कुर्वती विद्युदुज्ज्वलाः । प्रधानं या भगवती यया सर्वमिदं ततम्

dyotamānā diśaḥ sarvāḥ kurvatī vidyudujjvalāḥ | pradhānaṃ yā bhagavatī yayā sarvamidaṃ tatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिस्थित्यंतरूपा या विद्या विद्यात्रयीपरा । स्वरूपा शक्तिरुपा च मायारूपा च चिन्मयी

sṛṣṭisthityaṃtarūpā yā vidyā vidyātrayīparā | svarūpā śaktirupā ca māyārūpā ca cinmayī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मविष्णुशिवादीनां देहकारणकारणम् । चराचरं जगत्सर्वं यन्मायापरिरंभितम्

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ dehakāraṇakāraṇam | carācaraṃ jagatsarvaṃ yanmāyāpariraṃbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृंदावनेश्वरी नाम्ना राधा धात्रानुकारणात् । तामालिंग्य वसंतं तं मुदा वृंदावनेश्वरम्

vṛṃdāvaneśvarī nāmnā rādhā dhātrānukāraṇāt | tāmāliṃgya vasaṃtaṃ taṃ mudā vṛṃdāvaneśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यचुंबनाश्लेष मदावेशविघूर्णितम् । ध्यायेदेवं कृष्णदेवं स च सिद्धिमवाप्नुयात्

anyonyacuṃbanāśleṣa madāveśavighūrṇitam | dhyāyedevaṃ kṛṣṇadevaṃ sa ca siddhimavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्रराजमिमं गुह्यं तस्य मंत्रं च मंत्रवित् । यो जपेच्छृणुयाद्वापि स महात्मा सुदुर्ल्लभः

maṃtrarājamimaṃ guhyaṃ tasya maṃtraṃ ca maṃtravit | yo japecchṛṇuyādvāpi sa mahātmā sudurllabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधिंका चित्ररेखा च चंद्रा मदनसुंदरी । श्रीप्रिया श्रीमधुमती शशिरेखा हरिप्रिया

rādhiṃkā citrarekhā ca caṃdrā madanasuṃdarī | śrīpriyā śrīmadhumatī śaśirekhā haripriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णशोभा संमोहा प्रेमरोमांचराजिता । वैवर्ण्यस्वेदसंयुक्ता भावासक्ता प्रियंवदा

suvarṇaśobhā saṃmohā premaromāṃcarājitā | vaivarṇyasvedasaṃyuktā bhāvāsaktā priyaṃvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णमालिनी शांता सुरासरसिका तथा । सर्वस्त्री जीवना दीनवत्सला विमलाशया

suvarṇamālinī śāṃtā surāsarasikā tathā | sarvastrī jīvanā dīnavatsalā vimalāśayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपीतनामपीयूषा सा राधा परिकीर्तिता । सुदीर्घस्मितसंयुक्ता तप्तचामीकरप्रभा

nipītanāmapīyūṣā sā rādhā parikīrtitā | sudīrghasmitasaṃyuktā taptacāmīkaraprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्च्छत्प्रेमनदी राधा वरणा लोचनांजना । मायामात्सर्यसंयुक्ता दानसाम्राज्य जीवना

mūrcchatpremanadī rādhā varaṇā locanāṃjanā | māyāmātsaryasaṃyuktā dānasāmrājya jīvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरतोत्सव संग्रामा चित्ररेखा प्रकीर्तिता । गौरांगी नातिदीर्घा च सदा वादनतत्परा

suratotsava saṃgrāmā citrarekhā prakīrtitā | gaurāṃgī nātidīrghā ca sadā vādanatatparā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैन्यानुरागनटना मूर्च्छारोमांचविह्वला । हरिदक्षिणपार्श्वस्था सर्वमंत्रप्रिया तथा

dainyānurāganaṭanā mūrcchāromāṃcavihvalā | haridakṣiṇapārśvasthā sarvamaṃtrapriyā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनंगलोभमाधुर्या चंद्रा सा परिकीर्तिता । सलीलमंथरगतिर्मंजुमुद्रित लोचना

anaṃgalobhamādhuryā caṃdrā sā parikīrtitā | salīlamaṃtharagatirmaṃjumudrita locanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेमधारोज्ज्वलाकीर्णा दलितांजन शोभना । कृष्णानुरागरसिका रासध्वनिसमुत्सुका

premadhārojjvalākīrṇā dalitāṃjana śobhanā | kṛṣṇānurāgarasikā rāsadhvanisamutsukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहंकारसमायुक्ता मुखनिंदितचंद्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेंद्रियशिरोमणिः

ahaṃkārasamāyuktā mukhaniṃditacaṃdramāḥ | madhurālāpacaturā jiteṃdriyaśiromaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुंदरस्मितसंयुक्ता सा वै मदनसुंदरी । विविक्तरासरसिका श्यामा श्याममनोहरा

suṃdarasmitasaṃyuktā sā vai madanasuṃdarī | viviktarāsarasikā śyāmā śyāmamanoharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेम्णा प्रेमकटाक्षेण हरेश्चित्तविमोहनी । जितेंद्रिया जितक्रोधा सा प्रिया परिकीर्तिता

premṇā premakaṭākṣeṇa hareścittavimohanī | jiteṃdriyā jitakrodhā sā priyā parikīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतप्तस्वर्णगौरांगी लीलागमनसुंदरी । स्मरोत्थ प्रेमरोमांच वैचित्रमधुराकृतिः

sutaptasvarṇagaurāṃgī līlāgamanasuṃdarī | smarottha premaromāṃca vaicitramadhurākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुंदरस्मितसंयुक्त मुखनिंदितचंद्रमाः । मधुरालापचतुरा जितेंद्रियशिरोमणिः

suṃdarasmitasaṃyukta mukhaniṃditacaṃdramāḥ | madhurālāpacaturā jiteṃdriyaśiromaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिता सा मधुमती प्रेमसाधनतत्परा । संमोहज्वररोमांच प्रेमधारा समन्विता

kīrtitā sā madhumatī premasādhanatatparā | saṃmohajvararomāṃca premadhārā samanvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानधूलिविनोदा च रासध्वनि महानटी । शशिरेखा च विज्ञेया गोपालप्रेयसी सदा

dānadhūlivinodā ca rāsadhvani mahānaṭī | śaśirekhā ca vijñeyā gopālapreyasī sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णात्मा सोत्तमा श्यामा मधुपिंगललोचना । तत्पादप्रेमसंमोहात्क्वचित्पुलकचुंबिता

kṛṣṇātmā sottamā śyāmā madhupiṃgalalocanā | tatpādapremasaṃmohātkvacitpulakacuṃbitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवकुंडे शिवानंदा नंदिनी देहिकातटे । रुक्मिणी द्वारवत्यां तु राधा वृंदावने वने

śivakuṃḍe śivānaṃdā naṃdinī dehikātaṭe | rukmiṇī dvāravatyāṃ tu rādhā vṛṃdāvane vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकी मथुरायां तु जाता मे परमेश्वरी । चंद्रकूटे तथा सीता विंध्ये विंध्यनिवासिनी

devakī mathurāyāṃ tu jātā me parameśvarī | caṃdrakūṭe tathā sītā viṃdhye viṃdhyanivāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराणस्यां विशालाक्षी विमला पुरुषोत्तमे । वृंदावनाधिपत्यं च दत्तं तस्यै प्रसीदता

vārāṇasyāṃ viśālākṣī vimalā puruṣottame | vṛṃdāvanādhipatyaṃ ca dattaṃ tasyai prasīdatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णेनान्यत्र देवी तु राधा वृंदावने वने । नित्यानंदतनुः शौरिर्योऽशरीरीति भाष्यते

kṛṣṇenānyatra devī tu rādhā vṛṃdāvane vane | nityānaṃdatanuḥ śauriryo'śarīrīti bhāṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाय्वग्निनाकभूमीनामंगाधिष्ठितदेवता । निरूप्यते ब्रह्मणोऽपि तथा गोविंदविग्रहः

vāyvagninākabhūmīnāmaṃgādhiṣṭhitadevatā | nirūpyate brahmaṇo'pi tathā goviṃdavigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेंद्रियोऽपि यथा सूर्यस्तेजसा नोपलक्ष्यते । तथा कांतियुतः कृष्णः कालं मोहयति ध्रुवम्

seṃdriyo'pi yathā sūryastejasā nopalakṣyate | tathā kāṃtiyutaḥ kṛṣṇaḥ kālaṃ mohayati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य प्राकृती मूर्तिर्मेदोमांसास्थिसंभवा । योगी चैवेश्वरश्चान्यः सर्वात्मा नित्यविग्रहः

na tasya prākṛtī mūrtirmedomāṃsāsthisaṃbhavā | yogī caiveśvaraścānyaḥ sarvātmā nityavigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काठिन्यं देवयोगेन करकाघृतयोरिव । कृष्णस्यामिततत्त्वस्य पादपृष्ठं न देवता

kāṭhinyaṃ devayogena karakāghṛtayoriva | kṛṣṇasyāmitatattvasya pādapṛṣṭhaṃ na devatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृंदावनरजोवृंदे तत्र स्युर्विष्णुकोटयः । आनंदकिरणे वृंदव्याप्तविश्वकलानिधिः

vṛṃdāvanarajovṛṃde tatra syurviṣṇukoṭayaḥ | ānaṃdakiraṇe vṛṃdavyāptaviśvakalānidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणात्मतात्मनि यथा जीवास्तत्किरणांगकाः । भुजद्वयवृतः कृष्णो न कदाचिच्चतुर्भुजः

guṇātmatātmani yathā jīvāstatkiraṇāṃgakāḥ | bhujadvayavṛtaḥ kṛṣṇo na kadāciccaturbhujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्यैकया वृतस्तत्र परिक्रीडति सर्वदा । गोविंद एव पुरुषो ब्रह्माद्याः स्त्रिय एव च

gopyaikayā vṛtastatra parikrīḍati sarvadā | goviṃda eva puruṣo brahmādyāḥ striya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत एव स्वभावोयंऽप्रकृतेर्भाव ईश्वरः । पुरुषः प्रकृतिश्चाद्यौ राधावृंदावनेश्वरौ

tata eva svabhāvoyaṃ'prakṛterbhāva īśvaraḥ | puruṣaḥ prakṛtiścādyau rādhāvṛṃdāvaneśvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतेर्विकृतं सर्वं विना वृंदावनेश्वरम्

prakṛtervikṛtaṃ sarvaṃ vinā vṛṃdāvaneśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्भवेनैव समुद्भवेदिदं भेदं गतं तस्य विनाशतो हि । स्वर्णस्य नाशो न हि विद्यते तथा मत्स्यादिनाशेऽपि न कृष्णविच्युतिः

samudbhavenaiva samudbhavedidaṃ bhedaṃ gataṃ tasya vināśato hi | svarṇasya nāśo na hi vidyate tathā matsyādināśe'pi na kṛṣṇavicyutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणादिप्रपंचोऽयं वृंदावनविहारिणः । ऊर्म्मीवाब्धेस्तरंगस्य यथाब्धिर्नैव जायते

triguṇādiprapaṃco'yaṃ vṛṃdāvanavihāriṇaḥ | ūrmmīvābdhestaraṃgasya yathābdhirnaiva jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न राधिका समा नारी न कृष्णसदृशः पुमान् । वयः परं न कैशोरात्स्वभावः प्रकृतेः परः

na rādhikā samā nārī na kṛṣṇasadṛśaḥ pumān | vayaḥ paraṃ na kaiśorātsvabhāvaḥ prakṛteḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्येयं कैशोरकं ध्येयं वनं वृंदावनं वनम् । श्याममेव परं रूपमादिदेवं परो रसः

dhyeyaṃ kaiśorakaṃ dhyeyaṃ vanaṃ vṛṃdāvanaṃ vanam | śyāmameva paraṃ rūpamādidevaṃ paro rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाल्यं पंचमवर्षांतं पौगंडं दशमावधि । अष्टपंचककैशोरं सीमा पंचदशावधि

bālyaṃ paṃcamavarṣāṃtaṃ paugaṃḍaṃ daśamāvadhi | aṣṭapaṃcakakaiśoraṃ sīmā paṃcadaśāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यौवनोद्भिन्नकैशोरं नवयौवनमुच्यते । तद्वयस्तस्य सर्वस्वं प्रपंचमितरद्वयः

yauvanodbhinnakaiśoraṃ navayauvanamucyate | tadvayastasya sarvasvaṃ prapaṃcamitaradvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाल्यपौगंडकैशोरं वयो वंदे मनोहरम् । बालगोपालगोपालं स्मरगोपालरूपिणम्

bālyapaugaṃḍakaiśoraṃ vayo vaṃde manoharam | bālagopālagopālaṃ smaragopālarūpiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंदे मदनगोपालं कैशोराकारमद्भुतम् । यमाहुर्यौवनोद्भिन्न श्रीमन्मदनमोहनम्

vaṃde madanagopālaṃ kaiśorākāramadbhutam | yamāhuryauvanodbhinna śrīmanmadanamohanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अखंडातुलपीयूष रसानंदमहार्णवम् । जयति श्रीपतेर्गूढं वपुः कैशोररूपिणः

akhaṃḍātulapīyūṣa rasānaṃdamahārṇavam | jayati śrīpatergūḍhaṃ vapuḥ kaiśorarūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमप्यव्ययं पूर्वं बल्लवीवृंदमध्यगम् । ध्यानगम्यं प्रपश्यंति रुचिभेदात्पृथग्धियः

ekamapyavyayaṃ pūrvaṃ ballavīvṛṃdamadhyagam | dhyānagamyaṃ prapaśyaṃti rucibhedātpṛthagdhiyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्नखेंदुरुचिर्ब्रह्म ध्येयं ब्रह्मादिभिः सुरैः । गुणत्रयमतीतं तं वंदे वृंदावनेश्वरम्

yannakheṃdurucirbrahma dhyeyaṃ brahmādibhiḥ suraiḥ | guṇatrayamatītaṃ taṃ vaṃde vṛṃdāvaneśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृंदावनपरित्यागो गोविंदस्य न विद्यते । अन्यत्र यद्वपुस्तत्तु कृत्रिमं तन्न संशयः

vṛṃdāvanaparityāgo goviṃdasya na vidyate | anyatra yadvapustattu kṛtrimaṃ tanna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलभं व्रजनारीणां दुर्ल्लभं तन्मुमुक्षुणाम् । तं भजे नंदसूनुं यन्नखतेजः परं मनुः

sulabhaṃ vrajanārīṇāṃ durllabhaṃ tanmumukṣuṇām | taṃ bhaje naṃdasūnuṃ yannakhatejaḥ paraṃ manuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्वत्युवाच। भुक्तिमुक्तिस्पृहा यावत्पिशाची हृदि वर्त्तते । तावत्प्रेमसुखस्यात्र कथमभ्युदयो भवेत्

pārvatyuvāca| bhuktimuktispṛhā yāvatpiśācī hṛdi varttate | tāvatpremasukhasyātra kathamabhyudayo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच- साधुपृष्टं त्वया भद्रे यन्मे मनसि वर्त्तते । तत्सर्वं कथयिष्यामि सावधाना निशामय

īśvara uvāca- sādhupṛṣṭaṃ tvayā bhadre yanme manasi varttate | tatsarvaṃ kathayiṣyāmi sāvadhānā niśāmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृत्वा गुणान्स्मरन्नाम गानं वा मनरंजनम् । बोधयत्यात्मनात्मानं सततं प्रेम्णि लीयते

smṛtvā guṇānsmarannāma gānaṃ vā manaraṃjanam | bodhayatyātmanātmānaṃ satataṃ premṇi līyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वृंदावनमाहात्म्ये पार्वतीशिवसंवादे श्रीकृष्णरूपवर्णनंनाम सप्तसप्ततितमोऽध्यायः

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vṛṃdāvanamāhātmye pārvatīśivasaṃvāde śrīkṛṣṇarūpavarṇanaṃnāma saptasaptatitamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.