युधिष्ठिर उवाच-
साधु कृष्ण त्वया प्रोक्तमादिदेवो भवान्प्रभो ।
स्वेदजा अंडजाश्चैव उद्भिज्जाश्च जरायुजाः
yudhiṣṭhira uvāca-
sādhu kṛṣṇa tvayā proktamādidevo bhavānprabho |
svedajā aṃḍajāścaiva udbhijjāśca jarāyujāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां कर्त्ता विकर्त्ता त्वं पालकः क्षयकारकः ।
माघस्य कृष्णपक्षे तु षट्तिला कथिता त्वया
teṣāṃ karttā vikarttā tvaṃ pālakaḥ kṣayakārakaḥ |
māghasya kṛṣṇapakṣe tu ṣaṭtilā kathitā tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्ले च का भवेद्देव कथयस्व प्रसादतः ।
किं नाम को विधिस्तस्याः को देवस्तत्र पूज्यते
śukle ca kā bhaveddeva kathayasva prasādataḥ |
kiṃ nāma ko vidhistasyāḥ ko devastatra pūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच-
कथयिष्यामि राजेंद्र शुक्ले माघस्य या भवेत् ।
जया नामेति विख्याता सर्वपापहरा परा
śrīkṛṣṇa uvāca-
kathayiṣyāmi rājeṃdra śukle māghasya yā bhavet |
jayā nāmeti vikhyātā sarvapāpaharā parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रा पापहंत्री च कामदा मोक्षदा नृणाम् ।
ब्रह्महत्यापहंत्री च पिशाचत्वविनाशिनी
pavitrā pāpahaṃtrī ca kāmadā mokṣadā nṛṇām |
brahmahatyāpahaṃtrī ca piśācatvavināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव तस्या व्रते चीर्णे प्रेतत्वं जायते नृणाम् ।
नातः परतरा काचित्पापघ्नी मोक्षदायिनी
naiva tasyā vrate cīrṇe pretatvaṃ jāyate nṛṇām |
nātaḥ paratarā kācitpāpaghnī mokṣadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात्कारणाद्राजन्कर्त्तव्या सा प्रयत्नतः ।
श्रूयतां राजशार्दूल कथा पौराणिकी शुभा
etasmātkāraṇādrājankarttavyā sā prayatnataḥ |
śrūyatāṃ rājaśārdūla kathā paurāṇikī śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंकजे च पुराणेऽस्या महिमा कथितो मया ।
एकदा नाकलोके वै इंद्रो राज्यं चकार ह
paṃkaje ca purāṇe'syā mahimā kathito mayā |
ekadā nākaloke vai iṃdro rājyaṃ cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवास्तत्र सुखेनैव निवसंति मनोरमे ।
पीयूषपाननिरता अप्सरोगणसेविताः
devāstatra sukhenaiva nivasaṃti manorame |
pīyūṣapānaniratā apsarogaṇasevitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नंदनं तु वनं तत्र पारिजातोपसेवितम् ।
रमयंति रमंतेऽत्र अप्सरोभिर्दिवौकसः
naṃdanaṃ tu vanaṃ tatra pārijātopasevitam |
ramayaṃti ramaṃte'tra apsarobhirdivaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा रममाणोऽसौ देवेंद्रः स्वेच्छया नृप ।
नर्त्तयामास वै हर्षात्पंचाशत्कोटिनायकः
ekadā ramamāṇo'sau deveṃdraḥ svecchayā nṛpa |
narttayāmāsa vai harṣātpaṃcāśatkoṭināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधर्वास्तत्र गायंति गंधर्वः पुष्पदंतकः ।
चित्रसेनस्तु तत्रैव चित्रसेनसुता तथा
gaṃdharvāstatra gāyaṃti gaṃdharvaḥ puṣpadaṃtakaḥ |
citrasenastu tatraiva citrasenasutā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालिनीति च नाम्ना तु चित्रसेनस्य योषिता ।
मालिन्यास्तु समुत्पन्ना पुष्पदंती च नामतः
mālinīti ca nāmnā tu citrasenasya yoṣitā |
mālinyāstu samutpannā puṣpadaṃtī ca nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पदंतस्य पुत्रोऽसौ माल्यवान्नाम नामतः ।
पुष्पदंत्याश्च रूपेण माल्यवानतिमोहितः
puṣpadaṃtasya putro'sau mālyavānnāma nāmataḥ |
puṣpadaṃtyāśca rūpeṇa mālyavānatimohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया ह्येवं कटाक्षैश्च माल्यवांश्च वशीकृतः ।
लावण्यं रूपसंपन्नं तस्या रूपं निशामय
tayā hyevaṃ kaṭākṣaiśca mālyavāṃśca vaśīkṛtaḥ |
lāvaṇyaṃ rūpasaṃpannaṃ tasyā rūpaṃ niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहू तस्याश्च कामेन कंठपाशौ कृताविव ।
कर्णायते तु नयने रक्तांते घूर्णिते तथा
bāhū tasyāśca kāmena kaṃṭhapāśau kṛtāviva |
karṇāyate tu nayane raktāṃte ghūrṇite tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णौ तु शोभनौ तस्याः कुण्डलाभ्यां नृपोत्तम ।
कंबुग्रीवायुता सैव दिव्याभरणभूषिता
karṇau tu śobhanau tasyāḥ kuṇḍalābhyāṃ nṛpottama |
kaṃbugrīvāyutā saiva divyābharaṇabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीनोन्नतौ कुचौ तस्यास्तौ हेमकलशाविव ।
मध्यं क्षामं च चार्वंग्या मुष्टिग्राह्यमनुत्तमम्
pīnonnatau kucau tasyāstau hemakalaśāviva |
madhyaṃ kṣāmaṃ ca cārvaṃgyā muṣṭigrāhyamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नितंबौ विस्तृतौ चास्या विस्तीर्णा जघनस्थली ।
चरणौ शोभमानौ च रक्तोत्पलसमद्युती
nitaṃbau vistṛtau cāsyā vistīrṇā jaghanasthalī |
caraṇau śobhamānau ca raktotpalasamadyutī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईदृश्या पुष्पवत्या स माल्यवानतिमोहितः ।
शक्रस्य परितोषाय नृत्यार्थं तौ समागतौ
īdṛśyā puṣpavatyā sa mālyavānatimohitaḥ |
śakrasya paritoṣāya nṛtyārthaṃ tau samāgatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायमानौ तु तौ तत्र अप्सरोगणसेवितौ ।
मदनाभिपरीतांगौ पुष्पदंती च माल्यवान्
gāyamānau tu tau tatra apsarogaṇasevitau |
madanābhiparītāṃgau puṣpadaṃtī ca mālyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परानुरागेण व्यामोहवशमागतौ ।
न शुद्धगानं गायेतां चित्तभ्रमसमन्वितौ
parasparānurāgeṇa vyāmohavaśamāgatau |
na śuddhagānaṃ gāyetāṃ cittabhramasamanvitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धदृष्टी तथान्योन्यं कामबाणवशं गतौ ।
ज्ञात्वा लेखर्षभस्तत्र संगतं मानसं तयोः
baddhadṛṣṭī tathānyonyaṃ kāmabāṇavaśaṃ gatau |
jñātvā lekharṣabhastatra saṃgataṃ mānasaṃ tayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालक्रियामानलोपात्तथा गीतविसर्जनात् ।
चिंतयित्वा तु मघवा ह्यवमानं तथात्मनः
tālakriyāmānalopāttathā gītavisarjanāt |
ciṃtayitvā tu maghavā hyavamānaṃ tathātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुपितश्च तयोरर्थे शापं दास्यन्निदं जगौ ।
धिग्धिग्वां पतितौ मूढावाज्ञाभंग कृतौ मम
kupitaśca tayorarthe śāpaṃ dāsyannidaṃ jagau |
dhigdhigvāṃ patitau mūḍhāvājñābhaṃga kṛtau mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवां पिशाचौ भवतां दंपतीभावधारिणौ ।
मर्त्यलोकमनुप्राप्तौ भुंजानौ कर्मणः फलम्
yuvāṃ piśācau bhavatāṃ daṃpatībhāvadhāriṇau |
martyalokamanuprāptau bhuṃjānau karmaṇaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मघवता शप्तावुभौ दुःखितमानसौ ।
हिमवंतं गिरिं प्राप्ताविंद्रशापाद्विमोहितौ
evaṃ maghavatā śaptāvubhau duḥkhitamānasau |
himavaṃtaṃ giriṃ prāptāviṃdraśāpādvimohitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभौ पिशाचतां प्राप्तौ दारुणं दुःखमेव च ।
संतप्तमानसौ तत्र हिमकृच्छ्रगतावुभौ
ubhau piśācatāṃ prāptau dāruṇaṃ duḥkhameva ca |
saṃtaptamānasau tatra himakṛcchragatāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधर्वत्वमप्सरस्त्वं न जानीतो विमौहितौ ।
पीड्यमानौ निदाघेन देहपातकजेन च
gaṃdharvatvamapsarastvaṃ na jānīto vimauhitau |
pīḍyamānau nidāghena dehapātakajena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न निशायां सुखं शांतिं लभेते कर्मपीडितौ ।
परस्परं वादमानौ चेरतुर्गिरिगह्वरे
na niśāyāṃ sukhaṃ śāṃtiṃ labhete karmapīḍitau |
parasparaṃ vādamānau ceraturgirigahvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीड्यमानौ तु शीतेन तुषारप्रभवेन तौ ।
दंतघर्षं प्रकुर्वाणौ रोमांचितवपुर्द्धरौ
pīḍyamānau tu śītena tuṣāraprabhavena tau |
daṃtagharṣaṃ prakurvāṇau romāṃcitavapurddharau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचे पिशाचः स तदा तां पत्नीं स्वां पिशाचिकाम् ।
किमनल्पकृतं पापं दारुणं रोमहर्षणम्
ūce piśācaḥ sa tadā tāṃ patnīṃ svāṃ piśācikām |
kimanalpakṛtaṃ pāpaṃ dāruṇaṃ romaharṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन प्राप्तं पिशाचत्वं स्वेन दुष्कृतकर्मणा ।
नरकं दारुणं मत्वा पिशाचत्वं च दुःखदम्
yena prāptaṃ piśācatvaṃ svena duṣkṛtakarmaṇā |
narakaṃ dāruṇaṃ matvā piśācatvaṃ ca duḥkhadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पातकं न समाचरेत् ।
इति चिंतापरौ तत्र तावास्तां दुःखकर्षितौ
tasmātsarvaprayatnena pātakaṃ na samācaret |
iti ciṃtāparau tatra tāvāstāṃ duḥkhakarṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवयोगात्तयोः प्राप्ता माघस्यैकादशी तिथिः ।
जयानामेति विख्याता तिथीनामुत्तमा तिथिः
daivayogāttayoḥ prāptā māghasyaikādaśī tithiḥ |
jayānāmeti vikhyātā tithīnāmuttamā tithiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्दिने तु संप्राप्ते तावाहारविवर्जितौ ।
आसाते तत्र नृपते जलपानविवर्जितौ
tasmindine tu saṃprāpte tāvāhāravivarjitau |
āsāte tatra nṛpate jalapānavivarjitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कृतो जीवघातश्च न पत्रफलभक्षणम् ।
अश्वत्थस्य समीपे तौ सर्वदा दुःखसंयुतौ
na kṛto jīvaghātaśca na patraphalabhakṣaṇam |
aśvatthasya samīpe tau sarvadā duḥkhasaṃyutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रविरस्तंगतो राजंस्तथैव स्थितयोस्तयोः ।
प्राप्ता चैव निशा घोरा दारुणा प्राणहारिणी
ravirastaṃgato rājaṃstathaiva sthitayostayoḥ |
prāptā caiva niśā ghorā dāruṇā prāṇahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेपमानौ ततस्तौ तु ततः सुषुपतः क्षितौ ।
परस्परेण संलग्नौ गात्रयोर्भुजयोरपि
vepamānau tatastau tu tataḥ suṣupataḥ kṣitau |
paraspareṇa saṃlagnau gātrayorbhujayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न निद्रा न रतं तत्र न तौ सौख्यमविंदताम् ।
एवं तौ राजशार्दूल शापेनेंद्रस्य पीडितौ
na nidrā na rataṃ tatra na tau saukhyamaviṃdatām |
evaṃ tau rājaśārdūla śāpeneṃdrasya pīḍitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं तयोर्दुःखितयोर्निर्जगाम निशीथिनी ।
मार्तंड उदयं प्राप्तो द्वादशी दिवसागमे
itthaṃ tayorduḥkhitayornirjagāma niśīthinī |
mārtaṃḍa udayaṃ prāpto dvādaśī divasāgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया तु राजशार्दूल तयोर्मुक्तिर्धृता हृदि ।
जयायाः सुव्रतं चीर्णं रात्रौ जागरणं कृतम्
mayā tu rājaśārdūla tayormuktirdhṛtā hṛdi |
jayāyāḥ suvrataṃ cīrṇaṃ rātrau jāgaraṇaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्व्रतप्रभावाच्च यथाजातं तथा शृणु ।
द्वादशीदिवसे प्राप्ते तथा चीर्णे जया व्रते
tasmādvrataprabhāvācca yathājātaṃ tathā śṛṇu |
dvādaśīdivase prāpte tathā cīrṇe jayā vrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोः प्रभावान्नृपते पिशाचत्वं तयोर्गतम् ।
पुष्पदंती माल्यवतौ पूर्वरूपौ बभूवतुः
viṣṇoḥ prabhāvānnṛpate piśācatvaṃ tayorgatam |
puṣpadaṃtī mālyavatau pūrvarūpau babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरातनस्नेहयुतौ पूर्वालंकारधारिणौ ।
विमानमधिरूढौ तौ गतौ नाके मनोरमे
purātanasnehayutau pūrvālaṃkāradhāriṇau |
vimānamadhirūḍhau tau gatau nāke manorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेंद्रस्याग्रतो गत्वा प्रणामं चक्रतुर्मुदा ।
तथाविधौ तु तौ दृष्ट्वा मघवा विस्मितोऽब्रवीत्
deveṃdrasyāgrato gatvā praṇāmaṃ cakraturmudā |
tathāvidhau tu tau dṛṣṭvā maghavā vismito'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंद्र उवाच-
वद तं केन पुण्येन पिशाचत्वं हि वां गतौ ।
मम शापं च संप्राप्तौ केन देवेन मोचितौ
iṃdra uvāca-
vada taṃ kena puṇyena piśācatvaṃ hi vāṃ gatau |
mama śāpaṃ ca saṃprāptau kena devena mocitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माल्यवानुवाच-
वासुदेवप्रसादेन जयायास्तु व्रतेन च ।
पिशाचत्वं गतं स्वामिंस्तव भक्तिप्रभावतः
mālyavānuvāca-
vāsudevaprasādena jayāyāstu vratena ca |
piśācatvaṃ gataṃ svāmiṃstava bhaktiprabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा तु मघवा प्रत्युवाच पुनस्तथा ।
पवित्रौ पावनौ जातौ वंदनीयौ ममापि च
iti śrutvā tu maghavā pratyuvāca punastathā |
pavitrau pāvanau jātau vaṃdanīyau mamāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिवासरकर्तारौ विष्णुभक्तिपरायणौ ।
हरिवासरसँल्लीना ये च कृष्णपरायणाः 6.43.५०।
अस्माकमपि मर्त्यास्ते पूज्याश्चैव न संशयः ।
विहरस्व यथासौख्यं पुष्पदंत्या सुरालये
harivāsarakartārau viṣṇubhaktiparāyaṇau |
harivāsarasa~llīnā ye ca kṛṣṇaparāyaṇāḥ 6.43.50|
asmākamapi martyāste pūjyāścaiva na saṃśayaḥ |
viharasva yathāsaukhyaṃ puṣpadaṃtyā surālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण उवाच-
एतस्मात्कारणाद्राजन्कर्त्तव्यो हरिवासरः ।
जया तु राजशार्दूल ब्रह्महत्यापहारिणी
kṛṣṇa uvāca-
etasmātkāraṇādrājankarttavyo harivāsaraḥ |
jayā tu rājaśārdūla brahmahatyāpahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदानानि तेनैव सर्वयज्ञा अशेषतः ।
दत्तानि कारिताश्चैव जयायास्तु व्रतं कृतम्
sarvadānāni tenaiva sarvayajñā aśeṣataḥ |
dattāni kāritāścaiva jayāyāstu vrataṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकोटिर्भवेत्तावद्वैकुंठे मोदते ध्रुवम् ।
पठनाच्छ्रवणाद्राजन्नग्निष्टोमफलं लभेत्
kalpakoṭirbhavettāvadvaikuṃṭhe modate dhruvam |
paṭhanācchravaṇādrājannagniṣṭomaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.