युधिष्ठिरउवाच-
आषाढकृष्णपक्षे तु किं वै एकादशी भवेत् ।
कथयस्व प्रसादेन वासुदेव ममाग्रतः
yudhiṣṭhirauvāca-
āṣāḍhakṛṣṇapakṣe tu kiṃ vai ekādaśī bhavet |
kathayasva prasādena vāsudeva mamāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच-
व्रतानामुत्तमं राजन्कथयामि तवाग्रतः ।
सर्वपापक्षयकरं सर्वमुक्तिप्रदायकम्
śrīkṛṣṇa uvāca-
vratānāmuttamaṃ rājankathayāmi tavāgrataḥ |
sarvapāpakṣayakaraṃ sarvamuktipradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढस्यासिते पक्षे योगिनी नाम नामतः ।
एकादशी नृपश्रेष्ठ महापातकनाशिनी
āṣāḍhasyāsite pakṣe yoginī nāma nāmataḥ |
ekādaśī nṛpaśreṣṭha mahāpātakanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारार्णवमग्नानां पोतभूता सनातनी ।
जगत्त्रये सारभूता योगिनी व्रतकारिणाम्
saṃsārārṇavamagnānāṃ potabhūtā sanātanī |
jagattraye sārabhūtā yoginī vratakāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयामि तवाग्रेऽहं कथां पौराणिकीं शुभाम् ।
अलकायां राजराजः शिवभक्तिपरायणः
kathayāmi tavāgre'haṃ kathāṃ paurāṇikīṃ śubhām |
alakāyāṃ rājarājaḥ śivabhaktiparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यासीत्पुष्पबटुको हेममालीति नामतः ।
तस्य पत्नी सुरूपा च विशालाक्षीति नामतः
tasyāsītpuṣpabaṭuko hemamālīti nāmataḥ |
tasya patnī surūpā ca viśālākṣīti nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तस्यां चासक्तमना कामपाशवशं गतः ।
मानसात्पुष्पनिचयमानीय स्वगृहे स्थितः
sa tasyāṃ cāsaktamanā kāmapāśavaśaṃ gataḥ |
mānasātpuṣpanicayamānīya svagṛhe sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्नीप्रेमरसासक्तो न कुबेरालयं गतः ।
कुबेरो देवसदने करोति शिवपूजनम्
patnīpremarasāsakto na kuberālayaṃ gataḥ |
kubero devasadane karoti śivapūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्याह्नसमये राजन्पुष्पागमसमीक्षकः ।
हेममाली स्वभवने रमते कांतया सह
madhyāhnasamaye rājanpuṣpāgamasamīkṣakaḥ |
hemamālī svabhavane ramate kāṃtayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षराट्प्रत्युवाचाथ कालातिक्रमकोपितः ।
कस्मान्नायाति भो यक्षा हेममाली दुरात्मवान् ।
निश्चयः क्रियतामस्य इत्युवाच पुनः पुनः
yakṣarāṭpratyuvācātha kālātikramakopitaḥ |
kasmānnāyāti bho yakṣā hemamālī durātmavān |
niścayaḥ kriyatāmasya ityuvāca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षा ऊचुः -
वनिताकामुको गेहे रमते स्वेच्छया नृप ।
तेषां वाक्यं समाकर्ण्य कुबेरः कोपपूरितः
yakṣā ūcuḥ -
vanitākāmuko gehe ramate svecchayā nṛpa |
teṣāṃ vākyaṃ samākarṇya kuberaḥ kopapūritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्वयामास तं तूर्णं बटुकं हेममालिनम् ।
ज्ञात्वा कालात्ययं सोऽपि भयव्याकुललोचनः
āhvayāmāsa taṃ tūrṇaṃ baṭukaṃ hemamālinam |
jñātvā kālātyayaṃ so'pi bhayavyākulalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्नात एव आगत्य कुबेरस्याग्रतः स्थितः ।
तं दृष्ट्वा धनदः क्रुद्धः क्रोधसंरक्तलोचनः
asnāta eva āgatya kuberasyāgrataḥ sthitaḥ |
taṃ dṛṣṭvā dhanadaḥ kruddhaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युवाच रुषाविष्टः कोपप्रस्फुरिताधरः ।
धनद उवाच-
आः पाप दुष्ट दुर्वृत्त कृतवान्देवहेलनम्
pratyuvāca ruṣāviṣṭaḥ kopaprasphuritādharaḥ |
dhanada uvāca-
āḥ pāpa duṣṭa durvṛtta kṛtavāndevahelanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टादशकुष्ठवृतो वियुक्तः कांतया तया ।
अस्मात्स्थानादपध्वस्तो गच्छ स्वप्नमथाधम
aṣṭādaśakuṣṭhavṛto viyuktaḥ kāṃtayā tayā |
asmātsthānādapadhvasto gaccha svapnamathādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्ते वचने तस्य तस्मात्स्थानात्पपात सः ।
महादुःखाभिभूतश्च कुष्ठैः पीडितविग्रहः
ityukte vacane tasya tasmātsthānātpapāta saḥ |
mahāduḥkhābhibhūtaśca kuṣṭhaiḥ pīḍitavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सुखं दिवसे तस्य न निद्रां लभते निशि ।
छायायां पीडिततनुर्निदाघेऽत्यंतपीडितः
na sukhaṃ divase tasya na nidrāṃ labhate niśi |
chāyāyāṃ pīḍitatanurnidāghe'tyaṃtapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवपूजाप्रभावेन स्मृतिस्तस्य न लुप्यते ।
पातकेनाभिभूतोऽपि पूर्वं कर्म स्मरत्यसौ
śivapūjāprabhāvena smṛtistasya na lupyate |
pātakenābhibhūto'pi pūrvaṃ karma smaratyasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रममाणस्ततो गच्छन्हिमाद्रिं पर्वतोत्तमम् ।
तत्रापश्यन्मुनिवरं मार्कंडेयं तपोनिधिम्
bhramamāṇastato gacchanhimādriṃ parvatottamam |
tatrāpaśyanmunivaraṃ mārkaṃḍeyaṃ taponidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यायुर्विद्यते राजन्ब्रह्मणो वयसा समम् ।
ववंदे चरणौ तस्य दूरतः पापकर्मकृत्
yasyāyurvidyate rājanbrahmaṇo vayasā samam |
vavaṃde caraṇau tasya dūrataḥ pāpakarmakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कंडेयो मुनिवरो दृष्ट्वा तं कंपितं तथा ।
परोपकरणार्थाय समाहूयेदमब्रवीत्
mārkaṃḍeyo munivaro dṛṣṭvā taṃ kaṃpitaṃ tathā |
paropakaraṇārthāya samāhūyedamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मात्कुष्ठाभिभूतस्त्वं कुतो निंद्यतरो ह्यसि ।
इत्युक्तः स प्रत्युवाच मार्कंडेयं महामुनिम्
kasmātkuṣṭhābhibhūtastvaṃ kuto niṃdyataro hyasi |
ityuktaḥ sa pratyuvāca mārkaṃḍeyaṃ mahāmunim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेममाल्युवाच-
राजराजस्यानुचरो हेममालीति नामतः ।
मानसात्पद्मनिचयमानीय प्रत्यहं मुने
hemamālyuvāca-
rājarājasyānucaro hemamālīti nāmataḥ |
mānasātpadmanicayamānīya pratyahaṃ mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवपूजनवेलायां कुबेराय समर्पये ।
एकस्मिन्दिवसे चैव कालश्चाविदितो मया
śivapūjanavelāyāṃ kuberāya samarpaye |
ekasmindivase caiva kālaścāvidito mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्नीसौख्यप्रसक्तेन शोकव्याकुलचेतसा ।
ततः क्रुद्धेन शप्तोऽस्मि राजराजेन वै मुने
patnīsaukhyaprasaktena śokavyākulacetasā |
tataḥ kruddhena śapto'smi rājarājena vai mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुष्ठाभिभूतः संजातो वियुक्तः कांतया तया ।
अधुना तव सान्निध्यं प्राप्तोऽस्मि शुभकर्मणा
kuṣṭhābhibhūtaḥ saṃjāto viyuktaḥ kāṃtayā tayā |
adhunā tava sānnidhyaṃ prāpto'smi śubhakarmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां स्वभावतश्चित्तं परोपकरणे क्षमम् ।
इति ज्ञात्वा मुनिश्रेष्ठ मां प्रशाधि कृतागसम्
satāṃ svabhāvataścittaṃ paropakaraṇe kṣamam |
iti jñātvā muniśreṣṭha māṃ praśādhi kṛtāgasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कंडेय उवाच-
त्वया सत्यमिह प्रोक्तं नासत्यं भाषितं यतः ।
अतो व्रतोपदेशं ते कथयामि शुभप्रदम्
mārkaṃḍeya uvāca-
tvayā satyamiha proktaṃ nāsatyaṃ bhāṣitaṃ yataḥ |
ato vratopadeśaṃ te kathayāmi śubhapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढे कृष्णपक्षे तु योगिनीव्रतमाचर ।
अस्य व्रतस्य पुण्येन कुष्ठं यास्यति वै ध्रुवम्
āṣāḍhe kṛṣṇapakṣe tu yoginīvratamācara |
asya vratasya puṇyena kuṣṭhaṃ yāsyati vai dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वाक्यमृषेः श्रुत्वा दंडवत्पतितो भुवि ।
उत्थापितः स मुनिना बभूवातीव हर्षितः
iti vākyamṛṣeḥ śrutvā daṃḍavatpatito bhuvi |
utthāpitaḥ sa muninā babhūvātīva harṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कंडेयोपदेशेन व्रतं तेन कृतं यथा ।
अष्टादशेव कुष्ठानि गतानि तस्य सर्वशः
mārkaṃḍeyopadeśena vrataṃ tena kṛtaṃ yathā |
aṣṭādaśeva kuṣṭhāni gatāni tasya sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनेर्वाचा ततः सम्यग्व्रते चीर्णेऽभवत्सुखी ।
ईदृग्विधं नृपश्रेष्ठ कथितं योगिनीव्रतम्
munervācā tataḥ samyagvrate cīrṇe'bhavatsukhī |
īdṛgvidhaṃ nṛpaśreṣṭha kathitaṃ yoginīvratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाशीतिसहस्राणि द्विजान्भोजयते तु यः ।
तत्समं फलमाप्नोति योगिनीव्रतकृन्नरः
aṣṭāśītisahasrāṇi dvijānbhojayate tu yaḥ |
tatsamaṃ phalamāpnoti yoginīvratakṛnnaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापापप्रशमनं महापुण्यफलप्रदम् ।
पठनाच्छ्रवणान्मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते
mahāpāpapraśamanaṃ mahāpuṇyaphalapradam |
paṭhanācchravaṇānmartyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.