Padma Purāṇa 6.3

सूत उवाच- एकदा नारदो द्रष्टुं पांडवान्दुःखकर्शितान् । ययौ काम्यवनं विप्रः सत्कृतस्तैर्यथाविधि

sūta uvāca- ekadā nārado draṣṭuṃ pāṃḍavānduḥkhakarśitān | yayau kāmyavanaṃ vipraḥ satkṛtastairyathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नत्वा मुनिश्रेष्ठं युधिष्ठिर उवाच ह । भगवन्कर्मणा केन दुःखाब्धौ पतिता वयम्

atha natvā muniśreṣṭhaṃ yudhiṣṭhira uvāca ha | bhagavankarmaṇā kena duḥkhābdhau patitā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमुवाच ऋषिर्दुःखं त्यज त्वं पांडुनंदन । सुखदुःखसमाहारे संसारे कः सुखी नरः

tamuvāca ṛṣirduḥkhaṃ tyaja tvaṃ pāṃḍunaṃdana | sukhaduḥkhasamāhāre saṃsāre kaḥ sukhī naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरोपि हि न स्थायी पीड्यते देहसंचयैः । न दुःखरहितः कश्चिद्देही दुःखसहो यतः

īśvaropi hi na sthāyī pīḍyate dehasaṃcayaiḥ | na duḥkharahitaḥ kaściddehī duḥkhasaho yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं सवितुर्यस्माद्राहुस्तद्ग्रसते बली । राहोरपि शिरश्छिन्नं शौरिणामृतभोजने

śarīraṃ savituryasmādrāhustadgrasate balī | rāhorapi śiraśchinnaṃ śauriṇāmṛtabhojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोऽपि शार्ङ्गधरो देवः क्षिप्तः सागरगह्वरे । जालंधरेण वीरेण निहतः सोऽपि शंभुना

so'pi śārṅgadharo devaḥ kṣiptaḥ sāgaragahvare | jālaṃdhareṇa vīreṇa nihataḥ so'pi śaṃbhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युधिष्ठिर उवाच-। कोऽसौ जालंधरो वीरः कस्य पुत्रः कुतो बली । कथं जालंधरं संख्ये हतवान्वृषभध्वजः

yudhiṣṭhira uvāca-| ko'sau jālaṃdharo vīraḥ kasya putraḥ kuto balī | kathaṃ jālaṃdharaṃ saṃkhye hatavānvṛṣabhadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण तपोधन । राज्ञा स एव मुक्तस्तु कथयामास नारदः

etatsarvaṃ samācakṣva vistareṇa tapodhana | rājñā sa eva muktastu kathayāmāsa nāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच-। शृणु भूप कथां दिव्यामशेषाघौघनाशिनीम् । ईशानसिंधुसून्वोश्च संग्रामं परमाद्भुतम्

nārada uvāca-| śṛṇu bhūpa kathāṃ divyāmaśeṣāghaughanāśinīm | īśānasiṃdhusūnvośca saṃgrāmaṃ paramādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा गिरिशं स्तोतुं प्रययौ पाकशासनः । अप्सरोगणसंकीर्णो देवैर्बहुभिरावृतः

ekadā giriśaṃ stotuṃ prayayau pākaśāsanaḥ | apsarogaṇasaṃkīrṇo devairbahubhirāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधर्वैरावृतो देवस्तंत्रीशिक्षासु कोविदैः । रंभा तिलोत्तमा रामा कर्पूराकदली तथा

gaṃdharvairāvṛto devastaṃtrīśikṣāsu kovidaiḥ | raṃbhā tilottamā rāmā karpūrākadalī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदना भारती कामा सर्वाभरणभूषिताः । नर्तक्यश्च तथा चान्याः समाजग्मुः सुरांतिकम्

madanā bhāratī kāmā sarvābharaṇabhūṣitāḥ | nartakyaśca tathā cānyāḥ samājagmuḥ surāṃtikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंधर्वयक्षसिद्धास्तु नारदस्तुंबुरुस्तथा । किन्नरा मुहुराजग्मुस्तथा किंनरयोषितः

gaṃdharvayakṣasiddhāstu nāradastuṃburustathā | kinnarā muhurājagmustathā kiṃnarayoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुश्च वरुणश्चैव कुबेरो धनदस्तथा । यमश्चाग्निर्निर्ऋतिश्च ये चान्ये देवतागणाः

vāyuśca varuṇaścaiva kubero dhanadastathā | yamaścāgnirnirṛtiśca ye cānye devatāgaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानसंस्थो मघवा विमानस्थाः सुरांगनाः । स्ववाहनगतादेवाः कैलासं प्रययुर्जवात्

vimānasaṃstho maghavā vimānasthāḥ surāṃganāḥ | svavāhanagatādevāḥ kailāsaṃ prayayurjavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशुस्ते ततो देवाः कैलासं पर्वतोत्तमम् । महीधराणां सर्वेषां पृथिव्या इव मंडनम्

dadṛśuste tato devāḥ kailāsaṃ parvatottamam | mahīdharāṇāṃ sarveṣāṃ pṛthivyā iva maṃḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतः सुखदं शुद्धं सिद्धिराशिमिवस्थितम् । यत्र वृक्षाः कल्पवृक्षाः पाषाणाश्चिंतितप्रदाः

sarvataḥ sukhadaṃ śuddhaṃ siddhirāśimivasthitam | yatra vṛkṣāḥ kalpavṛkṣāḥ pāṣāṇāściṃtitapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यंतकवनामोदवाहका यत्र वायवः । पंगुत्वं बहुचारेण यांति ते मलयानिलाः

paryaṃtakavanāmodavāhakā yatra vāyavaḥ | paṃgutvaṃ bahucāreṇa yāṃti te malayānilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाप्यः स्फटिकसोपाना ह्यगाध विमलोदकाः । वैडूर्यनालसंसक्तसौवर्णनिभ पंकजाः

vāpyaḥ sphaṭikasopānā hyagādha vimalodakāḥ | vaiḍūryanālasaṃsaktasauvarṇanibha paṃkajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदानां द्युतिर्यत्र राजते सर्वतोदिशम् । कह्लारैः शौभितावाप्यः पिनद्धाः पद्मरागवत्

kumudānāṃ dyutiryatra rājate sarvatodiśam | kahlāraiḥ śaubhitāvāpyaḥ pinaddhāḥ padmarāgavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिन्मणिनिबद्धाश्च गोमेदैः सर्वतो वृताः । पद्मरागशिलाबद्धा नानाधातुविचित्रिताः

harinmaṇinibaddhāśca gomedaiḥ sarvato vṛtāḥ | padmarāgaśilābaddhā nānādhātuvicitritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशुः सुंदरतरं नाकाधिकविनिर्मितम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं दृष्ट्वा ते विस्मयंगताः

dadṛśuḥ suṃdarataraṃ nākādhikavinirmitam | kailāsaṃ parvataśreṣṭhaṃ dṛṣṭvā te vismayaṃgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानादवतीर्णाश्च मघवा देवताश्च ताः । द्वारपालमथागम्य नंदिनं वाक्यमब्रुवन्

vimānādavatīrṇāśca maghavā devatāśca tāḥ | dvārapālamathāgamya naṃdinaṃ vākyamabruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भो भो गणवरश्रेष्ठ शृणु मे वाक्यमुत्तमम् । समाज्ञापय शीघ्रं त्वं नृत्यार्थमिहमागतम्

bho bho gaṇavaraśreṣṭha śṛṇu me vākyamuttamam | samājñāpaya śīghraṃ tvaṃ nṛtyārthamihamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरं प्रतिदेवेशं सर्वदेवैः समावृतम् । इंद्रस्य वचनं श्रुत्वा गिरिशं नंदिरब्रवीत्

īśvaraṃ pratideveśaṃ sarvadevaiḥ samāvṛtam | iṃdrasya vacanaṃ śrutvā giriśaṃ naṃdirabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभोऽयमागतः सर्वैर्देवराजः पुरंदरः । नृत्यार्थमथ तं प्राहानय शीघ्रं शचीपतिम्

prabho'yamāgataḥ sarvairdevarājaḥ puraṃdaraḥ | nṛtyārthamatha taṃ prāhānaya śīghraṃ śacīpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेशयामास तदा नंदी तैः सह वासवम् । स दृष्ट्वा गिरिशं देवं तुष्टाव वृषभध्वजम्

praveśayāmāsa tadā naṃdī taiḥ saha vāsavam | sa dṛṣṭvā giriśaṃ devaṃ tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रंभाद्यास्तास्तदा सर्वा नर्त्तक्यो हरसन्निधौ । मृदंगवीणावादित्रैः मुदा नाट्यं प्रचक्रिरे

raṃbhādyāstāstadā sarvā narttakyo harasannidhau | mṛdaṃgavīṇāvāditraiḥ mudā nāṭyaṃ pracakrire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांस्यवाद्यान्प्रगृह्यान्या वंशतालान्सकाहलान् । चक्रुस्ता नृत्यसंरंभं स्वयंदेवः पुरंदरः

kāṃsyavādyānpragṛhyānyā vaṃśatālānsakāhalān | cakrustā nṛtyasaṃraṃbhaṃ svayaṃdevaḥ puraṃdaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीवनर्तनं चक्रे सुंदरं देवदुर्ल्लभम् । ईश्वरस्तोषमापन्नो वासवं वाक्यमब्रवीत्

atīvanartanaṃ cakre suṃdaraṃ devadurllabham | īśvarastoṣamāpanno vāsavaṃ vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसन्नोऽहं सुरश्रेष्ठ जातस्ते व्रियतां वरः । इत्युक्तवति देवेशे स्वबाहुबलगर्वितः

prasanno'haṃ suraśreṣṭha jātaste vriyatāṃ varaḥ | ityuktavati deveśe svabāhubalagarvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्युवाच हरं वाक्यं संग्रामः सवृतो मया । यत्र त्वत्सदृशो योद्धा तद्युद्धं देहि मे प्रभो

pratyuvāca haraṃ vākyaṃ saṃgrāmaḥ savṛto mayā | yatra tvatsadṛśo yoddhā tadyuddhaṃ dehi me prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा निर्गतो जिष्णुर्लब्ध्वा शंभोर्वरं प्रभोः । तस्मिन्गते तदा शक्रे गिरिशो वाक्यमब्रवीत्

ityuktvā nirgato jiṣṇurlabdhvā śaṃbhorvaraṃ prabhoḥ | tasmingate tadā śakre giriśo vākyamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणा मे श्रूयतां वाक्यं देवराजोऽतिगर्वितः । इत्युक्त्वा क्रोधसंयुक्तो बभूव च ततो हरः

gaṇā me śrūyatāṃ vākyaṃ devarājo'tigarvitaḥ | ityuktvā krodhasaṃyukto babhūva ca tato haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आविरासीत्ततः क्रोधो मूर्त्तिमान्पुरतः स्थितः । घनान्धकारसदृशो मृडं क्रोधस्ततोऽब्रवीत्

āvirāsīttataḥ krodho mūrttimānpurataḥ sthitaḥ | ghanāndhakārasadṛśo mṛḍaṃ krodhastato'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहि मे त्वं हि सन्देशं किं करोमि तव प्रभो । उमापतिस्तदोवाच गच्छ त्वं वासवं जय

dehi me tvaṃ hi sandeśaṃ kiṃ karomi tava prabho | umāpatistadovāca gaccha tvaṃ vāsavaṃ jaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गसिंधुं समासाद्य सागरस्य च वीर्यवान् । इत्युक्तोंतर्दधे क्रोधो गणास्ते विस्मयं ययुः

svargasiṃdhuṃ samāsādya sāgarasya ca vīryavān | ityuktoṃtardadhe krodho gaṇāste vismayaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईशानकल्पे जाते तु कामेनार्णवसंगमे । नाकसिंधुस्तदा मत्ता स्वयौवनभरोष्मणा

īśānakalpe jāte tu kāmenārṇavasaṃgame | nākasiṃdhustadā mattā svayauvanabharoṣmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां दृष्ट्वा सिंधुराजश्च जलकल्लोलवानभूत् । तदा बभूव राजेंद्र गंगासागरसंगमः

tāṃ dṛṣṭvā siṃdhurājaśca jalakallolavānabhūt | tadā babhūva rājeṃdra gaṃgāsāgarasaṃgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानदी तदा प्राप्य रेमे चात्मबलेन च । अत्रांतरे समुद्रस्य बभूव सुभटस्ततः

mahānadī tadā prāpya reme cātmabalena ca | atrāṃtare samudrasya babhūva subhaṭastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूनुस्तस्यां महानद्यां समुद्रादभवद्बली । महार्णवतनूजेन जातमात्रेण पार्थिव

sūnustasyāṃ mahānadyāṃ samudrādabhavadbalī | mahārṇavatanūjena jātamātreṇa pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुदतोत्कंपिता पृथ्वी त्रिलोकी नादिताभवत् । समाधिबद्धमुद्रां च संतत्याज चतुर्मुखः

rudatotkaṃpitā pṛthvī trilokī nāditābhavat | samādhibaddhamudrāṃ ca saṃtatyāja caturmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रांतरे परित्रस्तां तां संवीक्ष्य जगत्त्रयीम् । धाता सुरेंद्रवाक्येन प्रजगाम महार्णवम्

atrāṃtare paritrastāṃ tāṃ saṃvīkṣya jagattrayīm | dhātā sureṃdravākyena prajagāma mahārṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यमिति संचिंत्य हंसारूढो जवाद्ययौ । ब्रह्माणमागतं वीक्ष्य सपर्यां विदधेऽर्णवः । तमुवाच ततो ब्रह्मा किं गर्जसि वृथांबुधे

āścaryamiti saṃciṃtya haṃsārūḍho javādyayau | brahmāṇamāgataṃ vīkṣya saparyāṃ vidadhe'rṇavaḥ | tamuvāca tato brahmā kiṃ garjasi vṛthāṃbudhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्र उवाच-। नाहं गर्जामि देवेश मत्सुतो बलवान्प्रभो । शिशोर्वै कुरु रक्षां च दुर्ल्लभं तव दर्शनम्

samudra uvāca-| nāhaṃ garjāmi deveśa matsuto balavānprabho | śiśorvai kuru rakṣāṃ ca durllabhaṃ tava darśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संदृश्यतां च तनयो भार्यां प्राहातिशोभनाम् । ययौ सा भर्तुरादेशात्सपुत्रा ब्रह्मणोंतिके

saṃdṛśyatāṃ ca tanayo bhāryāṃ prāhātiśobhanām | yayau sā bharturādeśātsaputrā brahmaṇoṃtike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्संगदेशे चतुराननस्य विधाय पुत्रं चरणौ ननाम । तदा समुद्रात्मजमद्भुतं तं दृष्ट्वा विधातुः किल विस्मयोऽभूत्

utsaṃgadeśe caturānanasya vidhāya putraṃ caraṇau nanāma | tadā samudrātmajamadbhutaṃ taṃ dṛṣṭvā vidhātuḥ kila vismayo'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतकूर्चस्य शिशोः करं च यदा विरिंचिर्न शशाक मोचितुम् । तदा समुद्रः प्रहसन्प्रयातः कूर्चं प्रगृह्यार्भकरं विमोचयन्

gṛhītakūrcasya śiśoḥ karaṃ ca yadā viriṃcirna śaśāka mocitum | tadā samudraḥ prahasanprayātaḥ kūrcaṃ pragṛhyārbhakaraṃ vimocayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशं तस्य बालस्य दृष्ट्वा विक्रममात्मभूः । प्रीत्या जालंधरेत्याह नाम्ना जालंधरोऽभवत् 6.3.५०। वरं ददावथो तस्य प्रणयेन प्रजापतिः । अयं जालंधरो देवैरजेयश्च भविष्यति

tādṛśaṃ tasya bālasya dṛṣṭvā vikramamātmabhūḥ | prītyā jālaṃdharetyāha nāmnā jālaṃdharo'bhavat 6.3.50| varaṃ dadāvatho tasya praṇayena prajāpatiḥ | ayaṃ jālaṃdharo devairajeyaśca bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातालसहितं नाकं मत्प्रसादेन भोक्ष्यति । इत्युक्त्वांतर्दधे ब्रह्मा हंसमारुह्य सत्वरः

pātālasahitaṃ nākaṃ matprasādena bhokṣyati | ityuktvāṃtardadhe brahmā haṃsamāruhya satvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.