महादेव उवाच।
साभ्रमत्युत्तरे कूले अग्नितीर्थमिति श्रुतम् ।
तस्याश्चोत्तरपूर्वेण नातिदूरे कृतास्पदम्
mahādeva uvāca|
sābhramatyuttare kūle agnitīrthamiti śrutam |
tasyāścottarapūrveṇa nātidūre kṛtāspadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं पालेश्वरं नाम चंडी यत्र प्रतिष्ठिता ।
पीठं तद्योगमातॄणां सर्वसिद्धिविधायकम्
tīrthaṃ pāleśvaraṃ nāma caṃḍī yatra pratiṣṭhitā |
pīṭhaṃ tadyogamātṝṇāṃ sarvasiddhividhāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ताः सर्वदेवानां कार्यार्थे मातरः स्थिताः ।
परमं यत्नमास्थाय लोकानुग्रहकारणात्
yatra tāḥ sarvadevānāṃ kāryārthe mātaraḥ sthitāḥ |
paramaṃ yatnamāsthāya lokānugrahakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रमुषितो भूत्वा तस्मिंस्तीर्थे दृढव्रतः ।
अभिगच्छेत्तमीशानं देवेशं चंडिकेश्वरम्
trirātramuṣito bhūtvā tasmiṃstīrthe dṛḍhavrataḥ |
abhigacchettamīśānaṃ deveśaṃ caṃḍikeśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साभ्रमत्यां कृतस्नानो मातृतीर्थस्य संनिधौ ।
समाधिविधिना युक्तो गच्छेद्वै मातृमंडलम्
sābhramatyāṃ kṛtasnāno mātṛtīrthasya saṃnidhau |
samādhividhinā yukto gacchedvai mātṛmaṃḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोसहस्रप्रदानस्य फलं प्राप्नोति मानवः ।
अग्नितीर्थे नरः स्नात्वा चामुंडादर्शने कृते
gosahasrapradānasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ |
agnitīrthe naraḥ snātvā cāmuṃḍādarśane kṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भयं जायते तस्य रक्षोभूतपिशाचजम् ।
गोखुरा च नदी यत्र साभ्रमत्यां तु संगता
na bhayaṃ jāyate tasya rakṣobhūtapiśācajam |
gokhurā ca nadī yatra sābhramatyāṃ tu saṃgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तीर्थसहस्राणि तिष्ठंतीति सुरेश्वरि ।
श्राद्धं तत्र प्रकर्त्तव्यं तिलचूर्णेन पार्वति
tatra tīrthasahasrāṇi tiṣṭhaṃtīti sureśvari |
śrāddhaṃ tatra prakarttavyaṃ tilacūrṇena pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिंडान्दत्त्वा द्विजान्भोज्य अक्षयं पदमाप्नुयात् ।
यत्र कुकर्दमो राजा पापिष्ठो दुर्द्धरः खलः
piṃḍāndattvā dvijānbhojya akṣayaṃ padamāpnuyāt |
yatra kukardamo rājā pāpiṣṭho durddharaḥ khalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूढोऽहंकारसंयुक्तो द्विजानां परिनिंदकः ।
गोघ्नोऽपि बलहा चैव पापिष्ठो दुर्दमः सदा
mūḍho'haṃkārasaṃyukto dvijānāṃ pariniṃdakaḥ |
goghno'pi balahā caiva pāpiṣṭho durdamaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं च कुर्वतस्तस्य पुरे पिंडारसंज्ञके ।
तदा मृत्तिः समापन्ना धर्मे योगे सुरेश्वरि
rājyaṃ ca kurvatastasya pure piṃḍārasaṃjñake |
tadā mṛttiḥ samāpannā dharme yoge sureśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतोऽसौ तत्र संजातः प्रेतरूपो महेश्वरि ।
पीतास्यः शुष्कतुंडश्च पीतरोमाऽथ कर्कशः
mṛto'sau tatra saṃjātaḥ pretarūpo maheśvari |
pītāsyaḥ śuṣkatuṃḍaśca pītaromā'tha karkaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्चस्तरो बहुरोमा क्षुत्पिपासाप्रपीडितः ।
वायुभक्षं प्रकुर्वाणः प्रगच्छति इतस्ततः
uccastaro bahuromā kṣutpipāsāprapīḍitaḥ |
vāyubhakṣaṃ prakurvāṇaḥ pragacchati itastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुप्रेतैः समायुक्तो हाहेति करुणो रुदन् ।
किं कर्तव्यमिति प्राहुः प्रेतास्ते वै समीपगाः
bahupretaiḥ samāyukto hāheti karuṇo rudan |
kiṃ kartavyamiti prāhuḥ pretāste vai samīpagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेऽपि तदा रोदमानाः क्षुत्पिपासादि पीडिताः ।
अन्ये प्रेता दुरात्मानो राज्ञः संगतिमाययुः
te'pi tadā rodamānāḥ kṣutpipāsādi pīḍitāḥ |
anye pretā durātmāno rājñaḥ saṃgatimāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा सार्द्धं च गच्छंति लोकान्विजनकान्बहून् ।
नोदकमथवा चान्नं न मार्गे दृश्यते कदा
rājñā sārddhaṃ ca gacchaṃti lokānvijanakānbahūn |
nodakamathavā cānnaṃ na mārge dṛśyate kadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते प्रेता दुष्टरूपाश्च विचरंति महीतले ।
भक्षंति शवमांसानि पिबंति रुधिरं सदा
te pretā duṣṭarūpāśca vicaraṃti mahītale |
bhakṣaṃti śavamāṃsāni pibaṃti rudhiraṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कुकर्दमो राजा सदा तैः परिवारितः ।
कदाचिद्दैवयोगेन गुरोराश्रममन्वगात्
evaṃ kukardamo rājā sadā taiḥ parivāritaḥ |
kadāciddaivayogena gurorāśramamanvagāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मकृतं पुण्यं तेन योगेन संगतः ।
पार्वत्युवाच।
किं कृतं तेन वै पुण्यं वद विश्वेश्वर प्रभो
pūrvajanmakṛtaṃ puṇyaṃ tena yogena saṃgataḥ |
pārvatyuvāca|
kiṃ kṛtaṃ tena vai puṇyaṃ vada viśveśvara prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं पापी दुरात्मा च ब्राह्मणानां च दुःखदः ।
सत्संगतिः कथं जाता तन्मे दुस्तरतो वद
ayaṃ pāpī durātmā ca brāhmaṇānāṃ ca duḥkhadaḥ |
satsaṃgatiḥ kathaṃ jātā tanme dustarato vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच।
एतेन नरदेवेन पूर्वजन्मनि यत्कृतम् ।
तत्सर्वं कथयिष्यामि शृणु त्वं नगनंदिनि
mahādeva uvāca|
etena naradevena pūrvajanmani yatkṛtam |
tatsarvaṃ kathayiṣyāmi śṛṇu tvaṃ naganaṃdini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मन्ययं देवि ब्राह्मणो वेदपाठकः ।
संपूज्य च महादेवं कृत्वा चातिथिपूजनम्
pūrvajanmanyayaṃ devi brāhmaṇo vedapāṭhakaḥ |
saṃpūjya ca mahādevaṃ kṛtvā cātithipūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनं कुरुते नित्यमसौ वाडवसत्तमः ।
तेन पुण्यप्रभावेन पुरो पिंडारसंज्ञके
bhojanaṃ kurute nityamasau vāḍavasattamaḥ |
tena puṇyaprabhāvena puro piṃḍārasaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा वै तत्र संजातः कुकर्दम इति श्रुतः ।
कर्मणा मनसा चैव न कृतं पुण्यमेव च
rājā vai tatra saṃjātaḥ kukardama iti śrutaḥ |
karmaṇā manasā caiva na kṛtaṃ puṇyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन देवाभियोगेन मृतो वै प्रेतराडभूत् ।
शुष्कास्यः शुष्करूपश्च पीतवर्णः करालकः
tena devābhiyogena mṛto vai pretarāḍabhūt |
śuṣkāsyaḥ śuṣkarūpaśca pītavarṇaḥ karālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मकृतं पुण्यं न नश्यति सुरेश्वरि ।
तेन पुण्याभियोगेन संगतो गुरुणाश्रमे
pūrvajanmakṛtaṃ puṇyaṃ na naśyati sureśvari |
tena puṇyābhiyogena saṃgato guruṇāśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कहोडो वर्तते तत्र तेन दृष्टोऽथ प्रेतराट् ।
शुष्कास्यः शुष्करूपश्च पीतवर्णः करालकः
kahoḍo vartate tatra tena dṛṣṭo'tha pretarāṭ |
śuṣkāsyaḥ śuṣkarūpaśca pītavarṇaḥ karālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंभीराक्षो महापापी दुष्टैः प्रेतैश्च संयुतः ।
ऊर्द्ध्वरोमा जटायुक्तः कालरूपो भयंकरः
gaṃbhīrākṣo mahāpāpī duṣṭaiḥ pretaiśca saṃyutaḥ |
ūrddhvaromā jaṭāyuktaḥ kālarūpo bhayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा तदा देवि विह्वलो वाडवोऽभवत् ।
कहोड उवाच।
अस्मिन्मनोरमे चाहं स्थाने वै परमाद्भुते
evaṃ dṛṣṭvā tadā devi vihvalo vāḍavo'bhavat |
kahoḍa uvāca|
asminmanorame cāhaṃ sthāne vai paramādbhute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निपालेश्वरे तीर्थे नित्यं तिष्ठामि भूमिप ।
यजमानस्त्वमस्माकं कथं जातोऽसि प्रेतराट्
agnipāleśvare tīrthe nityaṃ tiṣṭhāmi bhūmipa |
yajamānastvamasmākaṃ kathaṃ jāto'si pretarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरात्मा दुष्टरूपश्च कालरूपो भयंकरः ।
केन कर्मविपाकेन जातो वै भूतले शुभे
durātmā duṣṭarūpaśca kālarūpo bhayaṃkaraḥ |
kena karmavipākena jāto vai bhūtale śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेत उवाच।
शृणु वाडव मे पापं पूर्वजन्मनि यत्कृतम् ।
अहं कुकर्दमो राजा पुरे पिंडारसंज्ञके
preta uvāca|
śṛṇu vāḍava me pāpaṃ pūrvajanmani yatkṛtam |
ahaṃ kukardamo rājā pure piṃḍārasaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थेन मया देव यत्कृतं तच्छृणुष्व हि ।
ब्रह्मणां हिंसनं चैव पुराऽसत्यादिभाषणम्
tatrasthena mayā deva yatkṛtaṃ tacchṛṇuṣva hi |
brahmaṇāṃ hiṃsanaṃ caiva purā'satyādibhāṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजानां पीडनं चैव जीवानां हिंसनं सदा ।
गवां वै दुःखकर्ताऽहं ब्राह्मणव्रतलोपनः
prajānāṃ pīḍanaṃ caiva jīvānāṃ hiṃsanaṃ sadā |
gavāṃ vai duḥkhakartā'haṃ brāhmaṇavratalopanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्नातः सर्वदा विप्र सज्जनानां विदूषकः ।
विष्णुनिंदापरो नित्यं वैष्णवानां च निंदकः
asnātaḥ sarvadā vipra sajjanānāṃ vidūṣakaḥ |
viṣṇuniṃdāparo nityaṃ vaiṣṇavānāṃ ca niṃdakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुराचारो दुरात्मा च वृषलीसंयुतः सदा ।
तत्र तत्र प्रभुंजानो नाऽहं शौचपरायणः
durācāro durātmā ca vṛṣalīsaṃyutaḥ sadā |
tatra tatra prabhuṃjāno nā'haṃ śaucaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन कर्माभियोगेन मृतो वै द्विजराट्ततः ।
प्रेतयोनिं प्रपन्नोऽस्मि दुःखी जातो ह्यनेकधा
tena karmābhiyogena mṛto vai dvijarāṭtataḥ |
pretayoniṃ prapanno'smi duḥkhī jāto hyanekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य माता पिता नास्ति यस्य स्वजनबांधवाः ।
तस्य बंधुर्गुरुर्माता पितापि गुरुरेव च
yasya mātā pitā nāsti yasya svajanabāṃdhavāḥ |
tasya baṃdhurgururmātā pitāpi gurureva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ज्ञात्वा तु भो ब्रह्मन्मुक्तिं दातुं त्वमर्हसि
iti jñātvā tu bho brahmanmuktiṃ dātuṃ tvamarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कहोड उवाच।
शृणु त्वं नृपतिश्रेष्ठ करिष्ये वचनं तव ।
मुक्तिं यास्यति वै सद्यो भवांस्त्विह न संशयः
kahoḍa uvāca|
śṛṇu tvaṃ nṛpatiśreṣṭha kariṣye vacanaṃ tava |
muktiṃ yāsyati vai sadyo bhavāṃstviha na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादश पुरोगाश्च प्रेता ये तव संगताः ।
ते चापि मुक्तिमायांति सुतीर्थेऽस्मिन्विशेषतः
ekādaśa purogāśca pretā ye tava saṃgatāḥ |
te cāpi muktimāyāṃti sutīrthe'sminviśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा वै तेन विप्रेण तीर्थे गत्वा सुरेश्वरि ।
सर्वैश्चकारयामास तिलपिंडोदकक्रियाः
tadā vai tena vipreṇa tīrthe gatvā sureśvari |
sarvaiścakārayāmāsa tilapiṃḍodakakriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मासो न तिथिर्देवी तीर्थे गत्वा पुनः पुनः ।
कर्त्तव्यं श्राद्धकर्मादि ब्रह्मणोक्तं पुरा मम
na māso na tithirdevī tīrthe gatvā punaḥ punaḥ |
karttavyaṃ śrāddhakarmādi brahmaṇoktaṃ purā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते कर्मणि देवेशि मुक्तास्ते तीर्थराजके ।
विमानवरमारूढास्ते गता मामकीं पुरीम्
kṛte karmaṇi deveśi muktāste tīrtharājake |
vimānavaramārūḍhāste gatā māmakīṃ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगता गोखुरा यत्र साभ्रमत्या सुरेश्वरि ।
तत्र स्नानं च दानं च कोटियज्ञफलं लभेत्
saṃgatā gokhurā yatra sābhramatyā sureśvari |
tatra snānaṃ ca dānaṃ ca koṭiyajñaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राग्नितीर्थं वर्तेत कपालेश्वरसंज्ञकम् ।
तत्र मुक्तिस्तु संप्रोक्ता सत्यं सत्यं भवेद्ध्रुवम्
yatrāgnitīrthaṃ varteta kapāleśvarasaṃjñakam |
tatra muktistu saṃproktā satyaṃ satyaṃ bhaveddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.