देवशर्मोवाच-
पूर्वजन्मकृतं पापं त्वयाख्यातं ममैव तत् ।
शूद्रत्वेन हि विप्रेंद्र मयैवं धनमर्जितम्
devaśarmovāca-
pūrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ tvayākhyātaṃ mamaiva tat |
śūdratvena hi vipreṃdra mayaivaṃ dhanamarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्ल्लभं भारते वर्षे जन्म तस्मान्मनुष्यता ।
मानुष्ये ब्राह्मणत्वं च सुतरां सत्कुलोदितम्
durllabhaṃ bhārate varṣe janma tasmānmanuṣyatā |
mānuṣye brāhmaṇatvaṃ ca sutarāṃ satkuloditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापीदृग्विधा भार्या सर्वज्ञा प्रियवादिनी ।
सती सर्वगुणोपेता दुर्लभा सा कुतोऽभवत्
tatrāpīdṛgvidhā bhāryā sarvajñā priyavādinī |
satī sarvaguṇopetā durlabhā sā kuto'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच-।
यत्त्वया चेष्टितं पूर्वं धर्मकर्मकृतं द्विज ।
तदहं संप्रवक्ष्यामि श्रूयतां यदि मन्यसे
vasiṣṭha uvāca-|
yattvayā ceṣṭitaṃ pūrvaṃ dharmakarmakṛtaṃ dvija |
tadahaṃ saṃpravakṣyāmi śrūyatāṃ yadi manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैकः सुधर्मात्मा सदाचारः सुपंडितः ।
विष्णुभक्तस्तु धर्मात्मा नित्यं विष्णुपरायणः
brāhmaṇaikaḥ sudharmātmā sadācāraḥ supaṃḍitaḥ |
viṣṇubhaktastu dharmātmā nityaṃ viṣṇuparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानार्थमपि तीर्थानां भ्रमत्येकः स मेदिनीम् ।
अटमानः समायातस्तव गेहे महामतिः
snānārthamapi tīrthānāṃ bhramatyekaḥ sa medinīm |
aṭamānaḥ samāyātastava gehe mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दर्शनमात्रेण समुत्पन्न सुधीस्तव ।
यतो धर्मगते गेहे सतामागमनं भवेत्
tasya darśanamātreṇa samutpanna sudhīstava |
yato dharmagate gehe satāmāgamanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंकिं न लभ्यते विप्र विप्रवैष्णवसेवया ।
दुर्ल्लभं यच्च लोके स्यान्मोक्षस्थानमपि स्थिरम्
kiṃkiṃ na labhyate vipra vipravaiṣṇavasevayā |
durllabhaṃ yacca loke syānmokṣasthānamapi sthiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याचितं स्थानमेकं वै वासार्थं तेन सत्तम ।
तवैव भार्यया दत्तं त्वया च सह पुत्रकैः
yācitaṃ sthānamekaṃ vai vāsārthaṃ tena sattama |
tavaiva bhāryayā dattaṃ tvayā ca saha putrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एयतामेयतां ब्रह्मन्सुखेन च गृहे मम ।
वैष्णवं ब्राह्मणं पुण्यमित्युवाच पुनः पुनः
eyatāmeyatāṃ brahmansukhena ca gṛhe mama |
vaiṣṇavaṃ brāhmaṇaṃ puṇyamityuvāca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखेन स्थीयतामत्र गृहोऽयं तव सुव्रत ।
अद्य धन्योऽस्म्यहं पुण्यो अद्य तीर्थमहं गतः
sukhena sthīyatāmatra gṛho'yaṃ tava suvrata |
adya dhanyo'smyahaṃ puṇyo adya tīrthamahaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यतीर्थफलं प्राप्तं मया ते विप्र दर्शनात् ।
गवां स्थानं परं पुण्यं वासस्थानं प्रदर्शितम्
adyatīrthaphalaṃ prāptaṃ mayā te vipra darśanāt |
gavāṃ sthānaṃ paraṃ puṇyaṃ vāsasthānaṃ pradarśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगसंवाहनं सम्यक्पादौ चैव प्रमर्दितौ ।
क्षालितौ च पुनस्तोयैः स्नातः पादोदकेन हि
aṃgasaṃvāhanaṃ samyakpādau caiva pramarditau |
kṣālitau ca punastoyaiḥ snātaḥ pādodakena hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो घृतं दधिक्षीरमन्यमन्यं प्रदत्तवान् ।
ब्राह्मणाय तदा तस्मै त्वं तथाऽदृष्टनोदितः
sadyo ghṛtaṃ dadhikṣīramanyamanyaṃ pradattavān |
brāhmaṇāya tadā tasmai tvaṃ tathā'dṛṣṭanoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संतोषितो विप्रस्त्वयैव सह भार्यया ।
पुत्रैः सार्धं महाभागो वैष्णवो ज्ञानपंडितः
evaṃ saṃtoṣito viprastvayaiva saha bhāryayā |
putraiḥ sārdhaṃ mahābhāgo vaiṣṇavo jñānapaṃḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रभाते विमले स्नानार्थं मासि माधवे ।
गंगायां गच्छता तेन तुष्टेन दययाधिपम्
atha prabhāte vimale snānārthaṃ māsi mādhave |
gaṃgāyāṃ gacchatā tena tuṣṭena dayayādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखस्नानमाहात्म्यमुपदिष्टं तवाग्रतः ।
कारितस्तु यथान्यायं सभार्या तनयो भवान्
vaiśākhasnānamāhātmyamupadiṣṭaṃ tavāgrataḥ |
kāritastu yathānyāyaṃ sabhāryā tanayo bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा न वारिधि समो लोके कोपि जलाशयः ।
तथा मासो न वैशाखसदृशो माधवप्रियः
yathā na vāridhi samo loke kopi jalāśayaḥ |
tathā māso na vaiśākhasadṛśo mādhavapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्पापानि तिष्ठंति निष्प्रत्यूहं कलेवरे ।
यावत्किल मलध्वंसी मासो नैति स माधवः
tāvatpāpāni tiṣṭhaṃti niṣpratyūhaṃ kalevare |
yāvatkila maladhvaṃsī māso naiti sa mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वाक्यं समाकर्ण्य वैशाखे सेवनं कृतम् ।
तुष्टेन मनसा विप्र पूजितो मधुसूदनः
tasya vākyaṃ samākarṇya vaiśākhe sevanaṃ kṛtam |
tuṣṭena manasā vipra pūjito madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवशिष्टदिनान्येव पंचमासस्य तस्य वै ।
एकादशीं समारभ्य स्नानं च विधिवत्कृतम्
avaśiṣṭadinānyeva paṃcamāsasya tasya vai |
ekādaśīṃ samārabhya snānaṃ ca vidhivatkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणस्य प्रसंगेन रेवां चानुदिने त्वया ।
प्रातःस्नानं कृतं विप्र वैशाखे मासि तावता
brāhmaṇasya prasaṃgena revāṃ cānudine tvayā |
prātaḥsnānaṃ kṛtaṃ vipra vaiśākhe māsi tāvatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजितो देवदेवेशो मधुहा परमेश्वरः ।
नैवाप्तः सकलो मासः स्नानार्थं तव पूर्वतः
pūjito devadeveśo madhuhā parameśvaraḥ |
naivāptaḥ sakalo māsaḥ snānārthaṃ tava pūrvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्नानं त्वया चीर्णमपि पंचदिनात्मकम् ।
तेन पुण्येन संगत्या ब्राह्मणस्य विशेषतः
evaṃ snānaṃ tvayā cīrṇamapi paṃcadinātmakam |
tena puṇyena saṃgatyā brāhmaṇasya viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविंदस्य प्रसादेन त्वं तु ब्राह्मणतां गतः ।
त्वया तन्मासयोगेन प्राप्तमेतन्महत्कुलम्
goviṃdasya prasādena tvaṃ tu brāhmaṇatāṃ gataḥ |
tvayā tanmāsayogena prāptametanmahatkulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्ल्लभं भूमिदेवानां सत्यधर्मसमन्वितम् ।
भार्यापि सुसती प्राप्ता साध्वी सर्वगुणान्विता
durllabhaṃ bhūmidevānāṃ satyadharmasamanvitam |
bhāryāpi susatī prāptā sādhvī sarvaguṇānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
च्यवनस्य गृहोत्पन्ना सर्वज्ञा ब्रह्मवादिनी ।
रूपमेव परं स्त्रीणां भूषणं च महामुने
cyavanasya gṛhotpannā sarvajñā brahmavādinī |
rūpameva paraṃ strīṇāṃ bhūṣaṇaṃ ca mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीलमेव द्वितीयं च तृतीयं सत्यमेव च ।
सदार्यत्वं चतुर्थं तु पंचमं पुण्यमुत्तमम्
śīlameva dvitīyaṃ ca tṛtīyaṃ satyameva ca |
sadāryatvaṃ caturthaṃ tu paṃcamaṃ puṇyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरत्वं तथा षष्ठं शुद्धत्वं सप्तमं महत् ।
बाह्यांतः सततं स्त्रीणां सर्वाभरणसप्तमम्
madhuratvaṃ tathā ṣaṣṭhaṃ śuddhatvaṃ saptamaṃ mahat |
bāhyāṃtaḥ satataṃ strīṇāṃ sarvābharaṇasaptamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमं तु पतौ भावः शुश्रूषा नवमं किल ।
सहिष्णुता च दशमं रतिरेकादशं तथा
aṣṭamaṃ tu patau bhāvaḥ śuśrūṣā navamaṃ kila |
sahiṣṇutā ca daśamaṃ ratirekādaśaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रतत्वं विप्रेंद्र द्वादशं योषितां स्मृतम् ।
एतैः संभूषिता भार्या साध्वी ते ब्रह्मवादिनी
pativratatvaṃ vipreṃdra dvādaśaṃ yoṣitāṃ smṛtam |
etaiḥ saṃbhūṣitā bhāryā sādhvī te brahmavādinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखस्नानयोगेन लब्धा पुण्येन सादरम् ।
किंकिं न दुर्ल्लभतरं प्राप्यते मासि माधवे
vaiśākhasnānayogena labdhā puṇyena sādaram |
kiṃkiṃ na durllabhataraṃ prāpyate māsi mādhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानेन परमेशस्य पूजनेन यथाविधि ।
अथ मोहप्रमुग्धोसि तृष्णया व्यापितं मनः
snānena parameśasya pūjanena yathāvidhi |
atha mohapramugdhosi tṛṣṇayā vyāpitaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मनि ते विप्र द्रव्यमेव प्रसंचितम् ।
न दत्तं ब्राह्मणेभ्यो हि दीनेष्वन्येषु वै त्वया
pūrvajanmani te vipra dravyameva prasaṃcitam |
na dattaṃ brāhmaṇebhyo hi dīneṣvanyeṣu vai tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न बंधुवर्गो नो पुत्रदारेषु च कथंचन ।
म्रियमाणेन भवता लोभ एव हि चिंतितः
na baṃdhuvargo no putradāreṣu ca kathaṃcana |
mriyamāṇena bhavatā lobha eva hi ciṃtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दत्तं न हुतं जप्तं न तीर्थे मरणं कृतम् ।
न हि नारायणो देवो ध्यानेनाखिल पापहा
na dattaṃ na hutaṃ japtaṃ na tīrthe maraṇaṃ kṛtam |
na hi nārāyaṇo devo dhyānenākhila pāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्येषु विद्यमानेषु कृपणो जायते नरः ।
अदत्वा म्रियते यस्तु ततो दुःखतरं नुकिम्
dravyeṣu vidyamāneṣu kṛpaṇo jāyate naraḥ |
adatvā mriyate yastu tato duḥkhataraṃ nukim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थस्नानादि तपसा कुले जन्मैव लभ्यते ।
नो दत्तेन विना विप्र किंचिदेवोपतिष्ठति
tīrthasnānādi tapasā kule janmaiva labhyate |
no dattena vinā vipra kiṃcidevopatiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पापस्य भावेन दरिद्रत्वमुपागतम् ।
अपुत्रवान्भवाञ्जातः सततं दुःखपीडितः
tasya pāpasya bhāvena daridratvamupāgatam |
aputravānbhavāñjātaḥ satataṃ duḥkhapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखस्नानमाहात्म्यादपि पंचदिनात्मकात् ।
तदैव हरिपूजायाः संगत्या ब्राह्मणस्य च
vaiśākhasnānamāhātmyādapi paṃcadinātmakāt |
tadaiva haripūjāyāḥ saṃgatyā brāhmaṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धं जन्म कुले विप्र विप्रत्वमपि दुर्ल्लभम् ।
सुपुत्रश्च कुलं विप्रं धनं धान्यं वरस्त्रियः
labdhaṃ janma kule vipra vipratvamapi durllabham |
suputraśca kulaṃ vipraṃ dhanaṃ dhānyaṃ varastriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुजन्ममरणं चैव सुभोगः सुखमेव च ।
सदा दानेऽधिकाबुद्धिरौदार्यं धैर्यमुत्तमम्
sujanmamaraṇaṃ caiva subhogaḥ sukhameva ca |
sadā dāne'dhikābuddhiraudāryaṃ dhairyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ज्जे मासि तपो मासि माधवे माधवप्रिये ।
स्नात्वा दामोदरं भक्त्या माधवं मधुसूदनम्
ūrjje māsi tapo māsi mādhave mādhavapriye |
snātvā dāmodaraṃ bhaktyā mādhavaṃ madhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषेण समभ्यर्च्य दत्वा दानानि भक्तितः ।
एहिकं सुखमासाद्य जनो याति ततो हरिम्
viśeṣeṇa samabhyarcya datvā dānāni bhaktitaḥ |
ehikaṃ sukhamāsādya jano yāti tato harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकजन्मार्जितपातकावली विलीयते माधवमज्जनेन ।
सूर्योदये विप्र यथा तमिस्रा वचः स्वयंभूरिदमादिदेश
anekajanmārjitapātakāvalī vilīyate mādhavamajjanena |
sūryodaye vipra yathā tamisrā vacaḥ svayaṃbhūridamādideśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार विष्णुर्विमलं विचारं मासं विधिं माधवमेकमादौ ।
यमस्य गुप्तं मनसा विचिंत्य मनुष्यलोकैर्गमितुं च नाके
cakāra viṣṇurvimalaṃ vicāraṃ māsaṃ vidhiṃ mādhavamekamādau |
yamasya guptaṃ manasā viciṃtya manuṣyalokairgamituṃ ca nāke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादस्मिन्समायाते माधवे मासि माधवे ।
स्नात्वा पुण्यजले तीर्थे रवावनुदितेऽधुना
tasmādasminsamāyāte mādhave māsi mādhave |
snātvā puṇyajale tīrthe ravāvanudite'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा विधानेन मुकुंदं मधुसूदनम् ।
पुत्रपौत्रधनं श्रेयो वांछितानि सुखानि च
pūjayitvā vidhānena mukuṃdaṃ madhusūdanam |
putrapautradhanaṃ śreyo vāṃchitāni sukhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुभूय ततस्त्वंते स्वर्गमक्षयमाप्स्यसि ।
पूर्वजन्मकृतं सर्वं यत्त्वया परिचेष्टितम्
anubhūya tatastvaṃte svargamakṣayamāpsyasi |
pūrvajanmakṛtaṃ sarvaṃ yattvayā pariceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मया कथितं विप्र तवाग्रे परिचेष्टितम् ।
एवं ज्ञात्वा महाभाग वैशाखे च विशेषतः
tanmayā kathitaṃ vipra tavāgre pariceṣṭitam |
evaṃ jñātvā mahābhāga vaiśākhe ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नात्वा सम्यग्विधानेन मधुसूदनमर्चय ।
देवमाराध्य गोविंदं नारायणमनामयम्
snātvā samyagvidhānena madhusūdanamarcaya |
devamārādhya goviṃdaṃ nārāyaṇamanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्स्यसि त्वं सुखं पुत्रं धनानि हरिमव्ययम्
prāpsyasi tvaṃ sukhaṃ putraṃ dhanāni harimavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
ब्रह्मात्मजेनापि महानुभावः स विप्रवर्यः परिबोधितो हि ।
हर्षेणयुक्तः स महानुभावो भक्त्या वसिष्ठं प्रणिपत्य तत्र
nārada uvāca-
brahmātmajenāpi mahānubhāvaḥ sa vipravaryaḥ paribodhito hi |
harṣeṇayuktaḥ sa mahānubhāvo bhaktyā vasiṣṭhaṃ praṇipatya tatra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमंत्र्य विप्रं स जगाम गेहं तां प्राह भार्यां सुमनां महर्षिः ।
सर्वं हिवृत्तं ममपूर्वचेष्टितं तेनैव विप्रेण तवप्रसादात्
āmaṃtrya vipraṃ sa jagāma gehaṃ tāṃ prāha bhāryāṃ sumanāṃ maharṣiḥ |
sarvaṃ hivṛttaṃ mamapūrvaceṣṭitaṃ tenaiva vipreṇa tavaprasādāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रे वसिष्ठेन विकाशनीतमद्यैव मोहः परिनाशितो मे ।
आराधयिष्येमधुसूदनंतुश्रीमाधवेमासिनिमज्ज्यभक्त्या
bhadre vasiṣṭhena vikāśanītamadyaiva mohaḥ parināśito me |
ārādhayiṣyemadhusūdanaṃtuśrīmādhavemāsinimajjyabhaktyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
आकर्ण्य वाक्यं परमं पवित्रं सुमंगलं मंगलहेतुमुच्चैः ।
हर्षेण युक्ता तमुवाच कांतं धन्योसि विप्रेण विबोधितस्त्वम्
nārada uvāca-
ākarṇya vākyaṃ paramaṃ pavitraṃ sumaṃgalaṃ maṃgalahetumuccaiḥ |
harṣeṇa yuktā tamuvāca kāṃtaṃ dhanyosi vipreṇa vibodhitastvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.