युधिष्ठिर उवाच-
फाल्गुनस्य सिते पक्षे श्रुता चामलकी तथा ।
चैत्रस्य कृष्णपक्षे तु किं नामैकादशी भवेत्
yudhiṣṭhira uvāca-
phālgunasya site pakṣe śrutā cāmalakī tathā |
caitrasya kṛṣṇapakṣe tu kiṃ nāmaikādaśī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच-
शृणु राजेंद्र वक्ष्यामि आख्यानं पापनाशनम् ।
यल्लोमशोऽब्रवीत्पृष्टो मांधात्रा चक्रवर्तिना
śrīkṛṣṇa uvāca-
śṛṇu rājeṃdra vakṣyāmi ākhyānaṃ pāpanāśanam |
yallomaśo'bravītpṛṣṭo māṃdhātrā cakravartinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांधातोवाच -
भगवन्श्रोतुमिच्छामि लोकानां हितकाम्यया ।
चैत्रस्य प्रथमे पक्षे का नामैकादशी भवेत् ।
को विधिः किं फलं तस्याः कथयस्व प्रसादतः
māṃdhātovāca -
bhagavanśrotumicchāmi lokānāṃ hitakāmyayā |
caitrasya prathame pakṣe kā nāmaikādaśī bhavet |
ko vidhiḥ kiṃ phalaṃ tasyāḥ kathayasva prasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमश उवाच-
चैत्रमास्यसिते पक्षे नाम्ना वै पापमोचनी ।
एकादशी समाख्याता पिशाचत्वविनाशिनी
lomaśa uvāca-
caitramāsyasite pakṣe nāmnā vai pāpamocanī |
ekādaśī samākhyātā piśācatvavināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु तस्याः प्रवक्ष्यामि कामदां सिद्धिदां नृप ।
कथां विचित्रां शुभदां पापघ्नीं धर्मदायिनीम्
śṛṇu tasyāḥ pravakṣyāmi kāmadāṃ siddhidāṃ nṛpa |
kathāṃ vicitrāṃ śubhadāṃ pāpaghnīṃ dharmadāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा चैत्ररथोद्देशे अप्सरोगणसेविते ।
वसंतसमये प्राप्ते षट्पदाकुलिते वने
purā caitrarathoddeśe apsarogaṇasevite |
vasaṃtasamaye prāpte ṣaṭpadākulite vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधर्वकन्यावादित्रै रमंति सह किंनरैः ।
पाकशासनमुख्याश्च क्रीडांते त्रिदिवौकसः
gaṃdharvakanyāvāditrai ramaṃti saha kiṃnaraiḥ |
pākaśāsanamukhyāśca krīḍāṃte tridivaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नापरं सुखदं किंचिद्विना चैत्ररथाद्वनम् ।
तस्मिन्वने तु मुनयस्तपंति बहुलं तपः
nāparaṃ sukhadaṃ kiṃcidvinā caitrarathādvanam |
tasminvane tu munayastapaṃti bahulaṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधावि नामानमृषिं तत्रस्थं ब्रह्मचारिणम् ।
अप्सरास्तं मुनिवरं मोहनायोपचक्रमे
medhāvi nāmānamṛṣiṃ tatrasthaṃ brahmacāriṇam |
apsarāstaṃ munivaraṃ mohanāyopacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंजुघोषेति विख्याता भावं तस्य वितन्वती ।
क्रोशमात्रं स्थिता तस्य भयादाश्रमसन्निधौ
maṃjughoṣeti vikhyātā bhāvaṃ tasya vitanvatī |
krośamātraṃ sthitā tasya bhayādāśramasannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायंती मधुरं साधु पीडयंती विपंचिकाम् ।
गायंतीं तामथालोक्य पुष्पचंदनसेविताम्
gāyaṃtī madhuraṃ sādhu pīḍayaṃtī vipaṃcikām |
gāyaṃtīṃ tāmathālokya puṣpacaṃdanasevitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामोऽपि विजयाकांक्षी शिवभक्तान्मुनीश्वरान् ।
तस्याः शरीरे संवासमकरोन्मनसः सुतः
kāmo'pi vijayākāṃkṣī śivabhaktānmunīśvarān |
tasyāḥ śarīre saṃvāsamakaronmanasaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा भ्रुवौ धनुष्कोटिं गुणं कृत्वा कटाक्षकम् ।
मार्गणौ नयने कृत्वा पक्ष्मयुक्ते यथाक्रमम्
kṛtvā bhruvau dhanuṣkoṭiṃ guṇaṃ kṛtvā kaṭākṣakam |
mārgaṇau nayane kṛtvā pakṣmayukte yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुचौ कृत्वा पटकुटीं विजयायोपचक्रमे ।
मंजुघोषाभवत्तस्य कामस्यैव वरूथिनी
kucau kṛtvā paṭakuṭīṃ vijayāyopacakrame |
maṃjughoṣābhavattasya kāmasyaiva varūthinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाविनं मुनिं दृष्ट्वा सापि कामेन पीडिता ।
यौवनोद्भिन्नदेहोऽसौ मेधाव्यपि विराजते
medhāvinaṃ muniṃ dṛṣṭvā sāpi kāmena pīḍitā |
yauvanodbhinnadeho'sau medhāvyapi virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितोपवीतसहितो दृष्टः स्मर इवापरः ।
मेधावी वसते चासौ च्यवनस्याश्रमे शुभे
sitopavītasahito dṛṣṭaḥ smara ivāparaḥ |
medhāvī vasate cāsau cyavanasyāśrame śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंजुघोषा स्थितं तत्र दृष्ट्वा सा मुनिपुंगवम् ।
मदनस्य वशं प्राप्ता मंदं मंदमगायत
maṃjughoṣā sthitaṃ tatra dṛṣṭvā sā munipuṃgavam |
madanasya vaśaṃ prāptā maṃdaṃ maṃdamagāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणद्वलयसंयुक्तां शिंजन्नूपुरमेखलाम् ।
गायंतीं तां तथाभूतां विलोक्य मुनिपुंगवः
raṇadvalayasaṃyuktāṃ śiṃjannūpuramekhalām |
gāyaṃtīṃ tāṃ tathābhūtāṃ vilokya munipuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनेन ससैन्येन नीतो मोहवशं बलात् ।
मंजुघोषा समागम्य मुनिं दृष्ट्वा तथाविधम्
madanena sasainyena nīto mohavaśaṃ balāt |
maṃjughoṣā samāgamya muniṃ dṛṣṭvā tathāvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हावभावकटाक्षैस्तं मोहयामास चांगना ।
अधः संस्थाप्य वीणां सा सस्वजे तं मुनीश्वरम्
hāvabhāvakaṭākṣaistaṃ mohayāmāsa cāṃganā |
adhaḥ saṃsthāpya vīṇāṃ sā sasvaje taṃ munīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलितेव लता वृक्षं वातवेगेन कंपितम् ।
सोऽपि रेमे तया सार्द्धं मेधावी मुनिपुंगवः
valiteva latā vṛkṣaṃ vātavegena kaṃpitam |
so'pi reme tayā sārddhaṃ medhāvī munipuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नेव ततो दृष्ट्वा तस्यास्तं देहमुत्तमम् ।
शिवतत्वं गतं तस्य कामतत्त्ववशं गतः
tasminneva tato dṛṣṭvā tasyāstaṃ dehamuttamam |
śivatatvaṃ gataṃ tasya kāmatattvavaśaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न निशां न दिनं सोऽपि रमन्जानाति कामुकः ।
बहुवर्षं गतः कालो मुनेराचारलोपतः
na niśāṃ na dinaṃ so'pi ramanjānāti kāmukaḥ |
bahuvarṣaṃ gataḥ kālo munerācāralopataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंजुघोषा देवलोकगमनायोपचक्रमे ।
गच्छंती तं प्रत्युवाच रमंतं मुनिसत्तमम् ।
आदेशो दीयतां ब्रह्मन्स्वदेशगमनाय मे
maṃjughoṣā devalokagamanāyopacakrame |
gacchaṃtī taṃ pratyuvāca ramaṃtaṃ munisattamam |
ādeśo dīyatāṃ brahmansvadeśagamanāya me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाव्युवाच-
अद्यैव त्वं समायाता प्रदोषादौ वरानने ।
यावत्प्रभातसंध्या स्यात्तावत्तिष्ठ ममांतिके ।
इति श्रुत्वा मुनेर्वाक्यं भयभीता बभूव सा
medhāvyuvāca-
adyaiva tvaṃ samāyātā pradoṣādau varānane |
yāvatprabhātasaṃdhyā syāttāvattiṣṭha mamāṃtike |
iti śrutvā munervākyaṃ bhayabhītā babhūva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्वै रमयामास तमृषिं नृपसत्तम ।
मुनेः शापभयाद्भीता बहुलान्परिवत्सरान्
punarvai ramayāmāsa tamṛṣiṃ nṛpasattama |
muneḥ śāpabhayādbhītā bahulānparivatsarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाणां पंचपंचाशन्नवमासदिनत्रयम् ।
सा रेमे मुनिना तस्य निशार्द्धमिव चाभवत्
varṣāṇāṃ paṃcapaṃcāśannavamāsadinatrayam |
sā reme muninā tasya niśārddhamiva cābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तं पुनरुवाचाथ तस्मिन्काले गते मुनिम् ।
आदेशो दीयतां ब्रह्मन्गंतव्यं स्वगृहे मया
sā taṃ punaruvācātha tasminkāle gate munim |
ādeśo dīyatāṃ brahmangaṃtavyaṃ svagṛhe mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाव्युवाच-
प्रभातमधुना चास्ते श्रूयतां वचनं मम ।
संध्या यावच्च कुर्वेऽहं तावत्त्वं वै स्थिरा भव
medhāvyuvāca-
prabhātamadhunā cāste śrūyatāṃ vacanaṃ mama |
saṃdhyā yāvacca kurve'haṃ tāvattvaṃ vai sthirā bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यं मुनेः श्रुत्वा जातानंदसमाकुला ।
स्मितं कृत्वा तु सा किंचित्प्रत्युवाच शुचिस्मिता
iti vākyaṃ muneḥ śrutvā jātānaṃdasamākulā |
smitaṃ kṛtvā tu sā kiṃcitpratyuvāca śucismitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्सरा उवाच-।
कियत्प्रमाणा विप्रेंद्र तव संध्या गतानघ ।
मयि प्रसादं कृत्वा तु गतकालो विचार्यताम्
apsarā uvāca-|
kiyatpramāṇā vipreṃdra tava saṃdhyā gatānagha |
mayi prasādaṃ kṛtvā tu gatakālo vicāryatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तस्या वचः श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः ।
गतकालस्य विप्रेंद्र प्रमाणमकरोत्तदा
iti tasyā vacaḥ śrutvā vismayotphullalocanaḥ |
gatakālasya vipreṃdra pramāṇamakarottadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाश्च सप्तपंचाशद्गतास्तस्य तया सह ।
चुक्रोध सततस्तस्यै ज्वालामाली बभूव ह
samāśca saptapaṃcāśadgatāstasya tayā saha |
cukrodha satatastasyai jvālāmālī babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्राभ्यां विस्फुलिंगान्स मुंचमानोऽतिकोपनः ।
कालरूपां तु तां दृष्ट्वा तपसः क्षयकारिणीम्
netrābhyāṃ visphuliṃgānsa muṃcamāno'tikopanaḥ |
kālarūpāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā tapasaḥ kṣayakāriṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखार्जितं क्षयं नीतं तपोदृष्ट्वातयासह ।
सकंपोष्ठो मुनिस्तत्रप्रत्युवाचाकुलेंद्रियः
duḥkhārjitaṃ kṣayaṃ nītaṃ tapodṛṣṭvātayāsaha |
sakaṃpoṣṭho munistatrapratyuvācākuleṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां शशापाथमेधावी त्वं पिशाची भवेति च ।
धिक्त्वां पापे दुराचारे कुलटे पातकप्रिये
tāṃ śaśāpāthamedhāvī tvaṃ piśācī bhaveti ca |
dhiktvāṃ pāpe durācāre kulaṭe pātakapriye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शापेन सा दग्धा विनयावनता स्थिता ।
उवाच वचनं सुभ्रूः प्रसादं वांछती मुनिम् ।
प्रसादं कुरु विप्रेंद्र शापस्यानुग्रहं कुरु
tasya śāpena sā dagdhā vinayāvanatā sthitā |
uvāca vacanaṃ subhrūḥ prasādaṃ vāṃchatī munim |
prasādaṃ kuru vipreṃdra śāpasyānugrahaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां संगो हि भवति वचोभिः सप्तभिः पदैः ।
त्वया सह मम ब्रह्मन्नीता वै बहुवत्सराः ।
एतस्मात्कारणात्स्वामिन्प्रसादं कुरु सुव्रत
satāṃ saṃgo hi bhavati vacobhiḥ saptabhiḥ padaiḥ |
tvayā saha mama brahmannītā vai bahuvatsarāḥ |
etasmātkāraṇātsvāminprasādaṃ kuru suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिरुवाच-
शृणु मे वचनं भद्रे शापानुग्रहकारकम् ।
किं करोमि त्वया पापे क्षयं नीतं महत्तपः
muniruvāca-
śṛṇu me vacanaṃ bhadre śāpānugrahakārakam |
kiṃ karomi tvayā pāpe kṣayaṃ nītaṃ mahattapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैत्रस्य कृष्णपक्षे तु भवेदेकादशी शुभा ।
पापमोचनिका नाम सर्वपापक्षयंकरी
caitrasya kṛṣṇapakṣe tu bhavedekādaśī śubhā |
pāpamocanikā nāma sarvapāpakṣayaṃkarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या व्रते कृते शुभ्रे पिशाचत्वं प्रयास्यति ।
इत्युक्त्वा सोऽपि मेधावी जगाम पितुराश्रमम्
tasyā vrate kṛte śubhre piśācatvaṃ prayāsyati |
ityuktvā so'pi medhāvī jagāma piturāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमागतं समालोक्य च्यवनः प्रत्युवाचतम् ।
किमेतद्विहितं पुत्र त्वया पुण्यं क्षयं कृतम्
tamāgataṃ samālokya cyavanaḥ pratyuvācatam |
kimetadvihitaṃ putra tvayā puṇyaṃ kṣayaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाव्युवाच-
पातकं वै कृतं तात रमिता चाप्सरा मया ।
प्रायश्चित्तं ब्रूहि तात येन पापक्षयो भवेत्
medhāvyuvāca-
pātakaṃ vai kṛtaṃ tāta ramitā cāpsarā mayā |
prāyaścittaṃ brūhi tāta yena pāpakṣayo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
च्यवन उवाच-
चैत्रस्य चासिते पक्षे नाम्ना वै पापमोचनी ।
अस्या व्रते कृते पुत्र पापराशिः क्षयं व्रजेत्
cyavana uvāca-
caitrasya cāsite pakṣe nāmnā vai pāpamocanī |
asyā vrate kṛte putra pāparāśiḥ kṣayaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा पितुर्वाक्यं कृतं तेन व्रतोत्तमम् ।
गतं पापं क्षयं तस्य तपोयुक्तो बभूव सः
iti śrutvā piturvākyaṃ kṛtaṃ tena vratottamam |
gataṃ pāpaṃ kṣayaṃ tasya tapoyukto babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साप्येवं मंजुघोषा च कृत्वैतद्व्रतमुत्तमम् ।
पिशाचत्वाद्विनिर्मुक्ता पापमोचनिकाव्रतात् ।
दिव्यरूपधरा सा वै गता नाके वराप्सराः
sāpyevaṃ maṃjughoṣā ca kṛtvaitadvratamuttamam |
piśācatvādvinirmuktā pāpamocanikāvratāt |
divyarūpadharā sā vai gatā nāke varāpsarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमश उवाच-
पापमोचनिकां राजन्ये कुर्वंति नरोत्तमाः ।
तेषां पापं च यत्किंचित्तत्सर्वं च क्षयं व्रजेत्
lomaśa uvāca-
pāpamocanikāṃ rājanye kurvaṃti narottamāḥ |
teṣāṃ pāpaṃ ca yatkiṃcittatsarvaṃ ca kṣayaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठनाच्छ्रवणाद्राजन्गोसहस्रफलं लभेत् ।
ब्रह्महा हेमहारी च सुरापो गुरुतल्पगः
paṭhanācchravaṇādrājangosahasraphalaṃ labhet |
brahmahā hemahārī ca surāpo gurutalpagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतस्य चास्य करणात्पापमुक्ता भवंति ते ।
बहुपुण्यप्रदं ह्येतत्करणाद्व्रतमुत्तमम्
vratasya cāsya karaṇātpāpamuktā bhavaṃti te |
bahupuṇyapradaṃ hyetatkaraṇādvratamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.