Library·Padma Purāṇa·6·6.180
श्रीभगवानुवाच। षष्ठाध्यायस्य माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि वरानने । यदाकर्णयतां नॄणां मुक्तिः करतले स्थिता
śrībhagavānuvāca| ṣaṣṭhādhyāyasya māhātmyaṃ pravakṣyāmi varānane | yadākarṇayatāṃ nṝṇāṃ muktiḥ karatale sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्ति गोदावरी तीरे प्रतिष्ठानं पुरं महत् । पिप्पलेशाभिधानोऽहं यत्रास्मि स्मेरलोचने
asti godāvarī tīre pratiṣṭhānaṃ puraṃ mahat | pippaleśābhidhāno'haṃ yatrāsmi smeralocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र गोदावरी तीर शीकरैरवशीतलैः । हंसाः पक्षपुटैः कीर्णैर्हरंति यमिनां श्रमम्
yatra godāvarī tīra śīkarairavaśītalaiḥ | haṃsāḥ pakṣapuṭaiḥ kīrṇairharaṃti yamināṃ śramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरत्पद्मावलीकोशपरागसुरभीकृतम् । श्लाघ्यं गोदावरीतोयं येन ते निर्जरा नराः
sphuratpadmāvalīkośaparāgasurabhīkṛtam | ślāghyaṃ godāvarītoyaṃ yena te nirjarā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिक्सुधामौषधीशस्य विकृत्क्षयविधायिनीम् । महाराष्ट्रवधूकानां मज्जंतीनां मुनीश्वराः
dhiksudhāmauṣadhīśasya vikṛtkṣayavidhāyinīm | mahārāṣṭravadhūkānāṃ majjaṃtīnāṃ munīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृशंति यत्र वक्त्राणि फुल्लपंकजशंकया । यत्रखेलन्महाराष्ट्राः क्वणत्कंकणसुंदराः
spṛśaṃti yatra vaktrāṇi phullapaṃkajaśaṃkayā | yatrakhelanmahārāṣṭrāḥ kvaṇatkaṃkaṇasuṃdarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरंति ध्वनयो लीनां मनांस्यपि तपस्विनाम् । अत्युच्चसौधशिखरविहारि वनितामुखम्
haraṃti dhvanayo līnāṃ manāṃsyapi tapasvinām | atyuccasaudhaśikharavihāri vanitāmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्ननुदिनं यत्र क्षीयते मृगलांच्छनः । अत्युच्चसौधवलभी महामणिमरीचिभिः
paśyannanudinaṃ yatra kṣīyate mṛgalāṃcchanaḥ | atyuccasaudhavalabhī mahāmaṇimarīcibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुंब्यंते मुनिगंधर्वैर्दूर्वाचंदनचंचलैः । यस्मिन्नाधूयमानानां पताकानां समीरणैः
cuṃbyaṃte munigaṃdharvairdūrvācaṃdanacaṃcalaiḥ | yasminnādhūyamānānāṃ patākānāṃ samīraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतश्रमा रवेर्याने भवंति रथवाजिनः । राशीकृतैर्मलयजैरसंख्यातैर्वणिग्गणैः
gataśramā raveryāne bhavaṃti rathavājinaḥ | rāśīkṛtairmalayajairasaṃkhyātairvaṇiggaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नुपलशेषोऽसौ लक्ष्यते मलयाचलः । पुंजीकृतानि दृश्यंते यत्र मुक्ताफलान्यपि
yasminnupalaśeṣo'sau lakṣyate malayācalaḥ | puṃjīkṛtāni dṛśyaṃte yatra muktāphalānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगरीदेवता हास्य स्तबका इव सर्वतः । तत्र ज्ञानश्रुतिर्नाम्ना मेदिनीवल्लभोऽभवत्
nagarīdevatā hāsya stabakā iva sarvataḥ | tatra jñānaśrutirnāmnā medinīvallabho'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नुद्धरति क्षोणीं शेषोऽयं मणिसंनिभां । अपि प्रतापमार्तंडमंडली तीव्रतेजसि
yasminnuddharati kṣoṇīṃ śeṣo'yaṃ maṇisaṃnibhāṃ | api pratāpamārtaṃḍamaṃḍalī tīvratejasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यमध्वरधूमेन श्यामलाः कल्पशाखिनः । असाधारणदातृत्वं पश्यंत इव लज्जया
nityamadhvaradhūmena śyāmalāḥ kalpaśākhinaḥ | asādhāraṇadātṛtvaṃ paśyaṃta iva lajjayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदध्वरपुरोडाश चर्वणास्वादलंपटाः । न तत्यजुः सुपर्वाणः प्रतिष्ठानपुरं मनाक्
yadadhvarapuroḍāśa carvaṇāsvādalaṃpaṭāḥ | na tatyajuḥ suparvāṇaḥ pratiṣṭhānapuraṃ manāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यदानांबुधाराभिः प्रतापज्योत्स्नयानिशम् । मखधूमैश्च संपुष्टा ववृषुः समये घनाः
yasyadānāṃbudhārābhiḥ pratāpajyotsnayāniśam | makhadhūmaiśca saṃpuṣṭā vavṛṣuḥ samaye ghanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वल्पमात्रमपि क्वापि न पदं प्रापुरीतयः । नीतयः प्रसरंति स्म यस्मिन्शासति मेदिनीम्
svalpamātramapi kvāpi na padaṃ prāpurītayaḥ | nītayaḥ prasaraṃti sma yasminśāsati medinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वापिकूपतडागानां च्छद्मना योऽनुवासरम् । हृदयस्थानि मेदिन्या निधानानि व्यलोकयत्
vāpikūpataḍāgānāṃ cchadmanā yo'nuvāsaram | hṛdayasthāni medinyā nidhānāni vyalokayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पांडुराभिः पताकाभिः प्रासादो यस्य राजते । वियद्गंगातरंगोघैर्हिमाद्रिरिव सानुमान्
pāṃḍurābhiḥ patākābhiḥ prāsādo yasya rājate | viyadgaṃgātaraṃgoghairhimādririva sānumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानैस्तपोभिर्यज्ञैश्च प्रजानां पालनेन च । तुष्टाः स्वर्गौकसस्तस्मै वरं दातुं समागमन्
dānaistapobhiryajñaiśca prajānāṃ pālanena ca | tuṣṭāḥ svargaukasastasmai varaṃ dātuṃ samāgaman
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोंतरिक्षमार्गेण धुन्वानाः पक्षसंहतीः । मृणालधवला देवी देवहंसा विनिर्गताः
tatoṃtarikṣamārgeṇa dhunvānāḥ pakṣasaṃhatīḥ | mṛṇāladhavalā devī devahaṃsā vinirgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वरया गच्छतां तेषामन्योन्यं तत्र भाषिणाम् । भद्राश्वप्रमुखा द्वित्राः पुरस्तान्निर्ययुर्जवात्
tvarayā gacchatāṃ teṣāmanyonyaṃ tatra bhāṣiṇām | bhadrāśvapramukhā dvitrāḥ purastānniryayurjavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैर्मिलद्भिरूचुस्ते पुरस्ताद्गच्छतो जवात् । कथं वेगेन निर्याता भवंतः पुरतः स्थिताः
sarvairmiladbhirūcuste purastādgacchato javāt | kathaṃ vegena niryātā bhavaṃtaḥ purataḥ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैर्मिलित्वा गंतव्यमस्मिन्नध्वनि दुर्गमे । प्रकाशमानं पुरतस्तेजःपुंजं न पश्यथ
sarvairmilitvā gaṃtavyamasminnadhvani durgame | prakāśamānaṃ puratastejaḥpuṃjaṃ na paśyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानश्रुतेर्महीभर्तुः पुण्यमूर्त्तेरतिस्फुटम् । निशम्येति वचः सम्यक्पाश्चात्याना पुरः स्थिताः
jñānaśrutermahībhartuḥ puṇyamūrtteratisphuṭam | niśamyeti vacaḥ samyakpāścātyānā puraḥ sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसा हसित्वा सावज्ञमूचुर्वचनमुच्चकैः । रैक्याभिधस्य दुर्द्धर्ष तेजसो ब्रह्मवादिनः
haṃsā hasitvā sāvajñamūcurvacanamuccakaiḥ | raikyābhidhasya durddharṣa tejaso brahmavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु ज्ञानश्रुतेरस्य राज्ञस्तीव्रतरं महः । इति शुश्राव हंसानां गिरो ज्ञानश्रुतिर्नृपः
kiṃ nu jñānaśruterasya rājñastīvrataraṃ mahaḥ | iti śuśrāva haṃsānāṃ giro jñānaśrutirnṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्युच्चसौधभवनमारुह्य च सुखं स्थितः । ततः सारथिमाहूय भूपालो विस्मयान्वितः
atyuccasaudhabhavanamāruhya ca sukhaṃ sthitaḥ | tataḥ sārathimāhūya bhūpālo vismayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदिदेश महात्माऽसौ रैक्य आनीयतामिति । ततोऽवधार्य भूपालवचः पीयूषगर्भितम्
saṃdideśa mahātmā'sau raikya ānīyatāmiti | tato'vadhārya bhūpālavacaḥ pīyūṣagarbhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्जगाममहो नाम्ना सारथिः प्रथयन्मुदम् । यत्र वाराणसीनाम नगरी मुक्तिदायिनी
nirjagāmamaho nāmnā sārathiḥ prathayanmudam | yatra vārāṇasīnāma nagarī muktidāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र विश्वेश्वरो नाम ह्युपदेष्टा जगत्पतिः । ततो गयाभिधे क्षेत्रे यत्र देवो गदाधरः
yatra viśveśvaro nāma hyupadeṣṭā jagatpatiḥ | tato gayābhidhe kṣetre yatra devo gadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धर्तुमखिलान्लोकान्वसत्युत्फुल्ललोचनः । ततो गौरीगुरोः पार्श्वे सर्वैस्तीर्थैरनेकधा
uddhartumakhilānlokānvasatyutphullalocanaḥ | tato gaurīguroḥ pārśve sarvaistīrthairanekadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यटन्गतवान्यत्र केदारः पापदारणः । यमालोक्य सकृन्मर्त्या मुक्ताः स्युर्नात्र संशयः
paryaṭangatavānyatra kedāraḥ pāpadāraṇaḥ | yamālokya sakṛnmartyā muktāḥ syurnātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापापविर्निमुक्ता भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । ततो गौडेषु निर्यातो यत्रास्ते पुरुषोत्तमः
mahāpāpavirnimuktā bhuktvā bhogānyathepsitān | tato gauḍeṣu niryāto yatrāste puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यावलोकनादेव नराः स्वर्लोकगामिनः । ततो द्वारावतीं प्रागान्नगरीं मुक्तिदायिनीम्
yasyāvalokanādeva narāḥ svarlokagāminaḥ | tato dvārāvatīṃ prāgānnagarīṃ muktidāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रास्ते गोमती तीरे रुक्मिणीवल्लभो हरिः । स्नात्वा च गोमतीतीर्थे पंचकृष्णान्विलोक्य च
yatrāste gomatī tīre rukmiṇīvallabho hariḥ | snātvā ca gomatītīrthe paṃcakṛṣṇānvilokya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्यो मुक्तिमवाप्नोति भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । ततः समुद्रमासाद्य सोमनाथं विलोक्य च
martyo muktimavāpnoti bhuktvā bhogānyathepsitān | tataḥ samudramāsādya somanāthaṃ vilokya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिमुक्तिप्रदं देवं ततो निरगमन्सुधीः । अवंतिकां पुरीं प्राप्तो भुक्तिमुक्तिप्रदायिनीम्
bhuktimuktipradaṃ devaṃ tato niragamansudhīḥ | avaṃtikāṃ purīṃ prāpto bhuktimuktipradāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रोमया सुखं क्रीडन्महाकालोस्ति शंकरः । अथोंकारं समासाद्य शर्मदं नर्मदातटे । भुक्तिमुक्तिप्रदातारं त्वरया निर्गतस्ततः
yatromayā sukhaṃ krīḍanmahākālosti śaṃkaraḥ | athoṃkāraṃ samāsādya śarmadaṃ narmadātaṭe | bhuktimuktipradātāraṃ tvarayā nirgatastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधकरं नाम्ना नगरं पर्यटंस्ततः । यत्र शार्ङ्गधरः साक्षादास्ते लक्ष्मीपतिः स्वयम्
aśvamedhakaraṃ nāmnā nagaraṃ paryaṭaṃstataḥ | yatra śārṅgadharaḥ sākṣādāste lakṣmīpatiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विष्णुगयां प्राप्तः कुण्डं लोणारसंज्ञितम् । यत्र स्नात्वा च पीत्वा च मुच्यते बन्धनान्नरः
tato viṣṇugayāṃ prāptaḥ kuṇḍaṃ loṇārasaṃjñitam | yatra snātvā ca pītvā ca mucyate bandhanānnaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कोल्हापुरं नाम गतो रुद्रगयां प्रति । आस्ते भगवती यत्र लक्ष्मीर्भक्तिप्रदायिनी
tataḥ kolhāpuraṃ nāma gato rudragayāṃ prati | āste bhagavatī yatra lakṣmīrbhaktipradāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चनद्यां नरः स्नात्वा महालक्ष्मीं विलोक्य च । भुक्त्वा भोगान्यथाकामं भक्तिं च प्रतिपद्यते
pañcanadyāṃ naraḥ snātvā mahālakṣmīṃ vilokya ca | bhuktvā bhogānyathākāmaṃ bhaktiṃ ca pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽमलगिरिं नाम नगरीं प्रतिपद्य च । नन्दिकेश्वरमारुह्य सोमनाथोऽस्ति यत्र तु
tato'malagiriṃ nāma nagarīṃ pratipadya ca | nandikeśvaramāruhya somanātho'sti yatra tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा चतुर्भुजं देवं वरदानोद्यतं शिवम् । सोमनाथं नृणां मुक्तिर्भवत्येव न संशयः
dṛṣṭvā caturbhujaṃ devaṃ varadānodyataṃ śivam | somanāthaṃ nṛṇāṃ muktirbhavatyeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गभद्रानदी तीरे दृष्ट्वा हरिहरं ततः । युगेयुगे भुजा यस्य पतन्त्यवनिमण्डले
tuṅgabhadrānadī tīre dṛṣṭvā hariharaṃ tataḥ | yugeyuge bhujā yasya patantyavanimaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्विलोक्य नराः सर्वे रम्यं हरिहरं वपुः । भुक्त्वा भोगान्यथाकामं मुच्यन्ते बन्धनान्नराः
yadvilokya narāḥ sarve ramyaṃ hariharaṃ vapuḥ | bhuktvā bhogānyathākāmaṃ mucyante bandhanānnarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे कल्पशतं स्थित्वा मुक्तसंसारबन्धनाः । ततः स्वामिनमालोक्य लोकानां स्वामिनं विभुम्
svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsārabandhanāḥ | tataḥ svāminamālokya lokānāṃ svāminaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमालोक्य न पश्यन्ति निरयं जातुचिन्नराः । स्वर्गे कल्पशतं स्थित्वा मुक्तसंसारवासनाः
yamālokya na paśyanti nirayaṃ jātucinnarāḥ | svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsāravāsanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तिं च प्रतिदद्यन्ते नात्र कार्या विचारणा । ततः श्रीशैलमासाद्य सिद्धगन्धर्वसेवितम् 6.180.५०। गिरिजावल्लभो यत्र मल्लिनाथोऽभिधानतः । उद्धर्तुमखिलाँल्लोकान्संसाराम्भोधिमध्यतः
muktiṃ ca pratidadyante nātra kāryā vicāraṇā | tataḥ śrīśailamāsādya siddhagandharvasevitam 6.180.50| girijāvallabho yatra mallinātho'bhidhānataḥ | uddhartumakhilā~llokānsaṃsārāmbhodhimadhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे कल्पशतं स्थित्वा मुक्तसंसारबंधनाः । मुक्तिं च प्रतिपद्यंते नात्र कार्या विचारणा
svarge kalpaśataṃ sthitvā muktasaṃsārabaṃdhanāḥ | muktiṃ ca pratipadyaṃte nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः श्रीशैलमासाद्य सिद्धगंधर्वसेवितम् । गिरिजावल्लभो यत्र मल्लिनाथोऽभिधानतः
tataḥ śrīśailamāsādya siddhagaṃdharvasevitam | girijāvallabho yatra mallinātho'bhidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धर्तुमखिलाँल्लोकान्संसारांबुधिमध्यतः । कालेकाले परं ज्योतिर्यः संदर्शयते स्वयम्
uddhartumakhilā~llokānsaṃsārāṃbudhimadhyataḥ | kālekāle paraṃ jyotiryaḥ saṃdarśayate svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवलोकयतां नॄणां यमनुस्मरतामपि । दूरे तिष्ठंति संत्रस्ता दूरं निरययातनाः
avalokayatāṃ nṝṇāṃ yamanusmaratāmapi | dūre tiṣṭhaṃti saṃtrastā dūraṃ nirayayātanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गे लोके सुखं भुक्त्वा मुक्तसंसारबंधनाः । मुक्तिं च प्रतिपद्यंते मानवा नात्र संशयः
svarge loke sukhaṃ bhuktvā muktasaṃsārabaṃdhanāḥ | muktiṃ ca pratipadyaṃte mānavā nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामोस्ति सानुजः सार्द्धं जानक्यापि ततो गतः । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च मुच्यते नरकाद्ध्रुवम्
rāmosti sānujaḥ sārddhaṃ jānakyāpi tato gataḥ | tatra snātvā ca pītvā ca mucyate narakāddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकोटिशतं भुक्त्वा स्वर्गलोकसुखं नराः । मुक्तसंसारवर्त्मानो मुक्तिं यांति न संशयः
kalpakoṭiśataṃ bhuktvā svargalokasukhaṃ narāḥ | muktasaṃsāravartmāno muktiṃ yāṃti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निवृत्य आयातः पश्यन्भीमरथी तटे । द्विभुजं विठ्ठलं देवं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
tato nivṛtya āyātaḥ paśyanbhīmarathī taṭe | dvibhujaṃ viṭhṭhalaṃ devaṃ bhuktimuktipradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र गोदावरीजन्मस्थानं ब्रह्मगिरिर्महान् । गौतमालयमासाद्य यत्रास्ते त्र्यंबको हरः
yatra godāvarījanmasthānaṃ brahmagirirmahān | gautamālayamāsādya yatrāste tryaṃbako haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरुणावरुणयोर्मध्ये यत्र गोदावरी नदी । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च ब्रह्महत्या विलीयते
aruṇāvaruṇayormadhye yatra godāvarī nadī | tatra snātvā ca pītvā ca brahmahatyā vilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्यतीर्थसंपन्नं दृष्ट्वा ब्रह्मगिरिं नराः । मुक्तिमेव प्रपद्यंते मुक्ताः संसारदुःखतः
asaṃkhyatīrthasaṃpannaṃ dṛṣṭvā brahmagiriṃ narāḥ | muktimeva prapadyaṃte muktāḥ saṃsāraduḥkhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौतम्युभयतीरस्थ तीर्थान्वेषणकौतुकी । ततो जगाम सूतस्तु मथुरां पापनाशिनीम्
gautamyubhayatīrastha tīrthānveṣaṇakautukī | tato jagāma sūtastu mathurāṃ pāpanāśinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्वायंभुवं देवं भजंति सुरमानवाः । आद्यं भगवतः स्थानं महन्मुक्तिप्रदायकम्
yatra svāyaṃbhuvaṃ devaṃ bhajaṃti suramānavāḥ | ādyaṃ bhagavataḥ sthānaṃ mahanmuktipradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्येश जनिस्थानं विख्यातं वेदशास्त्रयोः । नानादेवगणैर्जुष्टं द्विजर्षिगणसेवितम्
trailokyeśa janisthānaṃ vikhyātaṃ vedaśāstrayoḥ | nānādevagaṇairjuṣṭaṃ dvijarṣigaṇasevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालिंदीकूलसंशोभि ह्यर्द्धचंद्र प्रभाकृति । सर्वतीर्थनिवासैक पूर्णमानंदसुंदरम्
kāliṃdīkūlasaṃśobhi hyarddhacaṃdra prabhākṛti | sarvatīrthanivāsaika pūrṇamānaṃdasuṃdaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवर्द्धनगिरिप्रख्यं पुण्यद्रुमलतावृतम् । द्विषड्वनं महापुण्यं विश्रांति श्रुतिसारभृत्
govarddhanagiriprakhyaṃ puṇyadrumalatāvṛtam | dviṣaḍvanaṃ mahāpuṇyaṃ viśrāṃti śrutisārabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः काश्मीरनगरमपश्यत्प्रत्यगुत्तरम् । दृष्ट्वा धर्मधुरं क्षेत्रं कुरुक्षेत्रं समंततः
tataḥ kāśmīranagaramapaśyatpratyaguttaram | dṛṣṭvā dharmadhuraṃ kṣetraṃ kurukṣetraṃ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राभ्रंलिहगेहानां पंक्तयः शंखपाण्डुराः । ता जाता धूर्जटेः स्पष्ट अट्टहासदशा इव
yatrābhraṃlihagehānāṃ paṃktayaḥ śaṃkhapāṇḍurāḥ | tā jātā dhūrjaṭeḥ spaṣṭa aṭṭahāsadaśā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिप्रसादमालानां सुवर्णकलशैर्वृतम् । स्वः सिंधोः पतितानीव हेमपद्मानि मारुतैः
bhaktiprasādamālānāṃ suvarṇakalaśairvṛtam | svaḥ siṃdhoḥ patitānīva hemapadmāni mārutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र प्रासादशिखरे नीलपट्टपताकिकाः । शैवालवलयाभांति स्वः सिंधोर्लतिका इव
yatra prāsādaśikhare nīlapaṭṭapatākikāḥ | śaivālavalayābhāṃti svaḥ siṃdhorlatikā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र काश्मीरमाश्रित्य नित्यं वसति भारती । नौचेद्युगपदेवेदं कथं लिखति वाङ्मयम्
yatra kāśmīramāśritya nityaṃ vasati bhāratī | naucedyugapadevedaṃ kathaṃ likhati vāṅmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामंत्याः सरस्वत्याश्चिरं यत्र मदालसाः । मृणालचंचवो हंसा वाहनानि चरंत्यमी
viśrāmaṃtyāḥ sarasvatyāściraṃ yatra madālasāḥ | mṛṇālacaṃcavo haṃsā vāhanāni caraṃtyamī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलाविशेषं प्रहिता यत्र बोद्धुं विरंचिना । तारा इव विराजंते हंसा याताः समंततः
kalāviśeṣaṃ prahitā yatra boddhuṃ viraṃcinā | tārā iva virājaṃte haṃsā yātāḥ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलपद्मानि दृश्यंते करस्पर्शसुखानि च । शयनाय नितंबिन्या यस्मिन्दानववैरिणा
sthalapadmāni dṛśyaṃte karasparśasukhāni ca | śayanāya nitaṃbinyā yasmindānavavairiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपन्यासैर्द्विजातीनां यत्र न श्रूयते स्फुटम् । मूकोऽपि निर्जरो वाचा पदकल्लोलडंबरः
upanyāsairdvijātīnāṃ yatra na śrūyate sphuṭam | mūko'pi nirjaro vācā padakallolaḍaṃbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्नध्वरधूमेन व्याप्तं गगनमंडलम् । अपि च क्षालितं मेघैः कालिमानं न मुंचति
yasminnadhvaradhūmena vyāptaṃ gaganamaṃḍalam | api ca kṣālitaṃ meghaiḥ kālimānaṃ na muṃcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गलितायाः सुधायास्तु यत्राध्वरमहार्चिषा । लांछितं छद्मनास्थानं दृश्यते तुहिनत्विषि
galitāyāḥ sudhāyāstu yatrādhvaramahārciṣā | lāṃchitaṃ chadmanāsthānaṃ dṛśyate tuhinatviṣi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्माभ्यासवशादेव पठंति बटवः स्वयम् । यत्रोपाध्यायसान्निध्यमाश्रित्य सकलाः कलाः
janmābhyāsavaśādeva paṭhaṃti baṭavaḥ svayam | yatropādhyāyasānnidhyamāśritya sakalāḥ kalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ब्राह्मणपत्नीनां कंकणध्वनि हुंकृतिः । लुंपत्यनुदिनं भ्राम्यद्भ्रमराणां च गर्जितम्
yatra brāhmaṇapatnīnāṃ kaṃkaṇadhvani huṃkṛtiḥ | luṃpatyanudinaṃ bhrāmyadbhramarāṇāṃ ca garjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ब्राह्मणपत्नीनां कपोलफलकं मुहुः । स्पृशन्समीरणो मंदं वाति शापभयादिव
yatra brāhmaṇapatnīnāṃ kapolaphalakaṃ muhuḥ | spṛśansamīraṇo maṃdaṃ vāti śāpabhayādiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माणिक्येश्वरनामासौ यत्र शीतांशुशेखरः । वसत्यनुदिनं देवो वरदानाय देहिनाम्
māṇikyeśvaranāmāsau yatra śītāṃśuśekharaḥ | vasatyanudinaṃ devo varadānāya dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चितो भूपतीन्जित्वा मणिकेशेन चादृतः । माणिक्येश्वर इत्याख्यां तदाप्रभृति यो दधौ
arcito bhūpatīnjitvā maṇikeśena cādṛtaḥ | māṇikyeśvara ityākhyāṃ tadāprabhṛti yo dadhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञा काश्मीरदेवेश दिग्जयोत्सवकारिणा । असौ सुपूजितो यस्मान्माणिक्यैर्भूरिभूतिभिः
rājñā kāśmīradeveśa digjayotsavakāriṇā | asau supūjito yasmānmāṇikyairbhūribhūtibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसेवमानं तद्वारि छायां शकटिकोपरि । कंडूयमानमंगानि यंता रैक्यमपश्यत
saṃsevamānaṃ tadvāri chāyāṃ śakaṭikopari | kaṃḍūyamānamaṃgāni yaṃtā raikyamapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञापि कथितैस्तैस्तैश्चिह्नैः परिचितं जवात् । प्रणतः सारथी रैक्यं प्रणम्य तमभाषत
rājñāpi kathitaistaistaiścihnaiḥ paricitaṃ javāt | praṇataḥ sārathī raikyaṃ praṇamya tamabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारथिरुवाच। कस्मिन्ब्रह्मन्किन्नामासि स्वछंदोऽसि निरंतरम् । किमर्थमत्र विश्रांतः किं च कर्तुं चिकीर्षसि
sārathiruvāca| kasminbrahmankinnāmāsi svachaṃdo'si niraṃtaram | kimarthamatra viśrāṃtaḥ kiṃ ca kartuṃ cikīrṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याकर्ण्य च तद्वाक्यं परमानंदनिर्भरः । स्मृत्वा सारथिमित्यूचे वयं पूर्णमनोरथाः
ityākarṇya ca tadvākyaṃ paramānaṃdanirbharaḥ | smṛtvā sārathimityūce vayaṃ pūrṇamanorathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परं केनापि बहुना परिचर्याविधायिना । भवितव्यं मनोवृत्तिं जानतास्माकमेव हि
paraṃ kenāpi bahunā paricaryāvidhāyinā | bhavitavyaṃ manovṛttiṃ jānatāsmākameva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयस्थितमादाय रैक्याभिप्रायमादरात् । शनैर्निरगमद्यंता यत्रास्ते वसुधाधिपः
hṛdayasthitamādāya raikyābhiprāyamādarāt | śanairniragamadyaṃtā yatrāste vasudhādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रणम्य भूपालं यथावृत्तं न्यवेदयत् । बद्धांजलिपुटो हृष्टः सारथिः स्वामिदर्शनात्
tataḥ praṇamya bhūpālaṃ yathāvṛttaṃ nyavedayat | baddhāṃjalipuṭo hṛṣṭaḥ sārathiḥ svāmidarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निशम्य तद्वाक्यं विस्मयस्मेरलोचनः । श्रद्धालुरभवद्भूपो रैक्यसंभावनाविधौ
tato niśamya tadvākyaṃ vismayasmeralocanaḥ | śraddhālurabhavadbhūpo raikyasaṃbhāvanāvidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदायाश्वतरीयुग्मयुक्तां शकटिकामगात् । मुक्ताहारदुकूलानि सहस्रं च गवां नृपः
ādāyāśvatarīyugmayuktāṃ śakaṭikāmagāt | muktāhāradukūlāni sahasraṃ ca gavāṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतोऽसौ तत्र यत्रास्ते योगी काश्मीरमंडले । तन्निवेद्य पुरो राजा दंडवत्पतितो भुवि
gato'sau tatra yatrāste yogī kāśmīramaṃḍale | tannivedya puro rājā daṃḍavatpatito bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनम्य परया भक्त्या रैक्यो राज्ञे चुकोप ह । रे शूद्र मामकं वृत्तं न जानासि दुरीश्वर
ānamya parayā bhaktyā raikyo rājñe cukopa ha | re śūdra māmakaṃ vṛttaṃ na jānāsi durīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाण शकटीमेतामुत्थाप्याश्वतरी युताम् । वस्त्राणि मुक्ताहारांश्च गाश्च दोग्ध्रीरपि स्वयम्
gṛhāṇa śakaṭīmetāmutthāpyāśvatarī yutām | vastrāṇi muktāhārāṃśca gāśca dogdhrīrapi svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थमाज्ञतवान्भूपो रैक्यस्य भयमादधे । ततः शापभयाद्राजा तत्पदांभोरुहद्वयम्
itthamājñatavānbhūpo raikyasya bhayamādadhe | tataḥ śāpabhayādrājā tatpadāṃbhoruhadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्णन्भक्त्या प्रसीदेति ब्रह्मन्नित्यूचिवान्स्वयम्
gṛhṇanbhaktyā prasīdeti brahmannityūcivānsvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच। भगवंस्तव माहात्म्यमेतदत्युद्भुतं कुतः । प्रसन्नीभूय भगवन्नाख्याहि मम तत्त्वतः
rājovāca| bhagavaṃstava māhātmyametadatyudbhutaṃ kutaḥ | prasannībhūya bhagavannākhyāhi mama tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रैक्य उवाच। गीतानां षष्ठमध्यायं जपामि प्रत्यहं नृप । तेनैव तेजोराशिर्मे सुराणामपि दुःसहः 6.180.१००। गीतानां षष्ठमध्यायं रैक्यादभ्यस्य यत्नतः । ज्ञानश्रुतिर्महीपालो मुक्तिमाप ततः सुधीः
raikya uvāca| gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ japāmi pratyahaṃ nṛpa | tenaiva tejorāśirme surāṇāmapi duḥsahaḥ 6.180.100| gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ raikyādabhyasya yatnataḥ | jñānaśrutirmahīpālo muktimāpa tataḥ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रैक्योऽपि सुखमालेभे माणिक्येश्वरसन्निधौ । गीतानां षष्ठमध्यायं जपन्मोक्षप्रदायकम्
raikyo'pi sukhamālebhe māṇikyeśvarasannidhau | gītānāṃ ṣaṣṭhamadhyāyaṃ japanmokṣapradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरालवेषमास्थाय वरदानार्थमागताः । दिवौकसोऽपि निर्जग्मुः स्वैरं विस्मयकारिताः१०३। इममध्यायमप्येकं यो जपेत्सततं नरः । सोऽपि तत्पदवीमेति विष्णोरेव न संशयः
marālaveṣamāsthāya varadānārthamāgatāḥ | divaukaso'pi nirjagmuḥ svairaṃ vismayakāritāḥ103| imamadhyāyamapyekaṃ yo japetsatataṃ naraḥ | so'pi tatpadavīmeti viṣṇoreva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.