Library·Padma Purāṇa·6·6.175

Padma Purāṇa 6.175

पार्वत्युवाच। भगवन्सर्वतत्वज्ञ श्रीविष्णोस्त्वत्प्रसादतः। श्रुता नानाविधा धर्मा लोकनिस्तारहेतवः

pārvatyuvāca| bhagavansarvatatvajña śrīviṣṇostvatprasādataḥ| śrutā nānāvidhā dharmā lokanistārahetavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना श्रोतुमिच्छमि गीतामाहात्म्यमप्यहम्। श्रुतेन येन देवेश हरौ भक्तिर्विवर्द्धते। तद्वदस्वाधुना देव यद्यहं तव वल्लभा

adhunā śrotumicchami gītāmāhātmyamapyaham| śrutena yena deveśa harau bhaktirvivarddhate| tadvadasvādhunā deva yadyahaṃ tava vallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच। अतसीपुष्पसंकाशं खगेंद्रासनमच्युतम्। शयानं शेषशय्यायां महाविष्णुमुपास्महे

īśvara uvāca| atasīpuṣpasaṃkāśaṃ khageṃdrāsanamacyutam| śayānaṃ śeṣaśayyāyāṃ mahāviṣṇumupāsmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिदासने रम्ये सुखासीनं मुरद्विषम्। आनंदयित्री लोकानां लक्ष्मीः पप्रच्छ सादरात्

kadācidāsane ramye sukhāsīnaṃ muradviṣam| ānaṃdayitrī lokānāṃ lakṣmīḥ papraccha sādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरुवाच। शयालुरसि दुग्धाब्धौ भगवन्केन हेतुना। उदासीन इवैश्वर्यं जगंति स्थापयन्निव

śrīruvāca| śayālurasi dugdhābdhau bhagavankena hetunā| udāsīna ivaiśvaryaṃ jagaṃti sthāpayanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच। इति देव्या वचः श्रुत्वा मुरभिज्ज्ञानगर्वितम्। उवाच श्लक्ष्णया वाचा विस्मयस्मेरलोचनः

īśvara uvāca| iti devyā vacaḥ śrutvā murabhijjñānagarvitam| uvāca ślakṣṇayā vācā vismayasmeralocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच। नाहं सुमुखि निद्रालुर्निजं माहेश्वरं वपुः। दृशा तत्वानुवर्त्तिन्या पश्याम्यंतर्निमग्नया

śrībhagavānuvāca| nāhaṃ sumukhi nidrālurnijaṃ māheśvaraṃ vapuḥ| dṛśā tatvānuvarttinyā paśyāmyaṃtarnimagnayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशाग्रया धिया देवि यदंतर्योगिनो हृदि। पश्यंति यच्च वेदानां सारं मीमांसते भृशम्

kuśāgrayā dhiyā devi yadaṃtaryogino hṛdi| paśyaṃti yacca vedānāṃ sāraṃ mīmāṃsate bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेवमक्षरं ज्योतिरात्मरूपमनामयम्। अखंडानंद संदोह निष्पादि द्वैतवर्जितम्

tadevamakṣaraṃ jyotirātmarūpamanāmayam| akhaṃḍānaṃda saṃdoha niṣpādi dvaitavarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाश्रया जगद्वृत्तिर्यन्मया चानुभूयते। न येन रहितं किंचिज्जगत्तत्वं चराचरम्

yadāśrayā jagadvṛttiryanmayā cānubhūyate| na yena rahitaṃ kiṃcijjagattatvaṃ carācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मथ्य बहुधालोक्य वेदशास्त्रांबुधिं सुधीः। द्वैपायनो यदासाद्य गीताशास्त्रं निसृष्टवान्

nirmathya bahudhālokya vedaśāstrāṃbudhiṃ sudhīḥ| dvaipāyano yadāsādya gītāśāstraṃ nisṛṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदास्थाय महानंदमानंदीकृतमानसः। निद्रालुरिव देवेशि दुग्धाब्धौ प्रतिभामि वै

yadāsthāya mahānaṃdamānaṃdīkṛtamānasaḥ| nidrāluriva deveśi dugdhābdhau pratibhāmi vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तस्य मुरारातेर्मितमानंदवद्वचः। सा हर्षोत्फुल्ललोलाक्षी लक्ष्मी श्रुत्वा विसिस्मिरे

iti tasya murārātermitamānaṃdavadvacaḥ| sā harṣotphullalolākṣī lakṣmī śrutvā visismire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरुवाच। भवानेव हृषीकेश ध्येयोऽसि यमिनां सदा। तस्मात्त्वत्तः परं यत्तच्छ्रोतुं कौतूहलं हि मे

śrīruvāca| bhavāneva hṛṣīkeśa dhyeyo'si yamināṃ sadā| tasmāttvattaḥ paraṃ yattacchrotuṃ kautūhalaṃ hi me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चराचराणां लोकानां कर्त्ता हर्त्ता स्वयं प्रभुः। यथास्थितस्ततोऽन्यत्वं यदि मां बोधयाच्युत

carācarāṇāṃ lokānāṃ karttā harttā svayaṃ prabhuḥ| yathāsthitastato'nyatvaṃ yadi māṃ bodhayācyuta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच। मायामयमिदं देवि वपुर्मे न तु तात्विकम्। सृष्टिस्थित्योपसंहारक्रियाजालोपबृंहितम्

śrībhagavānuvāca| māyāmayamidaṃ devi vapurme na tu tātvikam| sṛṣṭisthityopasaṃhārakriyājālopabṛṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतोऽन्यदात्मनोरूपं द्वैताद्वैतविवर्जितम्। भावाभावविनिर्मुक्तमाद्यंतरहितं प्रिये

ato'nyadātmanorūpaṃ dvaitādvaitavivarjitam| bhāvābhāvavinirmuktamādyaṃtarahitaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धसंवित्प्रभालाभं परानंदैकसुंदरम्। रूपमैश्वरमात्मैक्यगम्यं गीतासु कीर्तितम्

śuddhasaṃvitprabhālābhaṃ parānaṃdaikasuṃdaram| rūpamaiśvaramātmaikyagamyaṃ gītāsu kīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याकर्ण्य वचो देवि देवस्यामिततेजसः। शंकमाना ह वाक्येषु परस्परविरोधिषु

ityākarṇya vaco devi devasyāmitatejasaḥ| śaṃkamānā ha vākyeṣu parasparavirodhiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं चेत्परमानंदमवाङ्मनसगोचरम्। कथं गीता बोधयति इति मे च्छिंधि संशयम्

svayaṃ cetparamānaṃdamavāṅmanasagocaram| kathaṃ gītā bodhayati iti me cchiṃdhi saṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमात्मा परेशानि परापरविभेदतः। द्विधा ततः परः साक्षी निर्गुणो निष्कलः शिवः

ahamātmā pareśāni parāparavibhedataḥ| dvidhā tataḥ paraḥ sākṣī nirguṇo niṣkalaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरः पंचवक्त्रोऽहं द्विधा तस्यापि संस्थितिः। शब्दार्थभेदतो वाच्यो यथात्माहं महेश्वरः

aparaḥ paṃcavaktro'haṃ dvidhā tasyāpi saṃsthitiḥ| śabdārthabhedato vācyo yathātmāhaṃ maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतानां वाक्यरूपेण यन्निरुच्छिद्यते दृढः। मदीयपाशबंधोऽयं संसारविषयात्मकः

gītānāṃ vākyarūpeṇa yannirucchidyate dṛḍhaḥ| madīyapāśabaṃdho'yaṃ saṃsāraviṣayātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाभ्यासपराधीनौ पंचवक्त्रमहेश्वरौ। इति तस्य वचः श्रुत्वा गीतासारमहोदधेः

yadābhyāsaparādhīnau paṃcavaktramaheśvarau| iti tasya vacaḥ śrutvā gītāsāramahodadheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं परविभेदेन बुध्यते भवभीरुभिः। तमपृच्छदिदं लक्ष्मीरंगप्रत्यंगसंस्थितम्

idaṃ paravibhedena budhyate bhavabhīrubhiḥ| tamapṛcchadidaṃ lakṣmīraṃgapratyaṃgasaṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माहात्म्यं सेतिहासं च सर्वं तस्यै न्यवेदयत्। श्रीभगवानुवाच। शृणु सुश्रोणि वक्ष्यामि गीतासु स्थितिमात्मनः

māhātmyaṃ setihāsaṃ ca sarvaṃ tasyai nyavedayat| śrībhagavānuvāca| śṛṇu suśroṇi vakṣyāmi gītāsu sthitimātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्त्राणि पंच जानीहि पंचाध्यायाननुक्रमात्। दशाध्याया भुजाश्चैक उदरं द्वौ पदांबुजे

vaktrāṇi paṃca jānīhi paṃcādhyāyānanukramāt| daśādhyāyā bhujāścaika udaraṃ dvau padāṃbuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमष्टादशाध्याया वाङ्मयी मूर्तिरैश्वरी। विज्ञेया ज्ञानमात्रेण महापातकनाशिनी

evamaṣṭādaśādhyāyā vāṅmayī mūrtiraiśvarī| vijñeyā jñānamātreṇa mahāpātakanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतोध्यायं तदर्धं वा श्लोकमर्द्धं तदर्धकम्। अभ्यस्यति सुमेधा यः सुशर्मेव समुच्यते

atodhyāyaṃ tadardhaṃ vā ślokamarddhaṃ tadardhakam| abhyasyati sumedhā yaḥ suśarmeva samucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीरुवाच। सुशर्मा नाम को देव किं जातीयः किमात्मकः। कुतस्तस्य च वै मुक्तिः केनाजायत हेतुना

śrīruvāca| suśarmā nāma ko deva kiṃ jātīyaḥ kimātmakaḥ| kutastasya ca vai muktiḥ kenājāyata hetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच। सुशर्मा नाम दुर्मेधाः सीमा पापात्मनामभूत्। जातो नात्मविदां वंशे विप्राणां क्रूरकर्मणाम्

śrībhagavānuvāca| suśarmā nāma durmedhāḥ sīmā pāpātmanāmabhūt| jāto nātmavidāṃ vaṃśe viprāṇāṃ krūrakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ध्यानं न जपो होमो न चैवातिथिपूजनम्। केवलं विषयेष्वेव बलाढ्येनाभिवर्त्तते

na dhyānaṃ na japo homo na caivātithipūjanam| kevalaṃ viṣayeṣveva balāḍhyenābhivarttate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृषिकर्मरतो नित्यं पर्णजीवी सुराप्रियः। मांसोपहारी सुचिरं कालमेवं निनाय सः

kṛṣikarmarato nityaṃ parṇajīvī surāpriyaḥ| māṃsopahārī suciraṃ kālamevaṃ nināya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनेतुकामः पर्णानि पर्यटनृषिवाटिकाम्। ततः स तत्र दष्टोऽभूत्कालसर्पेण मूढधीः

ānetukāmaḥ parṇāni paryaṭanṛṣivāṭikām| tataḥ sa tatra daṣṭo'bhūtkālasarpeṇa mūḍhadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालधर्मं समासाद्य गत्वा च निरयान्बहून्। पुनरागत्य मर्त्येषु बलीवर्दत्वमीयिवान्

kāladharmaṃ samāsādya gatvā ca nirayānbahūn| punarāgatya martyeṣu balīvardatvamīyivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंगुना केन विक्रीतः स स्वजीवनहेतवे। नयन्पृष्ठेन शरदः सप्ताष्टौ कष्टतोनयत्३६। कदाचित्पंगुनासोऽपि चिरमावर्तितो जवात्। पपात तरसा भूमौ मूर्च्छां च प्रतिपेदिवान्३७। विकलांगो विवृत्ताक्षः फेनसंततिमुद्गिरन्। न जीवति न मृत्युं वा प्रतिपेदे स्वकर्मणा

paṃgunā kena vikrītaḥ sa svajīvanahetave| nayanpṛṣṭhena śaradaḥ saptāṣṭau kaṣṭatonayat36| kadācitpaṃgunāso'pi ciramāvartito javāt| papāta tarasā bhūmau mūrcchāṃ ca pratipedivān37| vikalāṃgo vivṛttākṣaḥ phenasaṃtatimudgiran| na jīvati na mṛtyuṃ vā pratipede svakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौतुकाकृष्टलोकेऽस्मिंस्तस्मिन्जनसमागमे। श्रेयसे तस्य सुकृती कश्चित्पुण्यं वितीर्णवान्

kautukākṛṣṭaloke'smiṃstasminjanasamāgame| śreyase tasya sukṛtī kaścitpuṇyaṃ vitīrṇavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माणि स्वान्यनुस्मृत्य ददुरन्ये च केचन। गणिका कापि तत्रस्था लोकयात्रानुवर्तिनी

karmāṇi svānyanusmṛtya daduranye ca kecana| gaṇikā kāpi tatrasthā lokayātrānuvartinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञात निजपुण्या सा किंचिदुत्सृष्टवत्यभूत्। परेतनगरीमादौ स नीतः कालकिंकरैः

ajñāta nijapuṇyā sā kiṃcidutsṛṣṭavatyabhūt| paretanagarīmādau sa nītaḥ kālakiṃkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणिकादत्तपुण्येन पुण्यवानिति मोचितः। पुनरागत्य भूर्लोकं कुलशीलवतां गृहे

gaṇikādattapuṇyena puṇyavāniti mocitaḥ| punarāgatya bhūrlokaṃ kulaśīlavatāṃ gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजन्मनामसौ जज्ञे जातिं स्वामनुसंस्मरन्। काले महति जिज्ञासुः श्रेयः स्वाज्ञाननोदनम्

dvijanmanāmasau jajñe jātiṃ svāmanusaṃsmaran| kāle mahati jijñāsuḥ śreyaḥ svājñānanodanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेत्य गणिकां दत्तं ख्यापयित्वा स पृष्टवान्। आचष्ट मां शुको नित्यं पंजरस्थः पठत्यसौ

upetya gaṇikāṃ dattaṃ khyāpayitvā sa pṛṣṭavān| ācaṣṭa māṃ śuko nityaṃ paṃjarasthaḥ paṭhatyasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन पूतांतरात्माहं तत्पुण्यं पर्यकल्पयम्। ताभ्यां शुकस्तु पृष्टोऽसौ व्याख्यातुमुपचक्रमे

tena pūtāṃtarātmāhaṃ tatpuṇyaṃ paryakalpayam| tābhyāṃ śukastu pṛṣṭo'sau vyākhyātumupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्यायिकां पुरावृत्तां स्मृत्वा जातिं निजामपि। शुक उवाच। पुरा विद्वानहं भूत्वा वैदुष्य स्मयमोहितः

ākhyāyikāṃ purāvṛttāṃ smṛtvā jātiṃ nijāmapi| śuka uvāca| purā vidvānahaṃ bhūtvā vaiduṣya smayamohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागद्वेषेण विद्वत्सु गुणवत्स्वपि मत्सरी। कालेनाहं ततः प्रेत्य प्राप्य लोकाञ्जुगुप्सितान्

rāgadveṣeṇa vidvatsu guṇavatsvapi matsarī| kālenāhaṃ tataḥ pretya prāpya lokāñjugupsitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोऽहं कीरकुलेऽभूवं सद्गुरावतिनिंदकः। काले धर्मणि दुष्कर्मा पितृभ्यां च वियोजितः

so'haṃ kīrakule'bhūvaṃ sadgurāvatiniṃdakaḥ| kāle dharmaṇi duṣkarmā pitṛbhyāṃ ca viyojitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निदाघेऽध्वनिसंतप्ते आनीतो ऋषिपुंगवैः। पातितः पंजरस्थोऽहं माश्रमे महदाश्रये

nidāghe'dhvanisaṃtapte ānīto ṛṣipuṃgavaiḥ| pātitaḥ paṃjarastho'haṃ māśrame mahadāśraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवर्तयद्भ्यो गीतानामाद्यमध्यायमादरात्। श्रुत्वा ऋषिकुमारेभ्यः पाठं चाकरवं मुहुः 6.175.५०। एतस्मिन्नंतरे कश्चिद्वागुरिश्चौरकर्मकृत्। मामाहृत्य तदाक्रीणादिति वृत्तमुदाहृतम्

āvartayadbhyo gītānāmādyamadhyāyamādarāt| śrutvā ṛṣikumārebhyaḥ pāṭhaṃ cākaravaṃ muhuḥ 6.175.50| etasminnaṃtare kaścidvāguriścaurakarmakṛt| māmāhṛtya tadākrīṇāditi vṛttamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच। अध्यायोऽयं पुराम्नातो येन पापमनोदयम्। पूतांतरात्मा येनासौ मोचितश्च द्विजोत्तमः

śrībhagavānuvāca| adhyāyo'yaṃ purāmnāto yena pāpamanodayam| pūtāṃtarātmā yenāsau mocitaśca dvijottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.