Library·Padma Purāṇa·6·6.244

Padma Purāṇa 6.244

शंकर उवाच- अथ रामस्तु वैदेह्या राज्यभोगान्मनोरमान् । बुभुजे वर्षसाहस्रं पालयन्सर्वतोदिशः

śaṃkara uvāca- atha rāmastu vaidehyā rājyabhogānmanoramān | bubhuje varṣasāhasraṃ pālayansarvatodiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंतःपुरजनास्सर्वे राक्षसस्य गृहे स्थिताम् । गर्हयंति स्म वैदेहीं तथा जानपदा जनाः

aṃtaḥpurajanāssarve rākṣasasya gṛhe sthitām | garhayaṃti sma vaidehīṃ tathā jānapadā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकापवादभीत्या च रामः शत्रुनिवारकः । दर्शयन्मानुषं धर्ममंतर्वत्नीं नृपात्मजाम्

lokāpavādabhītyā ca rāmaḥ śatrunivārakaḥ | darśayanmānuṣaṃ dharmamaṃtarvatnīṃ nṛpātmajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाल्मीकेराश्रमे पुण्ये गंगातीरे महावने । विससर्ज महातेजा गर्भिणीं मुनिसंसदि

vālmīkerāśrame puṇye gaṃgātīre mahāvane | visasarja mahātejā garbhiṇīṃ munisaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा भर्तुः परतंत्रा हि उवास मुनिवेश्मनि । अर्चिता मुनिपत्नीभिर्वाल्मीकमुनि रक्षिता

sā bhartuḥ parataṃtrā hi uvāsa muniveśmani | arcitā munipatnībhirvālmīkamuni rakṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवासूत यमलौ नाम्ना कुशलवौ सुतौ । तौ च तत्रैव मुनिना संस्कृतौ च ववर्धतुः

tatraivāsūta yamalau nāmnā kuśalavau sutau | tau ca tatraiva muninā saṃskṛtau ca vavardhatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामोऽपि भ्रातृभिस्सार्द्धं पालयामास मेदिनीम् । यमादिगुणसम्पन्नस्सर्वभोगविवर्जितः

rāmo'pi bhrātṛbhissārddhaṃ pālayāmāsa medinīm | yamādiguṇasampannassarvabhogavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चयन्सततं विष्णुमनादिनिधनं हरिम् । ब्रह्मचर्यपरो नित्यं शशास पृथिवीं नृपः

arcayansatataṃ viṣṇumanādinidhanaṃ harim | brahmacaryaparo nityaṃ śaśāsa pṛthivīṃ nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुघ्नो लवणं हत्वा मथुरां देवनिर्मिताम् । पालयामास धर्मात्मा पुत्राभ्यां सह राघवः

śatrughno lavaṇaṃ hatvā mathurāṃ devanirmitām | pālayāmāsa dharmātmā putrābhyāṃ saha rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधर्वान्भरतो हत्वा सिंधोरुभयपार्श्वतः । स्वात्मजौ स्थापयामास तस्मिन्देशे महाबलौ

gaṃdharvānbharato hatvā siṃdhorubhayapārśvataḥ | svātmajau sthāpayāmāsa tasmindeśe mahābalau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमे मद्रदेशे तु मद्रान्हत्वा च लक्ष्मणः । स्वसुतौ च महावीर्यौ अभिषिच्य महाबलः

paścime madradeśe tu madrānhatvā ca lakṣmaṇaḥ | svasutau ca mahāvīryau abhiṣicya mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा पुनरयोध्यां तु रामपादावुपस्पृशत् । ब्राह्मणस्य मृतं बालं कालधर्ममुपागतम्

gatvā punarayodhyāṃ tu rāmapādāvupaspṛśat | brāhmaṇasya mṛtaṃ bālaṃ kāladharmamupāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवयामास काकुत्स्थः शूद्रं हत्वा च तापसम् । ततस्तु गौतमीतीरे नैमिषे जनसंसदि

jīvayāmāsa kākutsthaḥ śūdraṃ hatvā ca tāpasam | tatastu gautamītīre naimiṣe janasaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयाज वाजिमेधं च राघवः परवीरहा । कांचनीं जानकीं कृत्वा तया सार्द्धं महाबलः

iyāja vājimedhaṃ ca rāghavaḥ paravīrahā | kāṃcanīṃ jānakīṃ kṛtvā tayā sārddhaṃ mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार यज्ञान्बहुशो राघवः परमार्थवित् । अयुतान्यश्वमेधानि वाजपेयानि च प्रभुः

cakāra yajñānbahuśo rāghavaḥ paramārthavit | ayutānyaśvamedhāni vājapeyāni ca prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निष्टोमं विश्वजितं गोमेधं च शतक्रतुम् । चकार विविधान्यज्ञान्परिपूर्णसदक्षिणान्

agniṣṭomaṃ viśvajitaṃ gomedhaṃ ca śatakratum | cakāra vividhānyajñānparipūrṇasadakṣiṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्नंतरे तत्र वाल्मीकिः सुमहातपाः । सीतामानीय काकुत्स्थमिदं वचनमब्रवीत्

etasminnaṃtare tatra vālmīkiḥ sumahātapāḥ | sītāmānīya kākutsthamidaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाल्मीकिरुवाच- अपापां मैथिलीं राम त्यक्तुं नार्हसि सुव्रत । इयं तु विरजा साध्वी भास्करस्य प्रभा यथा । अनन्या तव काकुत्स्थ कस्मात्त्यक्ता त्वयानघ

vālmīkiruvāca- apāpāṃ maithilīṃ rāma tyaktuṃ nārhasi suvrata | iyaṃ tu virajā sādhvī bhāskarasya prabhā yathā | ananyā tava kākutstha kasmāttyaktā tvayānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- अपापां मैथिलीं ब्रह्मन्जानामि वचनात्तव । रावणेन हृता साध्वी दण्डके विजने पुरा

rāma uvāca- apāpāṃ maithilīṃ brahmanjānāmi vacanāttava | rāvaṇena hṛtā sādhvī daṇḍake vijane purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हत्वा समरे सीतां शुद्धामग्निमुखागताम् । पुनर्यातोस्म्ययोध्यायां सीतामादाय धर्मतः

taṃ hatvā samare sītāṃ śuddhāmagnimukhāgatām | punaryātosmyayodhyāyāṃ sītāmādāya dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकापवादः सुमहानभूत्पौरजनेषु च । त्यक्ता मया शुभाचारा तद्भयात्तव सन्निधौ

lokāpavādaḥ sumahānabhūtpaurajaneṣu ca | tyaktā mayā śubhācārā tadbhayāttava sannidhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माल्लोकस्य संतुष्ट्यै सीता मम परायणा । पार्थिवानां महर्षीणां प्रत्ययं कर्तुमर्हति

tasmāllokasya saṃtuṣṭyai sītā mama parāyaṇā | pārthivānāṃ maharṣīṇāṃ pratyayaṃ kartumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- एवमुक्ता तदा सीता मुनिपार्थिवसंसदि । चकारप्रत्ययं देवी लोकाश्चर्यकरं सती

maheśvara uvāca- evamuktā tadā sītā munipārthivasaṃsadi | cakārapratyayaṃ devī lokāścaryakaraṃ satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शयंस्तस्य लोकस्य रामस्यानन्यतां सती । अब्रवीत्प्रांजलिः सीता सर्वेषां जनसंसदि

darśayaṃstasya lokasya rāmasyānanyatāṃ satī | abravītprāṃjaliḥ sītā sarveṣāṃ janasaṃsadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतोवाच- यथाऽहं राघवादन्यं मनसापि न चिंतये । तथा मे धरणी देवी विवरन्दातुमर्हति

sītovāca- yathā'haṃ rāghavādanyaṃ manasāpi na ciṃtaye | tathā me dharaṇī devī vivarandātumarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव सत्यमुक्तं मे वेद्मि रामात्परं न च । तथा स्वपुत्र्यां वैदेह्यां धरणी सहसा इयात्

yathaiva satyamuktaṃ me vedmi rāmātparaṃ na ca | tathā svaputryāṃ vaidehyāṃ dharaṇī sahasā iyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- ततो रत्नमयं पीठं पृष्ठे धृत्वा खगेश्वरः । रसातलात्तदा वीरो विज्ञाय जननीं तदा

maheśvara uvāca- tato ratnamayaṃ pīṭhaṃ pṛṣṭhe dhṛtvā khageśvaraḥ | rasātalāttadā vīro vijñāya jananīṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु धरणीदेवी हस्ताभ्यां गृह्य मैथिलीम् । स्वागतेनाभिनंद्यैनामासने संन्यवेशयत्

tatastu dharaṇīdevī hastābhyāṃ gṛhya maithilīm | svāgatenābhinaṃdyaināmāsane saṃnyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतां समागतां दृष्ट्वा दिवि देवगणा भृशम् । पुष्पवृष्टिमविच्छिन्नां दिव्यां सीतामवाकिरन्

sītāṃ samāgatāṃ dṛṣṭvā divi devagaṇā bhṛśam | puṣpavṛṣṭimavicchinnāṃ divyāṃ sītāmavākiran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि दिव्याप्सरोभिस्तु पूज्यमाना सनातनी । वैनतेयं समारुह्य तस्मान्मार्गाद्दिवं ययौ

sāpi divyāpsarobhistu pūjyamānā sanātanī | vainateyaṃ samāruhya tasmānmārgāddivaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दासीगणैः पूर्वभागे संवृता जगदीश्वरी । संप्राप्य परमं धाम योगिगम्यं सनातनम्

dāsīgaṇaiḥ pūrvabhāge saṃvṛtā jagadīśvarī | saṃprāpya paramaṃ dhāma yogigamyaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलप्रविष्टां तु तां दृष्ट्वा सर्वमानुषाः । साधुसाध्विति सीतेयमुच्चैः सर्वे प्रचुक्रुशुः

rasātalapraviṣṭāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā sarvamānuṣāḥ | sādhusādhviti sīteyamuccaiḥ sarve pracukruśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः शोकसमाविष्टः संगृह्य तनयावुभौ । मुनिभिः पार्थिवेंद्रैश्च साकेतं प्रविवेश ह

rāmaḥ śokasamāviṣṭaḥ saṃgṛhya tanayāvubhau | munibhiḥ pārthiveṃdraiśca sāketaṃ praviveśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कालेन महता मातरः संशितव्रताः । कालधर्मं समापन्ना भर्तुः स्वर्गं प्रपेदिरे

atha kālena mahatā mātaraḥ saṃśitavratāḥ | kāladharmaṃ samāpannā bhartuḥ svargaṃ prapedire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च । चकार राज्यं धर्मेण राघवः संशितव्रतः

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca | cakāra rājyaṃ dharmeṇa rāghavaḥ saṃśitavrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित्त्वथकालस्य राघवस्य निवेशनम् । कालस्तापसरूपेण संप्राप्तो वाक्यमब्रवीत्

kasyacittvathakālasya rāghavasya niveśanam | kālastāpasarūpeṇa saṃprāpto vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काल उवाच- राम राम महाबाहो धात्रा संप्रेषितोऽस्म्यहम् । यद्ब्रवीमि रघुश्रेष्ठ तच्छृणुष्व महामते

kāla uvāca- rāma rāma mahābāho dhātrā saṃpreṣito'smyaham | yadbravīmi raghuśreṣṭha tacchṛṇuṣva mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वन्द्वमेव हि कार्यं स्यादावयोः परिभाषितम् । तदंतरे प्रविष्टोयस्स वद्ध्यो हि भविष्यति

dvandvameva hi kāryaṃ syādāvayoḥ paribhāṣitam | tadaṃtare praviṣṭoyassa vaddhyo hi bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तथेति च प्रतिश्रुत्य रामो राजीवलोचनः । द्वास्थं कृत्वा तु सौमित्रिं कालो वाक्यमभाषत । वैवस्वतोऽब्रवीद्वाक्यं रामं दशरथात्मजम्

maheśvara uvāca- tatheti ca pratiśrutya rāmo rājīvalocanaḥ | dvāsthaṃ kṛtvā tu saumitriṃ kālo vākyamabhāṣata | vaivasvato'bravīdvākyaṃ rāmaṃ daśarathātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काल उवाच- शृणु राम यथावृत्तं समागमनकारणात् । दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

kāla uvāca- śṛṇu rāma yathāvṛttaṃ samāgamanakāraṇāt | daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसामि मानुषे लोके हत्वा राक्षसपुंगवौ । एवमुक्तः सुरगणैरवतीर्णोसि भूतले

vasāmi mānuṣe loke hatvā rākṣasapuṃgavau | evamuktaḥ suragaṇairavatīrṇosi bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदयं समयः प्राप्तः स्वर्लोकं गमितुं त्वया । सनाथा हि सुरास्सर्वे भवंत्वद्य त्वयानघ

tadayaṃ samayaḥ prāptaḥ svarlokaṃ gamituṃ tvayā | sanāthā hi surāssarve bhavaṃtvadya tvayānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- एवमस्त्विति काकुत्स्थो रामः प्राह महामुनिम् । एतस्मिन्नंतरे तत्र दुर्वासास्तु महातपाः

maheśvara uvāca- evamastviti kākutstho rāmaḥ prāha mahāmunim | etasminnaṃtare tatra durvāsāstu mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजद्वारमुपागम्य लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत् । दुर्वासा उवाच- मां निवेदय काकुत्स्थं शीघ्रं गत्वा नृपात्मज

rājadvāramupāgamya lakṣmaṇaṃ vākyamabravīt | durvāsā uvāca- māṃ nivedaya kākutsthaṃ śīghraṃ gatvā nṛpātmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तमब्रवील्लक्ष्मणस्तु असांनिध्यमिति द्विज । ततः क्रोधसमाविष्टः प्राह तं मुनिसत्तमः

maheśvara uvāca- tamabravīllakṣmaṇastu asāṃnidhyamiti dvija | tataḥ krodhasamāviṣṭaḥ prāha taṃ munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्वासा उवाच- शापं दास्यामि काकुत्स्थं रामं न यदि दर्शये । महेश्वर उवाच- तस्माच्छापभयाद्विप्रं राघवाय न्यवेदयत् । तत्रैवांतर्दधे कालः सर्वभूतभयावहः

durvāsā uvāca- śāpaṃ dāsyāmi kākutsthaṃ rāmaṃ na yadi darśaye | maheśvara uvāca- tasmācchāpabhayādvipraṃ rāghavāya nyavedayat | tatraivāṃtardadhe kālaḥ sarvabhūtabhayāvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयामास तं प्राप्तमृषिं दुर्वाससं नृपः । अग्रजस्य प्रतिज्ञा तं विज्ञाय रघुसत्तमः

pūjayāmāsa taṃ prāptamṛṣiṃ durvāsasaṃ nṛpaḥ | agrajasya pratijñā taṃ vijñāya raghusattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्याज मानुषं रूपं लक्ष्मणः सरयूजले । विसृज्य मानुषं रूपं प्रविवेश स्वकां तनुम्

tatyāja mānuṣaṃ rūpaṃ lakṣmaṇaḥ sarayūjale | visṛjya mānuṣaṃ rūpaṃ praviveśa svakāṃ tanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फणासहस्रसंयुक्तः कोटींदुसमवर्चसः । दिव्यमाल्यांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः

phaṇāsahasrasaṃyuktaḥ koṭīṃdusamavarcasaḥ | divyamālyāṃbaradharo divyagaṃdhānulepanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागकन्यासहस्रैस्तु संवृतः समलंकृतः । विमानं दिव्यमारुह्य प्रययौ वैष्णवं पदम् ५० 6.244.50। लक्ष्मणस्य गतिं सर्वां विदित्वा रघुसत्तमः । स्वयमप्यथ काकुत्स्थः स्वर्गं गंतुमभीप्सितः

nāgakanyāsahasraistu saṃvṛtaḥ samalaṃkṛtaḥ | vimānaṃ divyamāruhya prayayau vaiṣṇavaṃ padam 50 6.244.50| lakṣmaṇasya gatiṃ sarvāṃ viditvā raghusattamaḥ | svayamapyatha kākutsthaḥ svargaṃ gaṃtumabhīpsitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिच्याथ काकुत्स्थः स्वात्मजौ च कुशीलवौ । विभज्य रथनागाश्वं सधनं प्रददौ तयोः

abhiṣicyātha kākutsthaḥ svātmajau ca kuśīlavau | vibhajya rathanāgāśvaṃ sadhanaṃ pradadau tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशवत्यां कुशं तं च शरवत्यां लवं तथा । स्थापयामास धर्मेण राज्ये स्वे रघुसत्तमः

kuśavatyāṃ kuśaṃ taṃ ca śaravatyāṃ lavaṃ tathā | sthāpayāmāsa dharmeṇa rājye sve raghusattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य विदितात्मनः । आजग्मुर्वानराः सर्वे राक्षसाः सुमहाबलाः

abhiprāyaṃ tu vijñāya rāmasya viditātmanaḥ | ājagmurvānarāḥ sarve rākṣasāḥ sumahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभीषणोऽथ सुग्रीवो जाम्बवान्मारुतात्मजः । नीलो नलः सुषेणश्च निषादाधिपतिर्गुहः

vibhīṣaṇo'tha sugrīvo jāmbavānmārutātmajaḥ | nīlo nalaḥ suṣeṇaśca niṣādādhipatirguhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिच्य सुतौ वीरौ शत्रुघ्नश्च महामनाः । सर्व एते समाजग्मुरयोध्यां रामपालिताम्

abhiṣicya sutau vīrau śatrughnaśca mahāmanāḥ | sarva ete samājagmurayodhyāṃ rāmapālitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्रणम्य महात्मानमूचुः प्रांजलयस्तथा । वानरप्रभृतय ऊचुः - स्वर्लोकं गंतुमुद्युक्तं ज्ञात्वा त्वां रघुसत्तम

te praṇamya mahātmānamūcuḥ prāṃjalayastathā | vānaraprabhṛtaya ūcuḥ - svarlokaṃ gaṃtumudyuktaṃ jñātvā tvāṃ raghusattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगताः स्म वयं सर्वे तवानुगमनं प्रति । न शक्ताः स्म क्षणं राम जीवितुं त्वां विना प्रभो । तस्मात्त्वया विशालाक्ष गच्छामस्त्रिदशालयम्

āgatāḥ sma vayaṃ sarve tavānugamanaṃ prati | na śaktāḥ sma kṣaṇaṃ rāma jīvituṃ tvāṃ vinā prabho | tasmāttvayā viśālākṣa gacchāmastridaśālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तैरेवमुक्तः काकुत्स्थो बाढमित्यब्रवीत्ततः । अथोवाच महातेजा राक्षसेंद्रं विभीषणम्

maheśvara uvāca- tairevamuktaḥ kākutstho bāḍhamityabravīttataḥ | athovāca mahātejā rākṣaseṃdraṃ vibhīṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- राज्यं प्रशास धर्मेण मा प्रतिज्ञां वृथा कृथाः । यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी । तावद्रमस्व सुप्रीतो काले मम पदं व्रज

rāma uvāca- rājyaṃ praśāsa dharmeṇa mā pratijñāṃ vṛthā kṛthāḥ | yāvaccaṃdraśca sūryaśca yāvattiṣṭhati medinī | tāvadramasva suprīto kāle mama padaṃ vraja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच-। इत्युक्त्वाथ स काकुत्स्थः स्वाड्गं विष्णुं सनातनम् । श्रीरंगशायिनं सौम्यमिक्ष्वाकुकुलदैवतम्

maheśvara uvāca-| ityuktvātha sa kākutsthaḥ svāḍgaṃ viṣṇuṃ sanātanam | śrīraṃgaśāyinaṃ saumyamikṣvākukuladaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रीत्या प्रददौ तस्मै रामो राजीवलोचनः । हनुमंतमथोवाच राघवः शत्रुसूदनः

saṃprītyā pradadau tasmai rāmo rājīvalocanaḥ | hanumaṃtamathovāca rāghavaḥ śatrusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- मत्कथाः प्रचरिष्यंति यावल्लोके हरीश्वर । तावत्त्वमास मेदिन्यां काले मां व्रज सुव्रत

rāma uvāca- matkathāḥ pracariṣyaṃti yāvalloke harīśvara | tāvattvamāsa medinyāṃ kāle māṃ vraja suvrata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तमेवमुक्त्वा काकुत्स्थो जांबवंतमथाब्रवीत् । राम उवाच- द्वापरे समनुप्राप्ते यदूनामन्वये पुनः

maheśvara uvāca- tamevamuktvā kākutstho jāṃbavaṃtamathābravīt | rāma uvāca- dvāpare samanuprāpte yadūnāmanvaye punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूभारस्य विनाशाय समुत्पत्स्याम्यहं भुवि । करिष्ये तत्र संग्रामं स्वयं भल्लूकसत्तम

bhūbhārasya vināśāya samutpatsyāmyahaṃ bhuvi | kariṣye tatra saṃgrāmaṃ svayaṃ bhallūkasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तमेवमुक्त्वा काकुत्स्थः सर्वांस्तानृक्षवानरान् । उवाच वाचा गच्छध्वमिति रामो महाबलः

maheśvara uvāca- tamevamuktvā kākutsthaḥ sarvāṃstānṛkṣavānarān | uvāca vācā gacchadhvamiti rāmo mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्रिणो नैगमाश्चैव भरतः कैकयीसुतः । राघवस्यानुगमने निश्चितास्ते समाययुः

maṃtriṇo naigamāścaiva bharataḥ kaikayīsutaḥ | rāghavasyānugamane niścitāste samāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शुक्लांबरधरो ब्रह्मचारी ययौ परम् । कुशान्गृहीत्वा पाणिभ्यां संसक्तः प्रययौ परम्

tataḥ śuklāṃbaradharo brahmacārī yayau param | kuśāngṛhītvā pāṇibhyāṃ saṃsaktaḥ prayayau param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामस्य दक्षिणे पार्श्वे पद्महस्ता रमा गता । तथैव धरणीदेवी दक्षिणेतरगा तथा

rāmasya dakṣiṇe pārśve padmahastā ramā gatā | tathaiva dharaṇīdevī dakṣiṇetaragā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाः सांगाः पुराणानि सेतिहासानि सर्वतः । ॐकारोऽथ वषट्कारः सावित्री लोकपावनी

vedāḥ sāṃgāḥ purāṇāni setihāsāni sarvataḥ | oṃkāro'tha vaṣaṭkāraḥ sāvitrī lokapāvanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त्रशस्त्राणि च तदा धनुराद्यानि पार्वति । अनुजग्मुस्तथा रामं सर्वे पुरुषविग्रहाः

astraśastrāṇi ca tadā dhanurādyāni pārvati | anujagmustathā rāmaṃ sarve puruṣavigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भरतश्चैव शत्रुघ्नः सर्वे पुरनिवासिनः । सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुजग्मुः सहानुगाः

bharataścaiva śatrughnaḥ sarve puranivāsinaḥ | saputradārāḥ kākutsthamanujagmuḥ sahānugāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मंत्रिणो भृत्यवर्गाश्च किंकरा नैगमास्तथा । वानराश्चैव ऋक्षाश्च सुग्रीवसहितास्तदा

maṃtriṇo bhṛtyavargāśca kiṃkarā naigamāstathā | vānarāścaiva ṛkṣāśca sugrīvasahitāstadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपुत्रदाराः काकुत्स्थमन्वगच्छन्महामतिम् । पशवः पक्षिणश्चैव सर्वे स्थावरजंगमाः

saputradārāḥ kākutsthamanvagacchanmahāmatim | paśavaḥ pakṣiṇaścaiva sarve sthāvarajaṃgamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजग्मुर्महात्मानं समीपस्था नरोत्तमाः । ये च पश्यंति काकुत्स्थं स्वपथांतर्गतं प्रभुम्

anujagmurmahātmānaṃ samīpasthā narottamāḥ | ye ca paśyaṃti kākutsthaṃ svapathāṃtargataṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तथानुगता रामं निवर्त्तंते न केचन । अथ त्रियोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखीं स्थिताम्

te tathānugatā rāmaṃ nivarttaṃte na kecana | atha triyojanaṃ gatvā nadīṃ paścānmukhīṃ sthitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरयूं पुण्यसलिलां प्रविवेश सहानुगः । ततः पितामहो ब्रह्मा सर्वदेवगणावृतः

sarayūṃ puṇyasalilāṃ praviveśa sahānugaḥ | tataḥ pitāmaho brahmā sarvadevagaṇāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्टाव रघुशार्दूलमृषिभिः सार्द्धमक्षरैः । अब्रवीत्तत्र काकुत्स्थं प्रविष्टं सरयूजले

tuṣṭāva raghuśārdūlamṛṣibhiḥ sārddhamakṣaraiḥ | abravīttatra kākutsthaṃ praviṣṭaṃ sarayūjale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच- आगच्छ विष्णो भद्रं ते दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मानद । भ्रातृभिस्सहदेवाभैः प्रविशस्व निजां तनुम्

brahmovāca- āgaccha viṣṇo bhadraṃ te diṣṭyā prāpto'si mānada | bhrātṛbhissahadevābhaiḥ praviśasva nijāṃ tanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवीं तां महातेजां देवाकारां सनातनीम् । त्वं हि लोकगतिर्देव न त्वां केचित्तु जानते

vaiṣṇavīṃ tāṃ mahātejāṃ devākārāṃ sanātanīm | tvaṃ hi lokagatirdeva na tvāṃ kecittu jānate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वामचिंत्यं महात्मानमक्षरं सर्वसंग्रहम् । यमिच्छसि महातेजस्तां तनुं प्रविशस्व भोः

tvāmaciṃtyaṃ mahātmānamakṣaraṃ sarvasaṃgraham | yamicchasi mahātejastāṃ tanuṃ praviśasva bhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- तस्मिन्सूर्यकराकीर्णे पुष्पवृष्टिनिपातिते । उत्सृज्य मानुषं रूपं स्वां तनुं प्रविवेश ह

maheśvara uvāca- tasminsūryakarākīrṇe puṣpavṛṣṭinipātite | utsṛjya mānuṣaṃ rūpaṃ svāṃ tanuṃ praviveśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंशाभ्यां शंखचक्राभ्यां शत्रुघ्नभरतावुभौ । तदा तेन महात्मानौ दिव्यतेजस्समन्वितौ

aṃśābhyāṃ śaṃkhacakrābhyāṃ śatrughnabharatāvubhau | tadā tena mahātmānau divyatejassamanvitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंखचक्रगदाशार्ङ्गपद्महस्तश्चतुर्भुजः । दिव्याभरणसम्पन्नो दिव्यगंधानुलेपनः

śaṃkhacakragadāśārṅgapadmahastaścaturbhujaḥ | divyābharaṇasampanno divyagaṃdhānulepanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यपीतांबरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः । युवा कुमारः सौम्यांगः कोमलावयवोज्ज्वलः

divyapītāṃbaradharaḥ padmapatranibhekṣaṇaḥ | yuvā kumāraḥ saumyāṃgaḥ komalāvayavojjvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्निग्धनीलकुटिलकुंतलः शुभलक्षणः । नवदूर्वांकुरः श्यामः पूर्णचंद्र निभाननः

susnigdhanīlakuṭilakuṃtalaḥ śubhalakṣaṇaḥ | navadūrvāṃkuraḥ śyāmaḥ pūrṇacaṃdra nibhānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवीभ्यां सहितः श्रीमान्विमानमधिरुह्य च । तस्मिन्सिंहासने दिव्ये मूले कल्पतरोः प्रभुः

devībhyāṃ sahitaḥ śrīmānvimānamadhiruhya ca | tasminsiṃhāsane divye mūle kalpataroḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषसाद महातेजाः सर्वदेवैरभिष्टुतः । राघवानुगता ये च ऋक्षवानरमानुषाः

niṣasāda mahātejāḥ sarvadevairabhiṣṭutaḥ | rāghavānugatā ye ca ṛkṣavānaramānuṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृष्ट्वैव सरयूतोयं सुखेन त्यक्तजीविताः । रामप्रसादात्ते सर्वे दिव्यरूपधराः शुभाः

spṛṣṭvaiva sarayūtoyaṃ sukhena tyaktajīvitāḥ | rāmaprasādātte sarve divyarūpadharāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यमाल्यांबरधरा दिव्यमंगलवर्चसः । आरुरोह विमानं तदसंख्यास्तत्र देहिनः

divyamālyāṃbaradharā divyamaṃgalavarcasaḥ | āruroha vimānaṃ tadasaṃkhyāstatra dehinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैः परिवृतः श्रीमान्रामो राजीवलोचनः । पूजितः सुरसिद्धौघैर्मुनिभिस्तु महात्मभिः

sarvaiḥ parivṛtaḥ śrīmānrāmo rājīvalocanaḥ | pūjitaḥ surasiddhaughairmunibhistu mahātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आययौ शाश्वतं दिव्यमक्षरं स्वपदं विभुः । यः पठेद्रामचरितं श्लोकं श्लोकार्धमेव वा

āyayau śāśvataṃ divyamakṣaraṃ svapadaṃ vibhuḥ | yaḥ paṭhedrāmacaritaṃ ślokaṃ ślokārdhameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुयाद्वा तथा भक्त्या स्मरेद्वा शुभदर्शने । कोटिजन्मार्जितात्पापाज्ज्ञानतोऽज्ञानतः कृतात्

śṛṇuyādvā tathā bhaktyā smaredvā śubhadarśane | koṭijanmārjitātpāpājjñānato'jñānataḥ kṛtāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तो वैष्णवं लोकं पुत्रदारसबांधवैः । समाप्नुयाद्योगगम्यमनायासेन वै नरः

vimukto vaiṣṇavaṃ lokaṃ putradārasabāṃdhavaiḥ | samāpnuyādyogagamyamanāyāsena vai naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्ते कथितं देवि रामस्य चरितं महत् । धन्योऽस्म्यहं त्वया देवि रामचंद्रस्य कीर्त्तनात् । किमन्यच्छ्रोतुकामासि तद्ब्रवीमि वरानने

etatte kathitaṃ devi rāmasya caritaṃ mahat | dhanyo'smyahaṃ tvayā devi rāmacaṃdrasya kīrttanāt | kimanyacchrotukāmāsi tadbravīmi varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.