नारद उचाव-
अथावरुह्य तौ वृक्षात्पितृपुत्रौ सुविस्मितौ ।
दृष्ट्वा हरिपदप्राप्तिमभूतां पापिनोरपि
nārada ucāva-
athāvaruhya tau vṛkṣātpitṛputrau suvismitau |
dṛṣṭvā haripadaprāptimabhūtāṃ pāpinorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्माथ विप्रेंद्रः श्रुत्वा तीर्थस्तुतिं तदा ।
गणोक्तां विष्णुशर्माणमुवाच सुतमात्मनः
śivaśarmātha vipreṃdraḥ śrutvā tīrthastutiṃ tadā |
gaṇoktāṃ viṣṇuśarmāṇamuvāca sutamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
यत्पदं न सुलभं द्विजन्मनां साधितेन तपसापि लीलया ।
प्रापतुः शबरदंष्ट्रिणौ च तत्तीर्थराजमहिमा विलोक्य ताम्
śivaśarmovāca-
yatpadaṃ na sulabhaṃ dvijanmanāṃ sādhitena tapasāpi līlayā |
prāpatuḥ śabaradaṃṣṭriṇau ca tattīrtharājamahimā vilokya tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मनः प्रभृति तावदामृतेः पापिनावपि च यत्प्रभावतः ।
जग्मतुः सुत हरेः सरूपतामस्य तीर्थवृषभस्य का स्तुतिः
janmanaḥ prabhṛti tāvadāmṛteḥ pāpināvapi ca yatprabhāvataḥ |
jagmatuḥ suta hareḥ sarūpatāmasya tīrthavṛṣabhasya kā stutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धसत्वमपि रूपमैश्वरं क्वाम्बुजन्मजनिदेवदुर्ल्लभम् ।
तामसौ क्व मृगनाथभिल्लकौ किं तु तीर्थमिदमद्भुतक्रियम्
śuddhasatvamapi rūpamaiśvaraṃ kvāmbujanmajanidevadurllabham |
tāmasau kva mṛganāthabhillakau kiṃ tu tīrthamidamadbhutakriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात भो पतति वेधसः पदात्जंतुरंतमधिगम्य कर्मणाम् ।
अत्र देवगुरुनिर्मिते मृतिं प्राप्य माधवपदान्न विच्युतिः
tāta bho patati vedhasaḥ padātjaṃturaṃtamadhigamya karmaṇām |
atra devagurunirmite mṛtiṃ prāpya mādhavapadānna vicyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
एवं प्रत्यक्षमालोक्य माहात्म्यं स द्विजोत्तमः ।
तीर्थस्यास्य गुरो राजन्स्नातुं तत्र प्रचक्रमे
nārada uvāca-
evaṃ pratyakṣamālokya māhātmyaṃ sa dvijottamaḥ |
tīrthasyāsya guro rājansnātuṃ tatra pracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख दंत पदानां सः कृत्वा शुद्धिं च चेतसः ।
पंचकच्छः शिखाबंधोपग्रही माधवं स्मरन्
mukha daṃta padānāṃ saḥ kṛtvā śuddhiṃ ca cetasaḥ |
paṃcakacchaḥ śikhābaṃdhopagrahī mādhavaṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वक्रांतेति श्लोकेन पाठेन तटमृत्तिकाम् ।
स्पृशंस्तयैव विदधत्तिलकं जलमाविशत्
aśvakrāṃteti ślokena pāṭhena taṭamṛttikām |
spṛśaṃstayaiva vidadhattilakaṃ jalamāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रवाहाभिमुखो निमज्जन्पुनरुत्थितः ।
पुनर्मग्नो हरिं स्मृत्वा गंगां च जनपावनीम्
tatra pravāhābhimukho nimajjanpunarutthitaḥ |
punarmagno hariṃ smṛtvā gaṃgāṃ ca janapāvanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोध्याद्यापुरीः सप्त पुनरुत्थाय संस्मरन् ।
पुनर्ममज्ज सलिले गोविंदार्पितमानसः
ayodhyādyāpurīḥ sapta punarutthāya saṃsmaran |
punarmamajja salile goviṃdārpitamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा यथाविधिस्नानं धौतवस्त्रे च पर्यधात् ।
बहिरागत्य तिलकं चक्रे च द्विजसत्तमः
kṛtvā yathāvidhisnānaṃ dhautavastre ca paryadhāt |
bahirāgatya tilakaṃ cakre ca dvijasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करपादशिखासूत्रैर्दर्भांश्च विदधद्वशी ।
संध्यां चकार विधिवत्तर्पणं त्रिविधं तथा
karapādaśikhāsūtrairdarbhāṃśca vidadhadvaśī |
saṃdhyāṃ cakāra vidhivattarpaṇaṃ trividhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्याय कुसुमैर्दत्त्वा स जलैरर्घमादृतः ।
शिरोबद्धांजलिपुटो नमश्चक्रे द्विजोत्तमः
sūryāya kusumairdattvā sa jalairarghamādṛtaḥ |
śirobaddhāṃjalipuṭo namaścakre dvijottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनादि नैवेद्यपर्यंतमथ विप्रराट् ।
जगत्पूज्यपदाब्जस्य विष्णोः पूजामचीकरत्
āvāhanādi naivedyaparyaṃtamatha viprarāṭ |
jagatpūjyapadābjasya viṣṇoḥ pūjāmacīkarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतक्रियः सूपविष्टः तादृशं सुतमात्मनः ।
जगाद संस्मरन्पूर्वजन्मकर्मणि कृत्स्नशः
kṛtakriyaḥ sūpaviṣṭaḥ tādṛśaṃ sutamātmanaḥ |
jagāda saṃsmaranpūrvajanmakarmaṇi kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
विष्णुशर्मन्न ते मिथ्या वाक्यं तात यतः स्मृतिः ।
अत्र स्नानेन मे जाता पूर्वेषां जन्मकर्मणाम्
śivaśarmovāca-
viṣṇuśarmanna te mithyā vākyaṃ tāta yataḥ smṛtiḥ |
atra snānena me jātā pūrveṣāṃ janmakarmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्णय माहाभाग कथयामि तवाग्रतः ।
पुराहमन्वये जातो विशां धनिकधर्मिणाम्
ākarṇaya māhābhāga kathayāmi tavāgrataḥ |
purāhamanvaye jāto viśāṃ dhanikadharmiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता मे शरभो नाम्ना कान्यकुब्जे पुरेऽवसन् ।
वाणिज्येनार्जयन्वित्तं भूरिधर्मधनाश्रितः
pitā me śarabho nāmnā kānyakubje pure'vasan |
vāṇijyenārjayanvittaṃ bhūridharmadhanāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यतीतस्तु महान्कालस्तस्य नाभवदात्मजः ।
जरागृहीतदेहस्य तच्चिंतातुरचेतसः
vyatītastu mahānkālastasya nābhavadātmajaḥ |
jarāgṛhītadehasya tacciṃtāturacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिंतयदहोरात्रमिति वैश्यवरस्तदा ।
विना सुतेन मे व्यर्थं धनं भूर्यपि संचितम्
aciṃtayadahorātramiti vaiśyavarastadā |
vinā sutena me vyarthaṃ dhanaṃ bhūryapi saṃcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋते सुतमृणीलोके पितॄणां धनवानपि ।
सजलोऽपि विना वर्षं चातकानां यथा घनः
ṛte sutamṛṇīloke pitṝṇāṃ dhanavānapi |
sajalo'pi vinā varṣaṃ cātakānāṃ yathā ghanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुमान्जयति संतत्या विश्वं धर्मधुरीणया ।
शक्त्या त्रिविधया राजा विपक्षमिव दुर्जयम्
pumānjayati saṃtatyā viśvaṃ dharmadhurīṇayā |
śaktyā trividhayā rājā vipakṣamiva durjayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीणाति संततिः शुद्धा सुमनः पितृमानवान् ।
मित्रप्रत्यर्थ्यु यदासीनान्सूनृता वाग्यथेरिता
prīṇāti saṃtatiḥ śuddhā sumanaḥ pitṛmānavān |
mitrapratyarthyu yadāsīnānsūnṛtā vāgyatheritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदयस्थेन पुत्रेण वर्द्धते स्वयशः पितुः ।
निर्मलं द्विजराजेन नीरं तीरनिधेरिव
udayasthena putreṇa varddhate svayaśaḥ pituḥ |
nirmalaṃ dvijarājena nīraṃ tīranidheriva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्यतेत्सुतोत्पत्यै शरीरेण धनेन वा ।
तमृते हि द्वयं व्यर्थं जनानां तडिदायुषाम्
tasmādyatetsutotpatyai śarīreṇa dhanena vā |
tamṛte hi dvayaṃ vyarthaṃ janānāṃ taḍidāyuṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चिंतयतस्तस्य गृहे मुनिवरस्तदा ।
देवलोऽतीद्रियज्ञानो वरं दातुं समाययौ
evaṃ ciṃtayatastasya gṛhe munivarastadā |
devalo'tīdriyajñāno varaṃ dātuṃ samāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतं तं समालोक्य प्रत्युत्थायासनात्पिता ।
दत्त्वार्घमथ पाद्यं च ववंदे शिरसा मुनिम्
āgataṃ taṃ samālokya pratyutthāyāsanātpitā |
dattvārghamatha pādyaṃ ca vavaṃde śirasā munim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवेश्यासने दत्ते स्वहस्तेन पिता मम ।
पप्रच्छ च मुनिश्रेष्ठं देवलं देवदर्शनम्
upaveśyāsane datte svahastena pitā mama |
papraccha ca muniśreṣṭhaṃ devalaṃ devadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतं तु मुनिश्रेष्ठ शमस्ति भवतां कुले ।
तपः स्वाध्यायनियमा निष्प्रत्यूहा भवंति च
svāgataṃ tu muniśreṣṭha śamasti bhavatāṃ kule |
tapaḥ svādhyāyaniyamā niṣpratyūhā bhavaṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काले चातिथयः कच्चिदायांति भवदाश्रमे ।
कच्चिदाश्रमवृक्षा वः फलंति मनसेप्सितम्
kāle cātithayaḥ kaccidāyāṃti bhavadāśrame |
kaccidāśramavṛkṣā vaḥ phalaṃti manasepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्रादयो न कुर्वंति कच्चिद्वैरं मृगादिभिः ।
त्वदीयाश्रममभ्येत्य भ्रातरो भ्रातृभिर्यथा
vyāghrādayo na kurvaṃti kaccidvairaṃ mṛgādibhiḥ |
tvadīyāśramamabhyetya bhrātaro bhrātṛbhiryathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवाटनं भुवि मुदे गृहिणामन्यथा कथम् ।
तेषां गृहाधिमग्नानां दर्शनं क्व भवादृशः
tavāṭanaṃ bhuvi mude gṛhiṇāmanyathā katham |
teṣāṃ gṛhādhimagnānāṃ darśanaṃ kva bhavādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपादरजोबुद्धेः कामं कामो न कुत्रचित् ।
मुने तव तथाप्याशु हेतुमागमने वद
haripādarajobuddheḥ kāmaṃ kāmo na kutracit |
mune tava tathāpyāśu hetumāgamane vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
इत्युक्तस्तेन स मुनिर्देवलो देवपूजितः ।
अब्रवीत्तन्मनोभावं ज्ञातुकामो विशांपतिम्
śivaśarmovāca-
ityuktastena sa munirdevalo devapūjitaḥ |
abravīttanmanobhāvaṃ jñātukāmo viśāṃpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवल उवाच-
वैश्यवर्य त्वया भूरि धनं धर्मेण संचितम् ।
करोषि येन धर्मज्ञ नित्यनैमित्तिकी क्रियाः
devala uvāca-
vaiśyavarya tvayā bhūri dhanaṃ dharmeṇa saṃcitam |
karoṣi yena dharmajña nityanaimittikī kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदरं राजसदसि धनेन लभते नरः ।
सुभटः शत्रुसंग्रामे विक्रमेण यथा जयम्
ādaraṃ rājasadasi dhanena labhate naraḥ |
subhaṭaḥ śatrusaṃgrāme vikrameṇa yathā jayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहस्थस्तु धनं प्राप्य परां पुष्टिं व्रजत्यलम् ।
शरत्परिणतं सस्यमनड्वानिव विश्पते
gṛhasthastu dhanaṃ prāpya parāṃ puṣṭiṃ vrajatyalam |
śaratpariṇataṃ sasyamanaḍvāniva viśpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनिनां न विमुंचंति बंधवोऽन्ये च ये जनाः ।
मधुमत्सुमनो युक्तं पादपं मधुपा इव
dhanināṃ na vimuṃcaṃti baṃdhavo'nye ca ye janāḥ |
madhumatsumano yuktaṃ pādapaṃ madhupā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनाभावेन गृहिणां कृशत्वमुपजायते ।
सर्वतो ग्रीष्मसमये नभसां सरसामिव
dhanābhāvena gṛhiṇāṃ kṛśatvamupajāyate |
sarvato grīṣmasamaye nabhasāṃ sarasāmiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धनं वर्त्तते भूरि गृहे तव विशांपते ।
कुतः कृशत्वमंगानां गोप्यं चेन्न वदाद्य मे
taddhanaṃ varttate bhūri gṛhe tava viśāṃpate |
kutaḥ kṛśatvamaṃgānāṃ gopyaṃ cenna vadādya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्य उवाच-
हितोपदेशविरता भवंतः पितरो यथा ।
गोपनीयं भवद्भ्यः किं मादृशैः पुत्रतां गतैः
vaiśya uvāca-
hitopadeśaviratā bhavaṃtaḥ pitaro yathā |
gopanīyaṃ bhavadbhyaḥ kiṃ mādṛśaiḥ putratāṃ gataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ सर्वतोऽस्ति शिवं मम ।
वार्द्धकेपि सुताभावो दुःखमेकमिदं मम
tvatprasādānmuniśreṣṭha sarvato'sti śivaṃ mama |
vārddhakepi sutābhāvo duḥkhamekamidaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्कृशत्वमंगानां विद्धि मे मुनिपुंगव ।
बिभेम्यहं पितृऋणाद्यतोऽधः पतनं नृणाम्
tasmātkṛśatvamaṃgānāṃ viddhi me munipuṃgava |
bibhemyahaṃ pitṛṛṇādyato'dhaḥ patanaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुपायं कुरु मुने येन स्यां सुतवानहम् ।
किंचित्कर्तुमशक्यं न भूतलेऽत्र भवादृशैः
tamupāyaṃ kuru mune yena syāṃ sutavānaham |
kiṃcitkartumaśakyaṃ na bhūtale'tra bhavādṛśaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य वैश्यवर्यस्य देवलः ।
मनः क्षणं स्थिरं कृत्वा दध्यौ मीलितलोचनः
śivaśarmovāca-
ityākarṇya vacastasya vaiśyavaryasya devalaḥ |
manaḥ kṣaṇaṃ sthiraṃ kṛtvā dadhyau mīlitalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संततेर्मत्पितुर्दृष्ट्वा प्रतिबंधस्य कारणम् ।
देवलोतींद्रियज्ञानी बभाषे कारयन्स्मृतिम्
saṃtatermatpiturdṛṣṭvā pratibaṃdhasya kāraṇam |
devalotīṃdriyajñānī babhāṣe kārayansmṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवल उवाच-
एकदा तु पुरा वैश्य तवेयं धर्मचारिणी ।
यं चकार स्वचित्ते तं कथयामि मनोरथम्
devala uvāca-
ekadā tu purā vaiśya taveyaṃ dharmacāriṇī |
yaṃ cakāra svacitte taṃ kathayāmi manoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्विणी यद्यहं गौरि भवेऽहं शंभुवल्लभे ।
तदा त्वां तोषयिष्यामि षड्रसान्वितभोजनैः
gurviṇī yadyahaṃ gauri bhave'haṃ śaṃbhuvallabhe |
tadā tvāṃ toṣayiṣyāmi ṣaḍrasānvitabhojanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपदीपकमालाभिस्तांबूलैर्नृत्यबाधकैः ।
तंत्रीमुखोद्गतैर्गीतैर्नानाविधविलेपनैः
dhūpadīpakamālābhistāṃbūlairnṛtyabādhakaiḥ |
taṃtrīmukhodgatairgītairnānāvidhavilepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रतिश्रुत्य पुरः सखीनां दयिता तव ।
प्रतीक्षमाणा तं कालं तस्थौ तद्भक्तिसंयुता
evaṃ pratiśrutya puraḥ sakhīnāṃ dayitā tava |
pratīkṣamāṇā taṃ kālaṃ tasthau tadbhaktisaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नेवाभवद्गर्भो मासेऽस्या योषितस्तव ।
ऊचुरेनां ततः सख्यः सर्वाः सस्नेहचेतसः
tasminnevābhavadgarbho māse'syā yoṣitastava |
ūcurenāṃ tataḥ sakhyaḥ sarvāḥ sasnehacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्त्वया वांछितो गर्भो गौर्या संप्रतिपादितः ।
अतः प्रतिश्रुतं देव्याः पूजनं सुभगे कुरु
yastvayā vāṃchito garbho gauryā saṃpratipāditaḥ |
ataḥ pratiśrutaṃ devyāḥ pūjanaṃ subhage kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोचेद्विकाराद्भवति विघ्नं तु तदनुष्ठितात् ।
तोषिता रोषिताश्चात्र देव्यो हि वरशापदाः
nocedvikārādbhavati vighnaṃ tu tadanuṣṭhitāt |
toṣitā roṣitāścātra devyo hi varaśāpadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सखीभिरिति ते भार्या कथितेयं मुदान्विता ।
त्वामुवाच महाभागा विनयेन पतिव्रता
sakhībhiriti te bhāryā kathiteyaṃ mudānvitā |
tvāmuvāca mahābhāgā vinayena pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाथ पूजयितुं गौरीं वांछाम्यखिलकामदाम् ।
यत्प्रसादादहं याता वांछितार्थवती प्रभो
nātha pūjayituṃ gaurīṃ vāṃchāmyakhilakāmadām |
yatprasādādahaṃ yātā vāṃchitārthavatī prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यवर्य त्वमेवैतच्छ्रुत्वास्या वचनं शुभम् ।
अमन्यत गर्भवतीमेनां निजगृहेश्वरीम्
vaiśyavarya tvamevaitacchrutvāsyā vacanaṃ śubham |
amanyata garbhavatīmenāṃ nijagṛheśvarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमोत्सवया मोदमानः सद्यो भवानपि ।
भृत्यानाज्ञापयामास पूजावस्तूपपादने
paramotsavayā modamānaḥ sadyo bhavānapi |
bhṛtyānājñāpayāmāsa pūjāvastūpapādane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैरानाय्य समस्तानि वस्तूनि भवता ततः ।
अस्यै दत्तानि मध्वन्न द्राक्षा गंधादिकान्यपि
tairānāyya samastāni vastūni bhavatā tataḥ |
asyai dattāni madhvanna drākṣā gaṃdhādikānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निजसखीः सर्वा आहूयेदमिदं जगौ ।
सख्यः समस्ताः सामग्री समानीतांबिकार्चने
tato nijasakhīḥ sarvā āhūyedamidaṃ jagau |
sakhyaḥ samastāḥ sāmagrī samānītāṃbikārcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीत्वा पूजोपकरणं यूयं यातांबिकालयम् ।
संतोषयत तां देवीं पूजया विधिदृष्टया
nītvā pūjopakaraṇaṃ yūyaṃ yātāṃbikālayam |
saṃtoṣayata tāṃ devīṃ pūjayā vidhidṛṣṭayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्विणीति कुलेऽस्माकं न निर्याति गृहाद्बहिः ।
अतोऽहं नागमिष्यामि यूयं यात तदर्चने
gurviṇīti kule'smākaṃ na niryāti gṛhādbahiḥ |
ato'haṃ nāgamiṣyāmi yūyaṃ yāta tadarcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याज्ञप्तास्तु ताः सख्यो नीत्वोपकरणं ययुः ।
अंबिकालयमुन्मत्तभ्रमद्भ्रमरकेतनम्
ityājñaptāstu tāḥ sakhyo nītvopakaraṇaṃ yayuḥ |
aṃbikālayamunmattabhramadbhramaraketanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोकिलाकुलसंकेलि सहकारकुलाकुलम् ।
हंससारसचक्राह्वमंडितं स्वच्छसारसम्
kokilākulasaṃkeli sahakārakulākulam |
haṃsasārasacakrāhvamaṃḍitaṃ svacchasārasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेवगुणालापि शुकसारिसमावृतम् ।
हारपूरालतासेके तत्परो मा सखीधरम्
mahādevaguṇālāpi śukasārisamāvṛtam |
hārapūrālatāseke tatparo mā sakhīdharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमापतेरुमापादन्यासपूतमहीतलम् ।
स्फटिकोपलसंबद्ध जलाधारसुरद्रुमम्
umāpaterumāpādanyāsapūtamahītalam |
sphaṭikopalasaṃbaddha jalādhārasuradrumam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वतीपतिसंनाट्य गायद्गंधर्वनादितम् ।
मन्दानिलमनाग्धूत चूतचंपककोरकम्
pārvatīpatisaṃnāṭya gāyadgaṃdharvanāditam |
mandānilamanāgdhūta cūtacaṃpakakorakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यन्मयूरनिर्ह्राद प्रतिनादिलतागृहम् ।
तल्लीलाचलविद्योतमानं रत्नलसत्प्रभम्
nṛtyanmayūranirhrāda pratinādilatāgṛham |
tallīlācalavidyotamānaṃ ratnalasatprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वा गिरिसुतां प्रणेमुस्ताः सभर्तृकाः ।
प्रदक्षिणीकृत्य ततो भक्त्या तां च बभाषिरे
tatra gatvā girisutāṃ praṇemustāḥ sabhartṛkāḥ |
pradakṣiṇīkṛtya tato bhaktyā tāṃ ca babhāṣire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगदंबे नमतुभ्यं शन्नो देहि शिवप्रिये ।
त्वत्पूजार्थे समानीतो बलिरेष प्रगृह्यताम्
jagadaṃbe namatubhyaṃ śanno dehi śivapriye |
tvatpūjārthe samānīto balireṣa pragṛhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यस्तु शरभो नाम्ना तस्यास्ति ललितांगना ।
तयाभिलषितो गर्भस्तत्प्राप्तौ तव पूजनम्
vaiśyastu śarabho nāmnā tasyāsti lalitāṃganā |
tayābhilaṣito garbhastatprāptau tava pūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादादभूत्तस्याः स गर्भः शंभुवल्लभे ।
त्वत्पूजनाय प्रहितो बलिरस्माभिरेषकः
tvatprasādādabhūttasyāḥ sa garbhaḥ śaṃbhuvallabhe |
tvatpūjanāya prahito balirasmābhireṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः कुले गर्भवती न निरेति बहिर्गृहात् ।
अतः सा नागता देवि प्रसीदैन गृहाण वै
tasyāḥ kule garbhavatī na nireti bahirgṛhāt |
ataḥ sā nāgatā devi prasīdaina gṛhāṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा तां तदा वैश्य त्वत्स्त्रीसख्यस्तु तं बलिम् ।
समर्पयित्वा विधिवदानर्चुश्चंदनादिभिः
ityuktvā tāṃ tadā vaiśya tvatstrīsakhyastu taṃ balim |
samarpayitvā vidhivadānarcuścaṃdanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिवाक्यमलब्ध्वा ता गौर्या प्रत्याययुर्गृहम् ।
निजसख्यै समाचख्युर्विषण्णां तां शिवप्रियाम्
prativākyamalabdhvā tā gauryā pratyāyayurgṛham |
nijasakhyai samācakhyurviṣaṇṇāṃ tāṃ śivapriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासामाकर्ण्य वचनमिति वैश्य तवाबला ।
उन्मनाश्चिंतयामास कुतो गौरीनपि प्रिये
tāsāmākarṇya vacanamiti vaiśya tavābalā |
unmanāściṃtayāmāsa kuto gaurīnapi priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा जानाति यथा भक्तिस्तत्पूजाया कृता मया ।
तादृशीनां किमज्ञातं बाह्यं चाभ्यंतरं नृणाम्
sā jānāti yathā bhaktistatpūjāyā kṛtā mayā |
tādṛśīnāṃ kimajñātaṃ bāhyaṃ cābhyaṃtaraṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गताहं यतस्तत्र तज्जानात्यपि कारणम् ।
मया दत्तेन बलिना कुतः सा न तुतोष वै
na gatāhaṃ yatastatra tajjānātyapi kāraṇam |
mayā dattena balinā kutaḥ sā na tutoṣa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहमन्यत्प्रजानामि तदतोषे हि कारणम् ।
ऋते मदगतेस्तत्र नूनं रम्ये तदालये
nāhamanyatprajānāmi tadatoṣe hi kāraṇam |
ṛte madagatestatra nūnaṃ ramye tadālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदतीतं न तच्छक्यमन्यथाकर्तुमद्य वै ।
गर्भान्मुक्ता गमिष्यामि तत्पूजायै तदालये
yadatītaṃ na tacchakyamanyathākartumadya vai |
garbhānmuktā gamiṣyāmi tatpūjāyai tadālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्तस्यै महादेव भार्यायै सा करोतु शम् ।
इत्युक्त्वा दधती गर्भं तस्थौ वैश्य तवांगना
namastasyai mahādeva bhāryāyai sā karotu śam |
ityuktvā dadhatī garbhaṃ tasthau vaiśya tavāṃganā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
विष्णुशर्मन्निदं पूर्ववृत्तमाज्ञाय मत्पिता ।
पप्रच्छ मुनिशार्दूलं देवलं ज्ञानवत्तरम्
śivaśarmovāca-
viṣṇuśarmannidaṃ pūrvavṛttamājñāya matpitā |
papraccha muniśārdūlaṃ devalaṃ jñānavattaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्य उवाच-
मुने यथा प्रतिश्रुता पूजा ते स्नुषया तया ।
तथैवाकारि पार्वत्या विषादे कारणं वद
vaiśya uvāca-
mune yathā pratiśrutā pūjā te snuṣayā tayā |
tathaivākāri pārvatyā viṣāde kāraṇaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतोऽसौ न गता तत्र तज्जानाति शिवास्वतः ।
सखीभ्यश्चोक्तमस्यास्तद्विषण्णा सा कुतोभवत्
yato'sau na gatā tatra tajjānāti śivāsvataḥ |
sakhībhyaścoktamasyāstadviṣaṇṇā sā kutobhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवल उवाच-।
वैश्यवर्य शृणुष्वेदं कारणं कथयामि ते ।
यतस्तस्या विषादोऽभूत्पार्वत्या गर्भनाशकः
devala uvāca-|
vaiśyavarya śṛṇuṣvedaṃ kāraṇaṃ kathayāmi te |
yatastasyā viṣādo'bhūtpārvatyā garbhanāśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्तासु सखीष्वस्याः संपूज्य स्कंदमातरम् ।
विजया पार्वतीं प्राह कौतूहलसमन्विता
nivṛttāsu sakhīṣvasyāḥ saṃpūjya skaṃdamātaram |
vijayā pārvatīṃ prāha kautūhalasamanvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजयोवाच-
गिरिजे श्रद्धया तुभ्यं दत्तोमूभिरयं बलि ।
मानुषीभिः कुतः प्रीता नाभवस्त्वं वरानने
vijayovāca-
girije śraddhayā tubhyaṃ dattomūbhirayaṃ bali |
mānuṣībhiḥ kutaḥ prītā nābhavastvaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपदीपकनैवेद्यैः पूजिता तोषहेतवे ।
प्रत्युताकारणं देवि त्वं विषादं कुतो गता
dhūpadīpakanaivedyaiḥ pūjitā toṣahetave |
pratyutākāraṇaṃ devi tvaṃ viṣādaṃ kuto gatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवल उवाच-
इत्याकर्ण्य वचः सख्या देवी देववरार्चिता ।
अब्रवीद्विजयां वैश्य विषादे कारणं सखीम्
devala uvāca-
ityākarṇya vacaḥ sakhyā devī devavarārcitā |
abravīdvijayāṃ vaiśya viṣāde kāraṇaṃ sakhīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वत्युवाच-
विजये सखि जानामि वैश्यभार्या गृहाद्बहिः ।
निर्गंतुमक्षमां गर्भधारणास्वविवेकतः
pārvatyuvāca-
vijaye sakhi jānāmi vaiśyabhāryā gṛhādbahiḥ |
nirgaṃtumakṣamāṃ garbhadhāraṇāsvavivekataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतास्तु तत्सख्यो मत्पूजायै तदीरिताः ।
मादृशो न च गृह्णंति परहस्तकृतं बलिम्
samāgatāstu tatsakhyo matpūjāyai tadīritāḥ |
mādṛśo na ca gṛhṇaṃti parahastakṛtaṃ balim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पतिश्चेत्समायास्यदभविष्यत्तदा शिवम् ।
तस्यास्तु मदवज्ञातो गर्भपातो भविष्यति
tatpatiścetsamāyāsyadabhaviṣyattadā śivam |
tasyāstu madavajñāto garbhapāto bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्व्रतं पूजनं यच्च कर्तुं न क्षमतेंगना ।
तत्कारयति नाथेन न भंगः स्यात्तयोःसखि
yadvrataṃ pūjanaṃ yacca kartuṃ na kṣamateṃganā |
tatkārayati nāthena na bhaṃgaḥ syāttayoḥsakhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा विप्रमुख्येन पृष्ट्वा पतिमनन्यधीः ।
यतः स्वयमनागत्य तत्कृतं मे तयार्चनम्
athavā vipramukhyena pṛṣṭvā patimananyadhīḥ |
yataḥ svayamanāgatya tatkṛtaṃ me tayārcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कारितं च भर्त्रातो भविता दोहदोऽफलः ।
यद्युभौ तौ समागत्य दंपती श्रद्धया पुनः
na kāritaṃ ca bhartrāto bhavitā dohado'phalaḥ |
yadyubhau tau samāgatya daṃpatī śraddhayā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां पूजयिष्यतः पुत्रो भविष्यति तदा तयोः ।
देवल उवाच-
सशापो न त्वया वैश्य न चैव तव भार्यया
māṃ pūjayiṣyataḥ putro bhaviṣyati tadā tayoḥ |
devala uvāca-
saśāpo na tvayā vaiśya na caiva tava bhāryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतः सखीभिरस्या नो प्रसादश्च तयार्पितः ।
तयोरज्ञानतो वैश्य युवयोर्नाभवत्सुतः
śrutaḥ sakhībhirasyā no prasādaśca tayārpitaḥ |
tayorajñānato vaiśya yuvayornābhavatsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजानतो प्रतिविधिं परत्रात्र सुखप्रदम् ।
एतत्ते कथितं वैश्य संतानाभावकारणम्
ajānato pratividhiṃ paratrātra sukhapradam |
etatte kathitaṃ vaiśya saṃtānābhāvakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठेन यथापूर्वं दिलीपस्य महीपतेः ।
तच्छ्रुत्वा स यथा राजा नंदिनीं समतोषयत्
vasiṣṭhena yathāpūrvaṃ dilīpasya mahīpateḥ |
tacchrutvā sa yathā rājā naṃdinīṃ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्त्रीकस्त्वं तथा वैश्य गौरिं तोषय कामदाम् ।
सा यथाराधिता राज्ञे दिलीपाय ददौ सुतम्
sastrīkastvaṃ tathā vaiśya gauriṃ toṣaya kāmadām |
sā yathārādhitā rājñe dilīpāya dadau sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधय तथा गौरीं त्वं सा तुभ्यं च दास्यति ।
वैश्य उवाच-
दिलीप इति भूपः कः का च सा नंदिनी मुने
ārādhaya tathā gaurīṃ tvaṃ sā tubhyaṃ ca dāsyati |
vaiśya uvāca-
dilīpa iti bhūpaḥ kaḥ kā ca sā naṃdinī mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यामाराध्यसुतंलेभेसभूयोभूपसत्तमः ।
महेशादिसुरान्मुक्त्वा त्रिवर्णफलदायिनः
yāmārādhyasutaṃlebhesabhūyobhūpasattamaḥ |
maheśādisurānmuktvā trivarṇaphaladāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराधिता कुतः सैव सुतार्थं तेन भूभुजा ।
एतत्सर्वं समाख्याहि मुने यत्पृष्टवानहम् ।
श्रुत्वा ततो गिरिसुतां सेविष्ये सह भार्यया
ārādhitā kutaḥ saiva sutārthaṃ tena bhūbhujā |
etatsarvaṃ samākhyāhi mune yatpṛṣṭavānaham |
śrutvā tato girisutāṃ seviṣye saha bhāryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशर्मोवाच-
गदितमिति निशम्य विष्णुशर्मन्विनययुतेन विशा मदीय पित्रा ।
मुनिरिति गदितुं दिलीपवृत्तं जगति पवित्रतरं विचक्रमे सः
śivaśarmovāca-
gaditamiti niśamya viṣṇuśarmanvinayayutena viśā madīya pitrā |
muniriti gadituṃ dilīpavṛttaṃ jagati pavitrataraṃ vicakrame saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.