लघुत्तम|400px|महाभूताः
महादेव उवाच-
अस्ति कोल्हापुरं नाम नगरं दक्षिणापथे ।
सुखानां सदनं साध्वि साधूनां सिद्धिसंभवम्
laghuttama|400px|mahābhūtāḥ
mahādeva uvāca-
asti kolhāpuraṃ nāma nagaraṃ dakṣiṇāpathe |
sukhānāṃ sadanaṃ sādhvi sādhūnāṃ siddhisaṃbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परशक्तेः परंपीठं सर्वदेवनिषेवितम् ।
पुराणेषु प्रसिद्धं यद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्
paraśakteḥ paraṃpīṭhaṃ sarvadevaniṣevitam |
purāṇeṣu prasiddhaṃ yadbhuktimuktiphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिशस्तत्र तीर्थानि शिवलिंगानि कोटिशः ।
आस्ते रुद्रगया यत्र विशालं लोकविश्रुतम्
koṭiśastatra tīrthāni śivaliṃgāni koṭiśaḥ |
āste rudragayā yatra viśālaṃ lokaviśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंगाचलमहावप्र गोपुरोल्लासितोरणम् ।
प्रासादशिखरे यत्र तुंगं च कनकध्वजम्
tuṃgācalamahāvapra gopurollāsitoraṇam |
prāsādaśikhare yatra tuṃgaṃ ca kanakadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमकांतिमहासौधवलभीपंक्तिशोभितम् ।
जालरंध्रोद्गिरद्धूपधूमाऽमोदितदिक्तटम्
somakāṃtimahāsaudhavalabhīpaṃktiśobhitam |
jālaraṃdhrodgiraddhūpadhūmā'moditadiktaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलत्पताकविस्तीर्णच्छायं देवालयान्वितम् ।
चतुरैः सुंदरैः स्निग्धैः श्रीमद्भिः शुचिमानसैः
calatpatākavistīrṇacchāyaṃ devālayānvitam |
caturaiḥ suṃdaraiḥ snigdhaiḥ śrīmadbhiḥ śucimānasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिष्ठितं सदाचारैः पुरुषेर्भूरिभूषणैः ।
कुरंगनयनाश्चंद्रवदनाः कुटिलालकाः
adhiṣṭhitaṃ sadācāraiḥ puruṣerbhūribhūṣaṇaiḥ |
kuraṃganayanāścaṃdravadanāḥ kuṭilālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्फुल्लचंपकच्छायाः पीनतुंगपयोधराः ।
कृशमध्या निम्ननाभि वलित्रयविराजिताः
utphullacaṃpakacchāyāḥ pīnatuṃgapayodharāḥ |
kṛśamadhyā nimnanābhi valitrayavirājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशालजघनाश्चारुजंघा युग्मा वरांघ्रयः ।
वाचालमेखलादामनिक्वणन्मणिनूपुराः
viśālajaghanāścārujaṃghā yugmā varāṃghrayaḥ |
vācālamekhalādāmanikvaṇanmaṇinūpurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणत्कंकणहस्ताब्ज स्फुरत्करज रश्मयः ।
वसंति प्रमदा यत्र मादयंत्यो मुनीनपि
raṇatkaṃkaṇahastābja sphuratkaraja raśmayaḥ |
vasaṃti pramadā yatra mādayaṃtyo munīnapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तवस्तुसंयुक्तं सर्वभोगसमन्वितम् ।
मंगलैः सकलैर्युक्तं महालक्ष्मीसमन्वितम्
samastavastusaṃyuktaṃ sarvabhogasamanvitam |
maṃgalaiḥ sakalairyuktaṃ mahālakṣmīsamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रागच्छत्पुमान्कश्चिद्युवा गौरं सुलोचनः ।
कंबुकंठः पृथुस्कंधो महावक्षा महाभुजः
tatrāgacchatpumānkaścidyuvā gauraṃ sulocanaḥ |
kaṃbukaṃṭhaḥ pṛthuskaṃdho mahāvakṣā mahābhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्तलक्षणोपेतो गोचरासक्तमानसः ।
प्रविश्य नगरं पश्यन्शोभां सौधेषु सर्वतः
samastalakṣaṇopeto gocarāsaktamānasaḥ |
praviśya nagaraṃ paśyanśobhāṃ saudheṣu sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कंठितमना द्रष्टुं महालक्ष्मीं सुरेश्वरीम् ।
मणिकुंडे कृतः स्नानः संपन्न पितॄतर्पणः
utkaṃṭhitamanā draṣṭuṃ mahālakṣmīṃ sureśvarīm |
maṇikuṃḍe kṛtaḥ snānaḥ saṃpanna pitṝtarpaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालक्ष्मीं महामायां नत्वा तुष्टाव भक्तितः ।
जयत्यपारकरुणाशरण्या जगदंबिका
mahālakṣmīṃ mahāmāyāṃ natvā tuṣṭāva bhaktitaḥ |
jayatyapārakaruṇāśaraṇyā jagadaṃbikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वाणा जगतो जन्म पालनं क्षपणं दृशा ।
यया शक्त्या कृतादिष्टः परमेष्ठी सृजत्यसौ
kurvāṇā jagato janma pālanaṃ kṣapaṇaṃ dṛśā |
yayā śaktyā kṛtādiṣṭaḥ parameṣṭhī sṛjatyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवष्टभ्य च तां शक्तिं पालयत्यच्युतो जगत् ।
यया शक्त्या कृतावेशः संहरत्यखिलं हरः
avaṣṭabhya ca tāṃ śaktiṃ pālayatyacyuto jagat |
yayā śaktyā kṛtāveśaḥ saṃharatyakhilaṃ haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां भजे परमां शक्तिं सर्गस्थितिलयोर्जिताम् ।
योगिध्येयांघ्रिकमले कमले कमलालये
tāṃ bhaje paramāṃ śaktiṃ sargasthitilayorjitām |
yogidhyeyāṃghrikamale kamale kamalālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावानखिलान्नस्त्वं गृह्णासींद्रियगोचरान् ।
त्वमेव कल्पनाजालं तत्कल्पं कुरुषे मनः
svabhāvānakhilānnastvaṃ gṛhṇāsīṃdriyagocarān |
tvameva kalpanājālaṃ tatkalpaṃ kuruṣe manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छाज्ञानक्रियारूपा परसंवित्स्वरूपिणी ।
निष्फला निर्मला नित्या निराकारा निरंजना
icchājñānakriyārūpā parasaṃvitsvarūpiṇī |
niṣphalā nirmalā nityā nirākārā niraṃjanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरंतरा निरातंका निरालंबा निरामया ।
तवैवं महिमानं हि को वर्णयितुमीशते
niraṃtarā nirātaṃkā nirālaṃbā nirāmayā |
tavaivaṃ mahimānaṃ hi ko varṇayitumīśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंदे निर्भिन्नषट्चक्रद्वादशांतर्विहारिणीम् ।
अनाहतध्वनिमयीं बिंदुनादकलात्मिकाम्
vaṃde nirbhinnaṣaṭcakradvādaśāṃtarvihāriṇīm |
anāhatadhvanimayīṃ biṃdunādakalātmikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातस्त्वं पूर्णशीतांशु गलत्पीयूषवाहिनी ।
पुष्णासि वत्सले बालान्सनकादीन्दिगंबरान्
mātastvaṃ pūrṇaśītāṃśu galatpīyūṣavāhinī |
puṣṇāsi vatsale bālānsanakādīndigaṃbarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुस्यूता शिवा संविज्जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु ।
तुरीयायां वर्त्तमानां दयासूनृतसंधिषु
anusyūtā śivā saṃvijjāgratsvapnasuṣuptiṣu |
turīyāyāṃ varttamānāṃ dayāsūnṛtasaṃdhiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददासि प्राणिनां सर्वाः सततं ब्रह्मसंपदः ।
संहृत्य तत्वसंघातं तुरीयातीतया त्वया
dadāsi prāṇināṃ sarvāḥ satataṃ brahmasaṃpadaḥ |
saṃhṛtya tatvasaṃghātaṃ turīyātītayā tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिनां बिंबतादत्म्यं दीयते निर्विकल्पया ।
परां नमामि पश्यंतीं मध्यमां वैखरीमपि
yogināṃ biṃbatādatmyaṃ dīyate nirvikalpayā |
parāṃ namāmi paśyaṃtīṃ madhyamāṃ vaikharīmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपाणि देवि गृह्णासि जगत्संत्राणहेतवे ।
त्वं ब्राह्मी वैष्णवी च त्वं माहेशी च त्वमंबिके
rūpāṇi devi gṛhṇāsi jagatsaṃtrāṇahetave |
tvaṃ brāhmī vaiṣṇavī ca tvaṃ māheśī ca tvamaṃbike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहि त्वं महालक्ष्मीर्नारसिंही त्वमैंद्रिका ।
त्वं कौमारी चंडिका त्वं लक्ष्मीस्त्वं विश्वपावनी
vārāhi tvaṃ mahālakṣmīrnārasiṃhī tvamaiṃdrikā |
tvaṃ kaumārī caṃḍikā tvaṃ lakṣmīstvaṃ viśvapāvanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सावित्री त्वं जगन्माता शशिनी त्वं च रोहिणी ।
त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं हि त्वं सुधा परमेश्वरी
sāvitrī tvaṃ jaganmātā śaśinī tvaṃ ca rohiṇī |
tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā tvaṃ hi tvaṃ sudhā parameśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंडमुंडभुजादंडखंडदोर्दंडमंडिते ।
रक्तबीजगलद्रक्तपानघूर्णितलोचने
caṃḍamuṃḍabhujādaṃḍakhaṃḍadordaṃḍamaṃḍite |
raktabījagaladraktapānaghūrṇitalocane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्तमहिषग्रीवोन्मूलनप्रौढ दोर्युगे ।
शुंभासुरमहादैत्यदारणायातविक्रमे
unmattamahiṣagrīvonmūlanaprauḍha doryuge |
śuṃbhāsuramahādaityadāraṇāyātavikrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनंतचरिते तुभ्यं नमस्त्रैलोक्यमातृके ।
भक्तकल्पलते मह्यं प्रसीद परमेश्वरि
anaṃtacarite tubhyaṃ namastrailokyamātṛke |
bhaktakalpalate mahyaṃ prasīda parameśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेन स्तुता देवी महालक्ष्मीस्ततः स्वयम् ।
निजरूपं समास्थाय पुरुषं प्रत्युवाच तम्
iti tena stutā devī mahālakṣmīstataḥ svayam |
nijarūpaṃ samāsthāya puruṣaṃ pratyuvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीलक्ष्मीरुवाच-।
राजपुत्र प्रसन्नाऽहं वृणीष्व वरमुत्तमम् ।
राजपुत्र उवाच।
पिता मे धरणीपालो वाजिमेधं महाक्रतुम्
śrīlakṣmīruvāca-|
rājaputra prasannā'haṃ vṛṇīṣva varamuttamam |
rājaputra uvāca|
pitā me dharaṇīpālo vājimedhaṃ mahākratum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वाणो दैवयोगेन रोगाक्रांतो दिवं ययौ ।
तद्वपुस्तप्ततैलेन शोषयित्वा मया ततः
kurvāṇo daivayogena rogākrāṃto divaṃ yayau |
tadvapustaptatailena śoṣayitvā mayā tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापितस्तत्र यागोऽसौ यथापूर्वमवर्तत ।
अथ क्रांतमहीचक्रो यूपे यागतुरंगमः
sthāpitastatra yāgo'sau yathāpūrvamavartata |
atha krāṃtamahīcakro yūpe yāgaturaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशीथे बंधनं हित्वा नीतः केनापि कुत्रचित् ।
अदृष्ट्वा तद्गतं क्वापि निवृत्तेषु जनेष्वहम्
niśīthe baṃdhanaṃ hitvā nītaḥ kenāpi kutracit |
adṛṣṭvā tadgataṃ kvāpi nivṛtteṣu janeṣvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमंत्र्य ऋत्विजः सर्वाञ्छरणं त्वामुपागतः ।
प्रसन्ना यदि देवि त्वं तन्मे यागतुरंगमः
āmaṃtrya ṛtvijaḥ sarvāñcharaṇaṃ tvāmupāgataḥ |
prasannā yadi devi tvaṃ tanme yāgaturaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टो भवतु यागोऽसौ संपूर्णो जायते यथा ।
आनृण्यं मम तातस्य तेन राज्ञो भविष्यति
dṛṣṭo bhavatu yāgo'sau saṃpūrṇo jāyate yathā |
ānṛṇyaṃ mama tātasya tena rājño bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कुरु जगद्धात्रि शरणागतवत्सले ।
देव्युवाच।
ममद्वारं द्विजः सिद्धसमाधिरिति विश्रुतः
tathā kuru jagaddhātri śaraṇāgatavatsale |
devyuvāca|
mamadvāraṃ dvijaḥ siddhasamādhiriti viśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममाज्ञया स ते सर्वं कार्यं निष्पादयिष्यति ।
इत्युक्तः श्रीमहालक्ष्म्या ततो राजकुमारकः
mamājñayā sa te sarvaṃ kāryaṃ niṣpādayiṣyati |
ityuktaḥ śrīmahālakṣmyā tato rājakumārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम मुनिः सिद्धसमाधिर्यत्र तिष्ठति ।
प्रणम्य तस्यपादाब्जं कृतांजलिरवस्थितः
ājagāma muniḥ siddhasamādhiryatra tiṣṭhati |
praṇamya tasyapādābjaṃ kṛtāṃjaliravasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुवाच ततो विप्रः प्रहितोऽसि त्वमंबया ।
त्वदीप्सितमिदं सर्वं साधयामि विलोकय
tamuvāca tato vipraḥ prahito'si tvamaṃbayā |
tvadīpsitamidaṃ sarvaṃ sādhayāmi vilokaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा त्रिदशान्सर्वानाचकर्ष स मांत्रिकः ।
एक्षत क्षितिपालस्य तनयोऽसौ तदा सुरान्
ityuktvā tridaśānsarvānācakarṣa sa māṃtrikaḥ |
ekṣata kṣitipālasya tanayo'sau tadā surān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतांजलिपुटान्देवान्वेपमानकलेवरान् ।
अथ तानमरान्सर्वान्संबभाषे द्विजोत्तमः
kṛtāṃjalipuṭāndevānvepamānakalevarān |
atha tānamarānsarvānsaṃbabhāṣe dvijottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुष्य राजपुत्रस्य वाजी यज्ञाय कल्पितः ।
नीतोस्ति देवराजेन क्षपायामपहृत्य सः
amuṣya rājaputrasya vājī yajñāya kalpitaḥ |
nītosti devarājena kṣapāyāmapahṛtya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीर्वाणा अश्वमेवास्य समानयत मा चिरम् ।
अथ तस्य मुनेर्वाक्याद्देवैर्यज्ञतुरंगमः
gīrvāṇā aśvamevāsya samānayata mā ciram |
atha tasya munervākyāddevairyajñaturaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्पितस्ततस्तेन तेऽनुज्ञात्वा दिवौकसः ।
आकृष्टानमरान्दृष्ट्वा गतं लब्ध्वा तुरंगमम्
samarpitastatastena te'nujñātvā divaukasaḥ |
ākṛṣṭānamarāndṛṣṭvā gataṃ labdhvā turaṃgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीपतिसुतो नत्वा तं मुनिं वाक्यमब्रवीत् ।
आश्चर्यमिदमेतत्ते सामर्थ्यमृषिसत्तम
mahīpatisuto natvā taṃ muniṃ vākyamabravīt |
āścaryamidametatte sāmarthyamṛṣisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं त्वया चित्रमिदं त्रिदशाकर्षणं क्षणात् ।
हस्तादाकृष्य दत्तो मे यज्ञीयोऽयं तुरंगमः 6.186.५०।
न किंचिदपरं यावद्दुष्करं यत्सुरैरपि ।
प्रभविष्यति तत्कर्तुं भवानेव न चापरः
kṛtaṃ tvayā citramidaṃ tridaśākarṣaṇaṃ kṣaṇāt |
hastādākṛṣya datto me yajñīyo'yaṃ turaṃgamaḥ 6.186.50|
na kiṃcidaparaṃ yāvadduṣkaraṃ yatsurairapi |
prabhaviṣyati tatkartuṃ bhavāneva na cāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु विप्र महीपाल पितासीन्मे बृहद्रथः ।
प्रारब्ध हयमेधोऽसौ दैवेन निधनं गतः
śṛṇu vipra mahīpāla pitāsīnme bṛhadrathaḥ |
prārabdha hayamedho'sau daivena nidhanaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यापि तस्य देहोस्ति तप्ततैलेन शोषितः ।
तस्य संजीवनं भूयः कर्त्तुमर्हसि सत्तम
adyāpi tasya dehosti taptatailena śoṣitaḥ |
tasya saṃjīvanaṃ bhūyaḥ karttumarhasi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याकर्ण्य स्मितं कृत्वा स जगाद महामुनिः ।
यामस्तत्र पिता यत्र तावको यागमंडपः
ityākarṇya smitaṃ kṛtvā sa jagāda mahāmuniḥ |
yāmastatra pitā yatra tāvako yāgamaṃḍapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथागत्य समं तेन तत्र सिद्धः समाधिना ।
पयोऽभिमंत्र्य विदधे तस्य प्रेतस्य मूर्द्धनि
athāgatya samaṃ tena tatra siddhaḥ samādhinā |
payo'bhimaṃtrya vidadhe tasya pretasya mūrddhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्राप नृपः संज्ञामुत्तस्थे वै ददर्श च ।
स तं पप्रच्छ विप्रेंद्रं कोऽसि धर्मेति भूपतिः
tataḥ prāpa nṛpaḥ saṃjñāmuttasthe vai dadarśa ca |
sa taṃ papraccha vipreṃdraṃ ko'si dharmeti bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजसुतः सर्वं भूपालाय न्यवेदयत् ।
स नत्वा ब्राह्मणं राजा तं पुनर्दत्तजीवितम्
tato rājasutaḥ sarvaṃ bhūpālāya nyavedayat |
sa natvā brāhmaṇaṃ rājā taṃ punardattajīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभाषे केन पुण्येन त्वयि शक्तिरलौकिकी ।
यया मे जीवितं दत्तमाकृष्टाश्च दिवौकसः
babhāṣe kena puṇyena tvayi śaktiralaukikī |
yayā me jīvitaṃ dattamākṛṣṭāśca divaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यागश्चोद्धरितो विप्र येनमेतन्निरूपय ।
इत्युक्तस्तेनविप्रोऽसौ जगाद श्लक्ष्णया गिरा
yāgaścoddharito vipra yenametannirūpaya |
ityuktastenavipro'sau jagāda ślakṣṇayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीतानां द्वादशाध्यायं जपाम्यहमतंद्रितः ।
तेन शक्तिरियं राजन्यया प्राप्तोसि जीवितम्
gītānāṃ dvādaśādhyāyaṃ japāmyahamataṃdritaḥ |
tena śaktiriyaṃ rājanyayā prāptosi jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदाकर्ण्य राजाऽसौ द्वादशाध्यायमुत्तमम् ।
पपाठ तस्माद्विप्रर्षेः सकाशात्ब्राह्मणान्वितम्
etadākarṇya rājā'sau dvādaśādhyāyamuttamam |
papāṭha tasmādviprarṣeḥ sakāśātbrāhmaṇānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याध्यायस्य माहत्म्यात्ते सर्वे सद्गतिं ययुः ।
अन्ये पठित्वा जीवाश्च मुक्तिमापुरहो पराम्
tasyādhyāyasya māhatmyātte sarve sadgatiṃ yayuḥ |
anye paṭhitvā jīvāśca muktimāpuraho parām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.