सूत उवाच।
इत्युक्त्वा वासुदेवोऽसौ सत्यभामामतिप्रियाम् ।
सायंसंध्यादिकं कर्तुं जगाम जननीगृहम्
sūta uvāca|
ityuktvā vāsudevo'sau satyabhāmāmatipriyām |
sāyaṃsaṃdhyādikaṃ kartuṃ jagāma jananīgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रभावः प्रोक्तोयं कार्तिकः पापनाशनः ।
विष्णुप्रियकरो नित्यं भुक्तिमुक्तिप्रदः सदा
evaṃ prabhāvaḥ proktoyaṃ kārtikaḥ pāpanāśanaḥ |
viṣṇupriyakaro nityaṃ bhuktimuktipradaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिजागरणं प्रातः स्नानं तुलसिसेवनम् ।
उद्यापनं दीपदानं व्रतान्येतानि कार्तिके
harijāgaraṇaṃ prātaḥ snānaṃ tulasisevanam |
udyāpanaṃ dīpadānaṃ vratānyetāni kārtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचकैर्व्रतकैरेभिः संपूर्णं कार्तिकव्रतम् ।
फलं प्राप्नोति तत्प्रोक्तं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
paṃcakairvratakairebhiḥ saṃpūrṇaṃ kārtikavratam |
phalaṃ prāpnoti tatproktaṃ bhuktimuktiphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः।
विष्णोः प्रियोऽतिफलदः प्रोक्तोऽयं रोमहर्षणे ।
कार्तिकस्य विधिः सम्यक्पावनः पापनाशनः
ṛṣaya ūcuḥ|
viṣṇoḥ priyo'tiphaladaḥ prokto'yaṃ romaharṣaṇe |
kārtikasya vidhiḥ samyakpāvanaḥ pāpanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यमेव कर्त्तव्यः प्राप्य दुःखनिवारणः ।
मोक्षार्थिभिर्नरः सम्यग्भोगकामैरथापिवा
avaśyameva karttavyaḥ prāpya duḥkhanivāraṇaḥ |
mokṣārthibhirnaraḥ samyagbhogakāmairathāpivā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्थिते यथाकश्चिद्व्रतस्थः संकटे स्थितः ।
दुर्गारण्यस्थितो वापि व्याधिभिः परिपीडितः ।
कथं तेन प्रकर्तव्यं कार्तिकव्रतकं शुभम्
evaṃ sthite yathākaścidvratasthaḥ saṃkaṭe sthitaḥ |
durgāraṇyasthito vāpi vyādhibhiḥ paripīḍitaḥ |
kathaṃ tena prakartavyaṃ kārtikavratakaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
यस्मादत्यंतफलदं कर्तव्यं तु यथा नरैः ।
तत्सर्वं कथयिष्येऽहं शृणुध्वं मुनिपुंगवाः
sūta uvāca|
yasmādatyaṃtaphaladaṃ kartavyaṃ tu yathā naraiḥ |
tatsarvaṃ kathayiṣye'haṃ śṛṇudhvaṃ munipuṃgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोः शिवस्य वा कुर्यादालये हरिजागरम् ।
शिवविष्णुग्रहाभावे सर्वदेवालयेष्वपि
viṣṇoḥ śivasya vā kuryādālaye harijāgaram |
śivaviṣṇugrahābhāve sarvadevālayeṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गारण्यस्थितो यश्च यदि वा यद्गतो भवेत् ।
कुर्यात्तदाश्वत्थमूले तुलसीनां वनेष्वपि
durgāraṇyasthito yaśca yadi vā yadgato bhavet |
kuryāttadāśvatthamūle tulasīnāṃ vaneṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुनामप्रधानानां गायनाद्विष्णुसन्निधौ ।
गोसहस्रप्रदानस्य फलं प्राप्नोति मानवः
viṣṇunāmapradhānānāṃ gāyanādviṣṇusannidhau |
gosahasrapradānasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाद्यकृत्पुरुषश्चापि वाजपेयफलं लभेत् ।
सर्वतीर्थावगाहोत्थं नर्तकः फलमाप्नुयात्
vādyakṛtpuruṣaścāpi vājapeyaphalaṃ labhet |
sarvatīrthāvagāhotthaṃ nartakaḥ phalamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेतल्लभेत्पुण्यं तेषां तु द्रव्यदः पुमान् ।
प्रशंसादर्शनाभ्यां हि तत्षडंशमवाप्नुयात्
sarvametallabhetpuṇyaṃ teṣāṃ tu dravyadaḥ pumān |
praśaṃsādarśanābhyāṃ hi tatṣaḍaṃśamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपद्गतो यदाप्यंभो न लभेत्स्नपनाय सः ।
व्याधितो वा पुनः कुर्याद्विष्णोर्नामापमार्जनम्
āpadgato yadāpyaṃbho na labhetsnapanāya saḥ |
vyādhito vā punaḥ kuryādviṣṇornāmāpamārjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यापनविधिं कर्तुं न शक्तो यो व्रते स्थितः ।
ब्राह्मणान्भोजयेच्छक्त्या व्रतसंपूर्णहेतवे
udyāpanavidhiṃ kartuṃ na śakto yo vrate sthitaḥ |
brāhmaṇānbhojayecchaktyā vratasaṃpūrṇahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मादत्यंतफलदो न त्याज्यः सर्वदा नरैः ।
अव्यक्तरूपिणो विष्णोः स्वरूपं ब्राह्मणा भुवि
yasmādatyaṃtaphalado na tyājyaḥ sarvadā naraiḥ |
avyaktarūpiṇo viṣṇoḥ svarūpaṃ brāhmaṇā bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्संतुष्ट्या सुसंतुष्टः सर्वदा स्यां न संशयः ।
अशक्तो दीपदाने तु परदीपं प्रबोधयेत्
tatsaṃtuṣṭyā susaṃtuṣṭaḥ sarvadā syāṃ na saṃśayaḥ |
aśakto dīpadāne tu paradīpaṃ prabodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां वा रक्षणं कुर्याद्वातादिभ्यः प्रयत्नतः ।
अभावे तुलसीनां तु पूजयेद्वैष्णवं द्विजम्
teṣāṃ vā rakṣaṇaṃ kuryādvātādibhyaḥ prayatnataḥ |
abhāve tulasīnāṃ tu pūjayedvaiṣṇavaṃ dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मात्संनिहितो विष्णुः स्वभक्तेष्वेव सर्वदा ।
सर्वाभावे व्रती कुर्याद्ब्राह्मणानां गवामपि
yasmātsaṃnihito viṣṇuḥ svabhakteṣveva sarvadā |
sarvābhāve vratī kuryādbrāhmaṇānāṃ gavāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवां वाश्वत्थवटयोर्व्रतसंपूर्णहेतवे
sevāṃ vāśvatthavaṭayorvratasaṃpūrṇahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः ।
कथं त्वयाश्वत्थवटौ गोब्राह्मणसमौ कृतौ ।
सर्वेभ्योऽपि तरुभ्यस्तौ कस्मात्पूज्यतरौ कृतौ
ṛṣaya ūcuḥ |
kathaṃ tvayāśvatthavaṭau gobrāhmaṇasamau kṛtau |
sarvebhyo'pi tarubhyastau kasmātpūjyatarau kṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
अश्वत्थरूपी भगवान्विष्णुरेव न संशयः ।
रुद्ररूपी वटस्तद्वत्पालाशो ब्रह्मरूपधृक्
sūta uvāca|
aśvattharūpī bhagavānviṣṇureva na saṃśayaḥ |
rudrarūpī vaṭastadvatpālāśo brahmarūpadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनं पूजनं सेवा तेषां पापहरा स्मृता ।
दुःखापद्व्याधिदुष्टानां विनाशकरणी ध्रुवम्
darśanaṃ pūjanaṃ sevā teṣāṃ pāpaharā smṛtā |
duḥkhāpadvyādhiduṣṭānāṃ vināśakaraṇī dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः।
कथं वृक्षत्वमापन्ना ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।
एतत्कथय सर्वज्ञ संशयोऽत्र महान्हि नः
ṛṣaya ūcuḥ|
kathaṃ vṛkṣatvamāpannā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ |
etatkathaya sarvajña saṃśayo'tra mahānhi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
पार्वतीशिवयोर्देवैः सुरतं कुर्वतोः किल ।
अग्निर्ब्राह्मणरूपेण प्रेषितो विघ्नकृत्पुरा
sūta uvāca|
pārvatīśivayordevaiḥ surataṃ kurvatoḥ kila |
agnirbrāhmaṇarūpeṇa preṣito vighnakṛtpurā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा पार्वती क्रुद्धा शशाप त्रिदिवौकसः ।
रतोत्सवसुखभ्रंशात्कंपमाना रुषा तदा
tataḥ sā pārvatī kruddhā śaśāpa tridivaukasaḥ |
ratotsavasukhabhraṃśātkaṃpamānā ruṣā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वत्युवाच।
कृमिकीटादयोप्येते जानंति सुरतं सुखम् ।
तद्विघ्नकरणाद्देवा ह्युद्भिज्जत्वमवाप्स्यथ
pārvatyuvāca|
kṛmikīṭādayopyete jānaṃti surataṃ sukham |
tadvighnakaraṇāddevā hyudbhijjatvamavāpsyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
एवं सा पार्वती देवानशपत्क्रुद्धमानसा ।
तस्माद्वृक्षत्वमापन्नाः सर्वे देवगणाः किल
sūta uvāca|
evaṃ sā pārvatī devānaśapatkruddhamānasā |
tasmādvṛkṣatvamāpannāḥ sarve devagaṇāḥ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादिमौ विष्णुमहेश्वरावुभौ बभूवतुर्बोधिवटौ मुनीश्वराः ।
बोधिस्त्वगादार्किदिने स्पृशत्वमस्पृश्यतामर्कजविष्टियोगात्
tasmādimau viṣṇumaheśvarāvubhau babhūvaturbodhivaṭau munīśvarāḥ |
bodhistvagādārkidine spṛśatvamaspṛśyatāmarkajaviṣṭiyogāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.