Padma Purāṇa 5.99

यम उवाच- बभूव भूपतिः पूर्वं ख्यातो नाम्ना महीरथः । पूर्वपुण्यफलावाप्त प्रभूतैश्वर्यसंपदः

yama uvāca- babhūva bhūpatiḥ pūrvaṃ khyāto nāmnā mahīrathaḥ | pūrvapuṇyaphalāvāpta prabhūtaiśvaryasaṃpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं कामकलना ललना ललितस्थितः । तदेकव्यसनासक्तिर्न धर्मार्थ व्यवस्थितः

kevalaṃ kāmakalanā lalanā lalitasthitaḥ | tadekavyasanāsaktirna dharmārtha vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्रिणि न्यस्य राज्यश्रीर्बुभुजे विषयान्नृपः । स कामिनी सहचरो राज्यकार्यपराङ्मुखः

maṃtriṇi nyasya rājyaśrīrbubhuje viṣayānnṛpaḥ | sa kāminī sahacaro rājyakāryaparāṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रजा न धनं धर्मं नार्थं कार्यं च पश्यति । केवलं कामिनीकेलि कलनोचितवासनः

na prajā na dhanaṃ dharmaṃ nārthaṃ kāryaṃ ca paśyati | kevalaṃ kāminīkeli kalanocitavāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कालेन महता पुरोधास्तस्य कश्यपः । वचः प्रोवाच तं धर्म्यमिति चेतस्यचिंतयत्

atha kālena mahatā purodhāstasya kaśyapaḥ | vacaḥ provāca taṃ dharmyamiti cetasyaciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वारयति यो मोहादधर्मान्नृपतिं गुरुः । सोपि तत्पापभुक्तस्माद्बोधनीयः पुरोधसा

na vārayati yo mohādadharmānnṛpatiṃ guruḥ | sopi tatpāpabhuktasmādbodhanīyaḥ purodhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधितोऽप्यवजानाति स चेद्वाक्यं पुरोधसः । पुरोधास्तत्र निर्दोषो राजा स्यात्सर्वदोषभाक्

bodhito'pyavajānāti sa cedvākyaṃ purodhasaḥ | purodhāstatra nirdoṣo rājā syātsarvadoṣabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु राजन्मम गुरोर्वचो धर्मार्थसंहितम् । अभिन्नार्थमुपेतार्थमिच्छारागादि वर्जितम्

śṛṇu rājanmama gurorvaco dharmārthasaṃhitam | abhinnārthamupetārthamicchārāgādi varjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमेव परो धर्मो यद्गुरोर्वचसि स्थितिः । गुर्वाज्ञायालवो राज्ञामायुः श्री सौख्यवर्द्धनः

ayameva paro dharmo yadgurorvacasi sthitiḥ | gurvājñāyālavo rājñāmāyuḥ śrī saukhyavarddhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विप्रास्तर्पिता दानैर्विष्णुर्नाराधितस्त्वया । न व्रतं न तपः किंचिन्न तीर्थं हि कृतं त्वया

na viprāstarpitā dānairviṣṇurnārādhitastvayā | na vrataṃ na tapaḥ kiṃcinna tīrthaṃ hi kṛtaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिनाम त्वया कामवशगेन न चिंतितम् । हा त्वया भीरुसंगत्या न विद्वत्संगतिः कृता

harināma tvayā kāmavaśagena na ciṃtitam | hā tvayā bhīrusaṃgatyā na vidvatsaṃgatiḥ kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरचामरवाहिन्यो वल्लभाः कस्य न प्रियाः । किंतु ताः पवनोल्लोलकदलीदलवच्चलाः

smaracāmaravāhinyo vallabhāḥ kasya na priyāḥ | kiṃtu tāḥ pavanollolakadalīdalavaccalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरंगतरलैरर्थैर्भोगैर्भ्रूभंगभंगुरैः । मुहूर्तपेयैस्तारुण्यैर्न तृप्यंते महाशयाः

taraṃgataralairarthairbhogairbhrūbhaṃgabhaṃguraiḥ | muhūrtapeyaistāruṇyairna tṛpyaṃte mahāśayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं विद्यया च तपसा किं त्यागेन नयेन वा । किं विविक्तेन मनसा स्त्रीभिर्यस्य हृतं मनः

kiṃ vidyayā ca tapasā kiṃ tyāgena nayena vā | kiṃ viviktena manasā strībhiryasya hṛtaṃ manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एव सुहृद्धर्मो निधनेष्वनुयाति यः । सर्वमन्यच्छरीरेण समं नाशं गमिष्यति

eka eva suhṛddharmo nidhaneṣvanuyāti yaḥ | sarvamanyaccharīreṇa samaṃ nāśaṃ gamiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मं शनैः संचिनुयाद्वल्मीकमिव पुत्तिकाः । धर्मेण हि सहायेन तमस्तरति दुस्तरम्

dharmaṃ śanaiḥ saṃcinuyādvalmīkamiva puttikāḥ | dharmeṇa hi sahāyena tamastarati dustaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिलोल्लासितोत्ताल जलकल्लोल चंचलम् । किं न जानासि राजेंद्र नृणां जीवित विभ्रमम्

anilollāsitottāla jalakallola caṃcalam | kiṃ na jānāsi rājeṃdra nṛṇāṃ jīvita vibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयो रत्नमुकुटः सत्यधर्मौ च कुंडले । त्यागश्च कंकणो येषां किं तेषां जडमंडनैः

vinayo ratnamukuṭaḥ satyadharmau ca kuṃḍale | tyāgaśca kaṃkaṇo yeṣāṃ kiṃ teṣāṃ jaḍamaṃḍanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं शरीरमुत्सृज्य काष्ठलोष्टसमं भुवि । विमुखा बांधवा यांति धर्मस्तमनुगच्छति

mṛtaṃ śarīramutsṛjya kāṣṭhaloṣṭasamaṃ bhuvi | vimukhā bāṃdhavā yāṃti dharmastamanugacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्यमानेषु सर्वेषु क्षीयमाणे तथायुषि । जीविते लुप्यमाने च किमुत्थाय न धावसि

gamyamāneṣu sarveṣu kṣīyamāṇe tathāyuṣi | jīvite lupyamāne ca kimutthāya na dhāvasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटुंबं पुत्रदारादि शरीरं द्रव्यसंचयः । पारक्यमध्रुवं किंतु स्वीये सुकृतदुष्कृते

kuṭuṃbaṃ putradārādi śarīraṃ dravyasaṃcayaḥ | pārakyamadhruvaṃ kiṃtu svīye sukṛtaduṣkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा सर्वं परित्यज्य गंतव्यमवशेन ते । अनर्थे किं प्रसक्तस्त्वं स्वधर्मं नानुतिष्ठसि

yadā sarvaṃ parityajya gaṃtavyamavaśena te | anarthe kiṃ prasaktastvaṃ svadharmaṃ nānutiṣṭhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविश्राममनालंबमपाथेयमदेशिकम् । मृतः कांतारमध्वानं कथमेको गमिष्यसि

aviśrāmamanālaṃbamapātheyamadeśikam | mṛtaḥ kāṃtāramadhvānaṃ kathameko gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि त्वां प्रस्थितं कश्चित्पृष्ठतोऽनुगमिष्यति । सुकृतं दुष्कृतं च त्वां यास्यंतमनुयास्यति

na hi tvāṃ prasthitaṃ kaścitpṛṣṭhato'nugamiṣyati | sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca tvāṃ yāsyaṃtamanuyāsyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिस्मृत्युदितं कर्म कुलदेशोचितं हितम् । धर्ममूलं निषेवस्व सदाचारमतंद्रितः

śrutismṛtyuditaṃ karma kuladeśocitaṃ hitam | dharmamūlaṃ niṣevasva sadācāramataṃdritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परित्यजेदर्थकामौ स्यातां चेद्धर्मवर्जितौ । धर्मेण प्राप्यते सर्वमर्थकामादिकं सुखम्

parityajedarthakāmau syātāṃ ceddharmavarjitau | dharmeṇa prāpyate sarvamarthakāmādikaṃ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इंद्रियाणां जयं योगं समातिष्ठेद्दिवानिशम् । जितेंद्रियो हि शक्नोति पथि स्थापयितुं प्रजाः

iṃdriyāṇāṃ jayaṃ yogaṃ samātiṣṭheddivāniśam | jiteṃdriyo hi śaknoti pathi sthāpayituṃ prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिप्रगल्भ ललना कटाक्ष चपलाश्रियः । विनये प्रणिधानेन चिरं तिष्ठंति भूभुजाम्

atipragalbha lalanā kaṭākṣa capalāśriyaḥ | vinaye praṇidhānena ciraṃ tiṣṭhaṃti bhūbhujām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामदर्पादिशीलानामविचारित कारिणाम् । आयुषा सह नश्यंति संपदो मूढचेतसाम्

kāmadarpādiśīlānāmavicārita kāriṇām | āyuṣā saha naśyaṃti saṃpado mūḍhacetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतिभिर्नष्टदृष्टाभिर्नृत्यंते न महाशयाः । नागताभिर्न याताभिर्नदीभिश्चीयतेंबुधिः

bhūtibhirnaṣṭadṛṣṭābhirnṛtyaṃte na mahāśayāḥ | nāgatābhirna yātābhirnadībhiścīyateṃbudhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यसनस्य च मृत्योश्च व्यसनं कष्टमुच्यते । व्यसन्यधोधो व्रजति स्वर्गाम्यव्यसनी नृपः

vyasanasya ca mṛtyośca vyasanaṃ kaṣṭamucyate | vyasanyadhodho vrajati svargāmyavyasanī nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यसनानि दुरंतानि कामजानि विशेषतः । त्यज तस्मान्महाराज कामं धर्मविरोधिनम्

vyasanāni duraṃtāni kāmajāni viśeṣataḥ | tyaja tasmānmahārāja kāmaṃ dharmavirodhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जडानामविवेकानामसुराणां दुरात्मनाम् । भाग्यभोग्यानि राज्यानि संत्यनीतिमतामपि

jaḍānāmavivekānāmasurāṇāṃ durātmanām | bhāgyabhogyāni rājyāni saṃtyanītimatāmapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैव स्थिराणि तानीह दुरितैरनुसेवितैः । विलीयंते यथा वह्निसंसर्गेणेंधनानि च

naiva sthirāṇi tānīha duritairanusevitaiḥ | vilīyaṃte yathā vahnisaṃsargeṇeṃdhanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छतस्तिष्ठतो वापि जाग्रतः स्वपतोऽपि वा । न विचारपरं चेतो यस्यासौ मृत एव सः

gacchatastiṣṭhato vāpi jāgrataḥ svapato'pi vā | na vicāraparaṃ ceto yasyāsau mṛta eva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेष्टा श्रुतवतां गुरुरित्युच्यते यतः । किंतु त्वासन्नविपदामुपदेशाः शिरोरुहाः

upadeṣṭā śrutavatāṃ gururityucyate yataḥ | kiṃtu tvāsannavipadāmupadeśāḥ śiroruhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयज्वरमुत्सृज्य समया स्वस्थया धिया । युक्त्या च व्यवहारिण्या स्वार्थः प्राज्ञेन साध्यते

viṣayajvaramutsṛjya samayā svasthayā dhiyā | yuktyā ca vyavahāriṇyā svārthaḥ prājñena sādhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुभाच्चलितं याति शुभं तस्मादपीतरम् । जंतोश्चित्तं च शिशुवत्तस्मात्तच्चालयेद्बलात्

aśubhāccalitaṃ yāti śubhaṃ tasmādapītaram | jaṃtościttaṃ ca śiśuvattasmāttaccālayedbalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपधार्य मतिं राजन्वृद्धानां धर्मदर्शिनाम् । नियच्छेत्परया बुद्ध्या चित्तमुत्पथगामि यत्

upadhārya matiṃ rājanvṛddhānāṃ dharmadarśinām | niyacchetparayā buddhyā cittamutpathagāmi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न धनान्युपकुर्वंति न मित्राणि न बांधवाः । न हस्तपादचलनं न देशांतरसंगतम्

na dhanānyupakurvaṃti na mitrāṇi na bāṃdhavāḥ | na hastapādacalanaṃ na deśāṃtarasaṃgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कायक्लेशवैधुर्यं न तीर्थायतनाश्रयः । केवलं तन्मनस्कस्य जपेनासाद्यते पदम्

na kāyakleśavaidhuryaṃ na tīrthāyatanāśrayaḥ | kevalaṃ tanmanaskasya japenāsādyate padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषये वर्तमानस्य तस्माच्चित्तस्य संयमे । यत्नं कुर्याद्बुधो राजन्ध्रुवं यंतेव वाजिनाम्

viṣaye vartamānasya tasmāccittasya saṃyame | yatnaṃ kuryādbudho rājandhruvaṃ yaṃteva vājinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तत्कुर्याद्यतो राजन्भवता येन वंचितः । मुनिभिश्च फलैस्तैस्तैरतोप्याकर्णयाधुना

tattatkuryādyato rājanbhavatā yena vaṃcitaḥ | munibhiśca phalaistaistairatopyākarṇayādhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुह्यतापि मनुष्येण प्रष्टव्याः सुहृदो बुधाः । ते च पृष्टा यथा ब्रूयुस्तत्कर्त्तव्यं यथोचितम्

muhyatāpi manuṣyeṇa praṣṭavyāḥ suhṛdo budhāḥ | te ca pṛṣṭā yathā brūyustatkarttavyaṃ yathocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वोपायेन कर्त्तव्यो निग्रहः कामकोपयोः । श्रेयोऽर्थिना यतस्तौ हि श्रेयोघातार्थमुद्यतौ

sarvopāyena karttavyo nigrahaḥ kāmakopayoḥ | śreyo'rthinā yatastau hi śreyoghātārthamudyatau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामो हि बलवान्राजञ्छरीरस्थो रिपुर्महान् । न तस्य वशगो भूयाज्जनः श्रेयोभिलाषुकः

kāmo hi balavānrājañcharīrastho ripurmahān | na tasya vaśago bhūyājjanaḥ śreyobhilāṣukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कामो देवदेवेन पुरा तेनैव शूलिना । ललाटवह्निना दग्धः कृतोनंग इति स्थितिः

yaḥ kāmo devadevena purā tenaiva śūlinā | lalāṭavahninā dagdhaḥ kṛtonaṃga iti sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा वांछत्यसौ नारीं निहंतुं समनोभवः । पुंसां कायं समाश्रित्य स्वरूपं दर्शयत्यसौ

yadā vāṃchatyasau nārīṃ nihaṃtuṃ samanobhavaḥ | puṃsāṃ kāyaṃ samāśritya svarūpaṃ darśayatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिंत्यमानस्य वै पुंसो नार्या रूपं पुनःपुनः । तमदृष्टं समाश्रित्य नरमुन्मादयत्यसौ

ciṃtyamānasya vai puṃso nāryā rūpaṃ punaḥpunaḥ | tamadṛṣṭaṃ samāśritya naramunmādayatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैवोन्मादयत्येष योषिदंगं न संशयः । स्मरः संस्मरणान्नाम जातं तस्य ततो नृप

tathaivonmādayatyeṣa yoṣidaṃgaṃ na saṃśayaḥ | smaraḥ saṃsmaraṇānnāma jātaṃ tasya tato nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृशस्तादृशो रंगो वस्त्रं वीरसमाश्रयेत् । आत्मतेजः प्रकाशात्सोऽश्रुधारा पेयतां व्रजेत्

yādṛśastādṛśo raṃgo vastraṃ vīrasamāśrayet | ātmatejaḥ prakāśātso'śrudhārā peyatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्यारूपं समारुह्य धीरं तमपि मोहयेत् । पुरुषं तु समाश्रित्य द्रावयत्येष योषितम्

nāryārūpaṃ samāruhya dhīraṃ tamapi mohayet | puruṣaṃ tu samāśritya drāvayatyeṣa yoṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव सहजो राजन्नशरीरी शरीरगः । शरीरकस्यापि विभो कथं पापं विधीयते

sa eva sahajo rājannaśarīrī śarīragaḥ | śarīrakasyāpi vibho kathaṃ pāpaṃ vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं प्राप्यातिपवित्राणि पंचगव्यहवींषि च । अशुचित्वं क्षणं यांति कोऽन्य स्यादशुचिस्ततः

yaṃ prāpyātipavitrāṇi paṃcagavyahavīṃṣi ca | aśucitvaṃ kṣaṇaṃ yāṃti ko'nya syādaśucistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिघ्रन्नपि स्वदुर्गंधं पश्यन्नपि मलं स्वकम् । न विरज्यति लोकोऽयं पीडयन्नपि नासिकाम्

jighrannapi svadurgaṃdhaṃ paśyannapi malaṃ svakam | na virajyati loko'yaṃ pīḍayannapi nāsikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृद्यान्नमन्नपानानि यं प्राप्य सुरभीणि च । अशुचित्वं प्रयांत्याशु कोऽन्यस्यादशुचिस्ततः

hṛdyānnamannapānāni yaṃ prāpya surabhīṇi ca | aśucitvaṃ prayāṃtyāśu ko'nyasyādaśucistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्योदरगतं चान्नं स्वं हि रूपं परित्यजेत् । कृमिमिश्रममेध्यत्वं शीघ्रं प्रज्ञायते किल

yasyodaragataṃ cānnaṃ svaṃ hi rūpaṃ parityajet | kṛmimiśramamedhyatvaṃ śīghraṃ prajñāyate kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि देहे भूपाल निजरूपं परित्यजेत् । शुनतां याति वै पश्चात्कृमिदुर्गंधिसंकुले

tathāpi dehe bhūpāla nijarūpaṃ parityajet | śunatāṃ yāti vai paścātkṛmidurgaṃdhisaṃkule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायंते तत्र वै यूकाः कृमयो वा न संशयः । सकृमिः कुरुते स्फोटं कंडूश्च परिदारुणः

jāyaṃte tatra vai yūkāḥ kṛmayo vā na saṃśayaḥ | sakṛmiḥ kurute sphoṭaṃ kaṃḍūśca paridāruṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यथामुत्पादयेद्भूयः सर्वांगं परिचालयेत् । नखाग्रैर्घृष्यमाणा सा कंडूः शांता प्रजायते

vyathāmutpādayedbhūyaḥ sarvāṃgaṃ paricālayet | nakhāgrairghṛṣyamāṇā sā kaṃḍūḥ śāṃtā prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वत्सुखं भवत्येव सुरतस्य न संशयः । भुंजत्येवं रसान्मर्त्यः सुभक्षान्पिबते पुनः

tadvatsukhaṃ bhavatyeva suratasya na saṃśayaḥ | bhuṃjatyevaṃ rasānmartyaḥ subhakṣānpibate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थं पचते वह्निरपाने पातयेन्मलम् । सारभूतो रसस्तत्र उद्रिक्तस्तु प्रजायते

tatrasthaṃ pacate vahnirapāne pātayenmalam | sārabhūto rasastatra udriktastu prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मलः शुद्धवीर्यस्तु ब्रह्मस्थानं प्रयाति च । आकृष्टः स समानेन नीतस्तेनापि वायुना

nirmalaḥ śuddhavīryastu brahmasthānaṃ prayāti ca | ākṛṣṭaḥ sa samānena nītastenāpi vāyunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थानं न लभते वीर्यं चंचलत्वेन वर्तते । प्राणिनां हि कपालेषु कृमयः संति पंच वै

sthānaṃ na labhate vīryaṃ caṃcalatvena vartate | prāṇināṃ hi kapāleṣu kṛmayaḥ saṃti paṃca vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वावेतौ कर्णमूले तु नेत्रस्थाने ततः पुनः । कनिष्ठांगुलिमानेन रक्तपुच्छाश्च भूपते

dvāvetau karṇamūle tu netrasthāne tataḥ punaḥ | kaniṣṭhāṃgulimānena raktapucchāśca bhūpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवनीतस्य वर्णेन कृष्णपुच्छा न संशयः । तेषां नामानि भद्रं ते मत्तो निगदतः शृणु

navanītasya varṇena kṛṣṇapucchā na saṃśayaḥ | teṣāṃ nāmāni bhadraṃ te matto nigadataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिङ्गली शृंगली नाम द्वौ कृमी कर्णमूलयोः । शृंगली जंगली चान्यौ नेत्रयोरंतरस्थितौ

piṅgalī śṛṃgalī nāma dvau kṛmī karṇamūlayoḥ | śṛṃgalī jaṃgalī cānyau netrayoraṃtarasthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमीणां शतपंचाशत्तादृग्भूता न संशयः । ललाटांतः स्थिताः सर्वे राजिकायाः प्रमाणतः

kṛmīṇāṃ śatapaṃcāśattādṛgbhūtā na saṃśayaḥ | lalāṭāṃtaḥ sthitāḥ sarve rājikāyāḥ pramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपालरोगिणः सर्वे कुर्वंति न संशयः । अन्यमेवं प्रवक्ष्यामि प्राजापत्यो महाकृमिः

kapālarogiṇaḥ sarve kurvaṃti na saṃśayaḥ | anyamevaṃ pravakṣyāmi prājāpatyo mahākṛmiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतंडुलप्रमाणेन तद्वद्वर्णेन संशयः । केशद्वयं मुखे तस्य विद्यते शृणु भूपते

sataṃḍulapramāṇena tadvadvarṇena saṃśayaḥ | keśadvayaṃ mukhe tasya vidyate śṛṇu bhūpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणिनां संक्षयाबुद्धिस्तत्क्षणाद्धि न संशयः । स्वस्थाने संस्थितस्यापि प्राजापत्यस्य वै मुखे

prāṇināṃ saṃkṣayābuddhistatkṣaṇāddhi na saṃśayaḥ | svasthāne saṃsthitasyāpi prājāpatyasya vai mukhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वीर्यं रसरूपेण पतते नात्र संशयः । सुखेन पिबते वीर्यं तेन मत्तः प्रजायते

tadvīryaṃ rasarūpeṇa patate nātra saṃśayaḥ | sukhena pibate vīryaṃ tena mattaḥ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालुस्थानं प्रभेद्यैव चंचलत्वेन वर्त्तते । इडा च पिंगला नाडी सुषुम्ना तत्र संस्थिताः

tālusthānaṃ prabhedyaiva caṃcalatvena varttate | iḍā ca piṃgalā nāḍī suṣumnā tatra saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वबलेनापि तस्यैव कंपिता नाडिका क्षणम् । कामकंडूर्भवेद्राजन्सर्वेषां प्राणिनां किल

svabalenāpi tasyaiva kaṃpitā nāḍikā kṣaṇam | kāmakaṃḍūrbhavedrājansarveṣāṃ prāṇināṃ kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरस्य स्फुटते लिगं नार्या योनिश्च भूपते । स्त्रीनरौ च प्रमत्तौ तौ गच्छतः संगमं ततः

narasya sphuṭate ligaṃ nāryā yoniśca bhūpate | strīnarau ca pramattau tau gacchataḥ saṃgamaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायेन कायं संघृष्य मैथुनेन हि जायते । क्षणमात्रं सुखं तत्र पुनः कंडूश्च तादृशी

kāyena kāyaṃ saṃghṛṣya maithunena hi jāyate | kṣaṇamātraṃ sukhaṃ tatra punaḥ kaṃḍūśca tādṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र दृश्यते वीर भाव एवंविधः किल । विरसः परिपाकोऽयं विषयस्य न संशयः

sarvatra dṛśyate vīra bhāva evaṃvidhaḥ kila | virasaḥ paripāko'yaṃ viṣayasya na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्म एव पुनः श्रेयान्विधिना समनुष्ठितः । धैर्यमालंब्य च ततो धर्ममेव समाचर

dharma eva punaḥ śreyānvidhinā samanuṣṭhitaḥ | dhairyamālaṃbya ca tato dharmameva samācara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वास एष चपलः क्षणमध्ये यो गतागत शतानि विधत्ते । जीवितं तनुभृतां तदधीनं कः समाचरति धर्मविलंबम्

śvāsa eṣa capalaḥ kṣaṇamadhye yo gatāgata śatāni vidhatte | jīvitaṃ tanubhṛtāṃ tadadhīnaṃ kaḥ samācarati dharmavilaṃbam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशमीमपि यातस्य चेतो नाद्यापि भूपते । विषयेभ्यो निषिद्धेभ्यो हाहा न विरमेच्चलम्

daśamīmapi yātasya ceto nādyāpi bhūpate | viṣayebhyo niṣiddhebhyo hāhā na virameccalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जातुकामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

na jātukāmaḥ kāmānāmupabhogena śāmyati | haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivarddhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंश्चल्यापहृतं चित्तं कश्चान्यो मोचितुं क्षमः । आत्मारामेश्वरमृते भगवंतं च माधवम्

puṃścalyāpahṛtaṃ cittaṃ kaścānyo mocituṃ kṣamaḥ | ātmārāmeśvaramṛte bhagavaṃtaṃ ca mādhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वं निष्फलत्वं प्रयातं कामकश्मलात् । वयस्तेऽप्यधुना भूप समाचर हितं निजम्

tasmātsarvaṃ niṣphalatvaṃ prayātaṃ kāmakaśmalāt | vayaste'pyadhunā bhūpa samācara hitaṃ nijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदाम्यहं तव नृपहितं सर्वोत्तमोत्तमम् । पुरोहितो यतस्तेऽहं सदसत्कर्मभागपि

vadāmyahaṃ tava nṛpahitaṃ sarvottamottamam | purohito yataste'haṃ sadasatkarmabhāgapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकतः सर्वपुण्यानि पापनाशाय पापिनाम् । एकतो माधवे मासो माधवस्यप्रियः सदा

ekataḥ sarvapuṇyāni pāpanāśāya pāpinām | ekato mādhave māso mādhavasyapriyaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः । महांति पातकान्येव कीर्तितानि मुनीश्वरैः

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṃganāgamaḥ | mahāṃti pātakānyeva kīrtitāni munīśvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यन्मनसा काये व्रतेनापि कृतं नरैः । नाशयेन्माधवो मासः सर्वं पापतमो महत्

tatra yanmanasā kāye vratenāpi kṛtaṃ naraiḥ | nāśayenmādhavo māsaḥ sarvaṃ pāpatamo mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकर इव ध्वांतं नाशयेन्नृपसर्वशः । तथा श्री माधवोमासस्तमाचर विधानतः

divākara iva dhvāṃtaṃ nāśayennṛpasarvaśaḥ | tathā śrī mādhavomāsastamācara vidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजन्मनोऽपि विहितानि महांति राजन्घोराणि तानि दुरितानि विहाय मर्त्याः । वैशाखमासविहिताचरणप्रभाव पुण्येन ते हरिपुरं मुदिता लभंते

ājanmano'pi vihitāni mahāṃti rājanghorāṇi tāni duritāni vihāya martyāḥ | vaiśākhamāsavihitācaraṇaprabhāva puṇyena te haripuraṃ muditā labhaṃte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्येकमपि वैशाखमाचरंति विधानतः । भावतः पापिनोऽप्यंते प्रयांति हरिमंदिरम्

yadyekamapi vaiśākhamācaraṃti vidhānataḥ | bhāvataḥ pāpino'pyaṃte prayāṃti harimaṃdiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्त्वमपि राजेंद्र मासेऽस्मिन्माधवेधुना । प्रातःस्नात्वा विधानेन समर्चय मधुद्विषम्

tasmāttvamapi rājeṃdra māse'sminmādhavedhunā | prātaḥsnātvā vidhānena samarcaya madhudviṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तंडुलस्य यथा चर्म यथा ताम्रस्य कालिमा । नश्यंति क्रियया वीर पुरुषस्य तथा मलः

taṃḍulasya yathā carma yathā tāmrasya kālimā | naśyaṃti kriyayā vīra puruṣasya tathā malaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवस्य तंडुलस्येव सहजोऽपि मलो महान् । नश्यत्येव न संदेहस्तस्मात्कर्मोदितं कुरु

jīvasya taṃḍulasyeva sahajo'pi malo mahān | naśyatyeva na saṃdehastasmātkarmoditaṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे वैशाखमाहात्म्ये नवनवतितमोऽध्यायः

iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe vaiśākhamāhātmye navanavatitamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.