युधिष्ठिर उवाच -
नभस्यस्य सिते पक्षे किंनामैकादशी भवेत् ।
को देवः को विधिस्तस्य एतदाख्याहि केशव
yudhiṣṭhira uvāca -
nabhasyasya site pakṣe kiṃnāmaikādaśī bhavet |
ko devaḥ ko vidhistasya etadākhyāhi keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच-
कथयामि महीपाल कथामाश्चर्यकारिणीम् ।
कथयामास यां ब्रह्मा नारदाय महात्मने
śrīkṛṣṇa uvāca-
kathayāmi mahīpāla kathāmāścaryakāriṇīm |
kathayāmāsa yāṃ brahmā nāradāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
कथयस्व प्रसादेन चतुर्मुख नमोऽस्तु ते ।
नभस्य शुक्लपक्षे तु किं नामैकादशी भवेत् ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विष्णोराराधनाय वै
nārada uvāca-
kathayasva prasādena caturmukha namo'stu te |
nabhasya śuklapakṣe tu kiṃ nāmaikādaśī bhavet |
etadicchāmyahaṃ śrotuṃ viṣṇorārādhanāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
वैष्णवोऽसि मुनिश्रेष्ठ साधुपृष्टं किल त्वया ।
नातः परतरा लोके पवित्रा हरिवासरात्
brahmovāca-
vaiṣṇavo'si muniśreṣṭha sādhupṛṣṭaṃ kila tvayā |
nātaḥ paratarā loke pavitrā harivāsarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मा नामेति विख्याता नभस्यैकादशी सिता ।
हृषीकेशः पूज्यतेऽस्यां कर्त्तव्यं व्रतमुत्तमम्
padmā nāmeti vikhyātā nabhasyaikādaśī sitā |
hṛṣīkeśaḥ pūjyate'syāṃ karttavyaṃ vratamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयामि तवाग्रेऽहं कथां पौराणिकीं शुभाम् ।
यस्याः श्रवणमात्रेण महापापं प्रणश्यति
kathayāmi tavāgre'haṃ kathāṃ paurāṇikīṃ śubhām |
yasyāḥ śravaṇamātreṇa mahāpāpaṃ praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांधाता नाम राजर्षिर्विवस्वद्वंशसंभवः ।
बभूव चक्रवर्ती स सत्यसंधः प्रतापवान्
māṃdhātā nāma rājarṣirvivasvadvaṃśasaṃbhavaḥ |
babhūva cakravartī sa satyasaṃdhaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मतः पालयामास प्रजाः पुत्रानिवौरसान् ।
न तस्य राज्ये दुर्भिक्षं नाधयो व्याधयस्तथा
dharmataḥ pālayāmāsa prajāḥ putrānivaurasān |
na tasya rājye durbhikṣaṃ nādhayo vyādhayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरातंकाः प्रजास्तस्य धनधान्यसमेधिताः ।
न्यायेनोपार्जितं वित्तं तस्य कोशे महीपते
nirātaṃkāḥ prajāstasya dhanadhānyasamedhitāḥ |
nyāyenopārjitaṃ vittaṃ tasya kośe mahīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्वधर्मे प्रवर्त्तंते सर्वे वर्णाश्रमास्तथा ।
कामधेनुसमाभूमिस्तस्य राज्ये महीपतेः
svasvadharme pravarttaṃte sarve varṇāśramāstathā |
kāmadhenusamābhūmistasya rājye mahīpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैवं कुर्वतो राज्यं बहुवर्षगणा गताः ।
अथैकस्मिंश्च संप्राप्ते विपाकः कर्मणः खलु
tasyaivaṃ kurvato rājyaṃ bahuvarṣagaṇā gatāḥ |
athaikasmiṃśca saṃprāpte vipākaḥ karmaṇaḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षत्रयं तद्विषये न ववर्ष बलाहकः ।
तेन भग्नाः प्रजास्तस्य बभूवुः क्षुधयार्दिताः
varṣatrayaṃ tadviṣaye na vavarṣa balāhakaḥ |
tena bhagnāḥ prajāstasya babhūvuḥ kṣudhayārditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाहा स्वधा वषट्कार वेदाध्ययनवर्जिताः ।
बभूव विषयस्तस्या भाग्येन दैवपीडितः ।
अथ प्रजाः समागम्य राजानमिदमब्रुवन्
svāhā svadhā vaṣaṭkāra vedādhyayanavarjitāḥ |
babhūva viṣayastasyā bhāgyena daivapīḍitaḥ |
atha prajāḥ samāgamya rājānamidamabruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजा ऊचुः -
श्रोतव्यं नृपशार्दूल प्रजानां वचनं त्वया ।
आपो नारा इति प्रोक्ताः पुराणेषु मनीषिभिः
prajā ūcuḥ -
śrotavyaṃ nṛpaśārdūla prajānāṃ vacanaṃ tvayā |
āpo nārā iti proktāḥ purāṇeṣu manīṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयनं भगवतस्तस्मान्नारायण इति स्मृतः ।
पर्जन्यरूपो भगवान्विष्णुः सर्वगतः स्थितः
ayanaṃ bhagavatastasmānnārāyaṇa iti smṛtaḥ |
parjanyarūpo bhagavānviṣṇuḥ sarvagataḥ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एवं कुरुते वृष्टिं वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ।
तदभावे नृपश्रेष्ठ क्षयं गच्छंति वै प्रजाः ।
तथा कुरु नृपश्रेष्ठ योगः क्षेमो यथा भवेत्
sa evaṃ kurute vṛṣṭiṃ vṛṣṭerannaṃ tataḥ prajāḥ |
tadabhāve nṛpaśreṣṭha kṣayaṃ gacchaṃti vai prajāḥ |
tathā kuru nṛpaśreṣṭha yogaḥ kṣemo yathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच-।
सत्यमुक्तं भवद्भिश्च न मिथ्याभिहितं क्वचित् ।
अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्ने सर्वं प्रतिष्ठितम्
rājovāca-|
satyamuktaṃ bhavadbhiśca na mithyābhihitaṃ kvacit |
annaṃ brahma yataḥ proktamanne sarvaṃ pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाद्भवंति भूतानि जगदन्नेन वर्तते ।
इत्येवं श्रूयते लोके पुराणे बहुविस्तरे
annādbhavaṃti bhūtāni jagadannena vartate |
ityevaṃ śrūyate loke purāṇe bahuvistare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपाणामपचारेण प्रजानां पीडनं भवेत् ।
नाहं पश्याम्यात्मकृतमेवं बुद्ध्या विचारयन्
nṛpāṇāmapacāreṇa prajānāṃ pīḍanaṃ bhavet |
nāhaṃ paśyāmyātmakṛtamevaṃ buddhyā vicārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि प्रयतिष्यामि प्रजानां हितकाम्यया ।
इति कृत्वा मतिं राजा परिमेयपरिच्छदः
tathāpi prayatiṣyāmi prajānāṃ hitakāmyayā |
iti kṛtvā matiṃ rājā parimeyaparicchadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्कृत्य विधातारं जगाम गहनं वनम् ।
चचार मुनिमुख्यांश्च आश्रमान्तापसैः श्रितान्
namaskṛtya vidhātāraṃ jagāma gahanaṃ vanam |
cacāra munimukhyāṃśca āśramāntāpasaiḥ śritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्शाथ ब्रह्मसुतमृषिमांगिरसं नृपः ।
तेजसा द्योतितदिशं द्वितीयमिव पद्मजम्
dadarśātha brahmasutamṛṣimāṃgirasaṃ nṛpaḥ |
tejasā dyotitadiśaṃ dvitīyamiva padmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा हर्षितो राजा अवतीर्य स्ववाहनात् ।
नमश्चक्रेऽस्य चरणौ कृतांजलिपुटो वशी
taṃ dṛṣṭvā harṣito rājā avatīrya svavāhanāt |
namaścakre'sya caraṇau kṛtāṃjalipuṭo vaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिस्तमभिनंद्याथ स्वस्तिवाचनपूर्वकम् ।
पप्रच्छ कुशलं राज्ये सप्तस्वंगेषु भूपतेः
munistamabhinaṃdyātha svastivācanapūrvakam |
papraccha kuśalaṃ rājye saptasvaṃgeṣu bhūpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदयित्वा कुशलं पप्रच्छानामयं नृपः ।
दत्तासनो गृहीतार्घ्य उपविष्टोऽस्य संनिधौ
nivedayitvā kuśalaṃ papracchānāmayaṃ nṛpaḥ |
dattāsano gṛhītārghya upaviṣṭo'sya saṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युवाच मुनिं राजा पृष्टो ह्यागमकारणम्
pratyuvāca muniṃ rājā pṛṣṭo hyāgamakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच-
भगवन्धर्मविधिना मम पालयतो महीम् ।
अनावृष्टिश्च संवृत्ता नाहं वेद्म्यत्र कारणम्
rājovāca-
bhagavandharmavidhinā mama pālayato mahīm |
anāvṛṣṭiśca saṃvṛttā nāhaṃ vedmyatra kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशयच्छेदनायात्र आगतोऽहं तवांतिके ।
योगक्षेमविधानेन प्रजानां कुरु निर्वृतिम्
saṃśayacchedanāyātra āgato'haṃ tavāṃtike |
yogakṣemavidhānena prajānāṃ kuru nirvṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिरुवाच-
एतत्कृतयुगं राजन्युगानामुत्तमं मतम् ।
अत्र ब्रह्मपरा लोका धर्मश्चात्र चतुष्पदः
ṛṣiruvāca-
etatkṛtayugaṃ rājanyugānāmuttamaṃ matam |
atra brahmaparā lokā dharmaścātra catuṣpadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्युगे तपोयुक्ता ब्राह्मणा नेतरा जनाः ।
विषये तव राजेंद्र वृषलोऽयं तपस्यति
asminyuge tapoyuktā brāhmaṇā netarā janāḥ |
viṣaye tava rājeṃdra vṛṣalo'yaṃ tapasyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मात्कारणाच्चैव न वर्षति बलाहकः ।
कुरु तस्य वधे यत्नं येन दोषः प्रशाम्यति
etasmātkāraṇāccaiva na varṣati balāhakaḥ |
kuru tasya vadhe yatnaṃ yena doṣaḥ praśāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजोवाच-
नाहमेनं वधिष्यामि तपस्यंतमनागसम् ।
धर्मोपदेशं कथय उपसर्गविनाशनम्
rājovāca-
nāhamenaṃ vadhiṣyāmi tapasyaṃtamanāgasam |
dharmopadeśaṃ kathaya upasargavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिरुवाच-
यद्येवं तर्हि नृपते कुरुष्वैकादशीव्रतम् ।
नभस्यस्य सिते पक्षे पद्मा नामेति विश्रुता
ṛṣiruvāca-
yadyevaṃ tarhi nṛpate kuruṣvaikādaśīvratam |
nabhasyasya site pakṣe padmā nāmeti viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या व्रतप्रभावेन सुवृष्टिर्भविता ध्रुवम् ।
सर्वसिद्धिप्रदा ह्येषा सर्वोपद्रवनाशिनी
tasyā vrataprabhāvena suvṛṣṭirbhavitā dhruvam |
sarvasiddhipradā hyeṣā sarvopadravanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्या व्रतं कुरु नृप सप्रजः सपरिच्छदः ।
इति वाक्यमृषेः श्रुत्वा राजा स्वगृहमागतः
asyā vrataṃ kuru nṛpa saprajaḥ saparicchadaḥ |
iti vākyamṛṣeḥ śrutvā rājā svagṛhamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाद्रमासे सिते पक्षे पद्माव्रतमथाकरोत् ।
प्रजाभिः सह सर्वाभिश्चातुर्वर्ण्यसमन्वितः
bhādramāse site pakṣe padmāvratamathākarot |
prajābhiḥ saha sarvābhiścāturvarṇyasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं व्रते कृते राजन्प्रववर्ष बलाहकः ।
जलेन प्लाविता भूमिरभवत्सस्यशालिनी
evaṃ vrate kṛte rājanpravavarṣa balāhakaḥ |
jalena plāvitā bhūmirabhavatsasyaśālinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषीश्वरप्रभावेन लोकाः सौख्यं प्रपेदिरे ।
एतस्मात्कारणादेवं कर्त्तव्यं व्रतमुत्तमम्
ṛṣīśvaraprabhāvena lokāḥ saukhyaṃ prapedire |
etasmātkāraṇādevaṃ karttavyaṃ vratamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्योदनयुतं तस्यां जलपूर्णं घटं द्विजे ।
वस्त्रसंवेष्टितं दत्त्वा छत्रोपानहमेव च
dadhyodanayutaṃ tasyāṃ jalapūrṇaṃ ghaṭaṃ dvije |
vastrasaṃveṣṭitaṃ dattvā chatropānahameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो नमस्ते गोविंद बुधश्रवणसंज्ञक ।
अघौघसंक्षयं कृत्वा सर्वसौख्यप्रदो भव
namo namaste goviṃda budhaśravaṇasaṃjñaka |
aghaughasaṃkṣayaṃ kṛtvā sarvasaukhyaprado bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिमुक्तिप्रदश्चैव लोकानां सुखदायकः ।
पठनाच्छ्रवणाद्राजन्सर्वपापैः प्रमुच्यते
bhuktimuktipradaścaiva lokānāṃ sukhadāyakaḥ |
paṭhanācchravaṇādrājansarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.