महादेवउवाच-
शृणु नारद वक्ष्यामि माहात्म्यं तुलसीभवम् ।
यच्छ्रुत्वा मुच्यते पापादाजन्ममरणांतिकात्
mahādevauvāca-
śṛṇu nārada vakṣyāmi māhātmyaṃ tulasībhavam |
yacchrutvā mucyate pāpādājanmamaraṇāṃtikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्रं पुष्पं फलं मूलं शाखा त्वक्स्कंधसंज्ञितम् ।
तुलसी संभवं सर्वं पावनं मृत्तिकादिकम्
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ mūlaṃ śākhā tvakskaṃdhasaṃjñitam |
tulasī saṃbhavaṃ sarvaṃ pāvanaṃ mṛttikādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरीरं दह्यते येषां तुलसीकाष्ठवह्निना ।
दत्वा च तुलसीकाष्ठं सर्वांगेषु मृतस्य वै
śarīraṃ dahyate yeṣāṃ tulasīkāṣṭhavahninā |
datvā ca tulasīkāṣṭhaṃ sarvāṃgeṣu mṛtasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्यः कुरुते दाहं सोऽपि पापात्प्रमुच्यते ।
मरणे यस्य संप्राप्तं कीर्तनं स्मरणं हरेः
paścādyaḥ kurute dāhaṃ so'pi pāpātpramucyate |
maraṇe yasya saṃprāptaṃ kīrtanaṃ smaraṇaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीदारुणा दाहो न तस्य पुनरावृतिः ।
यद्येकं तुलसीकाष्ठं मध्ये काष्ठशतस्य हि
tulasīdāruṇā dāho na tasya punarāvṛtiḥ |
yadyekaṃ tulasīkāṣṭhaṃ madhye kāṣṭhaśatasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहकाले भवेन्मुक्तिः कोटिपापायुतस्य च ।
गंगांभसाभिषेकेण यांति पुण्यानि पुण्यताम्
dāhakāle bhavenmuktiḥ koṭipāpāyutasya ca |
gaṃgāṃbhasābhiṣekeṇa yāṃti puṇyāni puṇyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीकाष्ठमिश्राणि यांति दारूणि पुण्यताम् ।
तुलसीकाष्ठसंमिश्रा यावत्प्रज्वलते चिता
tulasīkāṣṭhamiśrāṇi yāṃti dārūṇi puṇyatām |
tulasīkāṣṭhasaṃmiśrā yāvatprajvalate citā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यंति तस्य पापानि कल्पकोटिकृतानि वै ।
दह्यमानं नरं दृष्ट्वा तुलसीकाष्ठवह्निना
dahyaṃti tasya pāpāni kalpakoṭikṛtāni vai |
dahyamānaṃ naraṃ dṛṣṭvā tulasīkāṣṭhavahninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयंति तं विष्णुदूता न च वै यमकिंकराः ।
जन्मकोटिसहस्रैस्तु मुक्तो याति जनार्दनम्
nayaṃti taṃ viṣṇudūtā na ca vai yamakiṃkarāḥ |
janmakoṭisahasraistu mukto yāti janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यंते ये नरा लोके तुलसीकाष्ठवह्निना ।
तान्विमानस्थितान्देवाः क्षिपंति कुसुमांजलिम्
dahyaṃte ye narā loke tulasīkāṣṭhavahninā |
tānvimānasthitāndevāḥ kṣipaṃti kusumāṃjalim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यंत्यप्सरसः सर्वा गीतं गायंति गायकाः ।
जायंते वीक्ष्य तं विष्णुः संतुष्टः शंभुना सह
nṛtyaṃtyapsarasaḥ sarvā gītaṃ gāyaṃti gāyakāḥ |
jāyaṃte vīkṣya taṃ viṣṇuḥ saṃtuṣṭaḥ śaṃbhunā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा तं करे शौरिर्गृहं नीत्वास्य चांगतः ।
मार्जयेत्सर्वपापानि पश्यतां त्रिदिवौकसाम्
gṛhītvā taṃ kare śaurirgṛhaṃ nītvāsya cāṃgataḥ |
mārjayetsarvapāpāni paśyatāṃ tridivaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोत्सवं कारयित्वा जयशब्दपुरःसरम् ।
ज्वलते यत्र चाज्येन तुलसीकाष्ठपावकः
mahotsavaṃ kārayitvā jayaśabdapuraḥsaram |
jvalate yatra cājyena tulasīkāṣṭhapāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यगारे श्मशाने वा दह्यते पातकं नृणाम् ।
होमं कुर्वंति ये विप्रास्तुलसीकाष्ठवह्निना ।
सिक्ते सिक्ते तिले वापि अग्निष्टोमफलं लभेत्
agnyagāre śmaśāne vā dahyate pātakaṃ nṛṇām |
homaṃ kurvaṃti ye viprāstulasīkāṣṭhavahninā |
sikte sikte tile vāpi agniṣṭomaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ददाति हरेर्धूपं तुलसीकाष्ठसंभवम् ।
शतक्रतुसमं पुण्यं लभते गोशतं फलम्
yo dadāti harerdhūpaṃ tulasīkāṣṭhasaṃbhavam |
śatakratusamaṃ puṇyaṃ labhate gośataṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यं पच्यते यस्तु तुलसीकाष्ठवह्निना ।
मेरुतुल्यं भवेद्दत्तं तदन्नं केशवस्य हि
naivedyaṃ pacyate yastu tulasīkāṣṭhavahninā |
merutulyaṃ bhaveddattaṃ tadannaṃ keśavasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपावकेनाथ यो दीपं कुरुते हरेः ।
दीपलक्षसहस्राणां पुण्यं स लभते फलम्
tulasīpāvakenātha yo dīpaṃ kurute hareḥ |
dīpalakṣasahasrāṇāṃ puṇyaṃ sa labhate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तेन सदृशो लोके वैष्णवो भुवि दृश्यते ।
यः प्रयच्छति कृष्णस्य तुलसीकाष्ठचंदनम्
na tena sadṛśo loke vaiṣṇavo bhuvi dṛśyate |
yaḥ prayacchati kṛṣṇasya tulasīkāṣṭhacaṃdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जायते कृपापात्रं विष्णोर्वाडवसत्तम
sa jāyate kṛpāpātraṃ viṣṇorvāḍavasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीदारुजातेन चंदनेन कलौ हरिम् ।
विलिप्य भक्तितो नित्यं रमते हरिसन्निधौ
tulasīdārujātena caṃdanena kalau harim |
vilipya bhaktito nityaṃ ramate harisannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपंकलिप्तांगः कुरुते विष्णुपूजनम् ।
पूजाशतदिनैकाह्ना लभ्यते गोशतं फलम्
tulasīpaṃkaliptāṃgaḥ kurute viṣṇupūjanam |
pūjāśatadinaikāhnā labhyate gośataṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलेपार्थे तु कृष्णस्य तुलसीकाष्ठचंदनम् ।
मंदिरे तिष्ठते यावत्तावत्पुण्यफलं शृणु
vilepārthe tu kṛṣṇasya tulasīkāṣṭhacaṃdanam |
maṃdire tiṣṭhate yāvattāvatpuṇyaphalaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलप्रस्थाष्टकं दत्वा यत्पुण्यं प्राप्नुयान्नरः ।
तत्फलं जायते पुंसां प्रसादाच्चक्रपाणिनः
tilaprasthāṣṭakaṃ datvā yatpuṇyaṃ prāpnuyānnaraḥ |
tatphalaṃ jāyate puṃsāṃ prasādāccakrapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ददाति पितॄणां तु पिंडे तुलसिसंभवम् ।
दलं संजायते तृप्तिः पत्रे पत्रे शताब्दिका
yo dadāti pitṝṇāṃ tu piṃḍe tulasisaṃbhavam |
dalaṃ saṃjāyate tṛptiḥ patre patre śatābdikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीमूलमृत्स्नैव स्नानं कुर्याद्विशेषतः ।
तेन तीर्थे कृतं स्नानं यावच्चांगे च मृत्तिका
tulasīmūlamṛtsnaiva snānaṃ kuryādviśeṣataḥ |
tena tīrthe kṛtaṃ snānaṃ yāvaccāṃge ca mṛttikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदीय यातु मंजर्या पूजनं च करोति यः ।
नानापुष्पैः कृता पूजा यावच्चंद्रदिवाकरौ
tadīya yātu maṃjaryā pūjanaṃ ca karoti yaḥ |
nānāpuṣpaiḥ kṛtā pūjā yāvaccaṃdradivākarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्गृहेऽवतिष्ठेत तुलसी वृक्षवाटिका ।
दर्शनात्स्पर्शनाच्चैव ब्रह्महत्यादिपातकम् ।
तत्सर्वं विलयं याति दर्शनेनैव नारद
yasmingṛhe'vatiṣṭheta tulasī vṛkṣavāṭikā |
darśanātsparśanāccaiva brahmahatyādipātakam |
tatsarvaṃ vilayaṃ yāti darśanenaiva nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-
अथान्यत्ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः ।
न कस्यापि च कथितं शृणु देवर्षिसत्तम
mahādeva uvāca-
athānyatte pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ |
na kasyāpi ca kathitaṃ śṛṇu devarṣisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र गृहे ग्रामे वने वा तुलसी भवेत् ।
तत्र तत्र जगत्स्वामी प्रीतात्मा च वसेद्धरिः
yatra yatra gṛhe grāme vane vā tulasī bhavet |
tatra tatra jagatsvāmī prītātmā ca vaseddhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहे तस्मिन्न दारिद्र्यं नायोगो बंधुसंभवः ।
न दुःखं न भयं रोगस्तुलसी यत्र तिष्ठति
gṛhe tasminna dāridryaṃ nāyogo baṃdhusaṃbhavaḥ |
na duḥkhaṃ na bhayaṃ rogastulasī yatra tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र तुलसी पुण्या पुण्यक्षेत्रे विशेषतः ।
संनिधौ तस्य देवस्य रोपणात्पृथिवीतले
sarvatra tulasī puṇyā puṇyakṣetre viśeṣataḥ |
saṃnidhau tasya devasya ropaṇātpṛthivītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विष्णुपदं नित्यं तुलस्यारोपणे कृते ।
उत्पादान्दारुणान्रोगान्दुर्निमित्तान्यनेकशः ।
तुलस्याभ्यर्चिते भक्त्या हंत शांतिकरो हरिः
teṣāṃ viṣṇupadaṃ nityaṃ tulasyāropaṇe kṛte |
utpādāndāruṇānrogāndurnimittānyanekaśaḥ |
tulasyābhyarcite bhaktyā haṃta śāṃtikaro hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीगंधमाघ्राय यत्र गच्छति मारुतः ।
दिशो दश च ताः पूता भूतग्रामश्चतुर्विधः
tulasīgaṃdhamāghrāya yatra gacchati mārutaḥ |
diśo daśa ca tāḥ pūtā bhūtagrāmaścaturvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन्गृहे मुनिश्रेष्ठ तुलसीमूलमृत्तिका ।
सर्वदा तत्र तिष्ठंति देवताश्च शिवो हरिः
yasmingṛhe muniśreṣṭha tulasīmūlamṛttikā |
sarvadā tatra tiṣṭhaṃti devatāśca śivo hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीवनजा छाया यत्र यत्र भवेद्दिवज ।
तर्पणं कुरुते तत्र पितॄणां दत्तमक्षयम्
tulasīvanajā chāyā yatra yatra bhaveddivaja |
tarpaṇaṃ kurute tatra pitṝṇāṃ dattamakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मूले स्थितो ब्रह्मा मध्ये देवो जनार्दनः ।
मंजर्यां वसते रुद्रः तुलसी तेन पावनी
tasya mūle sthito brahmā madhye devo janārdanaḥ |
maṃjaryāṃ vasate rudraḥ tulasī tena pāvanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना यस्तुलसीं कुर्यात्संध्याकाले तु मार्जनम् ।
तत्सर्वं राक्षसहृतं नरकं च प्रयच्छति
vinā yastulasīṃ kuryātsaṃdhyākāle tu mārjanam |
tatsarvaṃ rākṣasahṛtaṃ narakaṃ ca prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीपत्रगलितं तोयं यः शिरसावहेत् ।
गंगाफलमवाप्नोति शतधेनुफलं लभेत्
tulasīpatragalitaṃ toyaṃ yaḥ śirasāvahet |
gaṃgāphalamavāpnoti śatadhenuphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवालये विशेषेण रोपयेत्तुलसीं यदि ।
बीजसंख्या वसेत्स्वर्गे प्रत्येकं युगसंख्यया
śivālaye viśeṣeṇa ropayettulasīṃ yadi |
bījasaṃkhyā vasetsvarge pratyekaṃ yugasaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमया तु पुरा देवि शंकरार्थं हिमालये ।
रोपिताः शतवृक्षास्तु तुलस्याः प्रणतोऽस्म्यहम्
umayā tu purā devi śaṃkarārthaṃ himālaye |
ropitāḥ śatavṛkṣāstu tulasyāḥ praṇato'smyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वण्यवसरे यस्तु श्रावणे चाथ रोपयेत् ।
संक्रांतिदिवसे चैव तुलसी चातिपुण्यदा
parvaṇyavasare yastu śrāvaṇe cātha ropayet |
saṃkrāṃtidivase caiva tulasī cātipuṇyadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीं पूजयेन्नित्यं दरिद्र ईश्वरो भवेत् ।
सर्वसिद्धिकरामूर्तिः कृष्णः कीर्तिं ददाति च
tulasīṃ pūjayennityaṃ daridra īśvaro bhavet |
sarvasiddhikarāmūrtiḥ kṛṣṇaḥ kīrtiṃ dadāti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्रामशिला यत्र तत्र संनिहितो हरिः ।
तत्र स्नानं च दानं च वाराणस्यां शताधिकम्
śālagrāmaśilā yatra tatra saṃnihito hariḥ |
tatra snānaṃ ca dānaṃ ca vārāṇasyāṃ śatādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुक्षेत्रं प्रयागं च नैमिषारण्यमेव च ।
तस्य कोटिगुणं पुण्यं शालग्रामशिलार्चनात्
kurukṣetraṃ prayāgaṃ ca naimiṣāraṇyameva ca |
tasya koṭiguṇaṃ puṇyaṃ śālagrāmaśilārcanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालग्राममयी मुद्रा संस्थिता यत्र हि क्वचित् ।
वाराणस्यां च यत्पुण्यं सर्वं तत्रैव तद्भवेत्
śālagrāmamayī mudrā saṃsthitā yatra hi kvacit |
vārāṇasyāṃ ca yatpuṇyaṃ sarvaṃ tatraiva tadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्यादिकं पापं यत्किंचित्कुरुते नरः ।
तत्सर्वं नाशयेदाशु शालग्रामशिलार्चनात्
brahmahatyādikaṃ pāpaṃ yatkiṃcitkurute naraḥ |
tatsarvaṃ nāśayedāśu śālagrāmaśilārcanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.