Library·Padma Purāṇa·5·5.84

Padma Purāṇa 5.84

ऋषय ऊचुः - सूतसूत महाभाग रोमहर्षणनंदन । कथा रम्या त्वया प्रोक्ता लोकस्यानंददायिनी

ṛṣaya ūcuḥ - sūtasūta mahābhāga romaharṣaṇanaṃdana | kathā ramyā tvayā proktā lokasyānaṃdadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्णस्य महाभाग चरितं महदद्भुतम् । श्रुतं सर्वं त्वया प्रोक्तं निर्वृतिस्तेन चाभवत्

śrīkṛṣṇasya mahābhāga caritaṃ mahadadbhutam | śrutaṃ sarvaṃ tvayā proktaṃ nirvṛtistena cābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो श्रीकृष्णमाहात्म्यं भक्तानां गतिदायकम् । यतस्तेन महाभाग निर्वृतिं को न चाप्नुयात्

aho śrīkṛṣṇamāhātmyaṃ bhaktānāṃ gatidāyakam | yatastena mahābhāga nirvṛtiṃ ko na cāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः पुनरपि श्रीमत्कृष्णस्य चरितं महत् । श्रोतुमिच्छामहे चान्यद्व्रतदानार्हणादिकम्

ataḥ punarapi śrīmatkṛṣṇasya caritaṃ mahat | śrotumicchāmahe cānyadvratadānārhaṇādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानं वापि महाभाग यथा येन कृतं पुरा । तत्सर्वं विस्तराद्ब्रूहि यथा नो निर्वृतिर्भवेत्

snānaṃ vāpi mahābhāga yathā yena kṛtaṃ purā | tatsarvaṃ vistarādbrūhi yathā no nirvṛtirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच- साधु पृष्टं द्विजश्रेष्ठा लोकानां तारणं परम् । यूयं कृतार्थाः कृष्णस्य भक्त्या संपूर्णमानसाः

sūta uvāca- sādhu pṛṣṭaṃ dvijaśreṣṭhā lokānāṃ tāraṇaṃ param | yūyaṃ kṛtārthāḥ kṛṣṇasya bhaktyā saṃpūrṇamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्णचरितं पुण्यं साधूनां हर्षदं परम् । प्रवक्ष्यामि द्विजश्रेष्ठा महदाख्यानमुत्तमम्

śrīkṛṣṇacaritaṃ puṇyaṃ sādhūnāṃ harṣadaṃ param | pravakṣyāmi dvijaśreṣṭhā mahadākhyānamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा नारदो लोकान्पर्यटन्भगवत्प्रियः । मथुरायामंबरीषं कृष्णाराधनतत्परम्

ekadā nārado lokānparyaṭanbhagavatpriyaḥ | mathurāyāmaṃbarīṣaṃ kṛṣṇārādhanatatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभागं व्रतपरं ददर्श मुनिसत्तमः । स आगतं मुनिवरं सत्कृत्य मुनिसत्तमः

mahābhāgaṃ vrataparaṃ dadarśa munisattamaḥ | sa āgataṃ munivaraṃ satkṛtya munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवंत इव पप्रच्छ श्रद्धया हृष्टमानसः । अंबरीष उवाच-। यन्मुने परमं ब्रह्म वेदवादिभिरुच्यते

bhavaṃta iva papraccha śraddhayā hṛṣṭamānasaḥ | aṃbarīṣa uvāca-| yanmune paramaṃ brahma vedavādibhirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स देवः पुंडरीकाक्षः स्वयं नारायणः परः । योऽमूर्तो मूर्तिमानीशो व्यक्तोऽव्यक्तः सनातनः

sa devaḥ puṃḍarīkākṣaḥ svayaṃ nārāyaṇaḥ paraḥ | yo'mūrto mūrtimānīśo vyakto'vyaktaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभूतमयोऽचिंत्यो ध्यातव्यः स कथं हरिः । यस्मिन्सर्वमिदं विश्वमोतं प्रोतं प्रतिष्ठितम्

sarvabhūtamayo'ciṃtyo dhyātavyaḥ sa kathaṃ hariḥ | yasminsarvamidaṃ viśvamotaṃ protaṃ pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्तमेकं परमं परमात्मेति विश्रुतम् । यतो जन्मादि जगतो यो निर्माय स्वयं भुवम्

avyaktamekaṃ paramaṃ paramātmeti viśrutam | yato janmādi jagato yo nirmāya svayaṃ bhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ तस्मै च निगमानात्मन्येव व्यवस्थितान् । कथमाराध्यते सोऽयं समग्रपुरुषार्थदः

dadau tasmai ca nigamānātmanyeva vyavasthitān | kathamārādhyate so'yaṃ samagrapuruṣārthadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनामपि दुर्गम्यस्तदेतत्कृपया वद । अनाराधित गोविंदा न विदंति हितोदयम्

yogināmapi durgamyastadetatkṛpayā vada | anārādhita goviṃdā na vidaṃti hitodayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तपो यज्ञदानानां लभते फलमुत्तमम् । अनास्वादितगोविंदपदांबुजरसश्च यः

na tapo yajñadānānāṃ labhate phalamuttamam | anāsvāditagoviṃdapadāṃbujarasaśca yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोरथपथातीतं स्फीतं नाकलयेत्फलम् । हरेराराधनं हित्वा दुरितौघ निवारणम्

manorathapathātītaṃ sphītaṃ nākalayetphalam | harerārādhanaṃ hitvā duritaugha nivāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यत्पश्यामि जंतूनां प्रायश्चित्तं परं मुने । यद्भ्रूनर्तनवर्तिन्यः श्रूयंते सिद्धयोऽखिलाः

nānyatpaśyāmi jaṃtūnāṃ prāyaścittaṃ paraṃ mune | yadbhrūnartanavartinyaḥ śrūyaṃte siddhayo'khilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथमाराध्यतेसोऽयं केशवः क्लेशनाशनः । उपास्यते स भगवान्कथं नारायणो नरैः

kathamārādhyateso'yaṃ keśavaḥ kleśanāśanaḥ | upāsyate sa bhagavānkathaṃ nārāyaṇo naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीतश्च सर्वमेतन्मे हिताय जगतो वद । भक्तिप्रियोऽसौ भगवान्कया भक्त्या प्रसीदति

prītaśca sarvametanme hitāya jagato vada | bhaktipriyo'sau bhagavānkayā bhaktyā prasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तस्मिन्भवेद्भक्तिः सर्वैराराध्यते कथम् । वैष्णवोसि हरेस्तस्य प्रियोऽसि परमार्थवित्

kathaṃ tasminbhavedbhaktiḥ sarvairārādhyate katham | vaiṣṇavosi harestasya priyo'si paramārthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन त्वामेव पृच्छामि ब्रह्मन्ब्रह्मविदुत्तम । श्रोतारमथ वक्तारं प्रष्टारं पुरुषं हरेः

tena tvāmeva pṛcchāmi brahmanbrahmaviduttama | śrotāramatha vaktāraṃ praṣṭāraṃ puruṣaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रश्नः पुनाति कृष्णस्य तदंघ्रिसलिलं यथा । दुर्ल्लभो मानुषो देहो देहिनां क्षणभंगुरः

praśnaḥ punāti kṛṣṇasya tadaṃghrisalilaṃ yathā | durllabho mānuṣo deho dehināṃ kṣaṇabhaṃguraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि दुर्ल्लभं मन्ये वैकुंठप्रियदर्शनम् । संसारेस्मिन्क्षणार्धोऽपि सत्संगः शेवधिर्नृणाम्

tatrāpi durllabhaṃ manye vaikuṃṭhapriyadarśanam | saṃsāresminkṣaṇārdho'pi satsaṃgaḥ śevadhirnṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मादवाप्यते सर्वं पुरुषार्थचतुष्टयम् । भगवन्भवतो यात्रा स्वस्तये सर्वदेहिनाम्

yasmādavāpyate sarvaṃ puruṣārthacatuṣṭayam | bhagavanbhavato yātrā svastaye sarvadehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालानां तु यथा पित्रोरुत्तमश्लोकवर्त्मनाम् । भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च

bālānāṃ tu yathā pitroruttamaślokavartmanām | bhūtānāṃ devacaritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् । भजंति ये यथा देवान्देवा अपि तथैव तान्

sukhāyaiva hi sādhūnāṃ tvādṛśāmacyutātmanām | bhajaṃti ye yathā devāndevā api tathaiva tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः । तस्मात्त्वं भगवन्मह्यं वैष्णवं धर्ममादिश

chāyeva karmasacivāḥ sādhavo dīnavatsalāḥ | tasmāttvaṃ bhagavanmahyaṃ vaiṣṇavaṃ dharmamādiśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्योपदेशदानेन लभते वेदजं फलम् । नारद उवाच- साधु पृष्टं महीपाल विष्णुभक्तिमता त्वया

yasyopadeśadānena labhate vedajaṃ phalam | nārada uvāca- sādhu pṛṣṭaṃ mahīpāla viṣṇubhaktimatā tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानता परमं धर्ममेकं माधवसेवनम् । यस्मिन्नाराधिते विष्णौ विश्वमाराधितं भवेत्

jānatā paramaṃ dharmamekaṃ mādhavasevanam | yasminnārādhite viṣṇau viśvamārādhitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टे चराचरं तुष्टं सर्वदेवमये हरौ । यस्य स्मरणमात्रेण महापातकसंहतिः

tuṣṭe carācaraṃ tuṣṭaṃ sarvadevamaye harau | yasya smaraṇamātreṇa mahāpātakasaṃhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणान्नाशमायाति स सेव्यो हरिरेव हि । कोऽनु राजन्निंद्रियवान्मुकुंदचरणांबुजम्

tatkṣaṇānnāśamāyāti sa sevyo harireva hi | ko'nu rājanniṃdriyavānmukuṃdacaraṇāṃbujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भजेत्सर्वतो मृत्युरुपास्यमृषिदैवतैः । श्रुतोऽनु पठितो ध्यात आदृतश्चानुमोदितः

na bhajetsarvato mṛtyurupāsyamṛṣidaivataiḥ | śruto'nu paṭhito dhyāta ādṛtaścānumoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्यः पुनाति सद्धर्मो वीरो विश्वद्रुहोऽपि हि । योयं कारणकार्यादि कारणस्यापि कारणम्

sadyaḥ punāti saddharmo vīro viśvadruho'pi hi | yoyaṃ kāraṇakāryādi kāraṇasyāpi kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यकारणं योगी जगज्जीवो जगन्मयः । अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो निर्गुणो गुणभृन्महान्

ananyakāraṇaṃ yogī jagajjīvo jaganmayaḥ | aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo nirguṇo guṇabhṛnmahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजो जन्मलयातीतो ध्यातव्यः स हरिः सदा । सम्यगेतद्व्यवसितं भवता पुरुषर्षभ

ajo janmalayātīto dhyātavyaḥ sa hariḥ sadā | samyagetadvyavasitaṃ bhavatā puruṣarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पृच्छसे भागवतान्धर्मांस्त्वं विश्वभावनान् । प्रसंगेन सतामात्ममनः श्रुति रसायनाः

yatpṛcchase bhāgavatāndharmāṃstvaṃ viśvabhāvanān | prasaṃgena satāmātmamanaḥ śruti rasāyanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवंति कीर्तनीयस्य कथाः कृष्णस्य निर्मलाः । भावसाध्योह्ययं देवः स्वयं जानाति तद्भवान्

bhavaṃti kīrtanīyasya kathāḥ kṛṣṇasya nirmalāḥ | bhāvasādhyohyayaṃ devaḥ svayaṃ jānāti tadbhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि वक्ष्ये जगतो हिताय तव गौरवात् । यदाहुः परमं ब्रह्म प्रधानपुरुषात्परम्

tathāpi vakṣye jagato hitāya tava gauravāt | yadāhuḥ paramaṃ brahma pradhānapuruṣātparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्मायया ततं सर्वं सर्वं यच्छति सोऽच्युतः । पुत्रान्कलत्रं दीर्घायू राज्यं स्वर्गापवर्गकम्

yanmāyayā tataṃ sarvaṃ sarvaṃ yacchati so'cyutaḥ | putrānkalatraṃ dīrghāyū rājyaṃ svargāpavargakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दद्यादीप्सितं सर्वं भक्त्या संपूजितोऽजितः । कर्मणा मनसा वाचा तत्परा ये हि मानवाः

sa dadyādīpsitaṃ sarvaṃ bhaktyā saṃpūjito'jitaḥ | karmaṇā manasā vācā tatparā ye hi mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां व्रतानि वक्ष्यामि प्रीतये भूपसत्तम । अहिंसासत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यमकल्पता

teṣāṃ vratāni vakṣyāmi prītaye bhūpasattama | ahiṃsāsatyamasteyaṃ brahmacaryamakalpatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतानि मानसान्याहुर्व्रतानि हरितुष्टये । एकभक्तं तथा नक्तमुपवासमयाचितम्

etāni mānasānyāhurvratāni harituṣṭaye | ekabhaktaṃ tathā naktamupavāsamayācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं कायिकं पुंसां व्रतमुक्तं नरेश्वर । वेदस्याध्ययनं विष्णोः कीर्तनं सत्यभाषणम्

ityevaṃ kāyikaṃ puṃsāṃ vratamuktaṃ nareśvara | vedasyādhyayanaṃ viṣṇoḥ kīrtanaṃ satyabhāṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपैशुन्यमिदं राजन्वाचिकं व्रतमुत्तमम् । चक्रायुधस्य नामानि सदा सर्वत्र कीर्तयेत्

apaiśunyamidaṃ rājanvācikaṃ vratamuttamam | cakrāyudhasya nāmāni sadā sarvatra kīrtayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाशौचं कीर्तने तस्य स पवित्रकरो यतः । वर्णाश्रमाचारवता पुरुषेण परः पुमान्

nāśaucaṃ kīrtane tasya sa pavitrakaro yataḥ | varṇāśramācāravatā puruṣeṇa paraḥ pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुराराध्यते पंथा नान्यः संतोषकारणम् । पतिप्रियहिताभिश्च मनोवाक्कायसंयमैः

viṣṇurārādhyate paṃthā nānyaḥ saṃtoṣakāraṇam | patipriyahitābhiśca manovākkāyasaṃyamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतैराराध्यते स्त्रीभिर्वासुदेवो दयानिधिः । आगमोक्तेन मार्गेण स्त्रीशूद्रैरपिपूजनम्

vratairārādhyate strībhirvāsudevo dayānidhiḥ | āgamoktena mārgeṇa strīśūdrairapipūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यं कृष्णचंद्रस्य द्विजातिवररूपिणः । त्रयोवर्णास्तु वेदोक्तमार्गाराधनतत्पराः

kartavyaṃ kṛṣṇacaṃdrasya dvijātivararūpiṇaḥ | trayovarṇāstu vedoktamārgārādhanatatparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीशूद्रादय एव स्युर्नाम्नाऽराधनतत्पराः । न पूजनैर्न यजनैर्न व्रतैरपि माधवः

strīśūdrādaya eva syurnāmnā'rādhanatatparāḥ | na pūjanairna yajanairna vratairapi mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्यते केवलं भक्तिप्रियोऽसौ समुदाहृतः । स्त्रीणां पतिव्रतानां तु पतिरेव हि दैवतम्

tuṣyate kevalaṃ bhaktipriyo'sau samudāhṛtaḥ | strīṇāṃ pativratānāṃ tu patireva hi daivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु पूज्यो विष्णुभक्त्या मनोवाक्कायकर्मभिः । कर्तव्यं श्रद्धया विष्णोश्चिंतयित्वा पतिं हृदि

sa tu pūjyo viṣṇubhaktyā manovākkāyakarmabhiḥ | kartavyaṃ śraddhayā viṣṇościṃtayitvā patiṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्राणां चैव भवति नाम्ना वै देवतार्चनम् । सर्वेऽप्यागममार्गेण कुर्युर्वेदानुकारिणा

śūdrāṇāṃ caiva bhavati nāmnā vai devatārcanam | sarve'pyāgamamārgeṇa kuryurvedānukāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणामप्यधिकारोऽस्ति विष्णोराराधनादिषु । पतिप्रियरतानां च श्रुतिरेषा सनातनी

strīṇāmapyadhikāro'sti viṣṇorārādhanādiṣu | patipriyaratānāṃ ca śrutireṣā sanātanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकुलोचितधर्मेण यद्यस्य विहितं व्रतम् । तत्तदेवाचरेद्यस्तु तेन तुष्यति केशवः

svakulocitadharmeṇa yadyasya vihitaṃ vratam | tattadevācaredyastu tena tuṣyati keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविषाग्नौ जले पुष्पैर्ध्यानेन हृदये हरिम् । यजंति सूरयो नित्यं जपेन रविमंडले

haviṣāgnau jale puṣpairdhyānena hṛdaye harim | yajaṃti sūrayo nityaṃ japena ravimaṃḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहिंसा प्रथमं पुष्पं द्वितीयं करणग्रहः । तृतीयकं भूतदया चतुर्थं क्षांतिरेव च

ahiṃsā prathamaṃ puṣpaṃ dvitīyaṃ karaṇagrahaḥ | tṛtīyakaṃ bhūtadayā caturthaṃ kṣāṃtireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शमस्तु पंचमं पुष्पं दमः षष्ठं च सप्तमम् । ध्यानं सत्यं चाष्टमं च ह्येतैस्तुष्यति केशवः

śamastu paṃcamaṃ puṣpaṃ damaḥ ṣaṣṭhaṃ ca saptamam | dhyānaṃ satyaṃ cāṣṭamaṃ ca hyetaistuṣyati keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैरेवाष्टभिः पुष्पैस्तुष्यत्येवार्चितो हरिः । पुष्पांतराणि संत्येव बाह्यानि मनुजोत्तम

etairevāṣṭabhiḥ puṣpaistuṣyatyevārcito hariḥ | puṣpāṃtarāṇi saṃtyeva bāhyāni manujottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्त्या कृतानि यैर्विष्णुः पूजितः परितुष्यति । वारुणं सलिलं पुष्पं सौम्यं घृतपयोदधि

bhaktyā kṛtāni yairviṣṇuḥ pūjitaḥ parituṣyati | vāruṇaṃ salilaṃ puṣpaṃ saumyaṃ ghṛtapayodadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राजापत्यं तथान्नादि आग्नेयं धूपदीपकम् । फलपुष्पादिकं चैव वानस्पत्यं तु पंचमम्

prājāpatyaṃ tathānnādi āgneyaṃ dhūpadīpakam | phalapuṣpādikaṃ caiva vānaspatyaṃ tu paṃcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थिवं कुशमूलाद्यं वायव्यं गंधचंदनम् । श्रद्धाख्यं विष्णुपुष्पं च वाद्यं विष्णुपदं स्मृतम्

pārthivaṃ kuśamūlādyaṃ vāyavyaṃ gaṃdhacaṃdanam | śraddhākhyaṃ viṣṇupuṣpaṃ ca vādyaṃ viṣṇupadaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिस्तुपूजितः पुष्पैरपि विष्णुः प्रसीदति । सूर्योऽग्निर्ब्राह्मणोगावो वैष्णवः खं मरुज्जलम्

ebhistupūjitaḥ puṣpairapi viṣṇuḥ prasīdati | sūryo'gnirbrāhmaṇogāvo vaiṣṇavaḥ khaṃ marujjalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरात्मा सर्वभूतानि पूजास्थानानि वा हरेः । सूर्य्ये तु मंत्रजाप्येन हविषाग्नौ यजेत्ततः

bhūrātmā sarvabhūtāni pūjāsthānāni vā hareḥ | sūryye tu maṃtrajāpyena haviṣāgnau yajettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतिथ्येन तु विप्राग्र्ये गोषु ग्रासरसादिना । वैष्णवे बंधुसत्कृत्या हृदये ध्याननिष्ठया

ātithyena tu viprāgrye goṣu grāsarasādinā | vaiṣṇave baṃdhusatkṛtyā hṛdaye dhyānaniṣṭhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायौ मुख्यधिया तोये द्रव्यैस्तोयपुरस्कृतैः । स्थंडिले मंत्रहृदयैर्भोगैरात्मानमात्मनि

vāyau mukhyadhiyā toye dravyaistoyapuraskṛtaiḥ | sthaṃḍile maṃtrahṛdayairbhogairātmānamātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रज्ञं सर्वभूतेषु समत्वेनार्चयेद्विभुम् । धिष्ण्येष्वेतेषु तद्रूपं शंखचक्रगदांबुजैः

kṣetrajñaṃ sarvabhūteṣu samatvenārcayedvibhum | dhiṣṇyeṣveteṣu tadrūpaṃ śaṃkhacakragadāṃbujaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तं चतुर्भुजं शांतं ध्यायन्नर्च्चेत्समाहितः । ब्राह्मणैः पूजितैरेव पूजितोऽयं न संशयः

yuktaṃ caturbhujaṃ śāṃtaṃ dhyāyannarccetsamāhitaḥ | brāhmaṇaiḥ pūjitaireva pūjito'yaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भर्त्सितैश्च तैर्भूप भवेन्निर्भर्त्सितो विभुः । निगमो धर्मशास्त्रं च यदाधारे प्रवर्तते

nirbhartsitaiśca tairbhūpa bhavennirbhartsito vibhuḥ | nigamo dharmaśāstraṃ ca yadādhāre pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रास्ते वैष्णवीमूर्तिः पावनी परमा मता

viprāste vaiṣṇavīmūrtiḥ pāvanī paramā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं शुभं जगति धर्मत एव लभ्यं धर्मो गतिर्निगमतो नृपधर्मशास्त्रात् । नूनं तयोरपि गतिर्भुवि भूमिदेवास्तैरर्चितैरिह जगत्पतिरर्चितः स्यात्

sarvaṃ śubhaṃ jagati dharmata eva labhyaṃ dharmo gatirnigamato nṛpadharmaśāstrāt | nūnaṃ tayorapi gatirbhuvi bhūmidevāstairarcitairiha jagatpatirarcitaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न यज्ञयोगैर्न तपोभिरन्यैर्न योगयुक्त्या न समर्चनेन । तथा विभुस्तुष्यति देवदेवो यथा मही दैवततोषणेन

na yajñayogairna tapobhiranyairna yogayuktyā na samarcanena | tathā vibhustuṣyati devadevo yathā mahī daivatatoṣaṇena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यो ब्रह्मविद्ब्रह्मा ब्रह्मवेदप्रवर्तकः । ब्राह्मणैरेव तुष्येत तोषितं ब्रह्मदैवतम्

brahmaṇyo brahmavidbrahmā brahmavedapravartakaḥ | brāhmaṇaireva tuṣyeta toṣitaṃ brahmadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरकेऽपि चिरं मग्नाः पूर्वजा ये कुलद्वये । तदैव यांति ते स्वर्गं यदार्च्चति सुतो हरिम्

narake'pi ciraṃ magnāḥ pūrvajā ye kuladvaye | tadaiva yāṃti te svargaṃ yadārccati suto harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तेषां जीवितेनेह पशुवच्चेष्टितेन किम् । येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये

kiṃ teṣāṃ jīviteneha paśuvacceṣṭitena kim | yeṣāṃ na pravaṇaṃ cittaṃ vāsudeve jaganmaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानं तस्य प्रवक्ष्यामि यन्न दृष्टं तु केनचित् । श्रूयतां भूपकैवल्यं केवलं मलवर्जितम्

dhyānaṃ tasya pravakṣyāmi yanna dṛṣṭaṃ tu kenacit | śrūyatāṃ bhūpakaivalyaṃ kevalaṃ malavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा दीपो निवातस्थो निश्चलो वायुवर्जितः । प्रज्वलन्नाशयेत्सर्वमंधकारं महामते

yathā dīpo nivātastho niścalo vāyuvarjitaḥ | prajvalannāśayetsarvamaṃdhakāraṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वद्दोषविहीनात्मा भवत्येव निरामयः । निराशो निश्चलो वीरोनमित्रं न रिपुस्तथा

tadvaddoṣavihīnātmā bhavatyeva nirāmayaḥ | nirāśo niścalo vīronamitraṃ na ripustathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोकहर्षौ विषादश्च न लोभो मत्सरो भ्रमः । संभ्रमालापमोहैश्च सुखदुःखैर्विमुच्यते

śokaharṣau viṣādaśca na lobho matsaro bhramaḥ | saṃbhramālāpamohaiśca sukhaduḥkhairvimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयैश्चापि सर्वैश्च इंद्रियाणां प्रमुच्यते । तदा स केवलज्ञानी कैवल्यत्वं प्रजायते

viṣayaiścāpi sarvaiśca iṃdriyāṇāṃ pramucyate | tadā sa kevalajñānī kaivalyatvaṃ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्वालाकर्मप्रसंगेन दीपस्तैलं प्रशोषयेत् । वर्त्याधारेण राजेंद्र निर्द्वन्द्वो वायुवर्जितः

jvālākarmaprasaṃgena dīpastailaṃ praśoṣayet | vartyādhāreṇa rājeṃdra nirdvandvo vāyuvarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कज्जलं वमते पश्चात्तैलस्यापि महामते । कृष्णा संदृश्यते रेखा दीपस्याग्रे महामते

kajjalaṃ vamate paścāttailasyāpi mahāmate | kṛṣṇā saṃdṛśyate rekhā dīpasyāgre mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमाकृष्य तत्तैलं तेजसा निर्मलोभवेत् । काये चांतः स्थितस्तद्वत्कर्मतैलं प्रशोषयेत्

svayamākṛṣya tattailaṃ tejasā nirmalobhavet | kāye cāṃtaḥ sthitastadvatkarmatailaṃ praśoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयान्कज्जलं कृत्वा प्रत्यक्षान्संप्रदर्शयेत् । ज्वालावन्निर्मलो भूत्वा स्वयमेव प्रकाशयेत्

viṣayānkajjalaṃ kṛtvā pratyakṣānsaṃpradarśayet | jvālāvannirmalo bhūtvā svayameva prakāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधलोभादिभिः संज्ञैर्वायुभिः परिवर्जितः । निःस्पृहो निश्चलो भूत्वा तेजश्च स्वयमुज्ज्वलेत्

krodhalobhādibhiḥ saṃjñairvāyubhiḥ parivarjitaḥ | niḥspṛho niścalo bhūtvā tejaśca svayamujjvalet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यं पश्यते सर्वं स्वस्थानस्थं स्वतेजसा । केवलज्ञानरूपोऽयं मया ते परिकीर्तितः

trailokyaṃ paśyate sarvaṃ svasthānasthaṃ svatejasā | kevalajñānarūpo'yaṃ mayā te parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानं चैव प्रवक्ष्यामि द्विविधं तस्य चक्रिणः । केवलज्ञानरूपेण दृश्यते परचक्षुषा

dhyānaṃ caiva pravakṣyāmi dvividhaṃ tasya cakriṇaḥ | kevalajñānarūpeṇa dṛśyate paracakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगयुक्ता महात्मानः परमार्थपरायणाः । यं न पश्यंति मुग्धास्तु सर्वज्ञं सर्वदर्शकम्

yogayuktā mahātmānaḥ paramārthaparāyaṇāḥ | yaṃ na paśyaṃti mugdhāstu sarvajñaṃ sarvadarśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तपादविहीनश्च सर्वत्र परिगच्छति । सर्वं गृह्णाति त्रैलोक्यं स्थावरं जंगमं पुनः

hastapādavihīnaśca sarvatra parigacchati | sarvaṃ gṛhṇāti trailokyaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासामुखविहीनस्तु घ्राति भक्षति भूपते । अकर्णः शृणुते सर्वं सर्वसाक्षी जगत्पतिः

nāsāmukhavihīnastu ghrāti bhakṣati bhūpate | akarṇaḥ śṛṇute sarvaṃ sarvasākṣī jagatpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरूपो रूपसंबद्धः पंचवर्गवशं गतः । सर्वलोकस्य यः प्राणः पूज्यते सचराचरैः

arūpo rūpasaṃbaddhaḥ paṃcavargavaśaṃ gataḥ | sarvalokasya yaḥ prāṇaḥ pūjyate sacarācaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजिह्वो वदते सर्वं वेदशास्त्रानुगं तथा । अत्वचः स्पर्शमेवापि सर्वेषामेव विंदति

ajihvo vadate sarvaṃ vedaśāstrānugaṃ tathā | atvacaḥ sparśamevāpi sarveṣāmeva viṃdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदानंदो विविक्ताक्ष एकरूपो निराश्रयः । निर्गुणो निर्ममो व्यापी सगुणो निर्मलोऽनघः

sadānaṃdo viviktākṣa ekarūpo nirāśrayaḥ | nirguṇo nirmamo vyāpī saguṇo nirmalo'naghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यः सर्ववश्यात्मा सर्वदः सर्ववित्तमः । तस्य माता न चैवास्ति स वै सर्वमयो विभुः

avaśyaḥ sarvavaśyātmā sarvadaḥ sarvavittamaḥ | tasya mātā na caivāsti sa vai sarvamayo vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वमयं ध्यानं यश्च पश्यत्यनन्यधीः । स याति परमं स्थानममूर्त्तममृतोपमम्

evaṃ sarvamayaṃ dhyānaṃ yaśca paśyatyananyadhīḥ | sa yāti paramaṃ sthānamamūrttamamṛtopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयं तु प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व महामते । मूर्त्ताकारं तु साकारं निराकारं निरामयम्

dvitīyaṃ tu pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva mahāmate | mūrttākāraṃ tu sākāraṃ nirākāraṃ nirāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मांडं सर्वमतुलं वासितं यस्य वासनात् । स तस्माद्वासुदेवस्तु प्रोच्यते नृपनंदन

brahmāṃḍaṃ sarvamatulaṃ vāsitaṃ yasya vāsanāt | sa tasmādvāsudevastu procyate nṛpanaṃdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षमाणस्य मेघस्य यद्भासा तस्य तद्भवेत् । सूर्यतेजःप्रतीकाशं चतुर्बाहुं सुरेश्वरम्

varṣamāṇasya meghasya yadbhāsā tasya tadbhavet | sūryatejaḥpratīkāśaṃ caturbāhuṃ sureśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे शोभते शंखो हेमरत्नविभूषितः । कौमोदकी गदा तस्य महासुरविनाशिनी

dakṣiṇe śobhate śaṃkho hemaratnavibhūṣitaḥ | kaumodakī gadā tasya mahāsuravināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे च शोभते वीर हस्ते तस्य महात्मनः । महापद्मं सुगंधाढ्यं तस्य दक्षिणहस्तगम्

vāme ca śobhate vīra haste tasya mahātmanaḥ | mahāpadmaṃ sugaṃdhāḍhyaṃ tasya dakṣiṇahastagam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोभमानं सदैवास्ते सायुधं कमलश्रियम् । कंबुग्रीवं सुवृत्तास्यं पद्मपत्रनिभेक्षणम्

śobhamānaṃ sadaivāste sāyudhaṃ kamalaśriyam | kaṃbugrīvaṃ suvṛttāsyaṃ padmapatranibhekṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजमानं हृषीकेशं दशनैः कुंदसंनिभैः । गुडाकेशस्य यस्यास्ते अधरो विद्रुमाकृतिः

rājamānaṃ hṛṣīkeśaṃ daśanaiḥ kuṃdasaṃnibhaiḥ | guḍākeśasya yasyāste adharo vidrumākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोभते पुंडरीकाक्षः किरीटेनापि भास्वता । विशालेनापि रूपेण केशवस्तु सुवक्षसा

śobhate puṃḍarīkākṣaḥ kirīṭenāpi bhāsvatā | viśālenāpi rūpeṇa keśavastu suvakṣasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौस्तुभेनांकितेनैव राजमानो जनार्दनः । सूर्यतेजःप्रतीकाश कुंडलाभ्यां प्रभाति च

kaustubhenāṃkitenaiva rājamāno janārdanaḥ | sūryatejaḥpratīkāśa kuṃḍalābhyāṃ prabhāti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिः केयूरकंकणैर्हारैर्मौक्तिकैर्ऋक्षसन्निभैः

hariḥ keyūrakaṃkaṇairhārairmauktikairṛkṣasannibhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वपुषा भ्राजमानस्तु विजयो जयतां वरः । भ्राजतेसोऽपि गोविंदो हेमवर्णेन वाससा

vapuṣā bhrājamānastu vijayo jayatāṃ varaḥ | bhrājateso'pi goviṃdo hemavarṇena vāsasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्रिकाभिस्तु युक्ताभिरंगुलीषु विराजते । सर्वायुधैः सुसंपूर्णैर्द्दिव्यैराभरणैर्हरिः

mudrikābhistu yuktābhiraṃgulīṣu virājate | sarvāyudhaiḥ susaṃpūrṇairddivyairābharaṇairhariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैनतेयसमारूढो लोककर्त्ता जगत्पतिः । एवं यो ध्यायते नित्यमनन्यमनसा नरः

vainateyasamārūḍho lokakarttā jagatpatiḥ | evaṃ yo dhyāyate nityamananyamanasā naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति । एतत्ते सर्वमाख्यातं ध्यानभेदं जगत्पतेः

mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati | etatte sarvamākhyātaṃ dhyānabhedaṃ jagatpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.