महादेव उवाच-
अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम् ।
पुराणं परमं पुण्यं सर्वपापहरं शुभम्
mahādeva uvāca-
atrāpyudāharaṃtīmamitihāsaṃ purātanam |
purāṇaṃ paramaṃ puṇyaṃ sarvapāpaharaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारेण च लोकानां नमस्कृत्य पितामहम् ।
प्रोक्तं चेदं ममाख्यानं देवर्षे ब्रह्मसूनुना
kumāreṇa ca lokānāṃ namaskṛtya pitāmaham |
proktaṃ cedaṃ mamākhyānaṃ devarṣe brahmasūnunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमार उवाच-
गतोऽहं धर्मराजानं द्रष्टुं संपूजितो मुदा ।
श्रुतिभिः परया भक्त्या तेनोक्तोऽस्मि सुखासने
sanatkumāra uvāca-
gato'haṃ dharmarājānaṃ draṣṭuṃ saṃpūjito mudā |
śrutibhiḥ parayā bhaktyā tenokto'smi sukhāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया तत्रोपविष्टेन दृष्टं किंचिन्महाद्भुतम् ।
कांचनेन विमानेन वैडूर्यकृतवेदिना
mayā tatropaviṣṭena dṛṣṭaṃ kiṃcinmahādbhutam |
kāṃcanena vimānena vaiḍūryakṛtavedinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिमुक्तविचित्रेण किंकिणीजालशोभिना ।
आगतं पुरुषं तत्र आसनाद्देवसत्तम
maṇimuktavicitreṇa kiṃkiṇījālaśobhinā |
āgataṃ puruṣaṃ tatra āsanāddevasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंभ्रमं समुत्थाय दृष्ट्वा धर्मः स्वयं विभुः ।
गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ पूजितोऽर्घेण वै ततः
sasaṃbhramaṃ samutthāya dṛṣṭvā dharmaḥ svayaṃ vibhuḥ |
gṛhītvā dakṣiṇe pāṇau pūjito'rgheṇa vai tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरस्याघ्राय देवेशः पुरः स्थाप्य ततः परम् ।
पूजयित्वा तु तं धर्म इदं वाक्यमुवाच ह
śirasyāghrāya deveśaḥ puraḥ sthāpya tataḥ param |
pūjayitvā tu taṃ dharma idaṃ vākyamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्वागतं धर्मदर्शिन्प्रीतोऽस्मि दर्शनात्तव ।
समीपे मम तिष्ठस्व किंचिज्ज्ञानं वदस्व मे
susvāgataṃ dharmadarśinprīto'smi darśanāttava |
samīpe mama tiṣṭhasva kiṃcijjñānaṃ vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्यास्यसि तत्स्थानं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः ।
इत्युक्ते च ततश्चान्यो विमानवरमास्थितः
punaryāsyasi tatsthānaṃ yatra brahmā vyavasthitaḥ |
ityukte ca tataścānyo vimānavaramāsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतः पुरुषो देवो यत्र तिष्ठति धर्मराट् ।
स पूजितो विमानस्थः प्रश्रयावनतेन च
āgataḥ puruṣo devo yatra tiṣṭhati dharmarāṭ |
sa pūjito vimānasthaḥ praśrayāvanatena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामपूर्वं तथोक्त्वा तु यथापूर्वं नरः स्वयम् ।
किमनेन कृतं कर्म यस्य तुष्टो भवान्भृशम्
sāmapūrvaṃ tathoktvā tu yathāpūrvaṃ naraḥ svayam |
kimanena kṛtaṃ karma yasya tuṣṭo bhavānbhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र मे कौतुकं जातं कृता हि स्वयमेव तु ।
यदस्य भवता पूजा सविस्मयमनंतरम्
atra me kautukaṃ jātaṃ kṛtā hi svayameva tu |
yadasya bhavatā pūjā savismayamanaṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवास्य कृता पूजा द्वितीयस्य नरस्य तु ।
मेनेऽहं शुभकर्माणौ विमानं वरसत्तमौ
tathaivāsya kṛtā pūjā dvitīyasya narasya tu |
mene'haṃ śubhakarmāṇau vimānaṃ varasattamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्त्वमाभ्यां स्वयं पूजां कुरुषे धर्मकारणात् ।
ब्रह्माविष्णुशिवाद्यैस्तु पूज्यसे त्वं सदानिशम्
yastvamābhyāṃ svayaṃ pūjāṃ kuruṣe dharmakāraṇāt |
brahmāviṣṇuśivādyaistu pūjyase tvaṃ sadāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्येदृक्परमं पुण्यं किमेतौ कर्म चक्रतुः ।
कथ्यतां मम सर्वज्ञ फलं दिव्यमवापतुः
yasyedṛkparamaṃ puṇyaṃ kimetau karma cakratuḥ |
kathyatāṃ mama sarvajña phalaṃ divyamavāpatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा स तु मां प्राह शृणु कर्मानयोः कृतम् ।
यत्कृत्वार्हमिहायातौ तच्छृणुष्व महामते
tacchrutvā sa tu māṃ prāha śṛṇu karmānayoḥ kṛtam |
yatkṛtvārhamihāyātau tacchṛṇuṣva mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म उवाच-
वैदिशं नाम नगरं पृथिव्यामस्ति विश्रुतम् ।
तत्राभूत्पृथिवीपालो धरापाल इति श्रुतः
dharma uvāca-
vaidiśaṃ nāma nagaraṃ pṛthivyāmasti viśrutam |
tatrābhūtpṛthivīpālo dharāpāla iti śrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मिन्काले पुरा देवी शशाप स्वगणं क्रुधा ।
मदृतेन परा नारी भर्त्तुर्यन्मे निवेशिता
kasminkāle purā devī śaśāpa svagaṇaṃ krudhā |
madṛtena parā nārī bhartturyanme niveśitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्द्वादशवर्षाणि जंबुकस्त्वं भविष्यसि ।
इत्युक्तः स च बभ्राम जंबुको मेदिनीतलम्
tasmāddvādaśavarṣāṇi jaṃbukastvaṃ bhaviṣyasi |
ityuktaḥ sa ca babhrāma jaṃbuko medinītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेतसी वेत्रवत्योस्तु संगमे लोकविश्रुते ।
शापांतो भविता पुत्र इत्युक्तं गिरिकन्यया
vetasī vetravatyostu saṃgame lokaviśrute |
śāpāṃto bhavitā putra ityuktaṃ girikanyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र चानशनं कृत्वा क्षेत्रे प्राणांस्ततोऽत्यजत् ।
दिव्यरूपवपुर्भूत्वा जगाम विष्णुसन्निधौ
tatra cānaśanaṃ kṛtvā kṣetre prāṇāṃstato'tyajat |
divyarūpavapurbhūtvā jagāma viṣṇusannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राश्चर्यं महद्दृष्ट्वा धरापालो महीपतिः ।
विष्णोरायतनं कृत्वा क्षेत्रे प्राणंस्ततोऽत्यजत्
tatrāścaryaṃ mahaddṛṣṭvā dharāpālo mahīpatiḥ |
viṣṇorāyatanaṃ kṛtvā kṣetre prāṇaṃstato'tyajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यरूपवपुर्भूत्वा स्थापयामास तं प्रभुम् ।
तस्मिन्पुरे नरान्सर्वा सन्नियोज्यास्य वीक्षणे
divyarūpavapurbhūtvā sthāpayāmāsa taṃ prabhum |
tasminpure narānsarvā sanniyojyāsya vīkṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभमायतनं विष्णोस्तस्मिन्ग्रामे सदा जनैः ।
पूर्णं तु ब्राह्मणादीनां पूजयित्वा कदंबकम्
śubhamāyatanaṃ viṣṇostasmingrāme sadā janaiḥ |
pūrṇaṃ tu brāhmaṇādīnāṃ pūjayitvā kadaṃbakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासपुराणज्ञं वाचकं तु विशेषतः ।
पूजयित्वा द्विजश्रेष्ठं विद्याश्रेष्ठं महामतिः
itihāsapurāṇajñaṃ vācakaṃ tu viśeṣataḥ |
pūjayitvā dvijaśreṣṭhaṃ vidyāśreṣṭhaṃ mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुस्तकं चापि संपूज्य गंधपुष्पादिभिः क्रमात् ।
ततस्तमाह राजासौ वाचकं विनयान्वितः
pustakaṃ cāpi saṃpūjya gaṃdhapuṣpādibhiḥ kramāt |
tatastamāha rājāsau vācakaṃ vinayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदायतनं विष्णोः कारितं च तवाग्रतः ।
चातुर्वर्ण्यमिदं चापि श्रोतुकामं कदंबकम्
etadāyatanaṃ viṣṇoḥ kāritaṃ ca tavāgrataḥ |
cāturvarṇyamidaṃ cāpi śrotukāmaṃ kadaṃbakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठतीह द्विजश्रेष्ठ कुरु पुस्तकवाचनम् ।
यावत्संवत्सरं विप्र गृह्य वृत्तिं त्वनुत्तमाम्
tiṣṭhatīha dvijaśreṣṭha kuru pustakavācanam |
yāvatsaṃvatsaraṃ vipra gṛhya vṛttiṃ tvanuttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णनिष्कशतं चात्र ततो दास्ये तथापरम् ।
पूर्णे वर्षे द्विजश्रेष्ठ श्रेयोऽथ महमात्मनः
svarṇaniṣkaśataṃ cātra tato dāsye tathāparam |
pūrṇe varṣe dvijaśreṣṭha śreyo'tha mahamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रवर्तितं तत्र पुण्यं पुस्तकवाचनम् ।
वर्षसंगतमात्रे तु तथा च मुनिसत्तम
evaṃ pravartitaṃ tatra puṇyaṃ pustakavācanam |
varṣasaṃgatamātre tu tathā ca munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथायुषः क्षयाच्चायं कालधर्ममुपेयिवान् ।
मया चास्य विमानं हि विष्णुना प्रेरितं दिवः
athāyuṣaḥ kṣayāccāyaṃ kāladharmamupeyivān |
mayā cāsya vimānaṃ hi viṣṇunā preritaṃ divaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येषा कर्मणां व्युष्टिः पुण्यमाख्यानसंज्ञकम् ।
श्रुतं पाद्मं महत्पुण्यं पवित्रं पापनाशनम्
ityeṣā karmaṇāṃ vyuṣṭiḥ puṇyamākhyānasaṃjñakam |
śrutaṃ pādmaṃ mahatpuṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधपुष्पोपहारैस्तु न तुष्टिर्जायते तथा ।
देवानामिह सर्वेषां पुराणश्रवणाद्यथा
gaṃdhapuṣpopahāraistu na tuṣṭirjāyate tathā |
devānāmiha sarveṣāṃ purāṇaśravaṇādyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णरत्नादिवस्तूनां वस्त्राणां चापि कृत्स्नशः ।
ग्रामाणां नगराणां च दानात्तुष्टिर्भवेन्नहि
svarṇaratnādivastūnāṃ vastrāṇāṃ cāpi kṛtsnaśaḥ |
grāmāṇāṃ nagarāṇāṃ ca dānāttuṣṭirbhavennahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा स्याद्धर्मश्रवणात्प्रीतिः सर्वदिवौकसाम् ।
इतिहासपुराणानां श्रवणे मुनिसत्तम
yathā syāddharmaśravaṇātprītiḥ sarvadivaukasām |
itihāsapurāṇānāṃ śravaṇe munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स्यान्मे महाप्रीतिः साध्ये सर्वार्थकामिके ।
कन्यादाने महाप्रीतिर्मम स्यान्मुनिसत्तम
tathā syānme mahāprītiḥ sādhye sarvārthakāmike |
kanyādāne mahāprītirmama syānmunisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तथा रोचते सा च यथा पुस्तकवाचनात् ।
अथ किं बहुनोक्तेन नान्यत्प्रीतिकरं मम
na tathā rocate sā ca yathā pustakavācanāt |
atha kiṃ bahunoktena nānyatprītikaraṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याख्यानमृते विप्र गुह्यमेतत्प्रकीर्तितम् ।
यश्चायमपरो विप्र इहायातो नरोत्तमः
puṇyākhyānamṛte vipra guhyametatprakīrtitam |
yaścāyamaparo vipra ihāyāto narottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगत्यानुगतश्चायं धर्मश्रवणमुत्तमम् ।
श्रुत्वा भक्तिरभूदस्य श्रद्धया परमात्मनः
saṃgatyānugataścāyaṃ dharmaśravaṇamuttamam |
śrutvā bhaktirabhūdasya śraddhayā paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा प्रदक्षिणं तस्य वाचकस्य महात्मनः ।
एष विप्रो मुनिश्रेष्ठ ददौ स्वर्णस्य माषकम्
kṛtvā pradakṣiṇaṃ tasya vācakasya mahātmanaḥ |
eṣa vipro muniśreṣṭha dadau svarṇasya māṣakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यद्दानं कदा चक्रे लोभाविष्टेन चेतसा ।
पात्रदानात्फलप्राप्तिस्त्वस्य जाता न संशयः
nānyaddānaṃ kadā cakre lobhāviṣṭena cetasā |
pātradānātphalaprāptistvasya jātā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येतत्कथितं कर्म आभ्यां चैव महामुने
ityetatkathitaṃ karma ābhyāṃ caiva mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-
एतत्पुण्यस्य माहात्म्यं ये शृण्वंति मनीषिणः ।
न तेषां दुर्गतिः कच्चिज्जन्मजन्मनि जायते
mahādeva uvāca-
etatpuṇyasya māhātmyaṃ ye śṛṇvaṃti manīṣiṇaḥ |
na teṣāṃ durgatiḥ kaccijjanmajanmani jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.