नारद उवाच-
भगवन्सर्वमाख्यातं यद्यत्पृष्टं मया गुरो ।
अधुना श्रोतुमिच्छामि भावमार्गमनुत्तमम्
nārada uvāca-
bhagavansarvamākhyātaṃ yadyatpṛṣṭaṃ mayā guro |
adhunā śrotumicchāmi bhāvamārgamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
साधु विप्र त्वया पृष्टं सर्वलोकहितैषिणा ।
रहस्यमपि वक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु
śiva uvāca-
sādhu vipra tvayā pṛṣṭaṃ sarvalokahitaiṣiṇā |
rahasyamapi vakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यः सखायः पितरौ प्रेयस्यश्च हरेरिह ।
सर्वे नित्या मुनिश्रेष्ठ वसंति गुणशालिनः
dāsyaḥ sakhāyaḥ pitarau preyasyaśca hareriha |
sarve nityā muniśreṣṭha vasaṃti guṇaśālinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा प्रकटलीलायां पुराणेषु प्रकीर्तिताः ।
तथा ते नित्यलीलायां संति वृंदावने भुवि
yathā prakaṭalīlāyāṃ purāṇeṣu prakīrtitāḥ |
tathā te nityalīlāyāṃ saṃti vṛṃdāvane bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गमनागमने नित्यं करोति वनगोष्ठयोः ।
गोचारणं वयस्यैश्च विनाऽसुरविघातनम्
gamanāgamane nityaṃ karoti vanagoṣṭhayoḥ |
gocāraṇaṃ vayasyaiśca vinā'suravighātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करकीयाभिमानिन्यस्तथा तस्य प्रिया जनाः ।
प्रच्छन्नेनैव भावेन रमयंति निजप्रियम्
karakīyābhimāninyastathā tasya priyā janāḥ |
pracchannenaiva bhāvena ramayaṃti nijapriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं चिंतयेत्तत्र तासां मध्ये मनोरमाम् ।
रूपयौवनसंपन्नां किशोरीं प्रमदाकृतिम्
ātmānaṃ ciṃtayettatra tāsāṃ madhye manoramām |
rūpayauvanasaṃpannāṃ kiśorīṃ pramadākṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाशिल्पकलाभिज्ञां कृष्णभोगानुरूपिणीम् ।
प्रार्थितामपि कृष्णेन तत्र भोगपराङ्मुखीम्
nānāśilpakalābhijñāṃ kṛṣṇabhogānurūpiṇīm |
prārthitāmapi kṛṣṇena tatra bhogaparāṅmukhīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधिकानुचरीं तत्र तत्सेवनपरायणाम् ।
कृष्णादप्यधिकं प्रेम राधिकायां प्रकुर्वतीम्
rādhikānucarīṃ tatra tatsevanaparāyaṇām |
kṛṣṇādapyadhikaṃ prema rādhikāyāṃ prakurvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीत्यानुदिवसं यत्नात्तयोः संगमकारिणीम् ।
तत्सेवनसुखाह्लादभावेनातिसुनिर्वृताम्
prītyānudivasaṃ yatnāttayoḥ saṃgamakāriṇīm |
tatsevanasukhāhlādabhāvenātisunirvṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यात्मानं विचिंत्यैव तत्र सेवां समाचरेत् ।
ब्राह्मं मुहूर्त्तमारभ्य यावत्स्यात्तु महानिशा
ityātmānaṃ viciṃtyaiva tatra sevāṃ samācaret |
brāhmaṃ muhūrttamārabhya yāvatsyāttu mahāniśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
हरेर्दैनंदिनीं लीलां श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
लीलामजानता सेव्यो मनसा तु कथं हरिः
nārada uvāca-
harerdainaṃdinīṃ līlāṃ śrotumicchāmi tattvataḥ |
līlāmajānatā sevyo manasā tu kathaṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
नाहं जानामि तां लीलां हरेर्नारदतत्त्वतः ।
वृंदादेवीमितो गच्छ सा ते लीलां प्रवक्ष्यति
śiva uvāca-
nāhaṃ jānāmi tāṃ līlāṃ harernāradatattvataḥ |
vṛṃdādevīmito gaccha sā te līlāṃ pravakṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविदूर इतः स्थानात्केशीतीर्थसमीपतः ।
सखीसंघवृता सास्ते गोविंदपरिचारिका
avidūra itaḥ sthānātkeśītīrthasamīpataḥ |
sakhīsaṃghavṛtā sāste goviṃdaparicārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
इत्युक्तस्तं परिक्रम्य हृष्टो नत्वा पुनः पुनः ।
वृंदाश्रमं जगामाथ नारदो मुनिसत्तमः
sūta uvāca-
ityuktastaṃ parikramya hṛṣṭo natvā punaḥ punaḥ |
vṛṃdāśramaṃ jagāmātha nārado munisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदापि नारदं दृष्ट्वा प्रणम्य च पुनःपुनः ।
उवाच च मुनिश्रेष्ठ कथमत्रागतिस्तव
vṛṃdāpi nāradaṃ dṛṣṭvā praṇamya ca punaḥpunaḥ |
uvāca ca muniśreṣṭha kathamatrāgatistava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
त्वत्तो वेदितुमिच्छामि नैत्यकं चरितं हरेः ।
तदादितो मम ब्रूहि यदि योग्योऽस्मि शोभने
nārada uvāca-
tvatto veditumicchāmi naityakaṃ caritaṃ hareḥ |
tadādito mama brūhi yadi yogyo'smi śobhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदोवाच-
रहस्यमपिवक्ष्यामि कृष्णभक्तोसि नारद ।
न प्रकाश्यं त्वयाप्येतद्गुह्याद्गुह्यतरं महत्
vṛṃdovāca-
rahasyamapivakṣyāmi kṛṣṇabhaktosi nārada |
na prakāśyaṃ tvayāpyetadguhyādguhyataraṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये वृंदावने रम्ये पंचाशत्कुंजमंडिते ।
कल्पवृक्षनिकुंजे तु दिव्यरत्नमये गृहे
madhye vṛṃdāvane ramye paṃcāśatkuṃjamaṃḍite |
kalpavṛkṣanikuṃje tu divyaratnamaye gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्रितौ तिष्ठतस्तल्पे निबिडालिंगितौ मिथः ।
मदाज्ञाकारिभिः पश्चात्पक्षिभिर्बोधितावपि
nidritau tiṣṭhatastalpe nibiḍāliṃgitau mithaḥ |
madājñākāribhiḥ paścātpakṣibhirbodhitāvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाढालिंगनजानंदमाप्तौ तद्भंगकातरौ ।
न मनः कुरुतस्तल्पात्समुत्थातुं मनागपि
gāḍhāliṃganajānaṃdamāptau tadbhaṃgakātarau |
na manaḥ kurutastalpātsamutthātuṃ manāgapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्च सारिकासंघैः शुकाद्यैः परितो मुहुः ।
बोधितौ विविधैर्वाक्यैः स्वतल्पादुदतिष्ठताम्
tataśca sārikāsaṃghaiḥ śukādyaiḥ parito muhuḥ |
bodhitau vividhairvākyaiḥ svatalpādudatiṣṭhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविष्टौ ततो दृष्ट्वा सख्यस्तल्पे मुदान्वितौ ।
प्रविश्य सेवां कुर्वंति तत्काले ह्युचितां तयोः
upaviṣṭau tato dṛṣṭvā sakhyastalpe mudānvitau |
praviśya sevāṃ kurvaṃti tatkāle hyucitāṃ tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनश्च सारिकावाक्यैस्तावुत्थाय स्वतल्पतः ।
गच्छतः स्वस्वभवनं भीत्युत्कंठाकुलौ ततः
punaśca sārikāvākyaistāvutthāya svatalpataḥ |
gacchataḥ svasvabhavanaṃ bhītyutkaṃṭhākulau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातश्च बोधितो मात्रा तल्पादुत्थाय सत्वरः ।
कृत्वा कृष्णो दंतकाष्ठं बलदेवसमन्वितः
prātaśca bodhito mātrā talpādutthāya satvaraḥ |
kṛtvā kṛṣṇo daṃtakāṣṭhaṃ baladevasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रानुमोदितो याति गोशालां सखिभिर्वृतः ।
राधापि बोधिता विप्र वयस्याभिः स्वतल्पतः
mātrānumodito yāti gośālāṃ sakhibhirvṛtaḥ |
rādhāpi bodhitā vipra vayasyābhiḥ svatalpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय दंतकाष्ठादि कृत्वाभ्यंगं समाचरेत् ।
स्नानवेदीं ततो गत्वा स्नापिता सा निजालिभिः
utthāya daṃtakāṣṭhādi kṛtvābhyaṃgaṃ samācaret |
snānavedīṃ tato gatvā snāpitā sā nijālibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूषागृहे व्रजेत्तत्र वयस्या भूषयंत्यपि ।
भूषणैर्विविधैर्दिव्यैर्गंधमाल्यानुलेपनैः
bhūṣāgṛhe vrajettatra vayasyā bhūṣayaṃtyapi |
bhūṣaṇairvividhairdivyairgaṃdhamālyānulepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सखीजनैस्तस्याः श्वश्रूं संप्रार्थ्य यत्नतः ।
कर्तुमाहूयतेस्वन्नं ससखी सा यशोदया
tataḥ sakhījanaistasyāḥ śvaśrūṃ saṃprārthya yatnataḥ |
kartumāhūyatesvannaṃ sasakhī sā yaśodayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
कथमाहूयते देवि पाकार्थं तु यशोदया ।
सतीषु पाककर्त्रीषु रोहिणीप्रमुखास्वपि
nārada uvāca-
kathamāhūyate devi pākārthaṃ tu yaśodayā |
satīṣu pākakartrīṣu rohiṇīpramukhāsvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदोवाच-
पूर्वं दुर्वाससा दत्तो वरस्तस्यै महामुने ।
इति कात्यायनी वक्त्राच्छ्रुतमासीन्मया पुरा
vṛṃdovāca-
pūrvaṃ durvāsasā datto varastasyai mahāmune |
iti kātyāyanī vaktrācchrutamāsīnmayā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया यत्पच्यते देवि तदन्नं मदनुग्रहात् ।
मिष्टं स्यादमृतस्पर्द्धि भोक्तुरायुष्करं तथा
tvayā yatpacyate devi tadannaṃ madanugrahāt |
miṣṭaṃ syādamṛtasparddhi bhokturāyuṣkaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याह्वयति तां नित्यं यशोदा पुत्रवत्सला ।
आयुष्मान्मे भवेत्पुत्रः स्वादुलोभात्तथा सती
ityāhvayati tāṃ nityaṃ yaśodā putravatsalā |
āyuṣmānme bhavetputraḥ svādulobhāttathā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वानुमोदिता हृष्टा सापि नंदालयं व्रजेत् ।
ससखीप्रकरा तत्र गत्वा पाकं करोति च
śrutvānumoditā hṛṣṭā sāpi naṃdālayaṃ vrajet |
sasakhīprakarā tatra gatvā pākaṃ karoti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णोऽपि दुग्ध्वा गाः काश्चिद्दोहयित्वा जनैः पराः ।
आगच्छति पितुर्वाक्यात्स्वगृहं सखिभिर्वृतः
kṛṣṇo'pi dugdhvā gāḥ kāściddohayitvā janaiḥ parāḥ |
āgacchati piturvākyātsvagṛhaṃ sakhibhirvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यंगमर्दनं कृत्वा दासैः संस्नापितो मुदा ।
धौतवस्त्रधरः स्रग्वी चंदनाक्तकलेवरः
abhyaṃgamardanaṃ kṛtvā dāsaiḥ saṃsnāpito mudā |
dhautavastradharaḥ sragvī caṃdanāktakalevaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विफालबद्धचिकुरैर्ग्रीवा भालोपरिस्फुरन् ।
चंद्राकारस्फुरद्भालतिलकालकरंजितः
dviphālabaddhacikurairgrīvā bhāloparisphuran |
caṃdrākārasphuradbhālatilakālakaraṃjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंकणांगदकेयूर रत्नमुद्रा लसत्करः ।
मुक्ताहारस्फुरद्वक्षा मकराकृतिकुंडलः
kaṃkaṇāṃgadakeyūra ratnamudrā lasatkaraḥ |
muktāhārasphuradvakṣā makarākṛtikuṃḍalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहुराकारितो मात्रा प्रविशेद्भोजनालयम् ।
अवलंब्य करं सख्युर्बलदेवमनुव्रतः
muhurākārito mātrā praviśedbhojanālayam |
avalaṃbya karaṃ sakhyurbaladevamanuvrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुंक्तेऽथ विविधान्नानि भ्रात्रा च सखिभिर्वृतः ।
हासयन्विविधैर्हास्यैः सखींस्तैर्हसति स्वयम्
bhuṃkte'tha vividhānnāni bhrātrā ca sakhibhirvṛtaḥ |
hāsayanvividhairhāsyaiḥ sakhīṃstairhasati svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं भुक्त्वा तथाचम्य दिव्यखट्वोपरि क्षणम् ।
विश्रम्य सेवकैर्दत्तं तांबूलं विभजन्नदन्
itthaṃ bhuktvā tathācamya divyakhaṭvopari kṣaṇam |
viśramya sevakairdattaṃ tāṃbūlaṃ vibhajannadan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपवेषधरः कृष्णो धेनुवृंदपुरस्सरः ।
व्रजवासिजनैः प्रीत्या सर्वैरनुगतः पथि
gopaveṣadharaḥ kṛṣṇo dhenuvṛṃdapurassaraḥ |
vrajavāsijanaiḥ prītyā sarvairanugataḥ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरं मातरं नत्वा नेत्रांते नापितं गणम् ।
यथायोग्यं तथा चान्यान्विनिवर्त्य वनं व्रजेत्
pitaraṃ mātaraṃ natvā netrāṃte nāpitaṃ gaṇam |
yathāyogyaṃ tathā cānyānvinivartya vanaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनं प्रविश्य सखिभिः क्रीडयित्वा क्षणं ततः ।
विहारैर्विविधैस्तत्र वने विक्रीडते मुदा
vanaṃ praviśya sakhibhiḥ krīḍayitvā kṣaṇaṃ tataḥ |
vihārairvividhaistatra vane vikrīḍate mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंचयित्वा ततः सर्वान्द्वित्रैः प्रियसखैर्वृतः ।
संकेतकं व्रजेद्धर्षात्प्रियासंदर्शनोत्सुकः
vaṃcayitvā tataḥ sarvāndvitraiḥ priyasakhairvṛtaḥ |
saṃketakaṃ vrajeddharṣātpriyāsaṃdarśanotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापि कृष्णं वनं यातं दृष्ट्वा स्वं गृहमागता ।
सूर्यादिपूजाव्याजेन कुसुमाहृतये तथा
sāpi kṛṣṇaṃ vanaṃ yātaṃ dṛṣṭvā svaṃ gṛhamāgatā |
sūryādipūjāvyājena kusumāhṛtaye tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंचयित्वा गुरून्याति प्रियसंगेच्छया वनम् ।
इत्थं तौ बहुयत्नेन मिलित्वा कानने ततः
vaṃcayitvā gurūnyāti priyasaṃgecchayā vanam |
itthaṃ tau bahuyatnena militvā kānane tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहारैर्विविधैस्तत्र दिनं विक्रीडतो मुदा ।
दोलायां च समारूढौ सखिभिर्दोलितौ क्वचित्
vihārairvividhaistatra dinaṃ vikrīḍato mudā |
dolāyāṃ ca samārūḍhau sakhibhirdolitau kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वापि वेणुं करस्रस्तं प्रिययापह्नुतं हरिः ।
अन्वेषयन्नुपालब्धो विप्रलब्धप्रियागणैः
kvāpi veṇuṃ karasrastaṃ priyayāpahnutaṃ hariḥ |
anveṣayannupālabdho vipralabdhapriyāgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसितैर्बहुधा ताभिर्हासितस्तत्र तिष्ठति ।
वसंतवायुना जुष्टं वनखण्डं मुदा क्वचित्
hasitairbahudhā tābhirhāsitastatra tiṣṭhati |
vasaṃtavāyunā juṣṭaṃ vanakhaṇḍaṃ mudā kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य चंदनांभोभिः कुंकुमादिजलैरपि ।
निषिंचतो यंत्रमुक्तैस्तत्पंकैर्लिंपतो मिथः
praviśya caṃdanāṃbhobhiḥ kuṃkumādijalairapi |
niṣiṃcato yaṃtramuktaistatpaṃkairliṃpato mithaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सख्योऽप्येवं निषिंचंति ताश्च तौ सिंचतः पुनः ।
वसंतवायुजुष्टेषु वनखंडेषु सर्वतः
sakhyo'pyevaṃ niṣiṃcaṃti tāśca tau siṃcataḥ punaḥ |
vasaṃtavāyujuṣṭeṣu vanakhaṃḍeṣu sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्कालोचितैर्नानाविहारैः सगणौ द्विज ।
श्रांतौ क्वचिद्वृक्षमूलमासाद्य मुनिसत्तम
tattatkālocitairnānāvihāraiḥ sagaṇau dvija |
śrāṃtau kvacidvṛkṣamūlamāsādya munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्यासने दिव्ये मधुपानं प्रचक्रतुः ।
ततो मधुमदोन्मत्तौ निद्रया मीलितेक्षणौ
upaviśyāsane divye madhupānaṃ pracakratuḥ |
tato madhumadonmattau nidrayā mīlitekṣaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथः पाणी समालंब्य कामबाणवशं गतौ ।
रिरंसूविशतःकुञ्जंस्खलद्वाङ्मनसौपथि
mithaḥ pāṇī samālaṃbya kāmabāṇavaśaṃ gatau |
riraṃsūviśataḥkuñjaṃskhaladvāṅmanasaupathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडतश्च ततस्तत्र करिणीयूथपौ यथा ।
सख्योऽपि मधुभिर्मत्ता निद्रयापीडितेक्षणाः
krīḍataśca tatastatra kariṇīyūthapau yathā |
sakhyo'pi madhubhirmattā nidrayāpīḍitekṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभितो मंजुकुंजेषु सर्वा एवापि शिश्यिरे ।
पृथगेकेन वपुषा कृष्णोऽपि युगपद्विभुः
abhito maṃjukuṃjeṣu sarvā evāpi śiśyire |
pṛthagekena vapuṣā kṛṣṇo'pi yugapadvibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वासां संनिधिं गच्छेत्प्रियया प्रेरितो मुहुः ।
रमयित्वा च ताः सर्वाः करिणीर्गजराडिव
sarvāsāṃ saṃnidhiṃ gacchetpriyayā prerito muhuḥ |
ramayitvā ca tāḥ sarvāḥ kariṇīrgajarāḍiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियया च तथा ताभिः क्रीडार्थं च सरो व्रजेत् ।
जलसेकैर्मिथस्तत्र क्रीडतः सगणौ ततः
priyayā ca tathā tābhiḥ krīḍārthaṃ ca saro vrajet |
jalasekairmithastatra krīḍataḥ sagaṇau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासः स्रक्चंदनैर्दिव्यैर्भूषणैरपि भूषितौ ।
तत्रैव सरसस्तीरे दिव्यरत्नमये गृहे
vāsaḥ srakcaṃdanairdivyairbhūṣaṇairapi bhūṣitau |
tatraiva sarasastīre divyaratnamaye gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रागेव फलमूलानि कल्पितानि मया मुने ।
हरिस्तु प्रथमं भुक्त्वा कांतया परिवेष्टितः
prāgeva phalamūlāni kalpitāni mayā mune |
haristu prathamaṃ bhuktvā kāṃtayā pariveṣṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वित्राभिः सेवितो गच्छेच्छय्यां पुष्पविनिर्मिताम् ।
तांबूलैर्व्यजनैस्तत्र पादसंवाहनादिभिः
dvitrābhiḥ sevito gacchecchayyāṃ puṣpavinirmitām |
tāṃbūlairvyajanaistatra pādasaṃvāhanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेव्यमानो हसंस्ताभिर्मोदते प्रेयसीं स्मरन् ।
राधिकापि हरौ सुप्ते सगणा मुदितांतरा
sevyamāno hasaṃstābhirmodate preyasīṃ smaran |
rādhikāpi harau supte sagaṇā muditāṃtarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि तत्र गतप्राणा तदुच्छिष्टं भुनक्ति च ।
किंचिदेव ततो भुक्त्वा व्रजेच्छय्यानिकेतनम्
api tatra gataprāṇā taducchiṣṭaṃ bhunakti ca |
kiṃcideva tato bhuktvā vrajecchayyāniketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टुं कांतमुखांभोजं चकोरीव निशाकरम् ।
तांबूलचर्वितं तस्य तत्रत्याभिर्निवेदितम्
draṣṭuṃ kāṃtamukhāṃbhojaṃ cakorīva niśākaram |
tāṃbūlacarvitaṃ tasya tatratyābhirniveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलान्यपि चाश्नाति विभजंती प्रियालिषु ।
कृष्णोऽपि तासां शुश्रूषुः स्वच्छंदं भाषितं मिथः
tāṃbūlānyapi cāśnāti vibhajaṃtī priyāliṣu |
kṛṣṇo'pi tāsāṃ śuśrūṣuḥ svacchaṃdaṃ bhāṣitaṃ mithaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तनिद्र इवाभाति विनिद्रोऽपि पटावृतः ।
ताश्च क्ष्वेली क्षणं कृत्वा कुतश्चिदनुमानतः
prāptanidra ivābhāti vinidro'pi paṭāvṛtaḥ |
tāśca kṣvelī kṣaṇaṃ kṛtvā kutaścidanumānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदश्य रसनां दद्भिः पश्यंत्योऽन्योन्यमाननम् ।
विलीना इव लज्जाब्धौ क्षणमूचुर्न किंचन
vidaśya rasanāṃ dadbhiḥ paśyaṃtyo'nyonyamānanam |
vilīnā iva lajjābdhau kṣaṇamūcurna kiṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणादेव ततो वस्त्रं दूरीकृत्य तदंगतः ।
साधुनिद्रां गतोऽसीति हासयंत्यो हसंति च
kṣaṇādeva tato vastraṃ dūrīkṛtya tadaṃgataḥ |
sādhunidrāṃ gato'sīti hāsayaṃtyo hasaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तैर्विविधैर्हास्यै रममाणौ गणैः सह ।
अनुभूय क्षणं निद्रा सुखं च मुनिसत्तम
evaṃ tairvividhairhāsyai ramamāṇau gaṇaiḥ saha |
anubhūya kṣaṇaṃ nidrā sukhaṃ ca munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्यासने दिव्ये सगणौ विस्तृते मुदा ।
पणीकृत्य मिथोहार चुंबाश्लेषपरिच्छदान्
upaviśyāsane divye sagaṇau vistṛte mudā |
paṇīkṛtya mithohāra cuṃbāśleṣaparicchadān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षै र्विक्रीडतः प्रेम्णा नर्मालापपुरस्सरम् ।
पराजितोऽपि प्रियया जितोहमिति वै ब्रुवन्
akṣai rvikrīḍataḥ premṇā narmālāpapurassaram |
parājito'pi priyayā jitohamiti vai bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारादिग्रहणे तस्याः प्रवृत्तस्ताड्यते तया ।
तयैवं ताडितः कृष्णः करेणास्य सरोरुहे
hārādigrahaṇe tasyāḥ pravṛttastāḍyate tayā |
tayaivaṃ tāḍitaḥ kṛṣṇaḥ kareṇāsya saroruhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषण्णमानसो भूत्वा गंतुं प्रकुरुते मतिम् ।
जितोऽस्मि चेत्त्वया देवि गृह्यतां यत्पणीकृतम्
viṣaṇṇamānaso bhūtvā gaṃtuṃ prakurute matim |
jito'smi cettvayā devi gṛhyatāṃ yatpaṇīkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुंबनादि मया दत्तमित्युक्त्वा सा तथाचरेत् ।
कौटिल्यं तद्भ्रुवोर्द्रष्टुं श्रोतुं तद्भर्त्सनं वचः
cuṃbanādi mayā dattamityuktvā sā tathācaret |
kauṭilyaṃ tadbhruvordraṣṭuṃ śrotuṃ tadbhartsanaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सारीशुकानां च श्रुत्वा वागाहवं मिथः ।
निर्गच्छतस्ततः स्थानाद्गंतुकामौ गृहं प्रति
tataḥ sārīśukānāṃ ca śrutvā vāgāhavaṃ mithaḥ |
nirgacchatastataḥ sthānādgaṃtukāmau gṛhaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णः कांतामनुज्ञाप्य गवामभिमुखं व्रजेत् ।
सा तु सूर्यगृहं गच्छेत्सखीमंडलसंयुता
kṛṣṇaḥ kāṃtāmanujñāpya gavāmabhimukhaṃ vrajet |
sā tu sūryagṛhaṃ gacchetsakhīmaṃḍalasaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियद्दूरं ततो गत्वा परावृत्य हरिं पुनः ।
विप्रवेषं समास्थाय याति सूर्यगृहं प्रति
kiyaddūraṃ tato gatvā parāvṛtya hariṃ punaḥ |
vipraveṣaṃ samāsthāya yāti sūryagṛhaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यं प्रपूजयेत्तत्र प्रार्थितस्तत्सखीजनैः ।
तदैव कल्पितैर्वेदैः परिहासविगर्भितैः
sūryaṃ prapūjayettatra prārthitastatsakhījanaiḥ |
tadaiva kalpitairvedaiḥ parihāsavigarbhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ता ज्ञापितं कांतं परिज्ञाय विचक्षणाः ।
आनंदसागरे मग्ना न विदुः स्वं न चापरम्
tatastā jñāpitaṃ kāṃtaṃ parijñāya vicakṣaṇāḥ |
ānaṃdasāgare magnā na viduḥ svaṃ na cāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहारैर्विविधैरेवं सार्द्धयामद्वयं मुने ।
नीत्वा गृहं व्रजेयुस्ताः स च कृष्णो गवां व्रजेत्
vihārairvividhairevaṃ sārddhayāmadvayaṃ mune |
nītvā gṛhaṃ vrajeyustāḥ sa ca kṛṣṇo gavāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगम्य स्वसखीन्कृष्णो गृहीत्वा गाः समंततः ।
आगच्छति व्रजं हर्षान्नादयन्मुरलद्यं मुने
saṃgamya svasakhīnkṛṣṇo gṛhītvā gāḥ samaṃtataḥ |
āgacchati vrajaṃ harṣānnādayanmuraladyaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नंदादयः सर्वे श्रुत्वा वेणुरवं हरेः ।
गोधूलिपटलव्याप्तं दृष्ट्वा चापि नभस्तलम्
tato naṃdādayaḥ sarve śrutvā veṇuravaṃ hareḥ |
godhūlipaṭalavyāptaṃ dṛṣṭvā cāpi nabhastalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसृज्य सर्वकर्माणि स्त्रियो बालादयोऽपि च ।
कृष्णस्याभिमुखं यांति तद्दर्शनसमुत्सुकाः
visṛjya sarvakarmāṇi striyo bālādayo'pi ca |
kṛṣṇasyābhimukhaṃ yāṃti taddarśanasamutsukāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमार्गे व्रजद्वारि यत्र सर्वे व्रजौकसः ।
कृष्णोऽपि तान्समागम्य यथावदनुपूर्वशः
rājamārge vrajadvāri yatra sarve vrajaukasaḥ |
kṛṣṇo'pi tānsamāgamya yathāvadanupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनस्पर्शनैर्वाचा स्मितपूर्वावलोकनैः ।
गोपवृद्धान्नमस्कारैः कायिकैर्वाचिकैरपि
darśanasparśanairvācā smitapūrvāvalokanaiḥ |
gopavṛddhānnamaskāraiḥ kāyikairvācikairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टांगपातैः पितरौ रोहिणीमपि नारद ।
नेत्रांतसूचितेनैव विनयेन प्रियां तथा
aṣṭāṃgapātaiḥ pitarau rohiṇīmapi nārada |
netrāṃtasūcitenaiva vinayena priyāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तैस्तद्यथायोग्यं व्रजौकोभिः प्रपूजितः ।
गवालये तथा गाश्च संप्रवेश्य समंततः
evaṃ taistadyathāyogyaṃ vrajaukobhiḥ prapūjitaḥ |
gavālaye tathā gāśca saṃpraveśya samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृभ्यामर्थितो याति भ्रात्रा सह निजालयम् ।
स्नात्वा पीत्वा तत्र किंचिद्भुक्त्वा मात्रानुमोदितः
pitṛbhyāmarthito yāti bhrātrā saha nijālayam |
snātvā pītvā tatra kiṃcidbhuktvā mātrānumoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवालयं पुनर्याति दोग्धुकामो गवां पयः ।
ताश्च दुग्ध्वा दोहयित्वा पाययित्वा च काश्चन
gavālayaṃ punaryāti dogdhukāmo gavāṃ payaḥ |
tāśca dugdhvā dohayitvā pāyayitvā ca kāścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा सार्द्धं गृहं याति तत्र भावशतानुगः ।
तत्र पित्रा पितृव्यैश्च तत्पुत्रैश्च बलेन च
pitrā sārddhaṃ gṛhaṃ yāti tatra bhāvaśatānugaḥ |
tatra pitrā pitṛvyaiśca tatputraiśca balena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुनक्ति विविधान्नानि चर्व्यचोष्यादिकानि च ।
तन्मतिः प्रार्थनात्पूर्वं राधिका च तदैव ह
bhunakti vividhānnāni carvyacoṣyādikāni ca |
tanmatiḥ prārthanātpūrvaṃ rādhikā ca tadaiva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थापयेत्सखीद्वारा पक्वान्नानि तदालयम् ।
श्लाघयंश्च हरिस्तानि भुक्त्वा पित्रादिभिः सह
prasthāpayetsakhīdvārā pakvānnāni tadālayam |
ślāghayaṃśca haristāni bhuktvā pitrādibhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभागृहं व्रजेत्तैश्च जुष्टं बंदिजनादिभिः ।
पक्वान्नानि गृहीत्वा याः सख्यस्तत्र पुरागताः
sabhāgṛhaṃ vrajettaiśca juṣṭaṃ baṃdijanādibhiḥ |
pakvānnāni gṛhītvā yāḥ sakhyastatra purāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहूनि च पुनस्तानि प्रदत्तानि यशोदया ।
सख्यस्तत्र तया दत्तं कृष्णोच्छिष्टं नयंति च
bahūni ca punastāni pradattāni yaśodayā |
sakhyastatra tayā dattaṃ kṛṣṇocchiṣṭaṃ nayaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं ताभिः समानीय राधिकायै निवेद्यते ।
सापि भुक्त्वा सखीवर्गयुता तदनुपूर्वशः
sarvaṃ tābhiḥ samānīya rādhikāyai nivedyate |
sāpi bhuktvā sakhīvargayutā tadanupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सखीभिर्मंडिता तिष्ठेदभिसर्त्तुं समुद्यता ।
प्रस्थाप्यते मया काचिदित एव ततः सखी
sakhībhirmaṃḍitā tiṣṭhedabhisarttuṃ samudyatā |
prasthāpyate mayā kācidita eva tataḥ sakhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयाभिसारिता साथ यमुनायाः समीपतः ।
कल्पवृक्षनिकुंजेऽस्मिन्दिव्यरत्नमये गृहे
tayābhisāritā sātha yamunāyāḥ samīpataḥ |
kalpavṛkṣanikuṃje'smindivyaratnamaye gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितकृष्णनिशायोग्यवेषा याति सखीवृता ।
कृष्णोऽपि विविधं तत्र दृष्ट्वा कौतूहलं ततः
sitakṛṣṇaniśāyogyaveṣā yāti sakhīvṛtā |
kṛṣṇo'pi vividhaṃ tatra dṛṣṭvā kautūhalaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कात्यायन्या मनोज्ञानि श्रुत्वा संगीतकान्यपि ।
धनधान्यादिभिस्ताश्च प्रीणयित्वा विधानतः
kātyāyanyā manojñāni śrutvā saṃgītakānyapi |
dhanadhānyādibhistāśca prīṇayitvā vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनैराराधितो मात्रा याति सख्यानिकेतनम् ।
मातरि प्रस्थितायां च भोजयित्वा ततो गृहम्
janairārādhito mātrā yāti sakhyāniketanam |
mātari prasthitāyāṃ ca bhojayitvā tato gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकेतकं कांतयात्र समागच्छेदलक्षितः ।
मिलित्वा तावुभावत्र क्रीडतो वनराजिषु
saṃketakaṃ kāṃtayātra samāgacchedalakṣitaḥ |
militvā tāvubhāvatra krīḍato vanarājiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहारैर्विविधै रासलास्यहासपुरस्सरैः ।
सार्द्धयामद्वयं नीत्वा रात्रेरेवं विहारतः
vihārairvividhai rāsalāsyahāsapurassaraiḥ |
sārddhayāmadvayaṃ nītvā rātrerevaṃ vihārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषुप्सू विशतः कुंजं पक्षिणीभिरलक्षितौ ।
एकांते कुसुमैः कॢप्ते केलितल्पे मनोहरे
suṣupsū viśataḥ kuṃjaṃ pakṣiṇībhiralakṣitau |
ekāṃte kusumaiḥ kḷpte kelitalpe manohare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्ता वा तिष्ठतस्तत्र सेव्यमानौ निजालिभिः ।
इति ते सर्वमाख्यातं नैत्यकं चरितं हरेः
suptā vā tiṣṭhatastatra sevyamānau nijālibhiḥ |
iti te sarvamākhyātaṃ naityakaṃ caritaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापिनोऽपि विमुच्यंते श्रवणादस्य नारद ।
नारद उवाच-
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि त्वया देवि न संशयः
pāpino'pi vimucyaṃte śravaṇādasya nārada |
nārada uvāca-
dhanyo'smyanugṛhīto'smi tvayā devi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेर्दैनंदिनीलीला यतो मेऽद्य प्रकाशिता ।
सूत उवाच-
इत्युक्त्वा तां परिक्रम्य तया चापि प्रपूजितः
harerdainaṃdinīlīlā yato me'dya prakāśitā |
sūta uvāca-
ityuktvā tāṃ parikramya tayā cāpi prapūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंतर्धानं गतो ब्रह्मन्नारदो मुनिसत्तमः ।
मयाप्येतच्चानुपूर्व्यात्सर्वमेव प्रकीर्तितम्
aṃtardhānaṃ gato brahmannārado munisattamaḥ |
mayāpyetaccānupūrvyātsarvameva prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपेन्नित्यं प्रयत्नेन मंत्रयुग्ममनुत्तमम् ।
कृष्णवक्त्रादिदं लब्धं पुरा रुद्रेण यत्नतः
japennityaṃ prayatnena maṃtrayugmamanuttamam |
kṛṣṇavaktrādidaṃ labdhaṃ purā rudreṇa yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनोक्तं नारदायापि नारदेन ममोदितम् ।
संस्कारांश्च विधायैव मयाप्येतत्तवोदितम्
tenoktaṃ nāradāyāpi nāradena mamoditam |
saṃskārāṃśca vidhāyaiva mayāpyetattavoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयाप्येतद्गोपनीयं रहस्यं परमाद्भुतम् ।
शौनक उवाच-
कृतकृत्योभवं साक्षात्त्वत्प्रसादादहं गुरो
tvayāpyetadgopanīyaṃ rahasyaṃ paramādbhutam |
śaunaka uvāca-
kṛtakṛtyobhavaṃ sākṣāttvatprasādādahaṃ guro
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्यानां रहस्यं यत्त्वया मह्यं प्रकाशितम् ।
सूत उवाच-
धर्मानेतानुपातिष्ठञ्जल्पन्मंत्रमहर्निशम्
rahasyānāṃ rahasyaṃ yattvayā mahyaṃ prakāśitam |
sūta uvāca-
dharmānetānupātiṣṭhañjalpanmaṃtramaharniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिरादेव तद्दास्यमवाप्स्यसि न संशयः ।
मयापि गम्यते ब्रह्मन्नित्यमायतनं विभोः
acirādeva taddāsyamavāpsyasi na saṃśayaḥ |
mayāpi gamyate brahmannityamāyatanaṃ vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोर्गुरोर्भानुजायाः कूले गोपीश्वरस्य च
gurorgurorbhānujāyāḥ kūle gopīśvarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं चरित्रं परमं पवित्रं प्रोक्तं महेशेन महानुभावम् ।
शृण्वंति ये भक्तियुता मनुष्यास्ते यांति नित्यं पदमच्युतस्य
idaṃ caritraṃ paramaṃ pavitraṃ proktaṃ maheśena mahānubhāvam |
śṛṇvaṃti ye bhaktiyutā manuṣyāste yāṃti nityaṃ padamacyutasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यं यशस्यमायुष्यमारोग्याभीष्टसिद्धिदम् ।
स्वर्गापवर्गसंपत्तिकारणं पापनाशनम्
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyamārogyābhīṣṭasiddhidam |
svargāpavargasaṃpattikāraṇaṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्त्या पठंति ये नित्यं मानवा विष्णुतत्पराः ।
न तेषां पुनरावृत्तिर्विष्णुलोकात्कथंचन
bhaktyā paṭhaṃti ye nityaṃ mānavā viṣṇutatparāḥ |
na teṣāṃ punarāvṛttirviṣṇulokātkathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.