गणावूचतुः ।
कदाचिद्विष्णुदासोऽथ कृत्वा नित्यविधिं द्विजः ।
पाककर्माकरोद्यावदहरत्कोप्यलक्षितः
gaṇāvūcatuḥ |
kadācidviṣṇudāso'tha kṛtvā nityavidhiṃ dvijaḥ |
pākakarmākarodyāvadaharatkopyalakṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमदृष्ट्वाप्यसौ पाकं पुनर्नैवाकरोत्तदा ।
सायंकालार्चनस्यासौ व्रतभंगभयाद्द्विजः
tamadṛṣṭvāpyasau pākaṃ punarnaivākarottadā |
sāyaṃkālārcanasyāsau vratabhaṃgabhayāddvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयेऽह्नि ततः पाकं कृत्वा यावत्स विष्णवे ।
उपहारार्पणं कर्तुं तावत्कोप्यहरत्पुनः
dvitīye'hni tataḥ pākaṃ kṛtvā yāvatsa viṣṇave |
upahārārpaṇaṃ kartuṃ tāvatkopyaharatpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सप्तदिनं तस्य पाकं कोप्यहरद्द्विज ।
जातः सविस्मयः सोऽथ मनस्येव व्यचारयत्
evaṃ saptadinaṃ tasya pākaṃ kopyaharaddvija |
jātaḥ savismayaḥ so'tha manasyeva vyacārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो नित्यं समभ्येत्य कः पाकं हरते मम ।
क्षेत्रसंन्यासिनां स्थानमत्याज्यं सर्वथा मया
aho nityaṃ samabhyetya kaḥ pākaṃ harate mama |
kṣetrasaṃnyāsināṃ sthānamatyājyaṃ sarvathā mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः पाकं विधायात्र भुज्यते यदि चेन्मया ।
सायंकालार्चनं चैतत्परित्याज्यं कथं मया
punaḥ pākaṃ vidhāyātra bhujyate yadi cenmayā |
sāyaṃkālārcanaṃ caitatparityājyaṃ kathaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचित्पाकं विधायैतद्भोक्तव्यं तु मया नहि ।
अनिर्वेद्य हरौ सर्वं वैष्णवैर्नैव भुज्यते
kiṃcitpākaṃ vidhāyaitadbhoktavyaṃ tu mayā nahi |
anirvedya harau sarvaṃ vaiṣṇavairnaiva bhujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोषितोऽहं च कथं तिष्ठाम्यत्र व्रतस्थितः ।
अद्य संरक्षणं सम्यक्पाकस्यात्र करोम्यहम्
upoṣito'haṃ ca kathaṃ tiṣṭhāmyatra vratasthitaḥ |
adya saṃrakṣaṇaṃ samyakpākasyātra karomyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पाकं विधायासौ तत्रैवालक्षितः स्थितः ।
तावद्ददर्श चांडालं पाकान्नहरणे स्थितम्
iti pākaṃ vidhāyāsau tatraivālakṣitaḥ sthitaḥ |
tāvaddadarśa cāṃḍālaṃ pākānnaharaṇe sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुत्क्षामं दीनवदनमस्थिचर्मावशेषितम् ।
तमालोक्य द्विजाग्र्योभूत्कृपयापन्नमानसः
kṣutkṣāmaṃ dīnavadanamasthicarmāvaśeṣitam |
tamālokya dvijāgryobhūtkṛpayāpannamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोक्यान्नहरं विप्रस्तिष्ठतिष्ठेत्यभाषत ।
कथमत्ति भवान्रूक्षं घृतमेतद्गृहाण भोः
vilokyānnaharaṃ viprastiṣṭhatiṣṭhetyabhāṣata |
kathamatti bhavānrūkṣaṃ ghṛtametadgṛhāṇa bhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं ब्रुवंतं विप्राग्र्यं आयांतं च विलोक्य सः ।
वेगादधावत्तद्भीत्या मूर्च्छितश्च पपात ह
itthaṃ bruvaṃtaṃ viprāgryaṃ āyāṃtaṃ ca vilokya saḥ |
vegādadhāvattadbhītyā mūrcchitaśca papāta ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीतं तं मूर्च्छितं दृष्ट्वा चांडालं स द्विजोत्तमः ।
वेगादभ्येत्य कृपया स्ववस्त्रांतैरवीजयत्
bhītaṃ taṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭvā cāṃḍālaṃ sa dvijottamaḥ |
vegādabhyetya kṛpayā svavastrāṃtairavījayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोत्थितं तमेवासौ विष्णुदासो व्यलोकयत् ।
साक्षान्नारायणं देवं शंखचक्रगदाधरम्
athotthitaṃ tamevāsau viṣṇudāso vyalokayat |
sākṣānnārāyaṇaṃ devaṃ śaṃkhacakragadādharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतांबरं चतुर्बाहुं श्रीवत्सांकं किरीटिनम् ।
अतसीपुष्पसंकाशं कौस्तुभोरःस्थलं विभुम्
pītāṃbaraṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṃkaṃ kirīṭinam |
atasīpuṣpasaṃkāśaṃ kaustubhoraḥsthalaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा सात्विकैर्भावैरावृतो द्विजसत्तमः ।
स्तोतुं चापि नमस्कर्तुं तदानालं बभूव सः
taṃ dṛṣṭvā sātvikairbhāvairāvṛto dvijasattamaḥ |
stotuṃ cāpi namaskartuṃ tadānālaṃ babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शक्रादयो देवास्तत्रैवाभ्याययुस्तदा ।
गंधर्वाप्सरसश्चापि जगुश्च ननृतुर्मुदा
atha śakrādayo devāstatraivābhyāyayustadā |
gaṃdharvāpsarasaścāpi jaguśca nanṛturmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानशतसंकीर्णं देवर्षिगणसंकुलम् ।
गीतवादित्रनिर्घोषं स्थानं तदभवत्तदा
vimānaśatasaṃkīrṇaṃ devarṣigaṇasaṃkulam |
gītavāditranirghoṣaṃ sthānaṃ tadabhavattadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विष्णुः समालिंग्य स्वभक्तं सात्विकं तथा ।
सायुज्यमात्मनो दत्त्वानयद्वैकुंठमंदिरम्
tato viṣṇuḥ samāliṃgya svabhaktaṃ sātvikaṃ tathā |
sāyujyamātmano dattvānayadvaikuṃṭhamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानवरसंस्थानमास्थितं विष्णुसन्निधौ ।
दीक्षितश्चोलनृपतिर्विष्णुदासं ददर्श ह
vimānavarasaṃsthānamāsthitaṃ viṣṇusannidhau |
dīkṣitaścolanṛpatirviṣṇudāsaṃ dadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैकुंठभवनं यांतं विष्णुदासं विलोक्य सः ।
स्वगुरुं मुद्गलं वेगादाह्वयेत्थं वचोऽब्रवीत्
vaikuṃṭhabhavanaṃ yāṃtaṃ viṣṇudāsaṃ vilokya saḥ |
svaguruṃ mudgalaṃ vegādāhvayetthaṃ vaco'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोल उवाच।
यत्स्पर्धया मया चैतद्यज्ञदानादिकं कृतम् ।
स विष्णुरूपधृग्विप्रो याति वैकुंठमंदिरम्
cola uvāca|
yatspardhayā mayā caitadyajñadānādikaṃ kṛtam |
sa viṣṇurūpadhṛgvipro yāti vaikuṃṭhamaṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षितेन मया सम्यक्सत्रेऽस्मिन्विष्णवे त्वया ।
हुतमग्नौ कृता विप्रा दानाद्यैः पूर्णमानसाः
dīkṣitena mayā samyaksatre'sminviṣṇave tvayā |
hutamagnau kṛtā viprā dānādyaiḥ pūrṇamānasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवाद्यापि समे देवः प्रसन्नो जायते ध्रुवम् ।
भक्त्यैव तस्य विप्रस्य साक्षात्कारं ददौ हरिः
naivādyāpi same devaḥ prasanno jāyate dhruvam |
bhaktyaiva tasya viprasya sākṣātkāraṃ dadau hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्दानैश्च यज्ञैश्च नैव विष्णुः प्रसीदति ।
भक्तिरेव परं तस्य निदानं दर्शने विभोः
tasmāddānaiśca yajñaiśca naiva viṣṇuḥ prasīdati |
bhaktireva paraṃ tasya nidānaṃ darśane vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणावूचतुः ।
इत्युक्त्वा भागिनेयं स्वमभिषिच्य नृपासने ।
आबाल्याद्दीक्षितो यज्ञे सा पुत्रत्वमगाद्यतः
gaṇāvūcatuḥ |
ityuktvā bhāgineyaṃ svamabhiṣicya nṛpāsane |
ābālyāddīkṣito yajñe sā putratvamagādyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादद्यापि तद्देशे सदा राज्यांशभागिनः ।
स्वस्रेया एव जायंते तत्कृताचारवर्तिनः
tasmādadyāpi taddeśe sadā rājyāṃśabhāginaḥ |
svasreyā eva jāyaṃte tatkṛtācāravartinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञवाटं ततोऽभ्येत्य वह्निकुंडाग्रतः स्थितः ।
त्रिरुच्चैर्व्याजहाराशु विष्णुं संबोधयंस्तदा
yajñavāṭaṃ tato'bhyetya vahnikuṃḍāgrataḥ sthitaḥ |
triruccairvyājahārāśu viṣṇuṃ saṃbodhayaṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णो भक्तिं स्थिरां देहि मनोवाक्कायकर्मभिः ।
इत्युक्त्वा सोऽपतद्वह्नौ सर्वेषामेव पश्यताम्
viṣṇo bhaktiṃ sthirāṃ dehi manovākkāyakarmabhiḥ |
ityuktvā so'patadvahnau sarveṣāmeva paśyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुद्गलस्तु तदा क्रोधाच्छिखामुत्पाटयत्स्वकाम् ।
ततस्त्वद्यापि तद्गोत्रे मुद्गला विशिखाभवन्
mudgalastu tadā krodhācchikhāmutpāṭayatsvakām |
tatastvadyāpi tadgotre mudgalā viśikhābhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदाविरभूद्विष्णुः कुंडाग्नौ भक्तवत्सलः ।
तमालिंग्य विमानाग्र्यं समारोहयदच्युतः
tāvadāvirabhūdviṣṇuḥ kuṃḍāgnau bhaktavatsalaḥ |
tamāliṃgya vimānāgryaṃ samārohayadacyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमालिंग्यात्मसारूप्यं दत्त्वा वैकुंठमंदिरम् ।
तेनैव सह देवेशो जगाम त्रिदशैर्वृतः
tamāliṃgyātmasārūpyaṃ dattvā vaikuṃṭhamaṃdiram |
tenaiva saha deveśo jagāma tridaśairvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच।
यो विष्णुदासः स तु पुण्यशीलो यश्चोलभूपः स सुशील नामा ।
एतावुभौ तत्समरूपभाजौ द्वाःस्थौ कृतौ तेन रमाप्रियेण
nārada uvāca|
yo viṣṇudāsaḥ sa tu puṇyaśīlo yaścolabhūpaḥ sa suśīla nāmā |
etāvubhau tatsamarūpabhājau dvāḥsthau kṛtau tena ramāpriyeṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायां कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे कलहोपाख्यानंनाम नवाधिकशततमोऽध्यायः
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsāhasryāṃ saṃhitāyāṃ kārtikamāhātmye śrīkṛṣṇasatyabhāmāsaṃvāde kalahopākhyānaṃnāma navādhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.