Library·Padma Purāṇa·6·6.27
महादेव उवाच- पानीयदानं परमं दानानामुत्तमं सदा । तस्माद्वापीश्च कूपांश्च तडागानि च कारयेत्
mahādeva uvāca- pānīyadānaṃ paramaṃ dānānāmuttamaṃ sadā | tasmādvāpīśca kūpāṃśca taḍāgāni ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्द्धं पापं संहरंति पुरुषस्य विकर्मणः । कूपाः प्रवृत्तपानीयाः सुप्रवृत्तस्य नित्यशः
arddhaṃ pāpaṃ saṃharaṃti puruṣasya vikarmaṇaḥ | kūpāḥ pravṛttapānīyāḥ supravṛttasya nityaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च तारयते वंशं यस्य खात जलाशये । गावः पिबंति विप्राश्च साधवश्च नराः सदा
sa ca tārayate vaṃśaṃ yasya khāta jalāśaye | gāvaḥ pibaṃti viprāśca sādhavaśca narāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठति नारद । दुर्गे विषमकृच्छ्रे च न कदाचिदवाप्यते
nidāghakāle pānīyaṃ yasya tiṣṭhati nārada | durge viṣamakṛcchre ca na kadācidavāpyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागानां च वक्ष्यामि कृतानां ये गुणाः स्मृताः । त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजितो यस्तडागवान्
taḍāgānāṃ ca vakṣyāmi kṛtānāṃ ye guṇāḥ smṛtāḥ | triṣu lokeṣu sarvatra pūjito yastaḍāgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा मित्रसदनं मित्रमैत्रीविवर्द्धनम् । कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तडागस्योपलक्षयेत्
athavā mitrasadanaṃ mitramaitrīvivarddhanam | kīrtisaṃjananaṃ śreṣṭhaṃ taḍāgasyopalakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म्यस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः । तडागं सुकृतं देशे क्षेत्रमध्ये महाश्रयम्
dharmyasyārthasya kāmasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ | taḍāgaṃ sukṛtaṃ deśe kṣetramadhye mahāśrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधानां भूतानां तडागस्योपलक्षयेत् । तडागानि च सर्वाणि दिशंति श्रेयमुत्तमम्
caturvidhānāṃ bhūtānāṃ taḍāgasyopalakṣayet | taḍāgāni ca sarvāṇi diśaṃti śreyamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवामनुष्यागंधर्वाः पितरो नाग राक्षसाः । स्थावराणि च भूतानि संश्रयंति जलाशयम्
devāmanuṣyāgaṃdharvāḥ pitaro nāga rākṣasāḥ | sthāvarāṇi ca bhūtāni saṃśrayaṃti jalāśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाऋतौ तडागे तु सलिलं यत्र तिष्ठति । अग्निहोत्रफलं तस्य जायते नात्र संशयः
varṣāṛtau taḍāge tu salilaṃ yatra tiṣṭhati | agnihotraphalaṃ tasya jāyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमंते शिशिरे चैव सलिलं यस्य तिष्ठति । गोसहस्रफलं तस्य लभते नात्र संशयः
hemaṃte śiśire caiva salilaṃ yasya tiṣṭhati | gosahasraphalaṃ tasya labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसंतेऽपि तथा ग्रीष्मे सलिलं तिष्ठते यदि । अतिरात्राश्वमेधाभ्यां फलमाहुर्मनीषिणः
vasaṃte'pi tathā grīṣme salilaṃ tiṣṭhate yadi | atirātrāśvamedhābhyāṃ phalamāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतेषां तु वृक्षाणां रोपणे च गुणाञ्छृणु । अतीतानागतौ चोभौ पितृवंशौ महाऋषे
athaiteṣāṃ tu vṛkṣāṇāṃ ropaṇe ca guṇāñchṛṇu | atītānāgatau cobhau pitṛvaṃśau mahāṛṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारयेद्वृक्षरोपी च तस्माद्वृक्षांस्तु रोपयेत् । पुत्रपौत्रा भवंत्येते पादपा नात्र संशयः
tārayedvṛkṣaropī ca tasmādvṛkṣāṃstu ropayet | putrapautrā bhavaṃtyete pādapā nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परलोकं गतः सोऽपि लोकानाप्नोति चाक्षयान् । पुष्पैः सुरगणान्सर्वान्पत्रैश्चापि तथा पितॄन्
paralokaṃ gataḥ so'pi lokānāpnoti cākṣayān | puṣpaiḥ suragaṇānsarvānpatraiścāpi tathā pitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायया चातिथीन्सर्वान्पूजयंति महीरुहाः । किन्नरोरगरक्षांसि देवगंधर्वमानवाः
chāyayā cātithīnsarvānpūjayaṃti mahīruhāḥ | kinnaroragarakṣāṃsi devagaṃdharvamānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ऋषिगणाश्चैव संश्रयंति महीरुहान् । पुष्पिताः फलवंतश्च तर्पयंतीह मानवान्
tathā ṛṣigaṇāścaiva saṃśrayaṃti mahīruhān | puṣpitāḥ phalavaṃtaśca tarpayaṃtīha mānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहलोके परे चैव पुत्रास्ते धर्मतः स्मृताः । तडागवृक्षरोपाश्च इष्टयज्ञाश्च ये द्विजाः
ihaloke pare caiva putrāste dharmataḥ smṛtāḥ | taḍāgavṛkṣaropāśca iṣṭayajñāśca ye dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते स्वर्गान्नहीयंते ये चान्ये सत्यवादिनः । सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः
ete svargānnahīyaṃte ye cānye satyavādinaḥ | satyameva paraṃ brahma satyameva paraṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमेव परो यज्ञः सत्यमेव परं श्रुतम् । सत्यं देवेषु जागर्ति सत्यं च परमं पदम्
satyameva paro yajñaḥ satyameva paraṃ śrutam | satyaṃ deveṣu jāgarti satyaṃ ca paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो यज्ञाश्च पुण्यं च तथा देवर्षिपूजनम् । आद्यो विधिश्च विद्या च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्
tapo yajñāśca puṇyaṃ ca tathā devarṣipūjanam | ādyo vidhiśca vidyā ca sarvaṃ satye pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं यज्ञस्तथा दानं मंत्रा देवी सरस्वती । व्रतचर्या तथा सत्यमोङ्कारः सत्यमेव च
satyaṃ yajñastathā dānaṃ maṃtrā devī sarasvatī | vratacaryā tathā satyamoṅkāraḥ satyameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः । सत्येन चाग्निर्दहति स्वर्गः सत्येन तिष्ठति
satyena vāyurabhyeti satyena tapate raviḥ | satyena cāgnirdahati svargaḥ satyena tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजनं सर्वदेवानां सर्वतीर्थावगाहनम् । सत्यं च वदते लोके सर्वमाप्नोत्यसंशयः
pūjanaṃ sarvadevānāṃ sarvatīrthāvagāhanam | satyaṃ ca vadate loke sarvamāpnotyasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् । सर्वेषां सर्वयज्ञानां सत्यमेव विशिष्यते
aśvamedhasahasraṃ ca satyaṃ ca tulayā dhṛtam | sarveṣāṃ sarvayajñānāṃ satyameva viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येन देवाः प्रीयंते पितरो ऋषयस्तथा । सत्यमाहुः परं धर्मं सत्यमाहुः परं पदम्
satyena devāḥ prīyaṃte pitaro ṛṣayastathā | satyamāhuḥ paraṃ dharmaṃ satyamāhuḥ paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमाहुः परं ब्रह्म तस्मात्सत्यं वदामि ते । मुनयः सत्यनिरताः तपस्तप्त्वा सुदुष्करम्
satyamāhuḥ paraṃ brahma tasmātsatyaṃ vadāmi te | munayaḥ satyaniratāḥ tapastaptvā suduṣkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यधर्मरताः सिद्धास्ततः स्वर्गमितो गताः । अप्सरोगणसंघुष्टैर्विमानैः परितो वृताः
satyadharmaratāḥ siddhāstataḥ svargamito gatāḥ | apsarogaṇasaṃghuṣṭairvimānaiḥ parito vṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तव्यं च सदा सत्यं न सत्याद्विद्यते परम् । अगाधे विपुले सिद्धे सत्तीर्थे च शुचौ हृदि
vaktavyaṃ ca sadā satyaṃ na satyādvidyate param | agādhe vipule siddhe sattīrthe ca śucau hṛdi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातव्यं मनसा युक्तैः स्नानं तत्परमं स्मृतम् । आत्मार्थे वा परार्थे वा पुत्रार्थे वापि मानवाः । अनृतं ये न भाषंते ते नराः स्वर्गगामिनः
snātavyaṃ manasā yuktaiḥ snānaṃ tatparamaṃ smṛtam | ātmārthe vā parārthe vā putrārthe vāpi mānavāḥ | anṛtaṃ ye na bhāṣaṃte te narāḥ svargagāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदा यज्ञास्तथा मंत्राः संति विप्रेषु नित्यशः । न भांत्युज्झित सत्येषु तस्मात्सत्यं समाचरेत्
vedā yajñāstathā maṃtrāḥ saṃti vipreṣu nityaśaḥ | na bhāṃtyujjhita satyeṣu tasmātsatyaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-। तपसां मे फलं ब्रूहि पुनरेव विशेषतः । सर्वेषां चैव वर्णानां ब्राह्मणानां तपोबलम्
nārada uvāca-| tapasāṃ me phalaṃ brūhi punareva viśeṣataḥ | sarveṣāṃ caiva varṇānāṃ brāhmaṇānāṃ tapobalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवक्ष्यामि तपोध्यानं सर्वकामार्थसाधकम् । सुदुश्चरं द्विजातीनां तन्मे निगदतः शृणु
pravakṣyāmi tapodhyānaṃ sarvakāmārthasādhakam | suduścaraṃ dvijātīnāṃ tanme nigadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो हि परमं प्रोक्तं तपसा विंदते फलम् । तपोरतो हि यो नित्यं मोदते सह दैवतैः
tapo hi paramaṃ proktaṃ tapasā viṃdate phalam | taporato hi yo nityaṃ modate saha daivataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः । तपसा मोक्षमाप्नोति तपसा विंदते महत्
tapasā prāpyate svargastapasā prāpyate yaśaḥ | tapasā mokṣamāpnoti tapasā viṃdate mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानविज्ञानसंपत्तिः सौभाग्यं रूपमेव च । तपसा लभते सर्वं मनसा यद्यदिच्छति
jñānavijñānasaṃpattiḥ saubhāgyaṃ rūpameva ca | tapasā labhate sarvaṃ manasā yadyadicchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातप्ततपसो यांति ब्रह्मलोकं कदाचन । यत्कार्यं किंचिदास्थाय पुरुषस्तप्यते तपः
nātaptatapaso yāṃti brahmalokaṃ kadācana | yatkāryaṃ kiṃcidāsthāya puruṣastapyate tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सर्वं समवाप्नोति परत्रेह च मानवः । सुरापः परदारी च ब्रह्महा गुरुतल्पगः । तपसा तरते सर्वं सर्वतश्च विमुच्यते
tatsarvaṃ samavāpnoti paratreha ca mānavaḥ | surāpaḥ paradārī ca brahmahā gurutalpagaḥ | tapasā tarate sarvaṃ sarvataśca vimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि सर्वेश्वरः स्थाणुर्विष्णुश्चैव सनातनः । ब्रह्मा हुताशनः शक्रो ये चान्ये तपसान्विताः
api sarveśvaraḥ sthāṇurviṣṇuścaiva sanātanaḥ | brahmā hutāśanaḥ śakro ye cānye tapasānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । तपसा दिवि मोदंते समेता दैवतैः सह
ṣaḍaśītisahasrāṇi munīnāmūrddhvaretasām | tapasā divi modaṃte sametā daivataiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा प्राप्यते राज्यं शक्रः सर्वे पुरा सुराः । तपसा पालयन्सर्वानहन्यहनि वृत्तिदाः
tapasā prāpyate rājyaṃ śakraḥ sarve purā surāḥ | tapasā pālayansarvānahanyahani vṛttidāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्याचंद्रमसौ देवौ सर्वलोकहिते रतौ । तपसैव प्रकाशंते नक्षत्राणि ग्रहास्तथा
sūryācaṃdramasau devau sarvalokahite ratau | tapasaiva prakāśaṃte nakṣatrāṇi grahāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं च तपसाभ्येति सर्वं च सुखमश्नुते । तपस्तपति योऽरण्ये वनमूलफलाशनः
sarvaṃ ca tapasābhyeti sarvaṃ ca sukhamaśnute | tapastapati yo'raṇye vanamūlaphalāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽधीते श्रुतिमेवादौ समं स्यात्तपसा मुने । श्रुतेरध्यापनात्पुण्यं यदाप्नोति द्विजोत्तमः
yo'dhīte śrutimevādau samaṃ syāttapasā mune | śruteradhyāpanātpuṇyaṃ yadāpnoti dvijottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदध्यायस्य जप्याच्च द्विगुणं फलमश्नुते । जगद्यथा निरालोकं जायते शशिभास्करौ
tadadhyāyasya japyācca dviguṇaṃ phalamaśnute | jagadyathā nirālokaṃ jāyate śaśibhāskarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना तथा पुराणं हि ध्येयमस्मान्महामुने । तप्यमानस्तपो ज्ञानं यो धारयति शास्त्रतः
vinā tathā purāṇaṃ hi dhyeyamasmānmahāmune | tapyamānastapo jñānaṃ yo dhārayati śāstrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबोधयति लोकं च तस्मात्पूज्यतमो गुरुः । सर्वेषां चैव पात्राणां श्रेष्ठपात्रं पुराणवित्
saṃbodhayati lokaṃ ca tasmātpūjyatamo guruḥ | sarveṣāṃ caiva pātrāṇāṃ śreṣṭhapātraṃ purāṇavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतनात्त्रायते यस्मात्तस्मात्पात्रमुदाहृतम् । धनं धान्यं हिरण्यं वा वासांसि विविधानि च
patanāttrāyate yasmāttasmātpātramudāhṛtam | dhanaṃ dhānyaṃ hiraṇyaṃ vā vāsāṃsi vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये यच्छंति सुपात्राय ते यांति च परां गतिम् । गाश्चैव महिषीर्वापि गजानश्वांश्च शोभनान्
ye yacchaṃti supātrāya te yāṃti ca parāṃ gatim | gāścaiva mahiṣīrvāpi gajānaśvāṃśca śobhanān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्रयच्छति मुख्याय तत्पुण्यस्य फलं शृणु । अक्षयं सर्वलोकानां सोऽश्वमेधफलं लभेत् 6.27.५०। महीं ददाति यस्तस्मै कृष्टां फलवतीं शुभाम् । स तारयति वै वंशान्दशपूर्वान्दशापरान्
yaḥ prayacchati mukhyāya tatpuṇyasya phalaṃ śṛṇu | akṣayaṃ sarvalokānāṃ so'śvamedhaphalaṃ labhet 6.27.50| mahīṃ dadāti yastasmai kṛṣṭāṃ phalavatīṃ śubhām | sa tārayati vai vaṃśāndaśapūrvāndaśāparān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमानेन च दिव्येन विष्णुलोकं स गच्छति । न यज्ञैस्तुष्टिमायांति देवाः प्रोक्षणकैरपि
vimānena ca divyena viṣṇulokaṃ sa gacchati | na yajñaistuṣṭimāyāṃti devāḥ prokṣaṇakairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिभिः पुष्पपूजाभिर्यथा पुस्तकवाचनैः । विष्णोरायतने यस्तु कारयेद्धर्मपुस्तकम्
balibhiḥ puṣpapūjābhiryathā pustakavācanaiḥ | viṣṇorāyatane yastu kārayeddharmapustakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव्याः शंभोर्गणेशस्य अर्कस्य च तथा पुनः । राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः
devyāḥ śaṃbhorgaṇeśasya arkasya ca tathā punaḥ | rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासपुराणाभ्यां पुण्यं पुस्तकवाचनम् । सर्वान्कामानवाप्नोति सूर्यलोकं भिनत्ति सः
itihāsapurāṇābhyāṃ puṇyaṃ pustakavācanam | sarvānkāmānavāpnoti sūryalokaṃ bhinatti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यलोकं च भित्त्वासौ ब्रह्मलोकं स गच्छति । स्थित्वा कल्पशतान्यत्र राजा भवति भूतले
sūryalokaṃ ca bhittvāsau brahmalokaṃ sa gacchati | sthitvā kalpaśatānyatra rājā bhavati bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधसहस्रस्य यत्फलं समुदाहृतम् । तत्फलं समवाप्नोति देवाग्रे यो जयं पठेत्
aśvamedhasahasrasya yatphalaṃ samudāhṛtam | tatphalaṃ samavāpnoti devāgre yo jayaṃ paṭhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यं पुस्तकवाचनम् । इतिहासपुराणाभ्यां विष्णोरायतने शुभम् । नान्यत्प्रीतिकरं विष्णोस्तथान्येषां दिवौकसाम्
tasmātsarvaprayatnena kāryaṃ pustakavācanam | itihāsapurāṇābhyāṃ viṣṇorāyatane śubham | nānyatprītikaraṃ viṣṇostathānyeṣāṃ divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.