महादेव उवाच-
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि धर्ममाहात्म्यमुत्तमम् ।
यच्छ्रुत्वा न पुनर्जन्म जायते भुवि कर्हिचित्
mahādeva uvāca-
śṛṇu devi pravakṣyāmi dharmamāhātmyamuttamam |
yacchrutvā na punarjanma jāyate bhuvi karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मादर्थं च कामं च मोक्षं चैतत्त्रयं लभेत् ।
तस्माद्धर्मं समीहेत विद्वान्यः स बुधः स्मृतः
dharmādarthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ caitattrayaṃ labhet |
tasmāddharmaṃ samīheta vidvānyaḥ sa budhaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा चैव दानेन व्रतेन नियमेन च ।
तपसा प्राप्यते स्वर्गः सात्विकेन तथैव च
tapasā caiva dānena vratena niyamena ca |
tapasā prāpyate svargaḥ sātvikena tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहायातो लभेद्राज्यं क्रोधलोभविवर्जितः ।
जन्मांतरेण मुक्तिः स्यात्पदं विंदति वैष्णवम्
ihāyāto labhedrājyaṃ krodhalobhavivarjitaḥ |
janmāṃtareṇa muktiḥ syātpadaṃ viṃdati vaiṣṇavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा राजसेनेह राजसश्चैव जायते ।
तप्त्वा तामसभावेन क्रूरकर्मा हि निष्ठुरः
tapasā rājaseneha rājasaścaiva jāyate |
taptvā tāmasabhāvena krūrakarmā hi niṣṭhuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपस्तद्रक्षसां चोक्तं भुक्तिदं तामसात्मनाम् ।
यत्तप्तं सात्विकं चैव तत्तपो भवति ध्रुवम्
tapastadrakṣasāṃ coktaṃ bhuktidaṃ tāmasātmanām |
yattaptaṃ sātvikaṃ caiva tattapo bhavati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजस्तमोभ्यां नियतं तपस्यां वने सतां वायुभुजां सुनिर्जने ।
तपस्विनां चैव धनादिवांच्छतां वनेऽपि दोषाः प्रभवंति रागिणाम्
rajastamobhyāṃ niyataṃ tapasyāṃ vane satāṃ vāyubhujāṃ sunirjane |
tapasvināṃ caiva dhanādivāṃcchatāṃ vane'pi doṣāḥ prabhavaṃti rāgiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहेऽपि पंचेंद्रियनिग्रहस्तपस्त्वकुत्सिते कर्मणि यः प्रवर्त्तते ।
निवृत्तरागस्य तपोवनं गृहं गृहाश्रमोऽतो गदितः स्वधर्मः
gṛhe'pi paṃceṃdriyanigrahastapastvakutsite karmaṇi yaḥ pravarttate |
nivṛttarāgasya tapovanaṃ gṛhaṃ gṛhāśramo'to gaditaḥ svadharmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदुस्तरः सत्वजितेंद्रियाणां संहन्यते श्रेष्ठतमः शुभाश्रमः ।
गृहस्तु धर्मः प्रवरो मनीषिणां ब्रह्मादिभिश्चाभिहितो नगात्मजे
sudustaraḥ satvajiteṃdriyāṇāṃ saṃhanyate śreṣṭhatamaḥ śubhāśramaḥ |
gṛhastu dharmaḥ pravaro manīṣiṇāṃ brahmādibhiścābhihito nagātmaje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्त्वा तपस्वी विपिने क्षुधार्तो गृहं समायाति सदान्नदातुः ।
भक्त्या स चान्नं प्रददाति तस्मै तपोविभागं भजते हि तस्य
taptvā tapasvī vipine kṣudhārto gṛhaṃ samāyāti sadānnadātuḥ |
bhaktyā sa cānnaṃ pradadāti tasmai tapovibhāgaṃ bhajate hi tasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाश्रमं ज्येष्ठमिहाश्रमाणां सम्यक्च यः पालयते मनुष्यः ।
इहैव भुंजन्समनुष्यभोगान्स्वर्गं प्रयातीति न संशयोऽत्र ।
गृहं सदा पालयतां नराणां पापं समायाति कथं हि देवि
gṛhāśramaṃ jyeṣṭhamihāśramāṇāṃ samyakca yaḥ pālayate manuṣyaḥ |
ihaiva bhuṃjansamanuṣyabhogānsvargaṃ prayātīti na saṃśayo'tra |
gṛhaṃ sadā pālayatāṃ narāṇāṃ pāpaṃ samāyāti kathaṃ hi devi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाश्रमः पुण्यतमः सर्वदा तीर्थवद्गृहम् ।
अस्मिन्गृहाश्रमे पुण्ये दानं देयं विशेषतः
gṛhāśramaḥ puṇyatamaḥ sarvadā tīrthavadgṛham |
asmingṛhāśrame puṇye dānaṃ deyaṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां पूजनं यत्र अतिथीनां च भोजनम् ।
पथिकानां च शरणं अतो धन्यतमो मतः
devānāṃ pūjanaṃ yatra atithīnāṃ ca bhojanam |
pathikānāṃ ca śaraṇaṃ ato dhanyatamo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गृहं तु समाश्रित्य येऽर्चयंति द्विजान्नराः ।
आयुर्लक्ष्मीस्तथा पुत्रा न हीयंते कदाचन
tadgṛhaṃ tu samāśritya ye'rcayaṃti dvijānnarāḥ |
āyurlakṣmīstathā putrā na hīyaṃte kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु सुंदरि वक्ष्यामि महापापविशोधनम् ।
सर्वसंपत्करं दानं इहामुत्रफलप्रदम्
śṛṇu suṃdari vakṣyāmi mahāpāpaviśodhanam |
sarvasaṃpatkaraṃ dānaṃ ihāmutraphalapradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभेकाले समायाते समभ्यर्च्य स्वदैवतम् ।
नित्यं नैमित्तकं कृत्वा दद्याद्दानं स्वशक्तितः
śubhekāle samāyāte samabhyarcya svadaivatam |
nityaṃ naimittakaṃ kṛtvā dadyāddānaṃ svaśaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा परद्रव्यं च द्विजदेवेभ्य एव हि ।
दद्यात्स निरयं दृष्ट्वा पश्चाद्याति परां गतिम्
gṛhītvā paradravyaṃ ca dvijadevebhya eva hi |
dadyātsa nirayaṃ dṛṣṭvā paścādyāti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानीको यथा दानात्सपुत्रश्चैव तारितः ।
दत्त्वान्ये च द्विजेभ्यश्च स गंता धर्मतो दिवम्
śatānīko yathā dānātsaputraścaiva tāritaḥ |
dattvānye ca dvijebhyaśca sa gaṃtā dharmato divam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्थानेषु यैर्दत्तं तेषां धर्ममुदाहृतम् ।
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि वित्तदानं समासतः
dharmasthāneṣu yairdattaṃ teṣāṃ dharmamudāhṛtam |
śṛṇu devi pravakṣyāmi vittadānaṃ samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहशुद्धिकरं दानं न भूतं न भविष्यति ।
पापहीनो येन पुमान्जायते नात्र संशयः
dehaśuddhikaraṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati |
pāpahīno yena pumānjāyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगान्भुक्त्वा ततश्चायं याति विष्णुं सनातनम् ।
पुरा वै ब्रह्मणा प्रोक्तं भार्गवाय महात्मने
bhogānbhuktvā tataścāyaṃ yāti viṣṇuṃ sanātanam |
purā vai brahmaṇā proktaṃ bhārgavāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापयुक्ताय रामाय तुलावृषभमेव च ।
पापकर्मरतश्चैव भवबंधक्रियो नृपः
pāpayuktāya rāmāya tulāvṛṣabhameva ca |
pāpakarmarataścaiva bhavabaṃdhakriyo nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभक्षभक्षणरता भ्रूणहा गुरुतल्पगः ।
एतेप्यनृतवादी च प्रसूयंते वियोनिषु
abhakṣabhakṣaṇaratā bhrūṇahā gurutalpagaḥ |
etepyanṛtavādī ca prasūyaṃte viyoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयाज्ययाजनं कृत्वा याचयित्वा तु निंदितान् ।
सदा कोपसमायुक्ताः साधूनां पीडने रताः
ayājyayājanaṃ kṛtvā yācayitvā tu niṃditān |
sadā kopasamāyuktāḥ sādhūnāṃ pīḍane ratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वासोपहताश्चैषामसुभिर्धर्मनिंदकाः ।
पापैरेभिः समायुक्ता ज्ञात्वात्मानं गतायुषम्
viśvāsopahatāścaiṣāmasubhirdharmaniṃdakāḥ |
pāpairebhiḥ samāyuktā jñātvātmānaṃ gatāyuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ज्ञात्वा तु तैर्देवि दानं देयं विशेषतः ।
बहवो धर्मकर्त्तारो वैष्णवा भुवि विश्रुताः
iti jñātvā tu tairdevi dānaṃ deyaṃ viśeṣataḥ |
bahavo dharmakarttāro vaiṣṇavā bhuvi viśrutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.