Library·Padma Purāṇa·6·6.209
युधिष्ठिर उवाच- सौभरे कस्य तीर्थस्य माहात्म्यं नारदो मुनिः । वर्णयामास शिबये शक्रतीर्थगतस्य च
yudhiṣṭhira uvāca- saubhare kasya tīrthasya māhātmyaṃ nārado muniḥ | varṇayāmāsa śibaye śakratīrthagatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस्तु मम शुश्रूषा जायते मुनिपुंगवः । शिविनारदसंवादं ब्रूहि पुण्यं नताय मे
atastu mama śuśrūṣā jāyate munipuṃgavaḥ | śivināradasaṃvādaṃ brūhi puṇyaṃ natāya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभरिरुवाच- धर्मराज शिबीराजा श्रुत्वा नारदवर्णितम् । द्वारकायास्तु माहात्म्यं तमेवापृच्छदादरात्
saubhariruvāca- dharmarāja śibīrājā śrutvā nāradavarṇitam | dvārakāyāstu māhātmyaṃ tamevāpṛcchadādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिबिरुवाच- ब्रह्मांगज सुरश्रेष्ठ श्रुतं माहात्म्यमुत्तमम् । इंद्रप्रस्थतटस्थाया द्वारकाया मयाद्भुतम्
śibiruvāca- brahmāṃgaja suraśreṣṭha śrutaṃ māhātmyamuttamam | iṃdraprasthataṭasthāyā dvārakāyā mayādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोध्यायां यदि मुने किंचिदस्ति पवित्रकम् । चरितं मम तद्ब्रूहि पिपासोस्त्वद्वचोऽमृतम्
ayodhyāyāṃ yadi mune kiṃcidasti pavitrakam | caritaṃ mama tadbrūhi pipāsostvadvaco'mṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच- अस्त्यत्र चरितं पुण्यं महापातकनाशनम् । नापितस्याद्ययुक्तस्य मुकुंदस्य द्विजस्य च
nārada uvāca- astyatra caritaṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam | nāpitasyādyayuktasya mukuṃdasya dvijasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महा नापितो राजन्नपमृत्युं गतो द्विजः । प्रसादात्कोशलायास्तु द्वावपि स्वर्गतिं गतौ
brahmahā nāpito rājannapamṛtyuṃ gato dvijaḥ | prasādātkośalāyāstu dvāvapi svargatiṃ gatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंद्रभागा नदी तीरे पुरी सा च निवेशिता । तत्रास्ति नापितः पापश्चंडकोनाम गर्हितः
caṃdrabhāgā nadī tīre purī sā ca niveśitā | tatrāsti nāpitaḥ pāpaścaṃḍakonāma garhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चौर्येण परवित्तानामपहर्ता स पापकृत् । घातकः शस्त्रपाशाद्यैः पांथानामवलुंठकः
cauryeṇa paravittānāmapahartā sa pāpakṛt | ghātakaḥ śastrapāśādyaiḥ pāṃthānāmavaluṃṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्यूतमद्यरतो नित्यं परस्त्रीलंपटेंद्रियः । भित्वा देवालयं भित्तिमिष्टिका ग्राव विक्रयी
dyūtamadyarato nityaṃ parastrīlaṃpaṭeṃdriyaḥ | bhitvā devālayaṃ bhittimiṣṭikā grāva vikrayī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्योद्वसिताभ्यासे ब्राह्मणो वसति श्रिया । संयुक्तो ब्रह्मकर्मज्ञो मुकुंदो नामतो नृप
sa tasyodvasitābhyāse brāhmaṇo vasati śriyā | saṃyukto brahmakarmajño mukuṃdo nāmato nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एकदा समालिंग्य तरुणीमात्मयोषितम् । सुष्वाप सुरतायास श्लथांगो निशि निर्भयम्
sa ekadā samāliṃgya taruṇīmātmayoṣitam | suṣvāpa suratāyāsa ślathāṃgo niśi nirbhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चंडको निशीथेऽथ प्रविवेश तदालयम् । मुकुंदस्य समाहर्तुं हर्म्ये भूषादि वस्तु यत्
sa caṃḍako niśīthe'tha praviveśa tadālayam | mukuṃdasya samāhartuṃ harmye bhūṣādi vastu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकार्या बहिस्थं यत्तद्गृहीत्वोऽगमद्गृहम् । स्वकीयं च पुनस्तस्य ब्राह्मणस्याविशद्गृहम्
upakāryā bahisthaṃ yattadgṛhītvo'gamadgṛham | svakīyaṃ ca punastasya brāhmaṇasyāviśadgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपाटोत्पाटनार्थी तु यत्नेन महताऽभवत् । लोहयंत्रावरुद्धश्च स नोद्धाटयितुं क्षमः
kapāṭotpāṭanārthī tu yatnena mahatā'bhavat | lohayaṃtrāvaruddhaśca sa noddhāṭayituṃ kṣamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुरोह तदा तस्य ब्राह्मणस्याविशद्गृहम् । प्रविश्य तद्गृहं क्रूरः कृपणं पाणिनादधत्
āruroha tadā tasya brāhmaṇasyāviśadgṛham | praviśya tadgṛhaṃ krūraḥ kṛpaṇaṃ pāṇinādadhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अट्टालिकां स पापिष्ठो नापितस्तस्करक्रियः । तत्रापश्यत्प्रसुप्तौ तौ दंपतीरतिविह्वलौ
aṭṭālikāṃ sa pāpiṣṭho nāpitastaskarakriyaḥ | tatrāpaśyatprasuptau tau daṃpatīrativihvalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम च तयोः पार्श्वे हेमभूषाजिघृक्षया । शय्याया एकदेशस्थं गृहीत्वा भूषणं बहु
jagāma ca tayoḥ pārśve hemabhūṣājighṛkṣayā | śayyāyā ekadeśasthaṃ gṛhītvā bhūṣaṇaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्तुं तदंगतो हस्तं प्रससार स नापितः । तस्करस्पर्शतो विप्रो जजागार भयातुरः
hartuṃ tadaṃgato hastaṃ prasasāra sa nāpitaḥ | taskarasparśato vipro jajāgāra bhayāturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न किंचिदूचे संमील्य नेत्रे तत्रैव संस्थितः । यदा स तस्करः पापो गृहीत्वा देहभूषणम्
na kiṃcidūce saṃmīlya netre tatraiva saṃsthitaḥ | yadā sa taskaraḥ pāpo gṛhītvā dehabhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलितः स तदा तेन दोर्भ्यामात्तो द्विजेन हि । पश्चादागत्य वित्तस्यासहमानेन संक्षयम्
calitaḥ sa tadā tena dorbhyāmātto dvijena hi | paścādāgatya vittasyāsahamānena saṃkṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनापि नृप चौरेण कृपाणेन हतो द्विजः । विदीर्णोदरमध्यस्तु तातमातरितीरयन्
tenāpi nṛpa caureṇa kṛpāṇena hato dvijaḥ | vidīrṇodaramadhyastu tātamātaritīrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदंतः किंकिमेत्येतत्पार्श्वं तस्या ययुर्जनाः । ददृशुस्तं निःसृतांत्रं रुधिरालिप्तविग्रहम्
vadaṃtaḥ kiṃkimetyetatpārśvaṃ tasyā yayurjanāḥ | dadṛśustaṃ niḥsṛtāṃtraṃ rudhirāliptavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छुश्च मुकुंदेदं कर्म केनेदृशं कृतम् । सोऽपि कृच्छ्रेण महता प्रोवाचेदं स्वबांधवान्
papracchuśca mukuṃdedaṃ karma kenedṛśaṃ kṛtam | so'pi kṛcchreṇa mahatā provācedaṃ svabāṃdhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुंद उवाच-। ममैव परिपाकोऽयं पूर्वोपार्जितकर्मणाम् । न कश्चित्सुखदुःखस्य दाता कस्यापि देहिनः
mukuṃda uvāca-| mamaiva paripāko'yaṃ pūrvopārjitakarmaṇām | na kaścitsukhaduḥkhasya dātā kasyāpi dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मोऽधर्मश्च तावेव तेषां मूलं पुराकृतौ । नारद उवाच- इत्युक्त्वा स तु भूयस्यापीडया गाढपीडितः
dharmo'dharmaśca tāveva teṣāṃ mūlaṃ purākṛtau | nārada uvāca- ityuktvā sa tu bhūyasyāpīḍayā gāḍhapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्याज भूपते प्राणान्पश्यतां सुहृदां तदा । विललाप तदा तस्य माता द्विजसती नृप
tatyāja bhūpate prāṇānpaśyatāṃ suhṛdāṃ tadā | vilalāpa tadā tasya mātā dvijasatī nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधाय तच्छिरः स्वांके कुंडलाभ्यामलंकृतम् । मातोवाच- हा हतास्मि त्वया वत्स दशामंत्यां च गच्छता
nidhāya tacchiraḥ svāṃke kuṃḍalābhyāmalaṃkṛtam | mātovāca- hā hatāsmi tvayā vatsa daśāmaṃtyāṃ ca gacchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनश्रीरिव सूर्येण पश्चिमाचललंबिना । यदंगं चंदनालेपयोग्यं तव महामते
dinaśrīriva sūryeṇa paścimācalalaṃbinā | yadaṃgaṃ caṃdanālepayogyaṃ tava mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां मज्जयार्तिशोकाब्धौ तदिदं धूलिधूसरम्
māṃ majjayārtiśokābdhau tadidaṃ dhūlidhūsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांबूलचर्वणेभ्यासो यस्त्वया विहितस्त्वसौ । स एव रुधिरोद्गार मिश्रेण क्रियते ध्रुवम् । तव ये लोचने पूर्वं जिग्यतुः कमलश्रियम्
tāṃbūlacarvaṇebhyāso yastvayā vihitastvasau | sa eva rudhirodgāra miśreṇa kriyate dhruvam | tava ye locane pūrvaṃ jigyatuḥ kamalaśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एव सांप्रतं जाते तिमिरौघा वृते इव । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ वत्स त्वं शिष्यानध्यापयात्मनः
ta eva sāṃprataṃ jāte timiraughā vṛte iva | uttiṣṭhottiṣṭha vatsa tvaṃ śiṣyānadhyāpayātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथावद्वैश्वदेवांते पूजयातिथिमागतम् । द्वारि स्थिता वयस्यास्ते त्वाह्वयंति प्रयाहि तान्
yathāvadvaiśvadevāṃte pūjayātithimāgatam | dvāri sthitā vayasyāste tvāhvayaṃti prayāhi tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दातव्यं यद्ददस्वैभ्यो गृहीतव्यं गृहाण तत् । हाहा देहि प्रतिवचः पतामि तव पादयोः
dātavyaṃ yaddadasvaibhyo gṛhītavyaṃ gṛhāṇa tat | hāhā dehi prativacaḥ patāmi tava pādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोचेदहं विमोक्ष्यामि प्राणांस्तव समीपतः । नारद उवाच- इत्युक्त्वा मूर्छिता तस्य मुकुंदस्य प्रसूस्तदा
nocedahaṃ vimokṣyāmi prāṇāṃstava samīpataḥ | nārada uvāca- ityuktvā mūrchitā tasya mukuṃdasya prasūstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्या तस्य शिरः स्वांके विधाय व्यलपच्च सा । भार्योवाच- नाममार्गेण पाथोधे मदीयं वचनं शृणु
bhāryā tasya śiraḥ svāṃke vidhāya vyalapacca sā | bhāryovāca- nāmamārgeṇa pāthodhe madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुष्टोऽसि चेत्समं मात्रा कुतो वद ममाग्रतः । न कदाचित्त्वया साधो मौनमीदृक्कृतं पुरा । केनापि लघुना भ्रात्रा ह्यपमानः कृतस्तव
ruṣṭo'si cetsamaṃ mātrā kuto vada mamāgrataḥ | na kadācittvayā sādho maunamīdṛkkṛtaṃ purā | kenāpi laghunā bhrātrā hyapamānaḥ kṛtastava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुकोऽयं पंजरस्थस्ते नान्नमत्ति त्वया विना । भोजयैनं सुसिद्धान्नं कलवाचं च सारिकाम्
śuko'yaṃ paṃjarasthaste nānnamatti tvayā vinā | bhojayainaṃ susiddhānnaṃ kalavācaṃ ca sārikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामराम हरेकृष्ण विष्णो नामावलीमिति । पाठयोत्तिष्ठ निपुणौ द्वावेतौ सारिकाशुकौ
rāmarāma harekṛṣṇa viṣṇo nāmāvalīmiti | pāṭhayottiṣṭha nipuṇau dvāvetau sārikāśukau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपराद्धं मया किं ते यत्वं मां नाभिभाषसे । यत्त्वया मे धनं दत्तं तन्मया साधुरक्षिणम्
aparāddhaṃ mayā kiṃ te yatvaṃ māṃ nābhibhāṣase | yattvayā me dhanaṃ dattaṃ tanmayā sādhurakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्पितं यत्त्वया नाथ निजतेजो ममोदरे । सूतिकालमहं तस्य नोपेक्षे त्वामनुव्रजे
arpitaṃ yattvayā nātha nijatejo mamodare | sūtikālamahaṃ tasya nopekṣe tvāmanuvraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच- एवं विलप्य सा तस्य मुकुंदस्य प्रिया तदा । न रुरोद स्वभर्तारमनुगंतुमना सती
nārada uvāca- evaṃ vilapya sā tasya mukuṃdasya priyā tadā | na ruroda svabhartāramanugaṃtumanā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तस्य मुकुंदस्य गुरुर्वेदायनाभिधः । संन्यासी पर्यटन्पृथ्वीं तस्य वेश्म ययौ नृप
atha tasya mukuṃdasya gururvedāyanābhidhaḥ | saṃnyāsī paryaṭanpṛthvīṃ tasya veśma yayau nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुकुंदः क्व गतो माता भार्या तस्य च धीमतः । न दृश्यते तदा तेन पृष्टेत्याचष्ट चेटिका
mukuṃdaḥ kva gato mātā bhāryā tasya ca dhīmataḥ | na dṛśyate tadā tena pṛṣṭetyācaṣṭa ceṭikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेटिकोवाच । स्वामिन्केनापि चौरेण मम स्वामी हतो निशि । स्नुषाया भूषणं नीतं दुकूलानि च सर्वशः
ceṭikovāca | svāminkenāpi caureṇa mama svāmī hato niśi | snuṣāyā bhūṣaṇaṃ nītaṃ dukūlāni ca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स मृतः पतितो भूमौ हर्म्यस्योपरि तिष्ठति । तस्य माता वधूश्चैव भ्रातरश्च तदंतिके
sa mṛtaḥ patito bhūmau harmyasyopari tiṣṭhati | tasya mātā vadhūścaiva bhrātaraśca tadaṃtike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलपंति महाशोकसागरे पतिता गुरो । नारद उवाच- इत्याकर्ण्य परिव्राट्स वचनं चेटिकोदितम्
vilapaṃti mahāśokasāgare patitā guro | nārada uvāca- ityākarṇya parivrāṭsa vacanaṃ ceṭikoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुह्य हर्म्यमद्राक्षीदात्मांते वासिनं मृतम् । तदंतिके समालोक्य बंधूनां क्रंदतो भृशम्
āruhya harmyamadrākṣīdātmāṃte vāsinaṃ mṛtam | tadaṃtike samālokya baṃdhūnāṃ kraṃdato bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धरिष्यन्निदं धीरः शोकाब्धेस्तानुवाच ह । वेदायन उवाच- देहमुद्दिश्य वात्मानं शोकोऽयं क्रियते त्वया
uddhariṣyannidaṃ dhīraḥ śokābdhestānuvāca ha | vedāyana uvāca- dehamuddiśya vātmānaṃ śoko'yaṃ kriyate tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातः कथय सत्यं मे नोभयोर्युज्यते हि सः । देहोऽयं भूतसंघातः प्रारब्धेः समुपार्जितः
mātaḥ kathaya satyaṃ me nobhayoryujyate hi saḥ | deho'yaṃ bhūtasaṃghātaḥ prārabdheḥ samupārjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु क्षीणेषु भूतानां पृथक्त्वमुपजायते । यदेकीभवनं तेषां कर्मभिर्जन्म तन्नृणाम्
teṣu kṣīṇeṣu bhūtānāṃ pṛthaktvamupajāyate | yadekībhavanaṃ teṣāṃ karmabhirjanma tannṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्नाशे तत्पृथक्त्वं च तदेव मरणं स्मृतम् । एक्यं पृथक्त्वं भूतानां कर्मार्धा नेयतो? बुधैः
tannāśe tatpṛthaktvaṃ ca tadeva maraṇaṃ smṛtam | ekyaṃ pṛthaktvaṃ bhūtānāṃ karmārdhā neyato? budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो देहे न कर्तव्यः शोकः परवशे जडे । अनाद्यविद्यया जीवे दृष्टे मरणजन्मनी
ato dehe na kartavyaḥ śokaḥ paravaśe jaḍe | anādyavidyayā jīve dṛṣṭe maraṇajanmanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहस्यात्मन्यहं बुद्ध्या मन्यते नहि तत्र ते । तन्निवृत्तौ स तद्ब्रह्म यच्छुद्धं रूपवर्जितम्
dehasyātmanyahaṃ buddhyā manyate nahi tatra te | tannivṛttau sa tadbrahma yacchuddhaṃ rūpavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्रकाशं जगद्धेतु हेत्वतीतं गुणोर्जितम् । नित्यं विज्ञानमानंद स्वभासा भासयज्जगत्
svaprakāśaṃ jagaddhetu hetvatītaṃ guṇorjitam | nityaṃ vijñānamānaṃda svabhāsā bhāsayajjagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जिह्वा लेढि तच्चक्षुर्न पश्यति शृणोति न । श्रुतिर्जिघ्रति न घ्राणं न त्वक्स्पृशति कर्हिचित्
na jihvā leḍhi taccakṣurna paśyati śṛṇoti na | śrutirjighrati na ghrāṇaṃ na tvakspṛśati karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीतमिंद्रियेभ्यस्तत्स्वप्रकाशकमात्मदृक् । अविषयं मनोदूरं बुद्धेरपि न गोचरम्
atītamiṃdriyebhyastatsvaprakāśakamātmadṛk | aviṣayaṃ manodūraṃ buddherapi na gocaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यावताररूपाणि शुद्धसत्वानि देवताः । सेवंते तन्न जानंति रूपं यत्सदसत्परम्
tasyāvatārarūpāṇi śuddhasatvāni devatāḥ | sevaṃte tanna jānaṃti rūpaṃ yatsadasatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्वरूपमात्मा यस्तं समुद्दिश्य कः कुधीः । क्रोधं कुर्याद्यतस्तस्य नोत्पत्तिर्नैव संक्षयः
evaṃ svarūpamātmā yastaṃ samuddiśya kaḥ kudhīḥ | krodhaṃ kuryādyatastasya notpattirnaiva saṃkṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.