कार्तिकेय उवाच।
भगवञ्च्छ्रोतुमिच्छामि व्रतानामुत्तमं व्रतम् ।
विधिं मासोपवासस्य फलं चास्य यथोदितम्
kārtikeya uvāca|
bhagavañcchrotumicchāmi vratānāmuttamaṃ vratam |
vidhiṃ māsopavāsasya phalaṃ cāsya yathoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्संख्यं तु कर्तव्यं तत्प्रब्रूहि महेश्वर ।
व्रतमेतत्सुरश्रेष्ठ विस्तरेण ममानघ
yāvatsaṃkhyaṃ tu kartavyaṃ tatprabrūhi maheśvara |
vratametatsuraśreṣṭha vistareṇa mamānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरुद्र उवाच।
साधु पावकि सर्वं ते यत्पृष्टं प्रब्रुवेऽनघ ।
भक्त्या मतिमतां श्रेष्ठ शृणुष्व गदतो मम
śrīrudra uvāca|
sādhu pāvaki sarvaṃ te yatpṛṣṭaṃ prabruve'nagha |
bhaktyā matimatāṃ śreṣṭha śṛṇuṣva gadato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन जप्तं हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृता स्वधा ।
यः करोति विधानेन नरो मासमुपोषणम्
tena japtaṃ hutaṃ dattaṃ tapastaptaṃ kṛtā svadhā |
yaḥ karoti vidhānena naro māsamupoṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्दिश्य वैष्णवं यज्ञं समभ्यर्च्य जनार्दनम् ।
गुरोराज्ञां ततो लब्ध्वा कुर्यान्मासोपवासनम्
uddiśya vaiṣṇavaṃ yajñaṃ samabhyarcya janārdanam |
gurorājñāṃ tato labdhvā kuryānmāsopavāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकृच्छॄं च पाराकं कृत्वा चांद्रायणं ततः ।
मासोपवासं कुर्वीत ज्ञात्वा देह बलाबलम्
atikṛcchṝṃ ca pārākaṃ kṛtvā cāṃdrāyaṇaṃ tataḥ |
māsopavāsaṃ kurvīta jñātvā deha balābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानप्रस्थो यतिर्वापि नारी वा विधवा मुने ।
मासोपवासं कुर्वीतगुरोर्विप्राज्ञया ततः
vānaprastho yatirvāpi nārī vā vidhavā mune |
māsopavāsaṃ kurvītagurorviprājñayā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्विनस्यामले पक्षे एकादश्यामुपोषितः ।
व्रतमेतत्तु गृह्णीयाद्यावत्त्रिंशद्दिनानि तु
āśvinasyāmale pakṣe ekādaśyāmupoṣitaḥ |
vratametattu gṛhṇīyādyāvattriṃśaddināni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अच्युतस्यालये भक्त्या त्रिकालं कुमुदैः शुभैः ।
मालतींदीवरैः पद्मैः कमलैस्तु सुगंधिभिः
acyutasyālaye bhaktyā trikālaṃ kumudaiḥ śubhaiḥ |
mālatīṃdīvaraiḥ padmaiḥ kamalaistu sugaṃdhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंकुमोशीरकर्पूरैर्विलिप्य वरचंदनैः ।
नैवेद्यधूपदीपाद्यैरर्चयेच्च जनार्दनम्
kuṃkumośīrakarpūrairvilipya varacaṃdanaiḥ |
naivedyadhūpadīpādyairarcayecca janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा कर्मणा वाचा पूजयेद्गरुडध्वजम् ।
कुर्वन्नरस्त्रीविधवा बृहद्भक्तिर्जितेंद्रियः
manasā karmaṇā vācā pūjayedgaruḍadhvajam |
kurvannarastrīvidhavā bṛhadbhaktirjiteṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्नामेव तथालापं विष्णोः कुर्यादहर्निशम् ।
भक्त्या विष्णोस्तुतिर्वाच्या मिथ्यालापविवर्जिता
nāmnāmeva tathālāpaṃ viṣṇoḥ kuryādaharniśam |
bhaktyā viṣṇostutirvācyā mithyālāpavivarjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृत्वालोकनगंधादि स्वादितं परिकीर्तितम् ।
अन्नस्य वर्जयेद्ग्रासं ग्रासानां सम्प्रमोक्षणम्
smṛtvālokanagaṃdhādi svāditaṃ parikīrtitam |
annasya varjayedgrāsaṃ grāsānāṃ sampramokṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न व्रतस्थः स्पृशेत्किंचिद्विकर्मस्थं न चालयेत् ।
देवतायतने तिष्ठन्गृहस्थश्चाचरेद् व्रतम्
na vratasthaḥ spṛśetkiṃcidvikarmasthaṃ na cālayet |
devatāyatane tiṣṭhangṛhasthaścācared vratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यूनाधिकमेवं तु व्रतं त्रिंशद्दिनैरिति ।
कृत्वा मासोपवासं तु संयतात्मा जितेंद्रियः
anyūnādhikamevaṃ tu vrataṃ triṃśaddinairiti |
kṛtvā māsopavāsaṃ tu saṃyatātmā jiteṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्याच्च दक्षिणां तेभ्यः प्रणिपत्य क्षमापयेत् ।
विप्रान्क्षमापयित्वा तु विसृज्याभ्यर्च्य पूज्य च
dadyācca dakṣiṇāṃ tebhyaḥ praṇipatya kṣamāpayet |
viprānkṣamāpayitvā tu visṛjyābhyarcya pūjya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वित्तानुसारेण भक्तियुक्तेन शक्तितः ।
एवं मासोपवासान्हि कृत्वाभ्यर्च जनार्दनम्
evaṃ vittānusāreṇa bhaktiyuktena śaktitaḥ |
evaṃ māsopavāsānhi kṛtvābhyarca janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयित्वा द्विजांश्चैव विष्णुलोके महीयते ।
एवं मासोपवासांते वृत्वा विप्रांस्त्रयोदश
bhojayitvā dvijāṃścaiva viṣṇuloke mahīyate |
evaṃ māsopavāsāṃte vṛtvā viprāṃstrayodaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोनुभोजयेद्विप्रान्नमस्कारपुरःसरम् ।
विशुद्धकुलचारित्रान्विष्णुपूजनतत्परान्
tatonubhojayedviprānnamaskārapuraḥsaram |
viśuddhakulacāritrānviṣṇupūjanatatparān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगपट्टानि सूत्राणि ब्रह्मसूत्राणि चैव हि ।
दत्त्वा चैव द्विजाग्र्येभ्यः पूजयित्वा प्रणम्य च
yogapaṭṭāni sūtrāṇi brahmasūtrāṇi caiva hi |
dattvā caiva dvijāgryebhyaḥ pūjayitvā praṇamya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोनुपूजयेद्भक्त्या शय्यास्तरणसंस्कृताम् ।
साच्छादनां शुभां श्रेष्ठां सोपधानामलंकृताम्
tatonupūjayedbhaktyā śayyāstaraṇasaṃskṛtām |
sācchādanāṃ śubhāṃ śreṣṭhāṃ sopadhānāmalaṃkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसनं पादुका छत्रं वस्त्रयुग्ममुपानहौ ।
पवित्राणि च पुष्पाणि शय्यायामुपकल्पयेत्
āsanaṃ pādukā chatraṃ vastrayugmamupānahau |
pavitrāṇi ca puṣpāṇi śayyāyāmupakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शय्यां तु संकल्प्य प्रणिपत्य च तान्द्विजान् ।
प्रार्थयेच्चानुमोदार्थं विष्णुलोकं व्रजाम्यहम्
evaṃ śayyāṃ tu saṃkalpya praṇipatya ca tāndvijān |
prārthayeccānumodārthaṃ viṣṇulokaṃ vrajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो व्रजेन्नरः प्रेष्ठं विष्णोः स्थानमनामयम् ।
मंडपस्थांस्तु तान्विप्रानिति वाच्यं मुहुर्मुहुः
tato vrajennaraḥ preṣṭhaṃ viṣṇoḥ sthānamanāmayam |
maṃḍapasthāṃstu tānviprāniti vācyaṃ muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रहीनं भक्तिहीनं क्रियाहीनं द्विजोत्तमाः ।
सर्वं संपूर्णतां यातु भवद्वाक्यप्रसादतः ।
विधिर्मासोपवासस्य यथावत्परिकीर्तितः
maṃtrahīnaṃ bhaktihīnaṃ kriyāhīnaṃ dvijottamāḥ |
sarvaṃ saṃpūrṇatāṃ yātu bhavadvākyaprasādataḥ |
vidhirmāsopavāsasya yathāvatparikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायामुत्तरखंडे श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे मासोपवासकथनंनाम त्रयोविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe śrīkṛṣṇasatyabhāmāsaṃvāde māsopavāsakathanaṃnāma trayoviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.