Padma Purāṇa 6.55

युधिष्ठिर उवाच। श्रावणस्य सिते पक्षे किं नामैकादशीभवेत् । कथयस्व प्रसादेन ममाग्रे मधुसूदन

yudhiṣṭhira uvāca| śrāvaṇasya site pakṣe kiṃ nāmaikādaśībhavet | kathayasva prasādena mamāgre madhusūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्ण उवाच- शृणुष्वावहितो राजन्कथां पापहरां पराम् । यस्याः श्रवणमात्रेण वाजपेयफलं भवेत्

śrīkṛṣṇa uvāca- śṛṇuṣvāvahito rājankathāṃ pāpaharāṃ parām | yasyāḥ śravaṇamātreṇa vājapeyaphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वापरस्य युगस्यादौ पुरा माहिष्मती पुरे । राजा महीजिदाख्यातो राज्यं पालयति स्वकम्

dvāparasya yugasyādau purā māhiṣmatī pure | rājā mahījidākhyāto rājyaṃ pālayati svakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रहीनस्य तस्यैव न तद्राज्यं सुखप्रदम् । अपुत्रस्य सुखं नास्ति इहलोके परत्र च

putrahīnasya tasyaiva na tadrājyaṃ sukhapradam | aputrasya sukhaṃ nāsti ihaloke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिंतयास्य सुतस्यैवं कालो बहुतरो गतः । न प्राप्तश्च सुतो राज्ञा सर्वसौख्यप्रदो नृणाम्

ciṃtayāsya sutasyaivaṃ kālo bahutaro gataḥ | na prāptaśca suto rājñā sarvasaukhyaprado nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वात्मानं प्रवयसं राजा चिंतापरोऽभवत् । तदागतः प्रजामध्ये इदं वचनमब्रवीत्

dṛṣṭvātmānaṃ pravayasaṃ rājā ciṃtāparo'bhavat | tadāgataḥ prajāmadhye idaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इहजन्मनि भो लोका न मया पातकं कृतम् । अन्यायोपार्जितं वित्तं क्षिप्तं कोशे मया न हि

ihajanmani bho lokā na mayā pātakaṃ kṛtam | anyāyopārjitaṃ vittaṃ kṣiptaṃ kośe mayā na hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मस्वं देवद्रविणं न गृहीतं मया क्वचित् । न्यासापहारो न कृतः परस्य बहुपापदः । पुत्रवत्पालितो लोको धर्मेण विजिता मही

brahmasvaṃ devadraviṇaṃ na gṛhītaṃ mayā kvacit | nyāsāpahāro na kṛtaḥ parasya bahupāpadaḥ | putravatpālito loko dharmeṇa vijitā mahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टेषु पातितो दंडो बंधुपुत्रोपमेष्वपि । शिष्टास्तु पूजिता नित्यं न द्वेष्याश्च मया जनाः

duṣṭeṣu pātito daṃḍo baṃdhuputropameṣvapi | śiṣṭāstu pūjitā nityaṃ na dveṣyāśca mayā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं ब्रुवतो मार्गं धर्मयुक्तं द्विजोत्तमाः । कस्मान्मम गृहे पुत्रो न जातस्तद्विमृश्यताम्

ityevaṃ bruvato mārgaṃ dharmayuktaṃ dvijottamāḥ | kasmānmama gṛhe putro na jātastadvimṛśyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वाक्यं द्विजाः श्रुत्वा सप्रजाः सपुरोहिताः । मंत्रयित्वा नृपहितं जग्मुस्ते गहनं वनम्

iti vākyaṃ dvijāḥ śrutvā saprajāḥ sapurohitāḥ | maṃtrayitvā nṛpahitaṃ jagmuste gahanaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतस्ततश्च पश्यंत आश्रमानृषिसेवितान् । नृपतेर्हितमिच्छंतो ददृशुर्मुनिसत्तमम्

itastataśca paśyaṃta āśramānṛṣisevitān | nṛpaterhitamicchaṃto dadṛśurmunisattamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तप्यमानं तपो घोरं निरालंबं निरामयम् । निराहारं जितात्मानं जितक्रोधं सनातनम्

tapyamānaṃ tapo ghoraṃ nirālaṃbaṃ nirāmayam | nirāhāraṃ jitātmānaṃ jitakrodhaṃ sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमशं धर्मतत्वज्ञं सर्वशास्त्रविशारदम् । दीर्घायुषं महात्मानं सकेशं ब्रह्मसंमितम्

lomaśaṃ dharmatatvajñaṃ sarvaśāstraviśāradam | dīrghāyuṣaṃ mahātmānaṃ sakeśaṃ brahmasaṃmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पेकल्पे गते तस्य एकं लोम विशीर्यते । अतो लोमशनामायं त्रिकालज्ञो महामुनिः

kalpekalpe gate tasya ekaṃ loma viśīryate | ato lomaśanāmāyaṃ trikālajño mahāmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा हर्षिताः सर्वे आजग्मुस्तस्य सन्निधिम् । यथान्यायं यथार्हं ते नमश्चक्रुर्यथोदितम्

taṃ dṛṣṭvā harṣitāḥ sarve ājagmustasya sannidhim | yathānyāyaṃ yathārhaṃ te namaścakruryathoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयावनताः सर्वे ऊचुस्ते च परस्परम् । अस्मद्भाग्यवशादेव प्राप्तोऽयं मुनिसत्तमः । तास्तथा स प्रजा वीक्ष्य उवाच ऋषिसत्तमः

vinayāvanatāḥ sarve ūcuste ca parasparam | asmadbhāgyavaśādeva prāpto'yaṃ munisattamaḥ | tāstathā sa prajā vīkṣya uvāca ṛṣisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमश उवाच- किमर्थमिह संप्राप्तः कथयध्वं सकारणम् । दर्शनाद्धृष्टमनसः स्तुवंतश्चैव मां किमु

lomaśa uvāca- kimarthamiha saṃprāptaḥ kathayadhvaṃ sakāraṇam | darśanāddhṛṣṭamanasaḥ stuvaṃtaścaiva māṃ kimu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंशयं करिष्यामि भवतां यद्धितं भवेत् । परोपकृतये जन्म मादृशानां न संशयः

asaṃśayaṃ kariṣyāmi bhavatāṃ yaddhitaṃ bhavet | paropakṛtaye janma mādṛśānāṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जना ऊचुः - श्रूयतामभिधास्यामो वयं स्वागमकारणम् । संशयच्छेदनार्थाय तव सान्निध्यमागताः

janā ūcuḥ - śrūyatāmabhidhāsyāmo vayaṃ svāgamakāraṇam | saṃśayacchedanārthāya tava sānnidhyamāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मयोनेः परतरस्त्वत्तः श्रेष्ठो न विद्यते । अतः कार्यवशात्प्राप्ताः समीपं भवतो वयम्

padmayoneḥ paratarastvattaḥ śreṣṭho na vidyate | ataḥ kāryavaśātprāptāḥ samīpaṃ bhavato vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महीजिन्नाम राजासौ पुत्रहीनोऽस्ति सांप्रतम् । वयं तस्य प्रजा ब्रह्मन्पुत्रवत्तेन पालिताः

mahījinnāma rājāsau putrahīno'sti sāṃpratam | vayaṃ tasya prajā brahmanputravattena pālitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं पुत्ररहितं दृष्ट्वा तस्य दुःखेन दुःखिताः । तपः कर्तुमिहायाता मतिं कृत्वा तु नैष्ठिकीम्

taṃ putrarahitaṃ dṛṣṭvā tasya duḥkhena duḥkhitāḥ | tapaḥ kartumihāyātā matiṃ kṛtvā tu naiṣṭhikīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य भाग्येन दृष्टोऽसि ह्यस्माभिस्त्वं द्विजोत्तम । महतां दर्शनेनैव कार्यसिद्धिर्भवेन्नृणाम्

tasya bhāgyena dṛṣṭo'si hyasmābhistvaṃ dvijottama | mahatāṃ darśanenaiva kāryasiddhirbhavennṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेशं वद मुने राज्ञः पुत्रो यथा भवेत् । इति तेषां वचः श्रुत्वा मुहूर्त्तं ध्यानमास्थितः । प्रत्युवाच मुनिर्ज्ञात्वा तस्य जन्म पुरातनम्

upadeśaṃ vada mune rājñaḥ putro yathā bhavet | iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā muhūrttaṃ dhyānamāsthitaḥ | pratyuvāca munirjñātvā tasya janma purātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमश उवाच- पुरा जन्मनि वैश्योऽयं धनहीनो नृशंसकृत् । वाणिज्यकर्मनिरतो ग्रामाद्ग्रामांतरं भ्रमन्

lomaśa uvāca- purā janmani vaiśyo'yaṃ dhanahīno nṛśaṃsakṛt | vāṇijyakarmanirato grāmādgrāmāṃtaraṃ bhraman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशमी दिवसे तथा । मध्यगे द्युमणौ प्राप्ते ग्रामसीम्नि जलाशयम्

jyeṣṭhe māsi site pakṣe daśamī divase tathā | madhyage dyumaṇau prāpte grāmasīmni jalāśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूपिकां सजलां दृष्ट्वा जलपाने मनोदधे । सद्यस्ततः सवत्सा च धेनुस्तत्र समागता

kūpikāṃ sajalāṃ dṛṣṭvā jalapāne manodadhe | sadyastataḥ savatsā ca dhenustatra samāgatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृष्णातुरा निदाघार्ता तस्यामंबुपपौ तु सा । पिबंतीं वारयित्वा तामसौ तोयं पपौ स्वयम्

tṛṣṇāturā nidāghārtā tasyāmaṃbupapau tu sā | pibaṃtīṃ vārayitvā tāmasau toyaṃ papau svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा तेन पापेन पुत्रहीनो नृपो भवेत् । कस्यापि जन्मनः पुण्यात्प्राप्तं राज्यमकंटकम्

karmaṇā tena pāpena putrahīno nṛpo bhavet | kasyāpi janmanaḥ puṇyātprāptaṃ rājyamakaṃṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोका ऊचुः - पुण्यात्पापं क्षयं याति पुराणे श्रूयते मुने । पुण्योपदेशं कथय येन पापक्षयो भवेत् । यथा भवत्प्रसादेन पुत्रो भवति भूपतेः

lokā ūcuḥ - puṇyātpāpaṃ kṣayaṃ yāti purāṇe śrūyate mune | puṇyopadeśaṃ kathaya yena pāpakṣayo bhavet | yathā bhavatprasādena putro bhavati bhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमश उवाच- श्रावणे शुक्लपक्षे तु पुत्रदा नाम विश्रुता । एकादशी वांच्छितदा कुरुध्वं तद्व्रतं जनाः

lomaśa uvāca- śrāvaṇe śuklapakṣe tu putradā nāma viśrutā | ekādaśī vāṃcchitadā kurudhvaṃ tadvrataṃ janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा नमस्कृत्य मुनिमेत्य पुरं व्रतम् । यथाविधियथान्यायं कृतं तैर्जागरान्वितम्

iti śrutvā namaskṛtya munimetya puraṃ vratam | yathāvidhiyathānyāyaṃ kṛtaṃ tairjāgarānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुण्यं सुविमलं दत्तं नृपतये जनैः । दत्ते पुण्येऽथ सा राज्ञी गर्भमाधत्त शोभनम्

tasya puṇyaṃ suvimalaṃ dattaṃ nṛpataye janaiḥ | datte puṇye'tha sā rājñī garbhamādhatta śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तो प्रसवकाले सा सुषुवे पुत्रमूर्जितम् । श्रावणस्य सिते पक्षे कर्कटस्थे दिवाकरे

prāpto prasavakāle sā suṣuve putramūrjitam | śrāvaṇasya site pakṣe karkaṭasthe divākare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश्यां वासुदेवाय पवित्रारोपणं स्मृतम् । हेम रौप्य ताम्र क्षौमैः सूत्रैः कौशेयपद्मजैः

dvādaśyāṃ vāsudevāya pavitrāropaṇaṃ smṛtam | hema raupya tāmra kṣaumaiḥ sūtraiḥ kauśeyapadmajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशैः काशैश्च कार्पासैर्ब्राह्मण्या कर्तितैः शुभैः । स्नात्वा त्रिगुणितं सूत्रं त्रिगुणीकृत्य शोधयेत्

kuśaiḥ kāśaiśca kārpāsairbrāhmaṇyā kartitaiḥ śubhaiḥ | snātvā triguṇitaṃ sūtraṃ triguṇīkṛtya śodhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोदोहांतरिते काले पूर्वेद्युरधिवासनम् । ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य गुरुपादौ प्रणम्य च

godohāṃtarite kāle pūrvedyuradhivāsanam | brāhmaṇebhyo namaskṛtya gurupādau praṇamya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतमंगलनिर्घोषः कुर्याज्जागरणं ततः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या भिल्लाः शूद्रास्तथैव च

gītamaṃgalanirghoṣaḥ kuryājjāgaraṇaṃ tataḥ | brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā bhillāḥ śūdrāstathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वधर्मावस्थिताः सर्वे भक्त्या कुर्युः पवित्रकम् । ततः पवित्रं गुरवे दद्याद्वै विधिपूर्वकम्

svadharmāvasthitāḥ sarve bhaktyā kuryuḥ pavitrakam | tataḥ pavitraṃ gurave dadyādvai vidhipūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणान्वैष्णवांश्चैव गंधपुष्पादिनार्चयेत् । अतो देवेति मंत्रेण द्विजो विष्णौ निवेदयेत्

brāhmaṇānvaiṣṇavāṃścaiva gaṃdhapuṣpādinārcayet | ato deveti maṃtreṇa dvijo viṣṇau nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रस्तु मूलमंत्रेण यथा विष्णौ तथा शिवे । वर्षेवर्षे प्रकर्त्तव्यं पवित्रारोपणं नरैः

śūdrastu mūlamaṃtreṇa yathā viṣṇau tathā śive | varṣevarṣe prakarttavyaṃ pavitrāropaṇaṃ naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्तिं मुक्तिं च इच्छद्भिः संसारे शोकसागरे । न करोति विधानेन पवित्रारोपणं तु यः

bhuktiṃ muktiṃ ca icchadbhiḥ saṃsāre śokasāgare | na karoti vidhānena pavitrāropaṇaṃ tu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सांवत्सरी पूजा निष्फला वैष्णवस्य तु । श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्या नरः पापात्प्रमुच्यते । इह पुत्रसुखं प्राप्य परत्र स्वर्गतिं भवेत्

tasya sāṃvatsarī pūjā niṣphalā vaiṣṇavasya tu | śrutvā māhātmyametasyā naraḥ pāpātpramucyate | iha putrasukhaṃ prāpya paratra svargatiṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.