ईश्वर उवाच।
प्रबोधिन्याश्च माहात्म्यं पापघ्नं पुण्यवर्द्धनम् ।
मुक्तिदं तत्वबुद्धीनां शृणुष्व सुरसत्तम
īśvara uvāca|
prabodhinyāśca māhātmyaṃ pāpaghnaṃ puṇyavarddhanam |
muktidaṃ tatvabuddhīnāṃ śṛṇuṣva surasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्गर्जति सेनानि गंगा भागीरथी क्षितौ ।
यावन्नायाति पापघ्नी कार्तिके हरिबोधिनी
tāvadgarjati senāni gaṃgā bhāgīrathī kṣitau |
yāvannāyāti pāpaghnī kārtike haribodhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्गच्छंति तीर्थानि आसमुद्र सरांसि च ।
यावत्प्रबोधिनी विष्णोस्तिथिर्नायाति कार्तिके
tāvadgacchaṃti tīrthāni āsamudra sarāṃsi ca |
yāvatprabodhinī viṣṇostithirnāyāti kārtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधसहस्राणि राजसूयशतानि च ।
एकेनैवोपवासेन प्रबोधिन्यां यथाऽभवत्
aśvamedhasahasrāṇi rājasūyaśatāni ca |
ekenaivopavāsena prabodhinyāṃ yathā'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं चैव दुष्प्राप्यं त्रैलोक्ये सचराचरे ।
तदपि प्रार्थितं विप्र ददाति प्रतिबोधिनी
durlabhaṃ caiva duṣprāpyaṃ trailokye sacarācare |
tadapi prārthitaṃ vipra dadāti pratibodhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्यं संसृतिं ज्ञानं राज्यं च सुखसंपदम् ।
ददात्युपोषिता विप्र हेलया हरिबोधिनी
aiśvaryaṃ saṃsṛtiṃ jñānaṃ rājyaṃ ca sukhasaṃpadam |
dadātyupoṣitā vipra helayā haribodhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेरुमंदरतुल्यानि पापान्युपार्जितानि च ।
एकेनैवोपवासेन दहते हरिबोधिनी
merumaṃdaratulyāni pāpānyupārjitāni ca |
ekenaivopavāsena dahate haribodhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासं प्रबोधिन्यां यः करोति स्वभावतः ।
विधिना नरशार्दूल यथोक्तं लभते फलम्
upavāsaṃ prabodhinyāṃ yaḥ karoti svabhāvataḥ |
vidhinā naraśārdūla yathoktaṃ labhate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मसहस्रेषु पापं यत्समुपार्जितम् ।
जागरेण प्रबोधिन्यां दह्यते तूलराशिवत्
pūrvajanmasahasreṣu pāpaṃ yatsamupārjitam |
jāgareṇa prabodhinyāṃ dahyate tūlarāśivat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु षण्मुख वक्ष्यामि जागरस्य च लक्षणम् ।
यस्य विज्ञानमात्रेण दुर्लभो न जनार्दनः
śṛṇu ṣaṇmukha vakṣyāmi jāgarasya ca lakṣaṇam |
yasya vijñānamātreṇa durlabho na janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीतं वाद्यं च नृत्यं च पुराणपठनं तथा ।
धूपं दीपं च नैवेद्यं पुष्पं गंधानुलेपनम्
gītaṃ vādyaṃ ca nṛtyaṃ ca purāṇapaṭhanaṃ tathā |
dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ puṣpaṃ gaṃdhānulepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलमर्घ्यं च श्रद्धा च दानमिंद्रियसंयमम् ।
सत्यान्वितं विनिद्रं च मुदायुक्तं क्रियान्वितम्
phalamarghyaṃ ca śraddhā ca dānamiṃdriyasaṃyamam |
satyānvitaṃ vinidraṃ ca mudāyuktaṃ kriyānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साश्चर्चं चैव सोत्साहमालस्यादिविवर्जितम् ।
प्रदक्षिणादिसंयुक्तं नमस्कारपुरःसरम्
sāścarcaṃ caiva sotsāhamālasyādivivarjitam |
pradakṣiṇādisaṃyuktaṃ namaskārapuraḥsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीराजनसमायुक्तमनिर्विण्णेन चेतसा ।
यामे यामे महाभाग कुर्वन्नीराजनं हरेः
nīrājanasamāyuktamanirviṇṇena cetasā |
yāme yāme mahābhāga kurvannīrājanaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैर्गुणैः समायुक्तं कुर्याज्जागरणं विभोः ।
एकाग्रमानसो यस्तु न पुनर्जायते भुवि
etairguṇaiḥ samāyuktaṃ kuryājjāgaraṇaṃ vibhoḥ |
ekāgramānaso yastu na punarjāyate bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एवं कुरुते भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितैः ।
जागरं वासरे विष्णोर्नीयते परमां गतिम्
ya evaṃ kurute bhaktyā vittaśāṭhyavivarjitaiḥ |
jāgaraṃ vāsare viṣṇornīyate paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषसूक्तेन यो नित्यं कार्तिके अर्चयेद्धरिम् ।
वर्षकोटिसहस्राणि पूजितस्तेन केशवः
puruṣasūktena yo nityaṃ kārtike arcayeddharim |
varṣakoṭisahasrāṇi pūjitastena keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोक्तेन विधानेन पंचरात्रोदितेन वै ।
कार्तिके त्वर्चयेन्नित्यं मुक्तिभागी भवेन्नरः
yathoktena vidhānena paṃcarātroditena vai |
kārtike tvarcayennityaṃ muktibhāgī bhavennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनारायणायेति कार्तिके योऽर्चयेद्धरिम् ।
स मुक्तो नारकैर्दुःखैः पदं गच्छत्यनामयम्
namonārāyaṇāyeti kārtike yo'rcayeddharim |
sa mukto nārakairduḥkhaiḥ padaṃ gacchatyanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेर्नामसहस्रं च गजराजस्य मोक्षणम् ।
कार्तिके पठते यस्तु पुनर्जन्म न विंदति
harernāmasahasraṃ ca gajarājasya mokṣaṇam |
kārtike paṭhate yastu punarjanma na viṃdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगकोटिसहस्राणि मन्वंतरशतानि च ।
द्वादश्यां कार्तिके मासि जागरी वसते दिवि
yugakoṭisahasrāṇi manvaṃtaraśatāni ca |
dvādaśyāṃ kārtike māsi jāgarī vasate divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुले तस्य च संजाताः शतशोऽथ सहस्रशः ।
प्राप्नुवंति पदं विष्णोस्तस्मात्कुर्वीत जागरम्
kule tasya ca saṃjātāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ |
prāpnuvaṃti padaṃ viṣṇostasmātkurvīta jāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिके पश्चिमे यामे स्तवं गानं करोति यः ।
श्वेतद्वीपे तु वसते पितृभिः सह भामिनि
kārtike paścime yāme stavaṃ gānaṃ karoti yaḥ |
śvetadvīpe tu vasate pitṛbhiḥ saha bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यदानं हरये कार्तिके दिनसंक्षये ।
युगानि वसते स्वर्गे तावंति मुनिसत्तमाः
naivedyadānaṃ haraye kārtike dinasaṃkṣaye |
yugāni vasate svarge tāvaṃti munisattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षयं मुनिशार्दूल मालतीकमलार्चनम् ।
अर्चयेद्देवदेवेशं स याति परमं पदम्
akṣayaṃ muniśārdūla mālatīkamalārcanam |
arcayeddevadeveśaṃ sa yāti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिके शुक्लपक्षे तु कृत्वा ह्येकादशीं नरः ।
प्रातर्दत्त्वा शुभान्कुंभान्स याति मम मंदिरम्
kārtike śuklapakṣe tu kṛtvā hyekādaśīṃ naraḥ |
prātardattvā śubhānkuṃbhānsa yāti mama maṃdiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्त्तिकेय उवाच।
भगवन्नुच्यतां पुण्यं व्रतानां परमं व्रतम् ।
कर्तव्यं कार्तिके मासि भवता भीष्मपंचकम्
kārttikeya uvāca|
bhagavannucyatāṃ puṇyaṃ vratānāṃ paramaṃ vratam |
kartavyaṃ kārtike māsi bhavatā bhīṣmapaṃcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधानं तस्य च फलं तथैव सुरसत्तम ।
कथयस्व प्रसादान्मे मुनीनां च पितामह
vidhānaṃ tasya ca phalaṃ tathaiva surasattama |
kathayasva prasādānme munīnāṃ ca pitāmaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच।
प्रवक्ष्यामि महापुण्यं व्रतं विधिमतां वरः ।
भीष्मेणैतद्यतः प्राप्तं व्रतं पंचदिनात्मकम्
īśvara uvāca|
pravakṣyāmi mahāpuṇyaṃ vrataṃ vidhimatāṃ varaḥ |
bhīṣmeṇaitadyataḥ prāptaṃ vrataṃ paṃcadinātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकाशाद्वासुदेवस्य तेनोक्तं भीष्मपंचकम् ।
व्रतस्यास्य गुणान्वक्तुं कः शक्तः केशवादृते
sakāśādvāsudevasya tenoktaṃ bhīṣmapaṃcakam |
vratasyāsya guṇānvaktuṃ kaḥ śaktaḥ keśavādṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्त्तिके शुक्लपक्षे तु शृणु धर्मं पुरातनम् ।
वसिष्ठभृगुगर्गाद्यैश्चीर्णं कृतयुगादिषु
kārttike śuklapakṣe tu śṛṇu dharmaṃ purātanam |
vasiṣṭhabhṛgugargādyaiścīrṇaṃ kṛtayugādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीषेण भोगाद्यैश्चीर्णं त्रेतायुगादिषु ।
ब्राह्मणैर्ब्रह्मचर्येण जपहोमक्रियादिभिः
aṃbarīṣeṇa bhogādyaiścīrṇaṃ tretāyugādiṣu |
brāhmaṇairbrahmacaryeṇa japahomakriyādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियैश्च तथा वैश्यैः सत्यशौचपरायणैः ।
दुष्करं सत्यहीनानामशक्यं बालचेतसाम्
kṣatriyaiśca tathā vaiśyaiḥ satyaśaucaparāyaṇaiḥ |
duṣkaraṃ satyahīnānāmaśakyaṃ bālacetasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्करं भीष्ममित्याहुर्न शक्यं प्राकृतैर्नरैः ।
यस्तत्करोति विप्रेंद्र तेन सर्वं कृतं भवेत्
duṣkaraṃ bhīṣmamityāhurna śakyaṃ prākṛtairnaraiḥ |
yastatkaroti vipreṃdra tena sarvaṃ kṛtaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं चैतन्महापुण्यं महापातकनाशनम् ।
अतो नरैः प्रयत्नेन कर्त्तव्यं भीष्मपंचकम्
vrataṃ caitanmahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam |
ato naraiḥ prayatnena karttavyaṃ bhīṣmapaṃcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्तिकस्यामलेपक्षे स्नात्वा सम्यग्विधानतः ।
एकादश्यां तु गृह्णीयाद्व्रतं पंचदिनात्मकम्
kārtikasyāmalepakṣe snātvā samyagvidhānataḥ |
ekādaśyāṃ tu gṛhṇīyādvrataṃ paṃcadinātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः स्नात्वा विशेषेण मध्याह्ने च तथा व्रती ।
नद्यां निर्झरगर्ते वा समालभ्य च गोमयम्
prātaḥ snātvā viśeṣeṇa madhyāhne ca tathā vratī |
nadyāṃ nirjharagarte vā samālabhya ca gomayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवव्रीहितिलैः सम्यक्पितॄन्संतर्पयेत्क्रमात् ।
स्नात्वा मौनं नरः कृत्वा धौतवासा दृढव्रतः
yavavrīhitilaiḥ samyakpitṝnsaṃtarpayetkramāt |
snātvā maunaṃ naraḥ kṛtvā dhautavāsā dṛḍhavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मायोदकदानं च अर्घ्यं चैव प्रयत्नतः ।
पूजा भीष्मस्य कर्त्तव्या दानं दद्यात्प्रयत्नतः
bhīṣmāyodakadānaṃ ca arghyaṃ caiva prayatnataḥ |
pūjā bhīṣmasya karttavyā dānaṃ dadyātprayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचरत्नं विशेषेण दत्त्वा विप्राय यत्नतः ।
वासुदेवोऽपि संपूज्यो लक्ष्मीयुक्तः सदा प्रभुः
paṃcaratnaṃ viśeṣeṇa dattvā viprāya yatnataḥ |
vāsudevo'pi saṃpūjyo lakṣmīyuktaḥ sadā prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचके पूजयित्वा तु कोटिकल्पानि तुष्यति ।
यत्किंचित्क्रियते सर्वं पंचधातुप्रकल्पयेत्
paṃcake pūjayitvā tu koṭikalpāni tuṣyati |
yatkiṃcitkriyate sarvaṃ paṃcadhātuprakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरव्रतानां च लभते सकलं फलम् ।
कृत्वा तूदकदानं तु तथार्घ्यस्य च दापनम्
saṃvatsaravratānāṃ ca labhate sakalaṃ phalam |
kṛtvā tūdakadānaṃ tu tathārghyasya ca dāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रेणानेन यः कुर्यान्मुक्तिभागी भवेन्नरः
maṃtreṇānena yaḥ kuryānmuktibhāgī bhavennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैयाघ्रपादगोत्राय सांकृते प्रवराय च ।
अपुत्राय ददाम्येतदुदकं भीष्मवर्मणे
vaiyāghrapādagotrāya sāṃkṛte pravarāya ca |
aputrāya dadāmyetadudakaṃ bhīṣmavarmaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसूनामवताराय शंतनोरात्मजाय च ।
अर्घ्यं ददामि भीष्माय आजन्मब्रह्मचारिणे ४५ इति अर्घ्यमंत्रः ।
अनेन विधिना यस्तु पंचकं तु समापयेत् ।
अश्वमेधसमं पुण्यं प्राप्नोत्यत्र न संशयः
vasūnāmavatārāya śaṃtanorātmajāya ca |
arghyaṃ dadāmi bhīṣmāya ājanmabrahmacāriṇe 45 iti arghyamaṃtraḥ |
anena vidhinā yastu paṃcakaṃ tu samāpayet |
aśvamedhasamaṃ puṇyaṃ prāpnotyatra na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचाहमपि कर्तव्यं नियमं च प्रयत्नतः ।
नियमेन विना पुत्र न भाव्यं व्रतकर्मणा
paṃcāhamapi kartavyaṃ niyamaṃ ca prayatnataḥ |
niyamena vinā putra na bhāvyaṃ vratakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरायणहीनाय भीष्माय प्रददौ हरिः ।
उत्तरायणहीनोऽपि शुद्धिं लग्नं विना शुभाः
uttarāyaṇahīnāya bhīṣmāya pradadau hariḥ |
uttarāyaṇahīno'pi śuddhiṃ lagnaṃ vinā śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संपूजयेद्देवं सर्वपापहरं हरिम् ।
अनंतरं प्रयत्नेन कर्तव्यं भीष्मपंचकम्
tataḥ saṃpūjayeddevaṃ sarvapāpaharaṃ harim |
anaṃtaraṃ prayatnena kartavyaṃ bhīṣmapaṃcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नापयेत जलैर्भक्त्या मधुक्षीरघृतेन च ।
तथैव पंचगव्येन गंधचंदनवारिणा 6.124.५०।
चंदनेन सुगंधेन कुंकुमेनाथ केशवम् ।
कर्पूरोशीरमिश्रेण लेपयेद्गरुडध्वजम्
snāpayeta jalairbhaktyā madhukṣīraghṛtena ca |
tathaiva paṃcagavyena gaṃdhacaṃdanavāriṇā 6.124.50|
caṃdanena sugaṃdhena kuṃkumenātha keśavam |
karpūrośīramiśreṇa lepayedgaruḍadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेद्रुचिरैः पुष्पैर्गंधधूपसमन्वितैः ।
गुग्गुलुं घृतंसंयुक्तं दहेत्कृष्णाय भक्तिमान्
arcayedruciraiḥ puṣpairgaṃdhadhūpasamanvitaiḥ |
gugguluṃ ghṛtaṃsaṃyuktaṃ dahetkṛṣṇāya bhaktimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपकं तु दिवारात्रौ दद्यात्पंचदिनादिषु ।
नैवेद्यं देवदेवस्य परमान्नं निवेदयेत्
dīpakaṃ tu divārātrau dadyātpaṃcadinādiṣu |
naivedyaṃ devadevasya paramānnaṃ nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमभ्यर्चयेद्देवं संस्मृत्य च प्रणम्य च ।
ॐ नमो वासुदेवाय जपेदष्टोत्तरं शतम्
evamabhyarcayeddevaṃ saṃsmṛtya ca praṇamya ca |
oṃ namo vāsudevāya japedaṣṭottaraṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जुहुयाच्च घृताभ्यक्तैस्तिलव्रीहियवादिभिः ।
षडक्षरेण मंत्रेण स्वाहाकारान्वितेन च
juhuyācca ghṛtābhyaktaistilavrīhiyavādibhiḥ |
ṣaḍakṣareṇa maṃtreṇa svāhākārānvitena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्य पश्चिमां संध्यां प्रणम्य गरुडध्वजम् ।
जपित्वा पूर्ववन्मंत्रं क्षितिशायी भवेद्व्रती
upāsya paścimāṃ saṃdhyāṃ praṇamya garuḍadhvajam |
japitvā pūrvavanmaṃtraṃ kṣitiśāyī bhavedvratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेतद्विधानं तु कार्यं पंचदिनानि तु ।
विशेषोऽत्र व्रते ह्यस्मिन्यदन्यूनं शृणुष्व तत्
sarvametadvidhānaṃ tu kāryaṃ paṃcadināni tu |
viśeṣo'tra vrate hyasminyadanyūnaṃ śṛṇuṣva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमेऽह्नि हरेः पादौ पूजयेत्कमलैर्व्रती ।
द्वितीये बिल्वपत्रेण जानुदेशं समर्चयेत्
prathame'hni hareḥ pādau pūjayetkamalairvratī |
dvitīye bilvapatreṇa jānudeśaṃ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोनुपूजयेच्छीर्षं मालत्या चक्रपाणिनः ।
कार्तिक्यां देवदेवस्य भक्त्या तद्गतमानसः
tatonupūjayecchīrṣaṃ mālatyā cakrapāṇinaḥ |
kārtikyāṃ devadevasya bhaktyā tadgatamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चित्वा तं हृषीकेशमेकादश्यां समासतः ।
निष्प्राश्य गोमयं सम्यगेकादश्यामुपावसेत्
arcitvā taṃ hṛṣīkeśamekādaśyāṃ samāsataḥ |
niṣprāśya gomayaṃ samyagekādaśyāmupāvaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमूत्रं मंत्रवद्भूमौ द्वादश्यां प्राशयेद्व्रती ।
क्षीरं चैव त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां तथा दधि
gomūtraṃ maṃtravadbhūmau dvādaśyāṃ prāśayedvratī |
kṣīraṃ caiva trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ tathā dadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राश्य कायशुद्ध्यर्थं लंघयित्वा चतुर्दिनम् ।
पंचमे दिवसे स्नात्वा विधिवत्पूज्य केशवम्
saṃprāśya kāyaśuddhyarthaṃ laṃghayitvā caturdinam |
paṃcame divase snātvā vidhivatpūjya keśavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ।
पापबुद्धिं परित्यज्य ब्रह्मचर्येण धीमता
bhojayedbrāhmaṇānbhaktyā tebhyo dadyācca dakṣiṇām |
pāpabuddhiṃ parityajya brahmacaryeṇa dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यं मांसं परित्यज्य मैथुनं पापकारिणम् ।
शाकाहारेण मुन्यन्नैः कृष्णार्चनपरो नरः
madyaṃ māṃsaṃ parityajya maithunaṃ pāpakāriṇam |
śākāhāreṇa munyannaiḥ kṛṣṇārcanaparo naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नक्तं समाश्नीयात्पंचगव्यपुरः सरम् ।
एवं सम्यक्समाप्तस्य यथोक्तं फलमाप्नुयात्
tato naktaṃ samāśnīyātpaṃcagavyapuraḥ saram |
evaṃ samyaksamāptasya yathoktaṃ phalamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपो यत्पिबेन्मद्यं जन्मनो मरणांतिकम् ।
एतद्भीष्मव्रतं कृत्वा प्राप्नोति परमं पदम्
madyapo yatpibenmadyaṃ janmano maraṇāṃtikam |
etadbhīṣmavrataṃ kṛtvā prāpnoti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीभिर्ब्राह्मणवाक्येन कर्तव्यं धर्मवर्द्धनम् ।
विधवाभिश्च कर्तव्यं मोक्षसौख्याभिवृद्धये
strībhirbrāhmaṇavākyena kartavyaṃ dharmavarddhanam |
vidhavābhiśca kartavyaṃ mokṣasaukhyābhivṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामसमृद्ध्यर्थं पुण्यार्थमपि पावके ।
नित्यस्नाने तथा दाने ये कार्तिकमुपासते
sarvakāmasamṛddhyarthaṃ puṇyārthamapi pāvake |
nityasnāne tathā dāne ye kārtikamupāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्वदेवश्च कर्तव्यो विष्णुध्यानपरायणैः ।
आरोग्य पुत्रदो वत्स महापातकनाशनः
vaiśvadevaśca kartavyo viṣṇudhyānaparāyaṇaiḥ |
ārogya putrado vatsa mahāpātakanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थेषु कार्तिकं कुर्यात्सर्वयत्नेन षण्मुख ।
संवत्सरव्रतानां तु समाप्तिः कार्तिके मता
tīrtheṣu kārtikaṃ kuryātsarvayatnena ṣaṇmukha |
saṃvatsaravratānāṃ tu samāptiḥ kārtike matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापस्य प्रतिमा कार्या रौद्रवस्त्राति भीषणा ।
खड्गहस्ता विनिष्क्रांता लोहदंष्ट्राकरालिनी
pāpasya pratimā kāryā raudravastrāti bhīṣaṇā |
khaḍgahastā viniṣkrāṃtā lohadaṃṣṭrākarālinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलप्रस्थोपरि स्थाप्या कृष्णवस्त्राभिवेष्टिता ।
रक्तपुष्पकृतापीडा ज्वलत्कांचनकुंडला
tilaprasthopari sthāpyā kṛṣṇavastrābhiveṣṭitā |
raktapuṣpakṛtāpīḍā jvalatkāṃcanakuṃḍalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूज्य परया भक्त्या धर्मराजस्य नामभिः ।
इममुच्चारयेन्मंत्रं गृहीतकुसुमांजलिः
saṃpūjya parayā bhaktyā dharmarājasya nāmabhiḥ |
imamuccārayenmaṃtraṃ gṛhītakusumāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदन्यजन्मनि कृतमिह जन्मनि वा पुनः ।
पापं प्रशममायातु तव पादप्रसादतः
yadanyajanmani kṛtamiha janmani vā punaḥ |
pāpaṃ praśamamāyātu tava pādaprasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संपूज्य विधिवत्प्रतिमां तां च कांचनीम् ।
कृत्वा पूजां यथाशक्त्या विप्राणां वेदवादिनाम्
evaṃ saṃpūjya vidhivatpratimāṃ tāṃ ca kāṃcanīm |
kṛtvā pūjāṃ yathāśaktyā viprāṇāṃ vedavādinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीतये देवदेवस्य कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः ।
ब्राह्मणाय प्रदातव्यं धर्मो मे प्रीयतामिति
prītaye devadevasya kṛṣṇasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
brāhmaṇāya pradātavyaṃ dharmo me prīyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचकाय प्रदातव्या यथाशक्त्या च दक्षिणा ।
दद्याद्धिरण्यं गाश्चैव कृष्णो मे प्रीयतामिति
vācakāya pradātavyā yathāśaktyā ca dakṣiṇā |
dadyāddhiraṇyaṃ gāścaiva kṛṣṇo me prīyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतकृत्य स्थितो भूत्वा विरक्तः संयतो भवेत् ।
अन्येषामपि दातव्यं स्वशक्त्या दानमुत्तमम्
kṛtakṛtya sthito bhūtvā viraktaḥ saṃyato bhavet |
anyeṣāmapi dātavyaṃ svaśaktyā dānamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शांतचित्तो निरपराधः परं पदमवाप्नुयात् ।
नीलोत्पलदलश्यामश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः
śāṃtacitto niraparādhaḥ paraṃ padamavāpnuyāt |
nīlotpaladalaśyāmaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टपादैकनयनः शंकुकर्णः खरस्वनः ।
जडी द्विजिह्वस्ताम्राक्षो मृगराजतनुच्छदः
aṣṭapādaikanayanaḥ śaṃkukarṇaḥ kharasvanaḥ |
jaḍī dvijihvastāmrākṣo mṛgarājatanucchadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिंतनीयो महादेवो यस्य रूपं न विद्यते ।
इदं भीष्मेण कथितं शरतल्पगतेन मे
ciṃtanīyo mahādevo yasya rūpaṃ na vidyate |
idaṃ bhīṣmeṇa kathitaṃ śaratalpagatena me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतत्ते मयाख्यातं दुष्करं भीष्मपंचकं ।
धन्यं पुण्यं पापहरं युधिष्ठिर महाव्रतम् ।
यत्कृत्वा ब्रह्महा गोघ्नः सर्वपापैः प्रमुच्यते
tadetatte mayākhyātaṃ duṣkaraṃ bhīṣmapaṃcakaṃ |
dhanyaṃ puṇyaṃ pāpaharaṃ yudhiṣṭhira mahāvratam |
yatkṛtvā brahmahā goghnaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भीष्मपंचकमिति प्रथितं पृथिव्यामेकादशीप्रभृतिपंचदशी निरुद्धम् ।
उक्तं न भोजनपरस्य तदा निषेधस्तस्मिन्व्रते शुभफलं प्रददाति विष्णुः
yadbhīṣmapaṃcakamiti prathitaṃ pṛthivyāmekādaśīprabhṛtipaṃcadaśī niruddham |
uktaṃ na bhojanaparasya tadā niṣedhastasminvrate śubhaphalaṃ pradadāti viṣṇuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच।
एतत्सर्वाधिकं पुण्यं दुर्लभं भुवने कृतम् ।
इदं गुह्यं मयाख्यातं शास्त्रसारसमुच्चयम्
sūta uvāca|
etatsarvādhikaṃ puṇyaṃ durlabhaṃ bhuvane kṛtam |
idaṃ guhyaṃ mayākhyātaṃ śāstrasārasamuccayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराणां गोपितं सर्वमतिगुह्यं च मोक्षदम् ।
श्रुत्वा चैकपदे देवि अगम्यागमने रताः
surāṇāṃ gopitaṃ sarvamatiguhyaṃ ca mokṣadam |
śrutvā caikapade devi agamyāgamane ratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्याविक्री स्वसाविक्री ह्युभयं तु विमोचयेत् ।
मोक्षदं च इदं शास्त्रं प्रकाशं नेतरे जने
kanyāvikrī svasāvikrī hyubhayaṃ tu vimocayet |
mokṣadaṃ ca idaṃ śāstraṃ prakāśaṃ netare jane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा चैकपदे यस्तु मोक्षं गच्छति मानवः ।
गोपनीयं प्रयत्नेन ये चापि त्यागिनो नराः
śrutvā caikapade yastu mokṣaṃ gacchati mānavaḥ |
gopanīyaṃ prayatnena ye cāpi tyāgino narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तेषां कथ्यते पुण्यं सत्यं सत्यं च षण्मुख ।
इत्येतत्सर्वमाख्यातं कार्तिकस्य तु यत्फलम्
na teṣāṃ kathyate puṇyaṃ satyaṃ satyaṃ ca ṣaṇmukha |
ityetatsarvamākhyātaṃ kārtikasya tu yatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीविष्णुरुवाच।
कथितं देवदेवेन पुत्राय हितकाम्यया ।
पितुस्तद्वाक्यमाकर्ण्य षण्मुखो हर्षनिर्भरः
śrīviṣṇuruvāca|
kathitaṃ devadevena putrāya hitakāmyayā |
pitustadvākyamākarṇya ṣaṇmukho harṣanirbharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुः प्रांजलयः सर्वे तं देवं जगदायुषम् ।
कृतकृत्या वयं जाताः श्रुत्वा कार्तिकजं फलम्
ūcuḥ prāṃjalayaḥ sarve taṃ devaṃ jagadāyuṣam |
kṛtakṛtyā vayaṃ jātāḥ śrutvā kārtikajaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरं नास्ति श्रोतव्यं प्राप्तं मे जन्मनः फलम् ।
माहात्म्यमेतदाकर्ण्य पूजयेद्यस्तु पाठकम्
aparaṃ nāsti śrotavyaṃ prāptaṃ me janmanaḥ phalam |
māhātmyametadākarṇya pūjayedyastu pāṭhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोभूहिरण्यवस्त्रैश्च विष्णुतुल्यो यतो हि सः ।
वाचके पूजिते यस्माद्विष्णुर्भवति पूजितः
gobhūhiraṇyavastraiśca viṣṇutulyo yato hi saḥ |
vācake pūjite yasmādviṣṇurbhavati pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तं पूजयेन्नित्यं यदीच्छेत्सफलं शुभम् ।
धर्मशास्त्रं पुराणं च वेदविद्यादिकं च यत्
tathā taṃ pūjayennityaṃ yadīcchetsaphalaṃ śubham |
dharmaśāstraṃ purāṇaṃ ca vedavidyādikaṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुस्तकं वाचकायैव दातव्यं धर्ममिच्छता ।
पुराणविद्या दातारो ह्यनंतफलभोजिनः
pustakaṃ vācakāyaiva dātavyaṃ dharmamicchatā |
purāṇavidyā dātāro hyanaṃtaphalabhojinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पठेत इदं भक्त्या श्रुत्वा चैवावधारयेत् ।
मुच्यते सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं स गच्छति
yaḥ paṭheta idaṃ bhaktyā śrutvā caivāvadhārayet |
mucyate sarvapāpebhyo viṣṇulokaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनं धान्यं यशः पुत्रानायुरारोग्यमेव च ।
माहात्म्यश्रवणादेव लभ्यते च न संशयः
dhanaṃ dhānyaṃ yaśaḥ putrānāyurārogyameva ca |
māhātmyaśravaṇādeva labhyate ca na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्सहस्त्रसंहितायामुत्तरखंडे कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे चतुर्विंशत्यधिकशततमोध्यायः
iti śrīpādme mahāpurāṇe paṃcapaṃcāśatsahastrasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe kārtikamāhātmye śrīkṛṣṇasatyabhāmāsaṃvāde caturviṃśatyadhikaśatatamodhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.