श्रीकृष्णोवाच।
ततो धनेश्वरं नीत्वा निरयान्प्रेतपोऽब्रवीत् ।
प्रदर्शयिष्यंस्तान्सर्वान्यमस्यानुचरस्तदा
śrīkṛṣṇovāca|
tato dhaneśvaraṃ nītvā nirayānpretapo'bravīt |
pradarśayiṣyaṃstānsarvānyamasyānucarastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतप उवाच।
पश्येमान्निरयान्घोरान्धनेश्वर महाभयान् ।
येषु पापकरा नित्यं पच्यंते यमकिंकरैः
pretapa uvāca|
paśyemānnirayānghorāndhaneśvara mahābhayān |
yeṣu pāpakarā nityaṃ pacyaṃte yamakiṃkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तवालुकनामायं निरयो घोरदर्शनः ।
यस्मिन्नेते दग्धदेहाः क्रंदंते पापकारिणः
taptavālukanāmāyaṃ nirayo ghoradarśanaḥ |
yasminnete dagdhadehāḥ kraṃdaṃte pāpakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथीन्वैश्वदेवान्ते क्षुत्क्षामानागतान्गृहे ।
ये नार्चंति नरास्ते हि पच्यंते स्वेन कर्मणा
atithīnvaiśvadevānte kṣutkṣāmānāgatāngṛhe |
ye nārcaṃti narāste hi pacyaṃte svena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्वग्निब्राह्मणान्देवांस्तथा मूर्द्धाभिषिक्तकान् ।
ताडयंति पदा ये वै ते निर्दग्धांघ्रयस्त्विमे
gurvagnibrāhmaṇāndevāṃstathā mūrddhābhiṣiktakān |
tāḍayaṃti padā ye vai te nirdagdhāṃghrayastvime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्भेदस्त्वेषनिरयो नानापापैः प्रपद्यते ।
तथैव चांधतामिस्रो द्वितीयो निरयो महान्
ṣaḍbhedastveṣanirayo nānāpāpaiḥ prapadyate |
tathaiva cāṃdhatāmisro dvitīyo nirayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य सूचीमुखैर्देहो भिद्यते पापकर्मणा ।
क्रिमिभिर्घोरवक्त्रैश्च तत्संपर्कागमैर्द्विज
paśya sūcīmukhairdeho bhidyate pāpakarmaṇā |
krimibhirghoravaktraiśca tatsaṃparkāgamairdvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असावपि स्थितः षोढा श्वकाकमृगपक्षिभिः ।
परमर्मभिदो मर्त्याः पच्यंते तेषु पापिनः
asāvapi sthitaḥ ṣoḍhā śvakākamṛgapakṣibhiḥ |
paramarmabhido martyāḥ pacyaṃte teṣu pāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयः क्रकचो ह्येष निरयो घोरदर्शनः ।
यत्रेमे क्रकचैर्मर्त्याः पाट्यंते पापकारिणः
tṛtīyaḥ krakaco hyeṣa nirayo ghoradarśanaḥ |
yatreme krakacairmartyāḥ pāṭyaṃte pāpakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिपत्रवनाद्यैस्तु षट्प्रकारो व्यवस्थितः ।
पत्नीपुत्रादिभिर्ये वै वियोगं कारयंति हि
asipatravanādyaistu ṣaṭprakāro vyavasthitaḥ |
patnīputrādibhirye vai viyogaṃ kārayaṃti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टैरन्यैरपि परान्पच्यंते त इमे नराः ।
असिपत्रैश्छिद्यमाना छेदभीत्या पलायिताः
iṣṭairanyairapi parānpacyaṃte ta ime narāḥ |
asipatraiśchidyamānā chedabhītyā palāyitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पच्यंते पापिनः पश्य क्रंदमाना इतस्ततः ।
अर्गलाख्यो महाघोरश्चतुर्थो निरयो ह्ययम्
pacyaṃte pāpinaḥ paśya kraṃdamānā itastataḥ |
argalākhyo mahāghoraścaturtho nirayo hyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य नानाविधैः पाशैराबध्य यमकिंकरैः ।
मुद्गराद्यैर्वध्यमानाः क्रंदंते ते च पापिनः
paśya nānāvidhaiḥ pāśairābadhya yamakiṃkaraiḥ |
mudgarādyairvadhyamānāḥ kraṃdaṃte te ca pāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सज्जनान्ब्राह्मणाद्यांश्च विरुंधंतीह ये नराः ।
कंठग्रहाद्यैस्ते पापाः पच्यंते यमकिंकरैः
sajjanānbrāhmaṇādyāṃśca viruṃdhaṃtīha ye narāḥ |
kaṃṭhagrahādyaiste pāpāḥ pacyaṃte yamakiṃkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असावपि हि षड्भेदो वधभेदादिभिः स्थितः ।
कूटशाल्मलिनामानं निरयं पश्य पंचमम्
asāvapi hi ṣaḍbhedo vadhabhedādibhiḥ sthitaḥ |
kūṭaśālmalināmānaṃ nirayaṃ paśya paṃcamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रांगारनिभा एते शाल्मल्याद्याः स्थिता द्विज ।
यत्र षोढा विपच्यंते यातनाभिरिमे नराः
yatrāṃgāranibhā ete śālmalyādyāḥ sthitā dvija |
yatra ṣoḍhā vipacyaṃte yātanābhirime narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परदारा परद्रव्य परद्रोह रताः सदा ।
रक्तपूयमिमं पश्य षष्ठं निरयमद्भुतम्
paradārā paradravya paradroha ratāḥ sadā |
raktapūyamimaṃ paśya ṣaṣṭhaṃ nirayamadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोमुखा विपच्यंते यत्र पापकृतो नराः ।
अभक्ष्यभक्षका निंदा पैशुन्यादि रता इमे
adhomukhā vipacyaṃte yatra pāpakṛto narāḥ |
abhakṣyabhakṣakā niṃdā paiśunyādi ratā ime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भज्यमाना वध्यमानाः क्रंदंते भैरवान्स्वरान् ।
षट्प्रकारैर्विगंधाढ्यैरसावपि च संस्थितः
bhajyamānā vadhyamānāḥ kraṃdaṃte bhairavānsvarān |
ṣaṭprakārairvigaṃdhāḍhyairasāvapi ca saṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंभीपाकः सप्तमोऽयं निरयो घोरदर्शनः ।
षोढास्तैलादिभिर्द्रव्यैर्धनेश्वर विलोकय
kuṃbhīpākaḥ saptamo'yaṃ nirayo ghoradarśanaḥ |
ṣoḍhāstailādibhirdravyairdhaneśvara vilokaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातकिनो यत्र क्वथ्यंते यमकिंकरैः ।
बहून्यब्दसहस्राणि सोन्मज्जननिमज्जनैः
mahāpātakino yatra kvathyaṃte yamakiṃkaraiḥ |
bahūnyabdasahasrāṇi sonmajjananimajjanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशन्मितानेतान्द्व्यधिकान्पश्य रौरवान् ।
अकामात्पातकं शुष्कं कामादार्द्रमुदाहृतम्
catvāriṃśanmitānetāndvyadhikānpaśya rauravān |
akāmātpātakaṃ śuṣkaṃ kāmādārdramudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्द्रशुष्कादिभिः पापैर्द्विप्रकारानवस्थितान् ।
चतुरशीतिसंख्याकैः पृथग्भेदैरवस्थितान्
ārdraśuṣkādibhiḥ pāpairdviprakārānavasthitān |
caturaśītisaṃkhyākaiḥ pṛthagbhedairavasthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्प्रकीर्णमपांक्तेयं मलिनीकरणं तथा ।
ज्ञातिभ्रंशकरं तद्वदुपपातकसंज्ञकम्
yatprakīrṇamapāṃkteyaṃ malinīkaraṇaṃ tathā |
jñātibhraṃśakaraṃ tadvadupapātakasaṃjñakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिपापं महापापं सप्तधा पातकं स्मृतम् ।
एभिः सप्तसु पच्यंते निरयेषु यथाक्रमम्
atipāpaṃ mahāpāpaṃ saptadhā pātakaṃ smṛtam |
ebhiḥ saptasu pacyaṃte nirayeṣu yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकव्रतिभिर्यस्मात्संसर्गो ह्यभवत्तव ।
तत्पुण्योपचयादेते निर्हृता निरयाः खलु
kārtikavratibhiryasmātsaṃsargo hyabhavattava |
tatpuṇyopacayādete nirhṛtā nirayāḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच।
दर्शयित्वेति निरयान्प्रेतपस्तमथाहरत् ।
धनेश्वरं यक्षलोकं पश्चादासीत्स तत्र हि
śrīkṛṣṇa uvāca|
darśayitveti nirayānpretapastamathāharat |
dhaneśvaraṃ yakṣalokaṃ paścādāsītsa tatra hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनदस्यानुगः सोऽयं धनयक्षेति स स्मृतः ।
यदाख्यायाकरोत्तीर्थमयोध्यायां तु गाधिजः
dhanadasyānugaḥ so'yaṃ dhanayakṣeti sa smṛtaḥ |
yadākhyāyākarottīrthamayodhyāyāṃ tu gādhijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रभावः खलु कार्तिकोऽयं मुक्तिप्रदो मुक्तिकरश्च यस्मात् ।
प्रयात्यनेकार्जितपातकोऽपि व्रतस्थसंदर्शनतोऽपि मुक्तिम्
evaṃ prabhāvaḥ khalu kārtiko'yaṃ muktiprado muktikaraśca yasmāt |
prayātyanekārjitapātako'pi vratasthasaṃdarśanato'pi muktim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.