Library·Padma Purāṇa·5·5.89
एकोननवतितमोऽध्यायः 5.89 नारद उवाच- एवं संबोधितो विप्रो देवशर्मा द्विजोत्तमः । पुनः प्राह प्रियां भार्यां सहितां ज्ञानवादिनीम्
ekonanavatitamo'dhyāyaḥ 5.89 nārada uvāca- evaṃ saṃbodhito vipro devaśarmā dvijottamaḥ | punaḥ prāha priyāṃ bhāryāṃ sahitāṃ jñānavādinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमुक्तं त्वया भद्रे सर्वसंदेहनाशनम् । तथा हि वंशमिच्छंति साधवः सत्यपंडिताः
satyamuktaṃ tvayā bhadre sarvasaṃdehanāśanam | tathā hi vaṃśamicchaṃti sādhavaḥ satyapaṃḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा पुत्रस्य चिंता मे न धनस्य तथा प्रिये । येनकेनाप्युपायेन पुत्रमुत्पादयाम्यहम्
yathā putrasya ciṃtā me na dhanasya tathā priye | yenakenāpyupāyena putramutpādayāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमनोवाच- पुत्रेण लोकाञ्जयति पुत्रस्तारयते कुलम् । सुपुत्रेण महाभाग पितामाता प्रजीवतः
sumanovāca- putreṇa lokāñjayati putrastārayate kulam | suputreṇa mahābhāga pitāmātā prajīvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकः पुत्रो वरः कांत बहुभिर्निर्गुणैस्तु किम् । एकस्तारयते वंशमन्ये संतापकारकाः
ekaḥ putro varaḥ kāṃta bahubhirnirguṇaistu kim | ekastārayate vaṃśamanye saṃtāpakārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वमेव मया प्रोक्तमन्ये संबंधभागिनः । पुण्येन प्राप्यते पुत्रः पुण्येन प्राप्यते कुलम्
pūrvameva mayā proktamanye saṃbaṃdhabhāginaḥ | puṇyena prāpyate putraḥ puṇyena prāpyate kulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगर्भः प्राप्यते पुण्यैर्दुर्मृत्युः पातकैस्तथा । सुखानां निचयं कांत सत्यमेव वदाम्यहम्
sugarbhaḥ prāpyate puṇyairdurmṛtyuḥ pātakaistathā | sukhānāṃ nicayaṃ kāṃta satyameva vadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्येण सत्येन तपसा नित्यवर्तनैः । दानेन नियमैश्चापि क्षमा शौचेन वल्लभ
brahmacaryeṇa satyena tapasā nityavartanaiḥ | dānena niyamaiścāpi kṣamā śaucena vallabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसया च शक्त्या वाऽस्तेयेनापि प्रवर्तते । एतैर्दशभिरंगैश्च धर्ममेवं प्रसूयते
ahiṃsayā ca śaktyā vā'steyenāpi pravartate | etairdaśabhiraṃgaiśca dharmamevaṃ prasūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूर्णो जायते धर्म अंगैर्गर्भो यथोदरे । धर्मं सृजति धर्मात्मा त्रिविधेनैव कर्मणा
saṃpūrṇo jāyate dharma aṃgairgarbho yathodare | dharmaṃ sṛjati dharmātmā trividhenaiva karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य धर्मः प्रसन्नात्मा पुण्य सौख्यं प्रयच्छति । यंयं चिंतयते प्राज्ञस्तंतं प्राप्नोति दुर्लभम्
tasya dharmaḥ prasannātmā puṇya saukhyaṃ prayacchati | yaṃyaṃ ciṃtayate prājñastaṃtaṃ prāpnoti durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवशर्म्मोवाच- सर्वं देवि समाख्यातं धर्माख्यं ज्ञानमुत्तमम् । कथं पुत्रमहं विंद्यां वैष्णवं गुणसंयुतम्
devaśarmmovāca- sarvaṃ devi samākhyātaṃ dharmākhyaṃ jñānamuttamam | kathaṃ putramahaṃ viṃdyāṃ vaiṣṇavaṃ guṇasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वद त्वं मे महाभागे यदि जानासि सुव्रते । धर्ममार्गस्त्वया सर्व्वः पितुः प्राप्तः पुरानघे
vada tvaṃ me mahābhāge yadi jānāsi suvrate | dharmamārgastvayā sarvvaḥ pituḥ prāptaḥ purānaghe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममैतद्विदितं कांते भवती ब्रह्मवादिनी । च्यवनस्य प्रसादेन विष्णोस्तुष्टस्य ते पुरा
mamaitadviditaṃ kāṃte bhavatī brahmavādinī | cyavanasya prasādena viṣṇostuṣṭasya te purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमनोवाच- वसिष्ठं गच्छ धर्मज्ञ तं प्रार्थय महामुनिम् । तस्मात्प्राप्स्यसि तं पुत्रं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्
sumanovāca- vasiṣṭhaṃ gaccha dharmajña taṃ prārthaya mahāmunim | tasmātprāpsyasi taṃ putraṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ते तया वाक्ये देवशर्मा द्विजोत्तमः । करिष्ये तव कल्याणि मतमेवं न संशयः
evamukte tayā vākye devaśarmā dvijottamaḥ | kariṣye tava kalyāṇi matamevaṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा जगामासौ देवशर्मा द्विजोत्तमः । वसिष्ठं सर्ववेत्तारं दीप्यंतं तपतां वरम्
evamuktvā jagāmāsau devaśarmā dvijottamaḥ | vasiṣṭhaṃ sarvavettāraṃ dīpyaṃtaṃ tapatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगातीरे स्थितं पुण्यमासनस्थं द्विजोत्तमम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम्
gaṃgātīre sthitaṃ puṇyamāsanasthaṃ dvijottamam | tejojvālāsamākīrṇaṃ dvitīyamiva bhāskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमानं महात्मानं ब्रह्मसिंहं द्विजोत्तमम् । भक्त्या प्रणम्य स मुनिं दंडवत्तं पुनःपुनः
rājamānaṃ mahātmānaṃ brahmasiṃhaṃ dvijottamam | bhaktyā praṇamya sa muniṃ daṃḍavattaṃ punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुवाच महातेजा ब्रह्मसूनुरकल्मषम् । उपविशासने पुण्ये सुखेन सुमहामते
tamuvāca mahātejā brahmasūnurakalmaṣam | upaviśāsane puṇye sukhena sumahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच- उपविष्टः स योगींद्र पुनः प्राह तपोधनम् । गृहे पुरुष ते वत्स दारभृत्येषु सर्वदा
nārada uvāca- upaviṣṭaḥ sa yogīṃdra punaḥ prāha tapodhanam | gṛhe puruṣa te vatsa dārabhṛtyeṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेममस्ति महाभाग पुण्यकर्मसु चाग्निषु । निरामयोऽसि चांगेषु धर्मं पालयसे सदा
kṣemamasti mahābhāga puṇyakarmasu cāgniṣu | nirāmayo'si cāṃgeṣu dharmaṃ pālayase sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः पुनः प्राह महीसुरम् । किं करोमि प्रियं कामं सुप्रियं ते द्विजोत्तम
evamuktvā mahāprājñaḥ punaḥ prāha mahīsuram | kiṃ karomi priyaṃ kāmaṃ supriyaṃ te dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच- एवं संभाष्य तं विप्रं विरराम शुभं वचः । ततो विप्रो महाभागो वसिष्ठं मुनिपुंगवम्
nārada uvāca- evaṃ saṃbhāṣya taṃ vipraṃ virarāma śubhaṃ vacaḥ | tato vipro mahābhāgo vasiṣṭhaṃ munipuṃgavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स होवाच महात्मानं वसिष्ठं तपतां वरम् । भगवञ्छ्रूयतां वाक्यं विच्छेदय द्विजोत्तम
sa hovāca mahātmānaṃ vasiṣṭhaṃ tapatāṃ varam | bhagavañchrūyatāṃ vākyaṃ vicchedaya dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारिद्र्यं केन भावेन पुत्रसौख्यं कथं नहि । एतन्मे संशयं तात कस्मात्पापाद्वदस्व मे
dāridryaṃ kena bhāvena putrasaukhyaṃ kathaṃ nahi | etanme saṃśayaṃ tāta kasmātpāpādvadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच- पुत्रा मित्रास्तथा भ्राता अन्ये स्वजनबांधवाः । पंचभेदास्तु संबंधाः पुरुषस्य भवंति ते
vasiṣṭha uvāca- putrā mitrāstathā bhrātā anye svajanabāṃdhavāḥ | paṃcabhedāstu saṃbaṃdhāḥ puruṣasya bhavaṃti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेते सुमनसा प्रोक्ताः पूर्वमेव तवाग्रतः । ऋणसंबंधिनः सर्वे ते कुपुत्रा द्विजोत्तम
tete sumanasā proktāḥ pūrvameva tavāgrataḥ | ṛṇasaṃbaṃdhinaḥ sarve te kuputrā dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धिमाञ्ज्ञानसंपन्नस्तपस्वी वाग्विदां वरः । सर्वकर्मसुसंवीतो वेदाध्ययनतत्परः
śuddhimāñjñānasaṃpannastapasvī vāgvidāṃ varaḥ | sarvakarmasusaṃvīto vedādhyayanatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशास्त्रप्रवेदी च देवब्राह्मणपूजकः । याज्ञिकः सर्वयज्ञानां दाता त्यागी प्रियंवदः
sarvaśāstrapravedī ca devabrāhmaṇapūjakaḥ | yājñikaḥ sarvayajñānāṃ dātā tyāgī priyaṃvadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलस्य तारको विद्वान्स्वकुलं परिपोषकः । एवंगुणैस्तु संयुक्तः सुपुत्रः सुखदायकः
kulasya tārako vidvānsvakulaṃ paripoṣakaḥ | evaṃguṇaistu saṃyuktaḥ suputraḥ sukhadāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये संबंधयुक्ताश्च शोकसंतापकारकाः । उदासीनेन किं कार्यं फलहीनेन तेऽनघ
anye saṃbaṃdhayuktāśca śokasaṃtāpakārakāḥ | udāsīnena kiṃ kāryaṃ phalahīnena te'nagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयांति यांति ते सर्वे दुःखं दत्वा सुदारुणम् । पुत्ररूपेण ते सर्वे संसारे द्विजसत्तम
āyāṃti yāṃti te sarve duḥkhaṃ datvā sudāruṇam | putrarūpeṇa te sarve saṃsāre dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मकृतं कर्म यत्त्वया परिपालितम् । तत्सर्वं हि प्रवक्ष्यामि श्रूयतामद्भुतं पुनः
pūrvajanmakṛtaṃ karma yattvayā paripālitam | tatsarvaṃ hi pravakṣyāmi śrūyatāmadbhutaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवाञ्छूद्रो महाप्राज्ञ पूर्वजन्मनि नान्यथा । कृषिकर्त्ता ज्ञानहीनो महालोभेन संयुतः
bhavāñchūdro mahāprājña pūrvajanmani nānyathā | kṛṣikarttā jñānahīno mahālobhena saṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभार्यः सदा द्वेषी बहुपुत्रो ह्यदत्तवान् । धर्मं नैव विजानासि सत्यं च परिनिष्ठितम्
ekabhāryaḥ sadā dveṣī bahuputro hyadattavān | dharmaṃ naiva vijānāsi satyaṃ ca pariniṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं नैव त्वया दत्तं शास्त्रं नैव परिश्रुतम् । कृतं नैव त्वया तीर्थं न च यात्रा महामते
dānaṃ naiva tvayā dattaṃ śāstraṃ naiva pariśrutam | kṛtaṃ naiva tvayā tīrthaṃ na ca yātrā mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृतस्त्वया विप्र कृषिमार्गः पुनःपुनः । पशूनां पालनं पूर्वंग च्छंश्चैव द्विजोत्तम
evaṃ kṛtastvayā vipra kṛṣimārgaḥ punaḥpunaḥ | paśūnāṃ pālanaṃ pūrvaṃga cchaṃścaiva dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिषीणां तथाश्वीनां पालनं च पुनःपुनः । एवं पूर्वं कृतं कर्म त्वयैव च द्विजोत्तम
mahiṣīṇāṃ tathāśvīnāṃ pālanaṃ ca punaḥpunaḥ | evaṃ pūrvaṃ kṛtaṃ karma tvayaiva ca dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुलं तु धनं तद्वल्लोभेन परिसंचितम् । तस्य व्ययस्तु पुण्येन न कृतस्तु त्वया कदा
vipulaṃ tu dhanaṃ tadvallobhena parisaṃcitam | tasya vyayastu puṇyena na kṛtastu tvayā kadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पात्रे दानं न दत्तं हि दृष्ट्वा वा दुर्बलं च तत् । कृषिं कृत्वा न दत्तं तु भवता धनमेव हि
pātre dānaṃ na dattaṃ hi dṛṣṭvā vā durbalaṃ ca tat | kṛṣiṃ kṛtvā na dattaṃ tu bhavatā dhanameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमयं हि त्विदं सर्वं पशूनां संचयं च वै । विक्रयित्वा धनं विप्र संचितं विपुलं त्वया
gomayaṃ hi tvidaṃ sarvaṃ paśūnāṃ saṃcayaṃ ca vai | vikrayitvā dhanaṃ vipra saṃcitaṃ vipulaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तक्रं घृतं तथा क्षीरं विक्रीतं सततं दधि । दुष्कालश्चिंतितो विप्र मोहितो विष्णुमायया
takraṃ ghṛtaṃ tathā kṣīraṃ vikrītaṃ satataṃ dadhi | duṣkālaściṃtito vipra mohito viṣṇumāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा महार्घमेवैतद्धनं ब्राह्मणसत्तम । निर्दयेन त्वया दानं न दत्तं तु तदा किल
kṛtvā mahārghamevaitaddhanaṃ brāhmaṇasattama | nirdayena tvayā dānaṃ na dattaṃ tu tadā kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां पूजनं विप्र भवता न कृतं सदा । पर्वाणि प्राप्य विप्रेभ्यो द्रव्यं नैव समर्पितम्
devānāṃ pūjanaṃ vipra bhavatā na kṛtaṃ sadā | parvāṇi prāpya viprebhyo dravyaṃ naiva samarpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धकालं च संप्राप्य श्रद्धया न कृतं त्वया । भार्या वदति ते साध्वी दिनमध्ये समागते
śrāddhakālaṃ ca saṃprāpya śraddhayā na kṛtaṃ tvayā | bhāryā vadati te sādhvī dinamadhye samāgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वशुरश्राद्धकालश्च श्वश्र्वाश्चैव महामते । तच्छ्रुत्वा तद्वचस्तेषां गृहं त्यक्त्वा पलायसे
śvaśuraśrāddhakālaśca śvaśrvāścaiva mahāmate | tacchrutvā tadvacasteṣāṃ gṛhaṃ tyaktvā palāyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्ममार्गो न दृष्टो हि श्रुतो नैव कदा त्वया । लोभो मातापिता भ्राता लोभः स्वजनबांधवाः
dharmamārgo na dṛṣṭo hi śruto naiva kadā tvayā | lobho mātāpitā bhrātā lobhaḥ svajanabāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालितो लोभ एवैकस्त्यक्त्वा धर्मं सदैव हि । तस्माद्दुःखी भवाञ्जातो दारिद्रेणाति पीडितः
pālito lobha evaikastyaktvā dharmaṃ sadaiva hi | tasmādduḥkhī bhavāñjāto dāridreṇāti pīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनेदिने महातृष्णा हृदये ते प्रवर्त्तते । यदायदा गृहे द्रव्यं वृद्धिमायाति ते सदा
dinedine mahātṛṣṇā hṛdaye te pravarttate | yadāyadā gṛhe dravyaṃ vṛddhimāyāti te sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णया दह्यमानस्तु तदा त्वं वह्निरूपया । रात्रौ वा त्वं प्रसुप्तस्तु लोभं चिंतयसेऽधिकम्
tṛṣṇayā dahyamānastu tadā tvaṃ vahnirūpayā | rātrau vā tvaṃ prasuptastu lobhaṃ ciṃtayase'dhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनं प्राप्य महामोहैर्व्यापितो हि सदैव हि । सहस्रं लक्षतः कोटिः कदावार्बुदमेव च
dinaṃ prāpya mahāmohairvyāpito hi sadaiva hi | sahasraṃ lakṣataḥ koṭiḥ kadāvārbudameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यति कदा खर्वो निखर्वश्चाथ मे गृहे । एवं सहस्रलक्षं च कोटिरर्बुदमेव च
bhaviṣyati kadā kharvo nikharvaścātha me gṛhe | evaṃ sahasralakṣaṃ ca koṭirarbudameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खर्वो निखर्वः संजातस्तृष्णा नैव प्रगच्छति । एवं कालं परित्यज्य वृद्धिमायाति सर्वदा
kharvo nikharvaḥ saṃjātastṛṣṇā naiva pragacchati | evaṃ kālaṃ parityajya vṛddhimāyāti sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव दत्तं हुतं विप्र भुक्तं नैव कदा त्वया । निश्चितं भूमिमध्ये तत्क्षिप्तं पुत्रानजानते
naiva dattaṃ hutaṃ vipra bhuktaṃ naiva kadā tvayā | niścitaṃ bhūmimadhye tatkṣiptaṃ putrānajānate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वांश्चिंतयसे नित्यं कल्पान्सिद्धि प्रदायकान् । प्रवेशं चित्रवर्णानां चिंतामणिं च पृच्छसि
sarvāṃściṃtayase nityaṃ kalpānsiddhi pradāyakān | praveśaṃ citravarṇānāṃ ciṃtāmaṇiṃ ca pṛcchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृष्णानलेनदग्धोसि सुखं नैव प्रगच्छसि । तृष्णानलप्रदीप्तोसि हाहाभूतोऽप्रचेतनः
tṛṣṇānalenadagdhosi sukhaṃ naiva pragacchasi | tṛṣṇānalapradīptosi hāhābhūto'pracetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूतोसि विप्रेंद्र गतस्त्वं कालवश्यताम् । दारपुत्रेषु तद्द्रव्यं पृच्छमानेषु वै त्वया
evaṃbhūtosi vipreṃdra gatastvaṃ kālavaśyatām | dāraputreṣu taddravyaṃ pṛcchamāneṣu vai tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथितं नैव तद्दत्तं प्राणांस्त्यक्त्वा गतो यमम् । एवं सर्वंम याख्यातं वृत्तांतं तव पूर्वकम्
kathitaṃ naiva taddattaṃ prāṇāṃstyaktvā gato yamam | evaṃ sarvaṃma yākhyātaṃ vṛttāṃtaṃ tava pūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना विष्णोः प्रसादेन दाराः पुत्रा भवंति न । सुजन्म च कुले विप्र तद्विष्णोः परमं पदम्
vinā viṣṇoḥ prasādena dārāḥ putrā bhavaṃti na | sujanma ca kule vipra tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वैशाखमासमाहात्म्ये देवशर्मोपाख्याने एकोननवतितमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vaiśākhamāsamāhātmye devaśarmopākhyāne ekonanavatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.