Library·Padma Purāṇa·6·6.39
युधिष्ठिर उवाच- वंदे विष्णुं विभुं साक्षाल्लोकत्रयसुखावहम् । विश्वेशं विश्वकर्तारं पुराणं पुरुषोत्तमम्
yudhiṣṭhira uvāca- vaṃde viṣṇuṃ vibhuṃ sākṣāllokatrayasukhāvaham | viśveśaṃ viśvakartāraṃ purāṇaṃ puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृच्छामि देवदेवेश संशयोऽस्ति महान्मम । लोकानां च हितार्थाय पापानां क्षयहेतवे
pṛcchāmi devadeveśa saṃśayo'sti mahānmama | lokānāṃ ca hitārthāya pāpānāṃ kṣayahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशीर्षेसिते पक्षे भवेदेकादशी तु या । किं नाम को विधिस्तस्याः को देवस्तत्र पूज्यते । एतदाचक्ष्व मे स्वामिन्विस्तरेण यथातथम्
mārgaśīrṣesite pakṣe bhavedekādaśī tu yā | kiṃ nāma ko vidhistasyāḥ ko devastatra pūjyate | etadācakṣva me svāminvistareṇa yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच- साधु पृष्टं त्वया राजन्साधु ते विमलं यशः । कथयिष्यामि राजेंद्र हरिवासरमुत्तमम्
śrīkṛṣṇa uvāca- sādhu pṛṣṭaṃ tvayā rājansādhu te vimalaṃ yaśaḥ | kathayiṣyāmi rājeṃdra harivāsaramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्ना चासिते पक्षे द्वादशी मम वल्लभा । मार्गशीर्षोत्पत्तिरिति मम देह समुद्भवा
utpannā cāsite pakṣe dvādaśī mama vallabhā | mārgaśīrṣotpattiriti mama deha samudbhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरासुरवधार्थाय ह्युत्पन्ना भरतर्षभ । कथिता च मया सा वै तवाग्रे राजसत्तम
surāsuravadhārthāya hyutpannā bharatarṣabha | kathitā ca mayā sā vai tavāgre rājasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वा चैकादशी राजंस्त्रैलोक्ये सचराचरे । मार्गशीर्षे सिते पक्षे उत्पत्तिरिति नामतः
pūrvā caikādaśī rājaṃstrailokye sacarācare | mārgaśīrṣe site pakṣe utpattiriti nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि मार्गशीर्षे सिता तु या । यस्याः श्रवणमात्रेण वाजपेयफलं लभेत्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi mārgaśīrṣe sitā tu yā | yasyāḥ śravaṇamātreṇa vājapeyaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षा नामेति सा प्रोक्ता सर्वपापहरा परा । देवं दामोदरं राजन्पूजयेच्च प्रयत्नतः
mokṣā nāmeti sā proktā sarvapāpaharā parā | devaṃ dāmodaraṃ rājanpūjayecca prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलस्या मंजरीभिश्च धूपैर्दीपैः प्रयत्नतः । पूर्वेण विधिना चैव दशम्येकादशी तथा
tulasyā maṃjarībhiśca dhūpairdīpaiḥ prayatnataḥ | pūrveṇa vidhinā caiva daśamyekādaśī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षा चैकादशी नाम्ना महापातकनाशिनी । रात्रौ जागरणं कार्यं नृत्यगीतस्तवैर्मम
mokṣā caikādaśī nāmnā mahāpātakanāśinī | rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ nṛtyagītastavairmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि दिव्यां पौराणिकीकथाम् । यस्याः श्रवणमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्
śṛṇu rājanpravakṣyāmi divyāṃ paurāṇikīkathām | yasyāḥ śravaṇamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोयोनिगतश्चैव पितरो यस्य पापतः । अस्याश्च पुण्यदानेन मोक्षं यांति न संशयः
adhoyonigataścaiva pitaro yasya pāpataḥ | asyāśca puṇyadānena mokṣaṃ yāṃti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंपके नगरे रम्ये वैष्णवैश्च विभूषिते । वैखानसो नाम नृपः पुत्रवत्पालयेत्प्रजाः
caṃpake nagare ramye vaiṣṇavaiśca vibhūṣite | vaikhānaso nāma nṛpaḥ putravatpālayetprajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसंति बहवो विप्रा वेदवेदांगपारगाः । ऋद्धिमत्यः प्रजास्तस्य राज्ञो वैखानसस्य हि
vasaṃti bahavo viprā vedavedāṃgapāragāḥ | ṛddhimatyaḥ prajāstasya rājño vaikhānasasya hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं राज्यं प्रकुर्वाणो रात्रौ स्वप्नस्य मध्यतः । स्वकीयपितरो दृष्ट्वा अधोयोनिगता नृप
evaṃ rājyaṃ prakurvāṇo rātrau svapnasya madhyataḥ | svakīyapitaro dṛṣṭvā adhoyonigatā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दृष्ट्वा च तान्सर्वान्विस्मयाविष्टमानसः । कथयामास वृत्तांतं स्वप्नजातं द्विजान्प्रति
evaṃ dṛṣṭvā ca tānsarvānvismayāviṣṭamānasaḥ | kathayāmāsa vṛttāṃtaṃ svapnajātaṃ dvijānprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच- मया स्वपितरो दृष्ट्वा नरकोपगता द्विजाः । तारयेति तनूजत्वमस्मान्निरयसागरात्
rājovāca- mayā svapitaro dṛṣṭvā narakopagatā dvijāḥ | tārayeti tanūjatvamasmānnirayasāgarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ब्रुवाणास्ते नूनं रोदमाना मुहुर्मुहुः । मया दृष्टा द्विजश्रेष्ठा एतस्माच्च न मे सुखम्
evaṃ bruvāṇāste nūnaṃ rodamānā muhurmuhuḥ | mayā dṛṣṭā dvijaśreṣṭhā etasmācca na me sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्राज्यं मम महत्सुखदायि न विद्यते । अश्वा गजास्तथा सर्वे रोचंते मे न भो द्विजाः
etadrājyaṃ mama mahatsukhadāyi na vidyate | aśvā gajāstathā sarve rocaṃte me na bho dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दारा न सुता मह्यं रोचंते द्विजसत्तमाः । किं करोमि क्व गच्छामि हृदयं मेऽवरुध्यते
na dārā na sutā mahyaṃ rocaṃte dvijasattamāḥ | kiṃ karomi kva gacchāmi hṛdayaṃ me'varudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्व्रतं तं तपोयोगं येनैव मम पूर्वजाः । मोक्षं प्रयांति सद्यो वै कथ्यतां च द्विजोत्तमाः
tadvrataṃ taṃ tapoyogaṃ yenaiva mama pūrvajāḥ | mokṣaṃ prayāṃti sadyo vai kathyatāṃ ca dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रे तु जीवितप्राये बलीयसि महात्मनि । पितास्ति नरके घोरे तस्य पुत्रस्य किं फलम्
putre tu jīvitaprāye balīyasi mahātmani | pitāsti narake ghore tasya putrasya kiṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा ऊचुः - पर्वतस्य मुने राजन्निकटे चाश्रमो महान् । गम्यतां राजशार्दूल भूतं भव्यं विजानतः
brāhmaṇā ūcuḥ - parvatasya mune rājannikaṭe cāśramo mahān | gamyatāṃ rājaśārdūla bhūtaṃ bhavyaṃ vijānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां श्रुत्वा ततो वाक्यं राजा वैखानसो महान् । जगाम चाशु तत्रैव चाश्रमं पर्वतस्य च
teṣāṃ śrutvā tato vākyaṃ rājā vaikhānaso mahān | jagāma cāśu tatraiva cāśramaṃ parvatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैर्वेष्टितो राजा राजभिश्च समन्वितः । आश्रमं विपुलं तस्य संप्राप्तो राजसत्तमः
brāhmaṇairveṣṭito rājā rājabhiśca samanvitaḥ | āśramaṃ vipulaṃ tasya saṃprāpto rājasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रर्ग्वेद यजुर्वेद सामाध्ययनकोविदैः । वेष्टितं मुनिभिश्चैव द्वितीयं ब्रह्मणो यथा
tatrargveda yajurveda sāmādhyayanakovidaiḥ | veṣṭitaṃ munibhiścaiva dvitīyaṃ brahmaṇo yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तं मुनिशार्दूलं राजा वैखानसस्तथा । दंडवत्प्रणतिं कृत्वा पस्पर्श चरणौ मुनेः
dṛṣṭvā taṃ muniśārdūlaṃ rājā vaikhānasastathā | daṃḍavatpraṇatiṃ kṛtvā pasparśa caraṇau muneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छ कुशलं तस्य सप्तस्वंगेष्वसौ मुनिः । राज्ये निष्कंटकत्वं च राज्ञः सौख्यसमन्वितम्
papraccha kuśalaṃ tasya saptasvaṃgeṣvasau muniḥ | rājye niṣkaṃṭakatvaṃ ca rājñaḥ saukhyasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच - तव प्रसादाद्भो स्वामिन्कुशलं मेऽङ्गसप्तसु । भक्ता ये विष्णुविप्रेषु कथं तेषां च विघ्नता
rājovāca - tava prasādādbho svāminkuśalaṃ me'ṅgasaptasu | bhaktā ye viṣṇuvipreṣu kathaṃ teṣāṃ ca vighnatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया स्वपितरो दृष्टाः स्वप्ने च नरके स्थिताः । कस्य पुण्यस्य सामर्थ्यान्मोक्षं यांति द्विजोत्तम
mayā svapitaro dṛṣṭāḥ svapne ca narake sthitāḥ | kasya puṇyasya sāmarthyānmokṣaṃ yāṃti dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं मे संशयः स्वामिन्प्रष्टुं तं त्वामुपागतः । उपायः कश्चिदेवात्र कर्तव्यो मुनिसत्तम
ayaṃ me saṃśayaḥ svāminpraṣṭuṃ taṃ tvāmupāgataḥ | upāyaḥ kaścidevātra kartavyo munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वाक्यं ततः श्रुत्वा पर्वतो मुनिसत्तमः । ध्यानस्तिमितनेत्रोऽभूत्तपस्वी ब्रह्मसंनिभः
etadvākyaṃ tataḥ śrutvā parvato munisattamaḥ | dhyānastimitanetro'bhūttapasvī brahmasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तमेकं ध्यानस्थो भूपतिं प्रत्युवाच ह । ज्ञातं हि तव राजेंद्र पितॄणां पूर्वचेष्टितम्
muhūrtamekaṃ dhyānastho bhūpatiṃ pratyuvāca ha | jñātaṃ hi tava rājeṃdra pitṝṇāṃ pūrvaceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वजन्मनि तातस्ते क्षत्रियो राज्यगर्वितः । सपत्न्या ऋतुकाले तु राजधर्मप्रवर्तितः
pūrvajanmani tātaste kṣatriyo rājyagarvitaḥ | sapatnyā ṛtukāle tu rājadharmapravartitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतो ग्रामे तु तां त्यक्त्वा कार्यार्थी निजयोषितम् । तव पित्रा तु तस्याश्च न दत्तमृतुदानकम्
gato grāme tu tāṃ tyaktvā kāryārthī nijayoṣitam | tava pitrā tu tasyāśca na dattamṛtudānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पापप्रभावेन नरके पितृभिः सह । पतितो राजशार्दूल तव तातः सुदारुणे
tena pāpaprabhāvena narake pitṛbhiḥ saha | patito rājaśārdūla tava tātaḥ sudāruṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुनरुवाचेदं राजा वैखानसो मुनिम् । केन व्रतप्रभावेन मोक्षस्तेषां भवेन्मुने
tataḥ punaruvācedaṃ rājā vaikhānaso munim | kena vrataprabhāvena mokṣasteṣāṃ bhavenmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिरुवाच- मार्गशीर्षे सिते पक्षे मोक्षा नामेति नामतः । सर्वैश्चेतद्व्रतं कार्यं पित्रे पुण्यं प्रदीयताम्
muniruvāca- mārgaśīrṣe site pakṣe mokṣā nāmeti nāmataḥ | sarvaiścetadvrataṃ kāryaṃ pitre puṇyaṃ pradīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पुण्यप्रभावेन मोक्षस्तेषां भविष्यति । सत्यमेतन्महाभाग ब्रह्मणो वचनं यथा
tena puṇyaprabhāvena mokṣasteṣāṃ bhaviṣyati | satyametanmahābhāga brahmaṇo vacanaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनेर्वाक्यं ततः श्रुत्वा स्वगृहं पुनरागतः । मार्गशीर्षस्तथा मासः प्राप्तः कष्टेन तेन वै
munervākyaṃ tataḥ śrutvā svagṛhaṃ punarāgataḥ | mārgaśīrṣastathā māsaḥ prāptaḥ kaṣṭena tena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनेर्वाक्येन तत्कृत्वा व्रतं वैखानसो नृपः । अददत्पुण्यमखिलैः सार्द्धं पित्रे स भूमिपः
munervākyena tatkṛtvā vrataṃ vaikhānaso nṛpaḥ | adadatpuṇyamakhilaiḥ sārddhaṃ pitre sa bhūmipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्ते पुण्यक्षणेनैव पुष्पवृष्टिरभूद्दिवि । वैखानसस्य तातो वै पितृभिर्मोक्षमाविशत्
datte puṇyakṣaṇenaiva puṣpavṛṣṭirabhūddivi | vaikhānasasya tāto vai pitṛbhirmokṣamāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानं चांतरिक्षे स गिरं पुण्यामुवाच ह । स्वस्तिस्वस्तीति ते पुत्र प्रोच्य चैवं दिवं गतः
rājānaṃ cāṃtarikṣe sa giraṃ puṇyāmuvāca ha | svastisvastīti te putra procya caivaṃ divaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं यः कुरुते राजन्मोक्षामेकादशीं शुभाम् । तस्य पापानि नश्यंति मृतो मोक्षमवाप्नुयात्
evaṃ yaḥ kurute rājanmokṣāmekādaśīṃ śubhām | tasya pāpāni naśyaṃti mṛto mokṣamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातः परतरा काचित्मोक्षदैकादशी भवेत् । पुण्यसंख्यां न जानामि राजन्मे प्रियकृद्व्रतम्
nātaḥ paratarā kācitmokṣadaikādaśī bhavet | puṇyasaṃkhyāṃ na jānāmi rājanme priyakṛdvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिंतामणिसमा ह्येषा नृणां मोक्षप्रदायिनी । पठनाच्छ्रवणादस्या वाजपेयफलं लभेत्
ciṃtāmaṇisamā hyeṣā nṛṇāṃ mokṣapradāyinī | paṭhanācchravaṇādasyā vājapeyaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.