Padma Purāṇa 6.226

शंकर उवाच - न्यासेवाप्यर्चने वापि मंत्रमेकांतिनः श्रयेत् । अवैष्णवोपदिष्टेन मंत्रेण न परा गतिः

śaṃkara uvāca - nyāsevāpyarcane vāpi maṃtramekāṃtinaḥ śrayet | avaiṣṇavopadiṣṭena maṃtreṇa na parā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवैष्णवोपदिष्टंचेत्पूर्वमंत्रवरंद्वयम् । पुनश्च विधिना सम्यक्वैष्णवाद्ग्राहयेद्गुरोः

avaiṣṇavopadiṣṭaṃcetpūrvamaṃtravaraṃdvayam | punaśca vidhinā samyakvaiṣṇavādgrāhayedguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशाखाध्यायी वा सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । कुले महति जातोऽपि न गुरुः स्यादवैष्णवः

sahasraśākhādhyāyī vā sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ | kule mahati jāto'pi na guruḥ syādavaiṣṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु मंत्रद्वयं सम्यगध्यापयति वैष्णवः । स आचार्यस्तु विज्ञेयो भवबंधविदारकः

yastu maṃtradvayaṃ samyagadhyāpayati vaiṣṇavaḥ | sa ācāryastu vijñeyo bhavabaṃdhavidārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यं संश्रयित्वाथ वत्सरं सेवयेद्दिवजः । तस्य वृत्तिं परिज्ञात्वा मंत्रमध्यापयेद्गुरुः

ācāryaṃ saṃśrayitvātha vatsaraṃ sevayeddivajaḥ | tasya vṛttiṃ parijñātvā maṃtramadhyāpayedguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा तापादिसंस्कारान्पश्चान्मंत्रमुदीरयेत् । तापं पुंड्रं तथा नाम कृत्वा वै विधिना गुरुः

kṛtvā tāpādisaṃskārānpaścānmaṃtramudīrayet | tāpaṃ puṃḍraṃ tathā nāma kṛtvā vai vidhinā guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चादध्यापयेन्मंत्रं शिष्यं निर्मलचेतसम् । चक्रेण विधिना तप्तं ताप इत्यभिधीयते

paścādadhyāpayenmaṃtraṃ śiṣyaṃ nirmalacetasam | cakreṇa vidhinā taptaṃ tāpa ityabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंड्रमूर्द्ध्वं तथा प्रोक्तं नाम वैष्णवमुच्यते । ततो मंत्रं विधानेन शिष्यमध्यापयेद्गुरुः

puṃḍramūrddhvaṃ tathā proktaṃ nāma vaiṣṇavamucyate | tato maṃtraṃ vidhānena śiṣyamadhyāpayedguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यासमष्टाक्षरं मंत्रमन्यं वा वैष्णवं मनुम् । न्यासमेवात्र परमं वैष्णवानां शुभानने

nyāsamaṣṭākṣaraṃ maṃtramanyaṃ vā vaiṣṇavaṃ manum | nyāsamevātra paramaṃ vaiṣṇavānāṃ śubhānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तु न्यासमेवैषामतिरिक्तमिहोच्यते । न्यासविद्यापरो यस्तु ब्राह्मणः श्रेष्ठ उच्यते

tasmāttu nyāsamevaiṣāmatiriktamihocyate | nyāsavidyāparo yastu brāhmaṇaḥ śreṣṭha ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यासात्परतरं नास्ति मन्त्रं सत्यं ब्रवीमि ते । न्यासं द्वयं प्रपत्तिः स्यात्पर्यायेण निबोध मे

nyāsātparataraṃ nāsti mantraṃ satyaṃ bravīmi te | nyāsaṃ dvayaṃ prapattiḥ syātparyāyeṇa nibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोपदेशपूर्वं तु सर्वकर्मसमाचरेत् । द्वयाधिकारी न भवेत्सर्वकर्मसु नार्हति

dvayopadeśapūrvaṃ tu sarvakarmasamācaret | dvayādhikārī na bhavetsarvakarmasu nārhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्वयमधीत्येव पश्चान्मंत्रमनुत्तमम् । श्रीमदष्टाक्षरं सम्यगभ्यसेद्दिवजसत्तमः

tasmādvayamadhītyeva paścānmaṃtramanuttamam | śrīmadaṣṭākṣaraṃ samyagabhyaseddivajasattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्रमष्टाक्षरं प्रोक्तं प्रणवस्यैव संग्रहात् । नैसर्गप्रणवाद्यन्तु मंत्रमित्युच्यतेबुधैः

maṃtramaṣṭākṣaraṃ proktaṃ praṇavasyaiva saṃgrahāt | naisargapraṇavādyantu maṃtramityucyatebudhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यत्र सर्वमंत्रेषु प्रणवस्वस्वभावतः । पूर्वं तु सर्वमंत्राणां योजयेत्प्रणवं शुभम्

nānyatra sarvamaṃtreṣu praṇavasvasvabhāvataḥ | pūrvaṃ tu sarvamaṃtrāṇāṃ yojayetpraṇavaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐकारः प्रणवं ब्रह्म सर्वमंत्रेषु नायकः । आदौ सर्वत्र युंजीत मंत्राणां तु शुभानने

oṃkāraḥ praṇavaṃ brahma sarvamaṃtreṣu nāyakaḥ | ādau sarvatra yuṃjīta maṃtrāṇāṃ tu śubhānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभावात्प्रणवन्तस्मिन्मूलमंत्रे प्रतिष्ठितम् । ओमित्येकाक्षरं पूर्वं द्व्यक्षरं नम इत्यथ

svabhāvātpraṇavantasminmūlamaṃtre pratiṣṭhitam | omityekākṣaraṃ pūrvaṃ dvyakṣaraṃ nama ityatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नारायणायेति पंचार्णानि यथाक्रमम् । एवमष्टाक्षरो मंत्रो ज्ञेयः सर्वार्थसाधकः

tato nārāyaṇāyeti paṃcārṇāni yathākramam | evamaṣṭākṣaro maṃtro jñeyaḥ sarvārthasādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदुःखहरः श्रीमान्सर्वमंत्रात्मकः शुभः । ऋषिर्नारायणस्तस्य देवता श्रीश एव च

sarvaduḥkhaharaḥ śrīmānsarvamaṃtrātmakaḥ śubhaḥ | ṛṣirnārāyaṇastasya devatā śrīśa eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छंदस्तु देवी गायत्री प्रणवो बीजमुच्यते । नित्यानपायिनी देवी शक्तिः श्रीरुच्यते मनोः

chaṃdastu devī gāyatrī praṇavo bījamucyate | nityānapāyinī devī śaktiḥ śrīrucyate manoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमं पदमोङ्कार द्वितीयं नम उच्यते । तृतीयं नारायणायेति पदत्रयमुदाहृतम्

prathamaṃ padamoṅkāra dvitīyaṃ nama ucyate | tṛtīyaṃ nārāyaṇāyeti padatrayamudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारश्चाप्युकारश्च मकारश्च ततः परम् । वेदत्रयात्मकं प्रोक्तं प्रणवं ब्रह्मणः पदम्

akāraścāpyukāraśca makāraśca tataḥ param | vedatrayātmakaṃ proktaṃ praṇavaṃ brahmaṇaḥ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारेणोच्यते विष्णुः श्रीरुकारेण चोच्यते । मकारस्त्वनयोर्दासः पंचविंशः प्रकीर्तितः

akāreṇocyate viṣṇuḥ śrīrukāreṇa cocyate | makārastvanayordāsaḥ paṃcaviṃśaḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवस्वरूपं तदकारेणोच्यतै बुधैः । उकारेण श्रियो देव्या रूपं मुनिभिरुच्यते

vāsudevasvarūpaṃ tadakāreṇocyatai budhaiḥ | ukāreṇa śriyo devyā rūpaṃ munibhirucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मकारेणोच्यते जीवः पंचविंशोदितः पुमान् । भूतानि च कवर्गेण चवर्गणेन्द्रियाणि च

makāreṇocyate jīvaḥ paṃcaviṃśoditaḥ pumān | bhūtāni ca kavargeṇa cavargaṇendriyāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ट वर्गेण तवर्गेण ज्ञानं धादयस्तथा । मनः पकारेणैवोक्तं फकारेण त्वहंकृतिः

ṭa vargeṇa tavargeṇa jñānaṃ dhādayastathā | manaḥ pakāreṇaivoktaṃ phakāreṇa tvahaṃkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकारेण भकारेण महान्प्रकृतिरुच्यते । आत्मा तु स मकारः स्यात्पंचविंशः प्रकीर्तितः

bakāreṇa bhakāreṇa mahānprakṛtirucyate | ātmā tu sa makāraḥ syātpaṃcaviṃśaḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेंद्रियमनः प्राणादिभ्योन्योऽनन्यसाधनः । भगवच्छेषभूतोऽसौ मकाराख्यः स चेतनः

deheṃdriyamanaḥ prāṇādibhyonyo'nanyasādhanaḥ | bhagavaccheṣabhūto'sau makārākhyaḥ sa cetanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवधारणवाच्येवमुकारः कैश्चिदुच्यते । श्रीतत्वमपि तत्पक्षे वकारेणैव चोच्यते

avadhāraṇavācyevamukāraḥ kaiściducyate | śrītatvamapi tatpakṣe vakāreṇaiva cocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भास्करस्य प्रभा यद्वत्तस्य नित्यानपायिनी । आकारेणोच्यते विष्णुः कल्याणगुणसागरः

bhāskarasya prabhā yadvattasya nityānapāyinī | ākāreṇocyate viṣṇuḥ kalyāṇaguṇasāgaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशः सर्वात्मनां शेषो जगद्बीजं परः पुमान् । जगत्कर्त्ता जगद्भर्त्ता ईश्वरो लोकबांधवः

śrīśaḥ sarvātmanāṃ śeṣo jagadbījaṃ paraḥ pumān | jagatkarttā jagadbharttā īśvaro lokabāṃdhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगतामीश्वरी नित्या विष्णोरनपगामिनी । माता सर्वस्य जगतः पत्नी विष्णोर्मनोरमा

jagatāmīśvarī nityā viṣṇoranapagāminī | mātā sarvasya jagataḥ patnī viṣṇormanoramā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगदाधारभूता श्रीरुकारेणात्र चोच्यते । मकारेण तयोर्दासः क्षेत्रज्ञः प्रोच्यते बुधैः

jagadādhārabhūtā śrīrukāreṇātra cocyate | makāreṇa tayordāsaḥ kṣetrajñaḥ procyate budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानाश्रमो ज्ञानगुणश्चेतनः प्रकृतेः परः । न जडो निर्विकारश्च एकरूप स्वरूपभाक्

jñānāśramo jñānaguṇaścetanaḥ prakṛteḥ paraḥ | na jaḍo nirvikāraśca ekarūpa svarūpabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुर्नित्यो व्याप्तिशीलश्चिदानंदात्मकस्तथा । अहमर्थोऽव्ययः क्षेत्री भिन्नरूपं सनातनः

aṇurnityo vyāptiśīlaścidānaṃdātmakastathā | ahamartho'vyayaḥ kṣetrī bhinnarūpaṃ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदाह्योच्छेद्यो ह्यक्लैद्यस्त्वशोष्योक्षर एव च । एवमादिगुणोपेतश्शेषभूतः परस्य वै

adāhyocchedyo hyaklaidyastvaśoṣyokṣara eva ca | evamādiguṇopetaśśeṣabhūtaḥ parasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मकारेणोच्यते जीवः क्षेत्रज्ञः परवान्सदा । दासभूतो हरेरेव नान्यस्य तु कदाचन

makāreṇocyate jīvaḥ kṣetrajñaḥ paravānsadā | dāsabhūto harereva nānyasya tu kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं दासत्वमेवास्य मध्यमेवावधार्यते । इत्येवं प्रणवस्यार्थो ज्ञातव्योक्तो मयानघे

evaṃ dāsatvamevāsya madhyamevāvadhāryate | ityevaṃ praṇavasyārtho jñātavyokto mayānaghe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृतिः प्रणवस्यार्थ मन्त्रशेषेण वै शुभे । परस्य दासभूतस्य स्वातन्त्र्यं नेह विद्यते

vivṛtiḥ praṇavasyārtha mantraśeṣeṇa vai śubhe | parasya dāsabhūtasya svātantryaṃ neha vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्महदहंकारौ मनसा विनिवर्त्तयेत् । स्वोपायबुद्ध्या यत्कृत्यं तदपि प्रतिषिध्यते

tasmānmahadahaṃkārau manasā vinivarttayet | svopāyabuddhyā yatkṛtyaṃ tadapi pratiṣidhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहंकृतिर्मकारः स्यान्नकारस्तन्निषेधकः । तस्मात्तु मनसैवास्य अहंकारविमोचनम्

ahaṃkṛtirmakāraḥ syānnakārastanniṣedhakaḥ | tasmāttu manasaivāsya ahaṃkāravimocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसा सर्वसिद्धिः स्यादन्यथा नाशमाप्नुयात् । नमसा सहितं किंचित्तदहंकार उच्यते

manasā sarvasiddhiḥ syādanyathā nāśamāpnuyāt | namasā sahitaṃ kiṃcittadahaṃkāra ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहंकारेण युक्तस्य सुखं किंचिन्न विद्यते । अहंकारविमूढात्मा अंधे तमसि मज्जति

ahaṃkāreṇa yuktasya sukhaṃ kiṃcinna vidyate | ahaṃkāravimūḍhātmā aṃdhe tamasi majjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्न मनसा चात्र स्वातंत्र्यं प्रतिषिध्यते । भगवत्परतंत्रोऽसौ तदायत्तश्च जीवति

tasmānna manasā cātra svātaṃtryaṃ pratiṣidhyate | bhagavatparataṃtro'sau tadāyattaśca jīvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्साधनकर्तृत्वं चेतनस्य न विद्यते । ईश्वरस्यैव संकल्पाद्वर्त्तते स्वचराचरम्

tasmātsādhanakartṛtvaṃ cetanasya na vidyate | īśvarasyaiva saṃkalpādvarttate svacarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्स्वसामर्थ्यविधिं त्यजेत्सर्वमशेषतः । ईश्वरस्य तु सामर्थ्यान्नालभ्यं तस्य विद्यते

tasmātsvasāmarthyavidhiṃ tyajetsarvamaśeṣataḥ | īśvarasya tu sāmarthyānnālabhyaṃ tasya vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न्यस्तभरः श्रीशे तत्कर्मैव समाचरेत् । परमात्मा हरिस्स्वामी स्वमहं तस्य सर्वदा

tasminnyastabharaḥ śrīśe tatkarmaiva samācaret | paramātmā harissvāmī svamahaṃ tasya sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इच्छाया विनियोक्तव्यस्तस्यैवात्मेश्वरस्य हि । इत्येवं मनसा त्यक्तमहंता ममतोर्जितम्

icchāyā viniyoktavyastasyaivātmeśvarasya hi | ityevaṃ manasā tyaktamahaṃtā mamatorjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेष्वहं मतिर्मूलं संसृतौ कर्मबंधने । तस्मान्महदहंकारौ मनसा वर्जयेद्बुधः

deheṣvahaṃ matirmūlaṃ saṃsṛtau karmabaṃdhane | tasmānmahadahaṃkārau manasā varjayedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नारायणपदं वक्ष्यामि गिरजे शुभे । नारा इत्यात्मनां संघास्तेषां गतिरसौ पुमान्

atha nārāyaṇapadaṃ vakṣyāmi giraje śubhe | nārā ityātmanāṃ saṃghāsteṣāṃ gatirasau pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त एव चायनं तस्य तस्मान्नारायणः स्मृतः । सर्वं हि चिदचिद्वस्तु श्रूयते दृश्यते जगत्

ta eva cāyanaṃ tasya tasmānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ | sarvaṃ hi cidacidvastu śrūyate dṛśyate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽसौ व्याप्यस्थितो नित्यं स वै नारायणः स्मृतः । नाराश्चेति सर्वपुंसां समूहाः परिकीर्तिताः

yo'sau vyāpyasthito nityaṃ sa vai nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | nārāśceti sarvapuṃsāṃ samūhāḥ parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतिरालंबनं तेषां तस्मान्नारायणः स्मृतः । नराज्जातानि तत्वानि नाराणीति विदुर्बुधाः

gatirālaṃbanaṃ teṣāṃ tasmānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ | narājjātāni tatvāni nārāṇīti vidurbudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्येव चायनं तस्य तेन नारायणस्स्मृतः । कल्पांतेपि जगत्कृत्स्नं ग्रसित्वा येन धार्यते

tānyeva cāyanaṃ tasya tena nārāyaṇassmṛtaḥ | kalpāṃtepi jagatkṛtsnaṃ grasitvā yena dhāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः संसृज्यते येन स वै नारायणः स्मृतः । चराचरं जगत्कृत्स्नं नार इत्यभि धीयते

punaḥ saṃsṛjyate yena sa vai nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | carācaraṃ jagatkṛtsnaṃ nāra ityabhi dhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य वासं गतिर्येन तेन नारायणः स्मृतः । नारो नराणां संघातस्तस्यासावयनं गतिः

tasya vāsaṃ gatiryena tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | nāro narāṇāṃ saṃghātastasyāsāvayanaṃ gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनासौ मुनिभिर्नित्यं नारायण इतीरितः । प्रभवन्ति यतो लोका महाब्धौ पृथुफेनवत्

tenāsau munibhirnityaṃ nārāyaṇa itīritaḥ | prabhavanti yato lokā mahābdhau pṛthuphenavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्यस्मात्प्रलीयन्ते तस्मान्नारायणः स्मृतः । यो वै नित्यपदे नित्यो नित्यमुक्तैकभोगवान्

punaryasmātpralīyante tasmānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ | yo vai nityapade nityo nityamuktaikabhogavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशः सर्वस्य जगतः स वै नारायणः स्मृतः । नारायणः परंब्रह्म तत्वं नारायणः परम्

īśaḥ sarvasya jagataḥ sa vai nārāyaṇaḥ smṛtaḥ | nārāyaṇaḥ paraṃbrahma tatvaṃ nārāyaṇaḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृश्यते श्रूयतेऽपि वा । अंतर्बंहिश्च तत्सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः

yacca kiṃcijjagatyasmindṛśyate śrūyate'pi vā | aṃtarbaṃhiśca tatsarvaṃ vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपहतपाप्मा पुरुषः सर्वभूतांतरस्थितः । दिव्यएकस्सदा नित्यो हरिर्नारायणोऽच्युतः

apahatapāpmā puruṣaḥ sarvabhūtāṃtarasthitaḥ | divyaekassadā nityo harirnārāyaṇo'cyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु द्रष्टा च द्रष्टव्यं श्रोता श्रोतव्यमेव च । स्प्रष्टा च स्पर्शितव्यश्च ध्याता ध्यातव्यमेव च

yastu draṣṭā ca draṣṭavyaṃ śrotā śrotavyameva ca | spraṣṭā ca sparśitavyaśca dhyātā dhyātavyameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ता च वाच्यं ज्ञाता च ज्ञातव्यं चिदचिज्जगत् । तच्च सर्वं हरिः श्रीशो नारायण उदाहृतः

vaktā ca vācyaṃ jñātā ca jñātavyaṃ cidacijjagat | tacca sarvaṃ hariḥ śrīśo nārāyaṇa udāhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् । स लोकान्सर्वतो व्याप्य अत्यतिष्ठद्दशांगुलम्

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt | sa lokānsarvato vyāpya atyatiṣṭhaddaśāṃgulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्भूतं यच्च भव्यं तत्सर्वं नारायणो हरिः । उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेन विराट्पुमान्

yadbhūtaṃ yacca bhavyaṃ tatsarvaṃ nārāyaṇo hariḥ | utāmṛtatvasyeśāno yadannena virāṭpumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एव पुरुषो विष्णुर्वासुदेवोऽच्युतो हरिः । हिरण्मयोऽथ भगवान्सोऽमृतः शाश्वतः शिवः

sa eva puruṣo viṣṇurvāsudevo'cyuto hariḥ | hiraṇmayo'tha bhagavānso'mṛtaḥ śāśvataḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिर्विश्वस्य जगतः सर्वलोकेश्वरं प्रभुः । हिरण्यगर्भाः सविता अनंतोऽसौ महेश्वरः

patirviśvasya jagataḥ sarvalokeśvaraṃ prabhuḥ | hiraṇyagarbhāḥ savitā anaṃto'sau maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवानिति शब्दोऽयं तथा पुरुष इत्यपि । वर्त्तते निरुपाधिश्च वासुदेवोऽखिलात्मनि

bhagavāniti śabdo'yaṃ tathā puruṣa ityapi | varttate nirupādhiśca vāsudevo'khilātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरो भगवान्विष्णुः परमात्मा जगत्सुहृत् । शास्ता चराचरस्यैको यतीनां परमा गतिः

īśvaro bhagavānviṣṇuḥ paramātmā jagatsuhṛt | śāstā carācarasyaiko yatīnāṃ paramā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वेदादौ स्वरः प्रोक्तो वेदांते च प्रतिष्ठितः । तस्य प्रकृतिलीनस्य यः परः स महेश्वरः

yo vedādau svaraḥ prokto vedāṃte ca pratiṣṭhitaḥ | tasya prakṛtilīnasya yaḥ paraḥ sa maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योसावकारो वै विष्णुर्योऽसौ नारायणो हरिः । स एव पुरुषो नित्यः परमात्मा महेश्वरः

yosāvakāro vai viṣṇuryo'sau nārāyaṇo hariḥ | sa eva puruṣo nityaḥ paramātmā maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मादुद्भूतमैश्वर्यं यस्मिन्कस्मिंश्च वर्तते । तस्मिन्नीश्वरशब्दोऽपि प्रोच्यते मुनिभिस्तथा । निरुपाधीश्वरत्वं हि वासुदेवे प्रतिष्ठितम्

yasmādudbhūtamaiśvaryaṃ yasminkasmiṃśca vartate | tasminnīśvaraśabdo'pi procyate munibhistathā | nirupādhīśvaratvaṃ hi vāsudeve pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मेश्वर इति प्रोक्तो वेदवादैः सनातनैः । तस्मान्महेश्वरत्वं तु वासुदेवे प्रतिष्ठितम्

ātmeśvara iti prokto vedavādaiḥ sanātanaiḥ | tasmānmaheśvaratvaṃ tu vāsudeve pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असौ त्रिपाद्विभूतेस्तु लीलया अपि चेश्वरः । विभूतिद्वयमैश्वर्यं तस्यैव सकलात्मनः

asau tripādvibhūtestu līlayā api ceśvaraḥ | vibhūtidvayamaiśvaryaṃ tasyaiva sakalātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभूनीलापतिर्योसावीश्वरस्स उदाहृतः । तस्मात्सर्वेश्वरत्वं तु वासुदेवे प्रतिष्ठितम्

śrībhūnīlāpatiryosāvīśvarassa udāhṛtaḥ | tasmātsarveśvaratvaṃ tu vāsudeve pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असौ यज्ञेश्वरो यज्ञो यज्ञभुक्यज्ञकृद्विभुः । यज्ञभुग्यज्ञपुरुषः स एव परमेश्वरः

asau yajñeśvaro yajño yajñabhukyajñakṛdvibhuḥ | yajñabhugyajñapuruṣaḥ sa eva parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञेश्वरो हव्यसमस्तकव्यभोक्ता व्ययात्मा हरिरीश्वरोऽत्र । तत्संनिधानादपयांति सद्यो रक्षांस्यशेषाण्यसुराश्च सर्वे

yajñeśvaro havyasamastakavyabhoktā vyayātmā harirīśvaro'tra | tatsaṃnidhānādapayāṃti sadyo rakṣāṃsyaśeṣāṇyasurāśca sarve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योऽसौ विराट्त्वमापन्नो हरिर्भूतो जनार्दनः । संतर्पयति लोकांस्त्रीन्स एव परमेश्वरः

yo'sau virāṭtvamāpanno harirbhūto janārdanaḥ | saṃtarpayati lokāṃstrīnsa eva parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन पूर्णेन हविषा देवा यज्ञमतन्वत । तस्माद्यज्ञात्समुत्पन्ना ये के चोभयादतः

yena pūrṇena haviṣā devā yajñamatanvata | tasmādyajñātsamutpannā ye ke cobhayādataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्यज्ञात्सर्वहुत ऋचः सामानि जज्ञिरे । तस्मादश्वा अजायंत गावश्च पुरुषादयः

tasmādyajñātsarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire | tasmādaśvā ajāyaṃta gāvaśca puruṣādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषस्य तनोरस्य सर्वयज्ञमयस्य वै । हरेः सर्वं समुद्भूतं जगत्स्थावरजंगमम्

puruṣasya tanorasya sarvayajñamayasya vai | hareḥ sarvaṃ samudbhūtaṃ jagatsthāvarajaṃgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखबाहूरुपादाः स्युस्तस्य वर्णा यथाक्रमम् । पद्भ्यां तु पृथिवी तस्य शिरसा द्यौरजायत

mukhabāhūrupādāḥ syustasya varṇā yathākramam | padbhyāṃ tu pṛthivī tasya śirasā dyaurajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनसश्चंद्रमा जातश्चक्षुषश्च प्रभाकरः । मुखादग्निः सहस्राक्षो वायुः प्राणात्सदागतिः

manasaścaṃdramā jātaścakṣuṣaśca prabhākaraḥ | mukhādagniḥ sahasrākṣo vāyuḥ prāṇātsadāgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभेर्विरिंचिर्गगनं जगत्सर्वं चराचरम् । यस्मात्सर्वं समुद्भूतं जगद्विष्णोः सनातनात्

nābherviriṃcirgaganaṃ jagatsarvaṃ carācaram | yasmātsarvaṃ samudbhūtaṃ jagadviṣṇoḥ sanātanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वमयो विष्णुर्नारायण इतीरितः । एवं सृष्ट्वा जगत्सर्वं पुनः संग्रसते हरिः

tasmātsarvamayo viṣṇurnārāyaṇa itīritaḥ | evaṃ sṛṣṭvā jagatsarvaṃ punaḥ saṃgrasate hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजलीलासमुद्भूतं तान्तवं चोर्णनाभिवत् । ब्रह्माणमिंद्रं रुद्रं च यमं वरुणमेव च

nijalīlāsamudbhūtaṃ tāntavaṃ corṇanābhivat | brahmāṇamiṃdraṃ rudraṃ ca yamaṃ varuṇameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निगृह्य हरते यस्मात्तस्माद्धरिरहोच्यते । असावेकार्णवीभूते मायावटतले पुमान्

nigṛhya harate yasmāttasmāddharirahocyate | asāvekārṇavībhūte māyāvaṭatale pumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्स्वजठरे कृत्वा शेते तस्मिन्सनातनः । आसीदेको हि वै चात्र विष्णुर्नारायणोऽच्युतः

jagatsvajaṭhare kṛtvā śete tasminsanātanaḥ | āsīdeko hi vai cātra viṣṇurnārāyaṇo'cyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ब्रह्मा न च रुद्रश्च न देवा न महर्षयः । नेमे द्यावापृथिव्यौ च न सोमो न च भास्करः

na brahmā na ca rudraśca na devā na maharṣayaḥ | neme dyāvāpṛthivyau ca na somo na ca bhāskaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नक्षत्राणि लोकाश्च न चांडं महदावृतम् । यस्माज्जगद्वृतं तेन सकलं हरिणा शुभे

na nakṣatrāṇi lokāśca na cāṃḍaṃ mahadāvṛtam | yasmājjagadvṛtaṃ tena sakalaṃ hariṇā śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टं पुनस्तथा सर्गे तस्मान्नारायणस्स्मृतः । तस्य दास्यं चतुर्थ्यानु मंत्रे प्रोक्तं तु पार्वति

sṛṣṭaṃ punastathā sarge tasmānnārāyaṇassmṛtaḥ | tasya dāsyaṃ caturthyānu maṃtre proktaṃ tu pārvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दासभूतमिदं तस्य ब्रह्माद्यं सकलं जगत् । एवमर्थं विदित्वा वै पश्चान्मंत्रं प्रयोजयेत्

dāsabhūtamidaṃ tasya brahmādyaṃ sakalaṃ jagat | evamarthaṃ viditvā vai paścānmaṃtraṃ prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविदित्वा तु मन्त्रार्थं सिद्धिं नैवाधिगच्छति । न तु भुक्तिं च भक्तिं च न च मुक्तिं वरानने

aviditvā tu mantrārthaṃ siddhiṃ naivādhigacchati | na tu bhuktiṃ ca bhaktiṃ ca na ca muktiṃ varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.