रुद्र उवाच-
हत्वाथ यवनं तत्र मुचुकुंदेन धीमता ।
दत्त्वा तस्मै वरं मुक्तिं निष्क्रांतो यदुनंदनः
rudra uvāca-
hatvātha yavanaṃ tatra mucukuṃdena dhīmatā |
dattvā tasmai varaṃ muktiṃ niṣkrāṃto yadunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतं च यवनं श्रुत्वा जरासंधः सुदुर्मतिः ।
ययुधे रामकृष्णाभ्यां स्वबलेन समावृतः
hataṃ ca yavanaṃ śrutvā jarāsaṃdhaḥ sudurmatiḥ |
yayudhe rāmakṛṣṇābhyāṃ svabalena samāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेन निहतं सैन्यं सर्वं तस्य दुरात्मनः ।
स पपात महीपृष्ठे मूर्च्छितो मगधाधिपः
kṛṣṇena nihataṃ sainyaṃ sarvaṃ tasya durātmanaḥ |
sa papāta mahīpṛṣṭhe mūrcchito magadhādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरेण लब्ध्वा संज्ञां तु विह्वलांगो भयातुरः ।
न शशाक रणे योद्धुं रामेण मगधेश्वरः
cireṇa labdhvā saṃjñāṃ tu vihvalāṃgo bhayāturaḥ |
na śaśāka raṇe yoddhuṃ rāmeṇa magadheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुखः प्राद्रवत्तूर्णं हतशेषबलानुगः ।
अजेयाविति तौ मत्वा रामकृष्णौ महाबलौ
vimukhaḥ prādravattūrṇaṃ hataśeṣabalānugaḥ |
ajeyāviti tau matvā rāmakṛṣṇau mahābalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्विरोधं त्यक्त्वाथ नगरीं स्वां विवेश ह ।
अथ तौ वसुदेवस्य तनयौ सह सेनया
tayorvirodhaṃ tyaktvātha nagarīṃ svāṃ viveśa ha |
atha tau vasudevasya tanayau saha senayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मथुरां त्यज्य नगरीं प्रविष्टौ द्वारिकां पुरीम् ।
इंद्रेण प्रेषितो वायुः सभां तत्र दिवौकसाम्
mathurāṃ tyajya nagarīṃ praviṣṭau dvārikāṃ purīm |
iṃdreṇa preṣito vāyuḥ sabhāṃ tatra divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाय प्रददौ प्रीत्या निर्मितां विश्वकर्मणा ।
वज्रवैडूर्यरचितां बह्वासनविचित्रिताम्
kṛṣṇāya pradadau prītyā nirmitāṃ viśvakarmaṇā |
vajravaiḍūryaracitāṃ bahvāsanavicitritām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानारत्नमयैर्दिव्यैः स्वर्णच्छत्रैर्विराजिताम् ।
तां प्राप्य रम्यां तु सभामुग्रसेनादयो नृपाः
nānāratnamayairdivyaiḥ svarṇacchatrairvirājitām |
tāṃ prāpya ramyāṃ tu sabhāmugrasenādayo nṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोदंते नैगमैः सार्द्धं दिवि देवगणा इव ।
इक्ष्वाकुवंशसंभूतो रैवतो नाम पार्थिवः
modaṃte naigamaiḥ sārddhaṃ divi devagaṇā iva |
ikṣvākuvaṃśasaṃbhūto raivato nāma pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां दुहितरं स्वस्य सर्वलक्षणसंयुताम् ।
रामाय प्रददौ प्रीत्या रेवती नाम नामतः
kanyāṃ duhitaraṃ svasya sarvalakṣaṇasaṃyutām |
rāmāya pradadau prītyā revatī nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपयेमे विधानेन स रामस्तां च रेवतीम् ।
रमयामास च तया शच्या इव सुरेश्वरः
upayeme vidhānena sa rāmastāṃ ca revatīm |
ramayāmāsa ca tayā śacyā iva sureśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदर्भराजो धर्मात्मा भीष्मको नाम धार्मिकः ।
बभूवुस्तस्य पुत्रास्तु रुक्मप्रभृतयः शुभाः
vidarbharājo dharmātmā bhīṣmako nāma dhārmikaḥ |
babhūvustasya putrāstu rukmaprabhṛtayaḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामवरजा कन्या रुक्मिणी वरवर्णिनी ।
कमलांशेन संभूता सर्वलक्षणसंयुता
teṣāmavarajā kanyā rukmiṇī varavarṇinī |
kamalāṃśena saṃbhūtā sarvalakṣaṇasaṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवत्वेभवत्सीता रुक्मिणी कृष्णजन्मनि ।
अन्येष्वेवावतारेषु विष्णोरेषा सहायिनी
rāghavatvebhavatsītā rukmiṇī kṛṣṇajanmani |
anyeṣvevāvatāreṣu viṣṇoreṣā sahāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यक हिरण्याक्षौ संभूतौ द्वापरे पुनः ।
शिशुपालो दंतवक्त्र इति नाम समन्वितौ
hiraṇyaka hiraṇyākṣau saṃbhūtau dvāpare punaḥ |
śiśupālo daṃtavaktra iti nāma samanvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैद्यान्वये समुद्भूतौ महाबलपराक्रमौ ।
रुक्मिणी शिशुपालाय दातुमैच्छत्तदात्मजः
caidyānvaye samudbhūtau mahābalaparākramau |
rukmiṇī śiśupālāya dātumaicchattadātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं नेच्छती पतिं सा तु शिशुपालं शुभानना ।
बाल्यात्प्रभृति वै विष्णुमनुरक्ता दृढव्रता
taṃ necchatī patiṃ sā tu śiśupālaṃ śubhānanā |
bālyātprabhṛti vai viṣṇumanuraktā dṛḍhavratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्दिश्य कृष्णं भर्त्तारं सुराणामर्चनं सदा ।
चकार रुक्मिणी कन्या दानानि विविधानि च
uddiśya kṛṣṇaṃ bharttāraṃ surāṇāmarcanaṃ sadā |
cakāra rukmiṇī kanyā dānāni vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतचर्यापराभूत्वा ध्यायंती पुरुषोत्तमम् ।
आत्मेशं स्वस्य भर्तारमुवास पितृमंदिरे
vratacaryāparābhūtvā dhyāyaṃtī puruṣottamam |
ātmeśaṃ svasya bhartāramuvāsa pitṛmaṃdire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्त्तुं तां शिशुपालाय विवाहं पार्थिवोत्तमः ।
चकार यत्नं पुत्रेण रुक्मिणा सविधीमता
karttuṃ tāṃ śiśupālāya vivāhaṃ pārthivottamaḥ |
cakāra yatnaṃ putreṇa rukmiṇā savidhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरोहितसुतं विप्रं प्रेषयामास रुक्मिणी ।
उद्दिश्य कृष्णं भर्त्तारं स तूर्णं द्वारकां ययौ
purohitasutaṃ vipraṃ preṣayāmāsa rukmiṇī |
uddiśya kṛṣṇaṃ bharttāraṃ sa tūrṇaṃ dvārakāṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेत्य कृष्णं रामं च ताभ्यां विधिवदर्चितः ।
एकांते सर्वमाचष्ट रुक्मिणीभाषितं तयोः
sametya kṛṣṇaṃ rāmaṃ ca tābhyāṃ vidhivadarcitaḥ |
ekāṃte sarvamācaṣṭa rukmiṇībhāṣitaṃ tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा रामकृष्णौ तु तेन विप्रेण धीमता ।
सर्वशस्त्रास्त्रसंपूर्णं रथमाकाशगं प्रभुः
tacchrutvā rāmakṛṣṇau tu tena vipreṇa dhīmatā |
sarvaśastrāstrasaṃpūrṇaṃ rathamākāśagaṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुह्य सूतमुख्येन दारुकेण महात्मना ।
विदर्भनगरीं तूर्णं जग्मतुः पुरुषोत्तमौ
āruhya sūtamukhyena dārukeṇa mahātmanā |
vidarbhanagarīṃ tūrṇaṃ jagmatuḥ puruṣottamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानः सर्वराष्ट्रेभ्यो विवाहं द्रष्टुमागताः ।
जरासंधमुखाः सर्वे शिशुपालस्य धीमतः
rājānaḥ sarvarāṣṭrebhyo vivāhaṃ draṣṭumāgatāḥ |
jarāsaṃdhamukhāḥ sarve śiśupālasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नुद्वाहसमये रुक्मिणी रुक्मभूषणा ।
दुर्गां निःसृतार्चयितुं सखीभिर्नगराद्बहिः
tasminnudvāhasamaye rukmiṇī rukmabhūṣaṇā |
durgāṃ niḥsṛtārcayituṃ sakhībhirnagarādbahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नेव काले तु संप्राप्तो देवकीसुतः ।
रथस्थां तां च जग्राह बलवान्मधुसूदनः
etasminneva kāle tu saṃprāpto devakīsutaḥ |
rathasthāṃ tāṃ ca jagrāha balavānmadhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा रथमारोप्य ययौ तूर्णं स्वमालयम् ।
ततः क्रोधसमाविष्टा जरासंधमुखा नृपाः
sahasā rathamāropya yayau tūrṇaṃ svamālayam |
tataḥ krodhasamāviṣṭā jarāsaṃdhamukhā nṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मिणा राजपुत्रेण युद्धाय समुपस्थिताः ।
अनुयाता हरिं क्रुद्धाश्चतुरंगबलान्विताः
rukmiṇā rājaputreṇa yuddhāya samupasthitāḥ |
anuyātā hariṃ kruddhāścaturaṃgabalānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलभद्रो महाबाहुरवरुह्य रथोत्तमात् ।
लांगलं मुशलं गृह्य निजघान क्षणादरीन्
balabhadro mahābāhuravaruhya rathottamāt |
lāṃgalaṃ muśalaṃ gṛhya nijaghāna kṣaṇādarīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथानश्वान्महानागांस्तथा पादचरानपि ।
लांगलमुशलाम्यां वै निजघान बलाद्रणे
rathānaśvānmahānāgāṃstathā pādacarānapi |
lāṃgalamuśalāmyāṃ vai nijaghāna balādraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य लांगलपातेन चूर्णिता रथपंक्तयः ।
नागाश्च पतिता भूमौ वज्रेणेव महीधराः
tasya lāṃgalapātena cūrṇitā rathapaṃktayaḥ |
nāgāśca patitā bhūmau vajreṇeva mahīdharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्भिन्नमस्तकाः सर्वे वमंतो रुधिरं बहु ।
क्षणेनैव हतं सैन्यं बलरामेण वै तदा
nirbhinnamastakāḥ sarve vamaṃto rudhiraṃ bahu |
kṣaṇenaiva hataṃ sainyaṃ balarāmeṇa vai tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साश्वं सनागं सरथं सपदातिं महारणे ।
समंतात्समरे तत्र सुस्रुवुः शोणितापगाः
sāśvaṃ sanāgaṃ sarathaṃ sapadātiṃ mahāraṇe |
samaṃtātsamare tatra susruvuḥ śoṇitāpagāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभग्नाः पार्थिवाः सर्वे दुद्रुवुर्भयपीडिताः ।
कृष्णेन कदनं चक्रे रुक्मी क्रोधवशाद्बली
prabhagnāḥ pārthivāḥ sarve dudruvurbhayapīḍitāḥ |
kṛṣṇena kadanaṃ cakre rukmī krodhavaśādbalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुरुद्यम्य बाणौघैस्ताडयामास शार्ङ्गिणम् ।
ततः प्रहस्य गोविंदः शार्ङ्गमादाय लीलया
dhanurudyamya bāṇaughaistāḍayāmāsa śārṅgiṇam |
tataḥ prahasya goviṃdaḥ śārṅgamādāya līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघानैकेनबाणेन रथाश्वांस्तस्य सारथिम् ।
रथंध्वजं पताकां च चिच्छेद धरणीधरः
jaghānaikenabāṇena rathāśvāṃstasya sārathim |
rathaṃdhvajaṃ patākāṃ ca ciccheda dharaṇīdharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरथः खङ्गमादाय धरण्यां स उपस्थितः ।
कृष्णस्तु खङ्गं चिच्छेद बाणेनैकेन वीर्यवान्
virathaḥ khaṅgamādāya dharaṇyāṃ sa upasthitaḥ |
kṛṣṇastu khaṅgaṃ ciccheda bāṇenaikena vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मुष्टिमुद्यम्य कृष्णं वक्षस्यताडयत् ।
तं जग्राह रणे वीरं निबध्य निबिडं हरिः
tataḥ sa muṣṭimudyamya kṛṣṇaṃ vakṣasyatāḍayat |
taṃ jagrāha raṇe vīraṃ nibadhya nibiḍaṃ hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णं क्षुरप्रमादाय प्रहसन्मधुसूदनः ।
शिरसो मुंडनं कृत्वा मुमोच च जनार्दनः
tīkṣṇaṃ kṣurapramādāya prahasanmadhusūdanaḥ |
śiraso muṃḍanaṃ kṛtvā mumoca ca janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु शोकसमाविष्टो निःश्वसन्नुरगो यथा ।
आविवेश पुरं स्वीयं स तु तत्रैव चावसत्
sa tu śokasamāviṣṭo niḥśvasannurago yathā |
āviveśa puraṃ svīyaṃ sa tu tatraiva cāvasat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.